پرش به محتوا

فوتبال زنان در ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۱۲۷ ویرایش‌ها
 
(۴۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''فوتبال زنان در ایران؛'''</big> حضور زنان در عرصه فوتبال.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =فوتبال زنان در ایران.jpg
| زیرنویس تصویر    =شادی دختران فوتبالیست با پرچم ایران پس از صعود به جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶
| image_alt        =شادی دختران فوتبالیست با پرچم ایران پس از صعود به جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶
| فایل پادکست      =فوتبال زنان در ایران.ogg
| حجم فایلپادکست    =۱۱
| تاریخ پادکست      =۱۷-۲-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    = حضور و فعالیت زنان در ورزش فوتبال در ایران


فوتبال زنان در ایران از دهه ۱۳۴۰ش خورشیدی با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان را تشکیل داد و به تدریج باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز به این حوزه وارد شدند. با پیروزی انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ش فوتبال زنان برای بیش از یک دهه تقریباً تعطیل شد. از اوایل دهه ۱۳۷۰ش فعالیت‌ها با برگزاری مسابقات فوتسال در دانشگاه الزهرا از سر گرفته شد و سرانجام در ۱۳۸۵ش نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران مقابل تیم دختران برلین برگزار شد. تیم ملی فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی ۱۳۸۹ فیفا جایگاه ۵۵ را کسب کرد که بالاتر از رتبه تیم مردان در آن زمان بود. با این حال، تیم ملی در آستانه صعود به المپیک لندن با چالش حجاب مواجه شد و علی‌رغم موفقیت در مرحله گروهی مقدماتی، فرصت حضور در المپیک را از دست داد.
| عنوان اصلی        = فوتبال زنان در ایران
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[ورزش زنان]] / [[فوتبال]] / [[جامعه‌شناسی ورزش]] / مطالعات زنان
| نوع مفهوم        = پدیده ورزشی–اجتماعی
| معنای اصطلاحی    = مجموعه فعالیت‌ها، ساختارها و رقابت‌های فوتبال زنان در ایران در سطح ملی، باشگاهی و بین‌المللی
| حوزه کاربرد      = ورزش حرفه‌ای، آموزش ورزشی، رقابت‌های ملی و بین‌المللی
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      = آغاز فعالیت‌های غیررسمی در دهه ۱۳۴۰ش و احیای رسمی پس از دهه ۱۳۷۰ش


== تاریخچه ==
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          = [[تیم ملی فوتبال زنان ایران]]، [[لیگ برتر فوتبال زنان ایران]]، [[فدراسیون فوتبال ایران]]، [[جام ملت‌های فوتبال زنان آسیا]]
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''فوتبال زنان در ایران؛'''}} حضور زنان در ورزش فوتبال ایران.


فوتبال زنان در ایران از ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاس‌های فیفا اعزام کرد. باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان را تشکیل داد و در ۱۳۴۹ش در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر دست یافت.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/173507/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86 «ماجراي فوتبال زنان در ايران»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref> سپس باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز به تیم‌داری در این حوزه پرداختند.<ref>[https://footballdokht.ir/577-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3.html «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>
حضور زنان در عرصهٔ فوتبال ایران از دههٔ ۱۳۴۰ش با فعالیت‌های غیررسمی در تیم‌های محلی آغاز و باشگاه تاج نخستین تیم رسمی شناخته شد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، این رشته تا اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش فعالیتی نداشت، اما پس از آغاز دوباره فعالیت، [[تیم ملی فوتبال زنان ایران]] به رقابت‌های بین‌المللی ازجمله جام ملت‌های آسیا و المپیک نوجوانان سنگاپور راه یافت. در سطح باشگاهی، لیگ برتر با حضور تیم‌هایی در ۲۴ استان برگزار می‌شود. مهم‌ترین موانع توسعه فوتبال قهرمانی زنان ایران کمبود زیرساخت‌های استاندارد، نبود حمایت شغلی و مالی از ورزشکاران، ضعف در استعدادیابی و مربیگری و فقدان جایگاه زنان در مدیریت ورزشی کشور ذکر شده است. با پیگیری‌های فدراسیون ایران، [[حجاب|پوشش اسلامی]] زنان فوتبالیست ایرانی در بازی‌های بین‌المللی پذیرفته شده و [[فیفا]] لباس استانداردی را برای زنان محجبه تأیید کرده است.


== حضور بین‌المللی ==
== تاریخچه ==
نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰ش برگزار شد که طی آن تیم تاج (نماینده ایران) با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب تیم منتخب ایتالیا شد.<ref>[https://sahebkhabar.ir/news/59288856/%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84 «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران.]</ref> در دیداری دیگر، تیم ملی زنان ایتالیا مقابل منتخب ایران (نخستین تیم ملی زنان ایران) به برتری ۴ بر صفر دست یافت.<ref>[https://footballdokht.ir/577-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3.html «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref> پس از انقلاب اسلامی و تعطیلی حدود دودهه، در سال ۱۳۸۵ نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز برگزار شد و تیم دختران نوجوان ایران به تساوی ۲ بر ۲ مقابل تیم دختران برلین دست یافت. تیم ملی فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال ۱۳۸۹ش فیفا جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد. این تیم در مسابقات مقدماتی جام ملت‌های آسیا در سال ۱۳۸۷ش موفق به شکست هند و تایوان شد و در سال ۱۳۸۸ش در مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا برابر تایلند و ازبکستان قرار گرفت. همچنین تیم فوتبال دختران ایران در المپیک نوجوانان سنگاپور (۱۳۸۹ش) شرکت کرد و به مرحله نیمه‌نهایی راه یافت. در رقابت‌های مقدماتی المپیک لندن، تیم ملی زنان ایران با کسب هفت امتیاز در صدر گروه خود ایستاد، اما در مرحله نهایی به دلیل موضوع حجاب از صعود بازماند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%BE%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
[[فوتبال زنان در ایران]] از ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاس‌های فیفا اعزام کرد. در باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان تشکیل و در ۱۳۴۹ش در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر دست یافت.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/173507/ماجراي-فوتبال-زنان-ايران «ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref> سپس باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب به تیم‌داری در این حوزه پرداختند.<ref>[https://footballdokht.ir/577-تاریخچه-فوتبال-زنان-در-ایران-عکس.html «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] [[انقلاب اسلامی ایران|ایران]]، در ۱۳۷۱ش با برگزاری مسابقات فوتبال سالنی در [[دانشگاه الزهرا]] دوباره فوتبال زنان فعال شد. در دوران ریاست‌جمهوری [[سید محمد خاتمی]] امکانات گسترده‌تری در اختیار فوتبال زنان قرار گرفت. با حمایت برخی چهره‌ها از جمله [[فائزه هاشمی]] در عرصهٔ ورزش زنان و [[محسن صفایی فراهانی]] در ریاست فدراسیون فوتبال، فوتبال دختران از فضای سالن به زمین چمن منتقل شد. در [[۸ اردیبهشت|هشتم اردیبهشت]] ۱۳۸۵ش نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز برگزار شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/تاریخچه-پر-ماجرای-فوتبال-زنان-در-ایران#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 
== فوتبال زنان ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی ==
با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] [[انقلاب اسلامی ایران|ایران]] در  ۱۳۵۷ش فوتبال زنان به‌صورت رسمی تعطیل شد. در ۱۳۷۱ش فوتبال زنان با برگزاری مسابقات فوتبال سالنی در دانشگاه الزهرا دوباره فعالیت خود را آغاز کرد. در دوران ریاست‌جمهوری [[سید محمد خاتمی]]، نسبت به سال‌های اول انقلاب توجه بیشتری به فوتبال زنان شد و امکانات گسترده‌تری در اختیار آن قرار گرفت. با حمایت [[فائزه هاشمی]] در عرصه ورزش زنان و محسن صفایی فراهانی در ریاست فدراسیون فوتبال، فوتبال دختران از فضای سالن به فضای باز و زمین چمن منتقل شد. در هشتم اردیبهشت ۱۳۸۵، نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز پس از انقلاب برگزار شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%BE%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>


=== شایعه حضور افراد دوجنسه در تیم ملی ===
== باشگاه‌های فوتبال زنان در ایران ==
در تابستان ۱۳۸۸، شایعاتی درباره حضور افراد دوجنسه و ترنس در تیم ملی فوتبال زنان ایران مطرح شد. فدراسیون فوتبال ایران این مسئله را تکذیب کرد. فاطمه اردستانی، بازیکن شماره ۱۰ اسبق تیم ملی فوتبال زنان ایران، در این باره گفت: تمام اعضای تیم ملی فوتبال بانوان قبل از اعزام به رقابت‌های سنگاپور نزدیک به ۱۰ تست دادیم و این تست‌ها به سنگاپور فرستاده شد و آنها تأیید کردند که بانوان ایرانی نه مشکل دوپینگ دارند و نه هیچ مشکل دیگری.
[[پرونده:فوتبال زنان در ایران۱.png|جایگزین=شادی بازیکنان خاتون بم پس از گل‌زنی مقابل رویال تیمپو کالج اف سی بوتان|بندانگشتی|خوشحالی بازیکنان خاتون بم پس از گل‌زنی مقابل رویال تیمپو کالج اف سی بوتان در افتتاحیه گروه D لیگ قهرمانان زنان آسیا]]
فوتبال زنان در قالب ۸۰ تیم باشگاهی و در استان‌های [[استان تهران|تهران]]، [[استان اصفهان|اصفهان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[خوزستان]]، [[استان کرمان|کرمان]]، [[مازندران]]، [[گیلان]]، [[خراسان رضوی]]، [[استان البرز|البرز]]، [[استان کرمانشاه|کرمانشاه]]، [[استان کردستان|کردستان]]، [[استان همدان|همدان]]، [[آذربایجان غربی]]، [[استان بوشهر|بوشهر]]، [[چهارمحال و بختیاری]]، [[استان یزد|یزد]]، [[استان مرکزی|مرکزی]]، [[استان ایلام|ایلام]]، [[کهگیلویه و بویراحمد]]، [[استان قزوین|قزوین]]، [[استان گلستان|گلستان]]، [[خراسان شمالی]]، [[استان سمنان|سمنان]] مستقر هستند. بیشترین تمرکز تیم‌ها در استان تهران، فارس و اصفهان است.<ref>[https://footballdokht.ir/teams «تیم‌های باشگاهی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref> نخستین دورهٔ لیگ برتر فوتبال زنان طی سال‌های ۱۳۸۶ش تا ۱۳۸۷ش برگزار شد<ref>[https://footballdokht.ir/254-تاریخچه-لیگ-فوتبال-بانوان-قهرمان-ها.html «نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های 1386 تا 1387 برگزار شد.»، وب‌سایت فوتبال‌دخت؛] [https://www.hazfi-cup.com/champions/Kowsar_Women_Football_League «لیست قهرمانان لیگ برتر کوثر بانوان فوتبال ایران»، وب‌سایت جام حذفی.]</ref> و در ۱۴۰۴ش هجدهمین دورهٔ این لیگ با قهرمانی تیم خاتون بم پایان یافت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6745276/خاتون-بم-قهرمان-لیگ-هجدهم-شد-سپاهان-در-برابر-بمی-ها-ناکام-ماند «خاتون‌بم قهرمان لیگ هجدهم شد/ سپاهان در برابر بمی‌ها ناکام ماند.]</ref> صعود تیم خاتون بم در ۱۴۰۳ش به جمع هشت تیم برتر باشگاهی آسیا نشانهٔ بلوغ فنی، تاکتیکی و اتحاد تیمی در فوتبال زنان ایران ارزیابی شده است. کارشناسان تأکید می‌کنند که روند پیشرفت فوتبال زنان در قالب باشگاه‌های مختلف و لیگ داخلی، طی دو سال گذشته محسوس بوده است.<ref>[https://www.varzesh3.com/news/2076993/دو-سال-است-از-پیشرفت-فوتبال-زنان-می-گویم «دو سال است از پیشرفت فوتبال زنان می‌گویم!»، وب‌سایت روزش سه.]</ref>


=== نبود پوشش رسانه‌ای ===
== طراحی و تولید لباس فوتبال بانوان در ایران ==
در دوره برگزاری رقابت‌های بین‌المللی، نه تنها از پخش زنده یا پخش با تأخیر بازی‌های ایران خبری نبود، بلکه از پخش تصاویری کوتاه از گل‌های زده ایران نیز در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران خودداری می‌شد. بخش‌های خبری تلویزیون هنگام پوشش اخبار این تیم، صرفاً به پخش یک عکس از بازیکنان تیم ملی ایران اکتفا می‌کردند.
به نظر کارشناسان لباس فوتبال بانوان در ایران به‌دلیل نیاز جامعه به هویت‌سازی و بازنمایی فرهنگی و اجتماعی، باید به گونه‌ای طراحی و تولید شود که فراتر از یک پوشش ورزشی صرف عمل کند. به‌گفتهٔ [[فدراسیون فوتبال ایران]] این لباس‌ها ضمن رعایت [[حجاب]] و نیز استانداردهای فنی، احساس آزادی و زیبایی را در زمین بازی برای بازیکنان به‌همراه داشته باشد. به پیشنهاد کارشناسان، طراحی این لباس‌ها باید شامل محورهایی همچون هماهنگی با فرهنگ و رنگ ملی، طراحی اختصاصی متناسب با آناتومی بانوان، هویت تیمی و جایگاه اسپانسر، استفاده از نقوش ایرانی با الهام‌گیری سنتی-مدرن و افزودن نام و شمارهٔ بازیکن با فونت اختصاصی هر تیم، باشد.<ref>[https://footballdokht.ir/team/59-iran-ایران.html «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>
فرازونشیب‌های فعالیت و چالش‌های بین‌المللی


تیم ملی فوتبال بانوان
تا قبل از سال ۱۳۹۰ش، پوشش بانوان، یکی از چالش‌های اصلی در بازی‌های بین‌المللی ورزشکاران زن ایرانی بود؛ برای مثال، در مسابقات انتخابی المپیک ۲۰۱۲م لندن در [[خرداد]] ۱۳۹۰ش در [[اردن]]، تیم ملی فوتبال زنان ایران به‌دلیل عدم تأیید لباس توسط داوران فیفا، اجازهٔ حضور در زمین را پیدا نکرد؛ اما به‌دنبال پیگیری‌های فدراسیون فوتبال ایران و رایزنی‌های شاهزاده اردنی، فیفا لباسی استاندارد برای زنان محجبه به تأیید رساند که مورد پذیرش [[ایران]]، [[بحرین]] و [[اردن]] قرار گرفت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318499/فوتبال-زنان-ایران-از-اردن-تا-اردن-منع-حجاب-و-گرفتن-حق-حساب «فوتبال زنان ایران از اردن تا اردن؛ منع حجاب و گرفتن حق حساب»، وب‌سایت تابناک.]</ref> بر اساس اظهارات مسئولین فدراسیون در امور بانوان، موضوع حجاب حل شده است و فوتبالیست‌های ایرانی با پوشش اسلامی خود توانسته‌اند به عرصه‌های جهانی راه یابند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/96777/موضوع-حجاب-دختران-فوتبالیست-99-درصد-حل-است «موضوع حجاب دختران فوتبالیست ۹۹ درصد حل است»، خبرگزاری فرارو.]</ref>


لیگ برتر کوثر
== دستمزد فوتبال زنان در ایران ==
 
دلایل اصلی تفاوت دست‌مزد فوتبال زن با مردان عبارتند از:
باشگاه های
* '''عوامل ساختاری و فنی:''' نوپابودن این رشته و تفاوت در سطح کیفی و حرفه‌ای نسبت به فوتبال مردان؛
 
* '''رسانه و اقتصاد:''' عدم پخش تلویزیونی مسابقات، فقدان تبلیغات و دشواری در جذب حامی مالی؛
امروزه فوبال زنان قالب ۹۱ تیم باشگاهی  شناسایی شده که در ۲۴ استان کشور پراکنده می‌باشند که عبارتند از: تهران، اصفهان، فارس، خوزستان، کرمان، مازندران، گیلان، خراسان رضوی، البرز، کرمانشاه، کردستان، همدان، آذربایجان غربی، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، یزد، مرکزی، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، قزوین، گلستان، خراسان شمالی، سمنان و همچنین استان‌های دارای تیم‌های «نماینده» که عمدتاً مربوط به دوره‌های نخست مسابقات بوده است.
* '''ارزش تجاری:''' پایین‌بودن میزان مخاطب و درآمدزایی، به‌عنوان معیار اصلی تعیین دستمزد در فوتبال.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-ورزش-18/327766-اختلاف-دستمزد-فوتبال-زنان-مر «اختلاف دستمزد فوتبال زنان و مردان»، اعتماد آنلاین.]</ref>
 
بیشترین تعداد تیم‌ها مربوط به استان تهران است و پس از آن استان‌های اصفهان و فارس در رتبه‌های بعدی قرار دارند.


== افتخارات ملی و بین‌المللی ==
== افتخارات ملی و بین‌المللی ==
تیم ملی فوتبال بانوان در سال های 84 و 90 عنوان نایب قهرمانی غرب آسیا را کسب کرد. همچنین حضور در رقابتهای جام ملتهای فوتبال آسیا 2022 هند و 2026 استرالیا را کسب کرده و تاکنون 3مرتبه جواز حضور در دور دوم رقابت های المپیک را به دست آورده است.<ref>[https://the-ffiri.com/fa/services/20 «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌بایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران.]</ref>
[[پرونده:فوتبال زنان در ایران۲.png|جایگزین=حضور مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال در اردوی تیم ملی فوتبال بانوان|بندانگشتی|حضور مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال در اردوی تیم ملی فوتبال بانوان پیش از اعزام به مرحله دوم انتخابی المپیک ۲۰۲۴]]
جایگاه فوتبال زنان ایران در رنکینگ فدراسیون جهانی فوتبال دارای فراز و فرودهایی بوده است. برای مثال تیم ملی فوتبال زنان ایران در سال‌های آغازین فعالیت خود با هدایت شهرزاد مظفر رتبهٔ چهل‌وهشتم جهان<ref>[https://football360.ir/post/2023061413/واکاوی-شرایط-فوتبال-زنان-ایران-در-رنکینگ-فیفا-از-خودمان-14-سال-عقبتریم «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان 14 سال عقب‌تریم!»، وب‌سایت فوتبال 360.]</ref> و در رتبه‌بندی ۱۳۸۹ش جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/تاریخچه-پر-ماجرای-فوتبال-زنان-در-ایران#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref> در جدیدترین رنکینگ اعلام‌شده، از جایگاه ۷۰ به رتبهٔ ۶۸ جهان ارتقا یافته است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/262169/صعود-دو-پله-ای-زنان-فوتبال-ایران-در-رنکینگ-FIFA «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز.]</ref> تیم‌های ملی فوتبال زنان ایران تا کنون به موفقیت‌های زیر دست یافته است:
* کسب دو نایب‌قهرمانی غرب آسیا (۱۳۸۴ش و ۱۳۹۰ش)،
* حضور در جام ملت‌های آسیا (۲۰۲۲م هند و ۲۰۲۶م استرالیا)
* سه دوره صعود به مرحلهٔ دوم انتخابی [[المپیک]].<ref>[https://the-ffiri.com/fa/services/20 «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌بایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران.]</ref>
* صعود تیم دختران زیر ۲۰ سال به مرحله دوم مسابقات مقدماتی قهرمانی آسیا.<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/154/تیم-ملی-فوتبال-جواناندختران «تیم ملی فوتبال جوانان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>
* راهیابی دختران زیر ۱۷ سال به دور دوم مقدماتی قهرمانی آسیا (۱۳۹۷ش، تاجیکستان).<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/161/تیم-ملی-فوتبال-نوجواناندختران «تیم ملی فوتبال نوجوانان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>
* نایب‌قهرمانی مسابقات زیر ۱۴ سال آسیا (۱۳۹۱ش، سریلانکا)
* کسب دو مقام سومی در این رقابت‌ها (۱۳۹۳ش و ۱۳۹۵ش).<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/214/تیم-ملی-فوتبال-نونهالاندختران «تیم ملی فوتبال نونهالان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>


=== جایگاه بین المللی ===
در سطح فردی زهرا قنبری در فصل ۹۸–۱۳۹۷ش با ۵۱ گل، خانم گل فوتبال ایران شد و به‌عنوان نخستین لژیونر فوتبال بانوان ایران شناخته می‌شود. سارا قمی به‌عنوان بیش‌ترین زنندهٔ گل در لیگ بانوان ایران تا ۱۳۹۶ش ۳۵ بازی ملی و ۲۳ گل برای تیم ملی ثبت کرده است. شقایق نوری‌زاده از ۱۳۹۰ش تا ۱۳۹۶ش در تمامی رده‌های تیم ملی فوتبال بانوان حضور داشته و در مسابقات آسیایی، تورنمنت‌های بین‌المللی و اروپایی متعددی به میدان رفته است. مریم ایراندوست نیز به‌عنوان بازیکن سابق تیم ملی و مدرس بین‌المللی فوتبال، در چندین کشور به تدریس فوتبال پرداخته است.<ref>[https://fbtv3.ir/news/23107 «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر.]</ref>
فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) جدیدترین رنکینگ تیم‌های ملی زنان جهان را اعلام کرد که بر اساس آن تیم ملی زنان ایران با دو پله صعود نسبت به رتبه قبلی، از جایگاه ۷۰ به رتبه ۶۸ جهان ارتقا یافته است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/262169/%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D9%88-%D9%BE%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%86%DA%A9%DB%8C%D9%86%DA%AF-FIFA «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز.]</ref>


۱) زهرا قنبری، ۱۳۷۰، بازیکن فوتبال ایران است که در فصل ۹۸-۹۷ با ۵۱ گل زده خانم‌گل فوتبال ایران شد. او به عنوان نخستین لژیونر فوتبال بانوان ایران شناخته می‌شود.
== موانع فوتبال زنان در ایران ==
مهم‌ترین موانع فوتبال زنان ایرانی به ترتیب اولویت عبارتند از:
* کم‌توجهی به اماکن و تسهیلات ورزشی؛
* عدم حمایت شغلی و ورزشی از جمله [[بیمه]] و حقوق پس از دوران قهرمانی؛
* کم‌توجهی به توسعه استعدادیابی ورزشی در سطوح پایه؛
* عدم تخصیص عادلانه منابع فدراسیون‌ها بین زنان و مردان؛
* نبود استراتژی ملی برای سازماندهی رقابت‌های بین‌المللی در کشور؛
* اولویت ندادن به تحقیقات علمی در حوزه فوتبال زنان در ایران؛
* عدم وجود نظام نوین مربیگری در ورزش کشور؛
* مدیریت ضعیف و نبود جایگاه زنان در مدیریت و سیاست‌های ورزشی کشور؛
* نبود سرمایه‌گذاری مناسب از طرف بخش‌های خصوصی.<ref>[https://journals.guilan.ac.ir/article_3260_25af7a8f4b2370f994887ed3d0e65e1f.pdf افتخاری و دیگران، «شناسایی موانع توسعه مدیریتی فوتبال زنان در ایران»،  1397ش، ص155-160.]</ref>


۲) سارا قمی، ۱۳۶۶، رکورددار بیشترین گل‌زده در لیگ بانوان ایران است. او تا اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶، تعداد ۳۵ بار (یا بیشتر) برای تیم ملی در میادین مختلف بازی کرده و موفق به ۲۳ بار (یا بیشتر) گل‌زنی برای تیم ملی ایران شده‌ است.
== پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران ==
 
[[پرونده:پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران۱.png|جایگزین=مسدودسازی مسیر اتوبوس حامل تیم فوتبال زنان ایران در استرالیا توسط حامیان پهلوی|بندانگشتی|مسدودسازی مسیر اتوبوس حامل تیم فوتبال زنان ایران در استرالیا توسط حامیان پهلوی]]
۳) شقایق نوری‌زاده، ۱۳۷۸، این بانوی فوتبالیست، ورزش حرفه‌ای خود را در نونهالی با شرکت در تست‌های استعدادیابی فوتسال استان فارس شروع کرد. از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ در تمامی رده‌های تیم ملی فوتبال بانوان حضور داشته ‌است و در مسابقات آسیایی و تورنمنت‌های بین‌المللی و اروپایی متعددی سابقه بازی دارد.
پس از پایان جام ملت‌های آسیای زنان ۲۰۲۶م در [[استرالیا]] و بسته‌بودن حریم هوایی ایران به‌خاطر [[جنگ رمضان]]، بازگشت تیم ملی به تأخیر افتاد و برخی رسانه‌ها از [[پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران]] خبر دادند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-ورزشی-160/1700865-سیر-تا-پیاز-پناهندگی-بازیکنان-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-استرالیا «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.]</ref> در این مدت، با تشویق و هماهنگی سیاسی دولت‌های استرالیا<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/398950/جزئیاتی-از-اتفاقات-تیم-ملی-زنان-در-استرالیا «جزئیاتی از اتفاقات تیم ملی زنان در استرالیا»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.]</ref> و [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]]،<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3199593-ترامپ-اگر-استرالیا-به-زنان-فوتبالیست-ایرانی-پناهندگی-ندهد-آمریکا-این-کار-را-خواهد-کرد «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> ۷ عضو تیم شامل شش بازیکن و یک عضو کادر فنی، هتل را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362977/کامبک-زنان-ایران-از-دل-پناهندگی-به-آغوش-وطن-منتظر-تصمیم-نهایی-۳-نفر-دیگر «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک؛] [https://www.asriran.com/fa/news/1149803/زهرا-قنبری-هم-از-پناهندگی-در-استرالیا-پشیمان-شد-کاپیتان-تیم-ملی-در-راه-مالزی «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران؛] [https://www.tabnak.ir/fa/news/1362342/انصراف-یکی-از-دختران-فوتبالیست-از-پناهندگی «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> با این حال، پس از پیگیری‌های فدراسیون و دستگاه دیپلماسی، ۵ نفر از آنان منصرف شده و تیم ملی در نهایت بدون ۲ عضو باقی‌مانده به [[ایران]] بازگشت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779171/برگزاری-مراسم-استقبال-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-میدان-ولیعصر «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.]</ref>
 
۴) مریم ایراندوست، ۱۳۵۷، بازیکن سابق تیم ملی فوتبال زنان ایران و مربی تیم سپاهان اصفهان بود. او تا سال ۱۳۹۶ به عنوان مدرس بین‌المللی فوتبال در چندین کشور به تدریس فوتبال پرداخته‌ بود. <ref>[https://fbtv3.ir/news/23107 «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر.]</ref>
 
== فوتبال زنان ایران در ۱۴۰۴ش ==
رسانه‌ها سال ۱۴۰۴ش را برای فوتبال زنان در ایران سالی همراه با تحولات و دستاوردها ارزیابی کرده‌اند. برای مثال در بخش باشگاهی، حضور تیم‌های تازه‌وارد در لیگ برتر، رقابت‌ها را جذاب‌تر ساخته و تیم خاتون بم برای چهارمین دوره متوالی قهرمان لیگ شده و سپس به عنوان نماینده ایران در جام باشگاه‌های آسیا حضور یافته است. در سطح ملی نیز، تیم فوتبال بانوان ایران موفق شده برای دومین بار در تاریخ جواز حضور در جام ملت‌های آسیا را کسب کند. به گزارش رسانه‌ها، کاروان ایران در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در اسفند ۱۴۰۴ش نمایشی آبرومندانه ارائه داده است. بر اساس آمار منتشرشده، تیم ملی بانوان در مجموع ۱۳ بازی رسمی و دوستانه سال ۱۴۰۴، ۷ پیروزی و ۶ باخت به دست آورده است. منابع خبری همچنین از افزایش توجه رسانه‌ها به لیگ بانوان و گام‌برداری این رشته به سمت حرفه‌ای‌ترشدن خبر داده‌اند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6781139/%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%84%DB%8C%DA%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر.]</ref>
 
== فوتبال زنان ایران در جنگ رمضان ==
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، تیم ملی فوتبال زنان ایران برای شرکت در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا 2026م به استرالیا سفر کرده بود. پس از پایان مسابقات و با توجه به بسته بودن آسمان ایران بهدلیل حملات آمریکا و اسرائیل بر ایران در [[جنگ رمضان]] 1404ش، اعضای تیم در هتلی در استرالیا منتظر تسهیل شرایط برای بازگشت به کشور بودند. در این بازه زمانی، هفت عضو تیم شامل شش بازیکن و یک عضو کادر فنی به‌دلیل شرایط رونی ایجاد شده توسط رسانه‌های مخالف و کشور میزبان، هتل را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-ورزشی-160/1700865-سیر-تا-پیاز-پناهندگی-بازیکنان-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-استرالیا «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.]</ref> با این حال، پس از پیگیری‌های فدراسیون فوتبال و دستگاه دیپلماسی، پنج نفر از آنان از تصمیم خود منصرف شده و به کاروان تیم ملی پیوستند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362977/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%84-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B4-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1-%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%B3-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1 «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک؛] [https://www.asriran.com/fa/news/1149803/%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D9%86%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%B4%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%B2%DB%8C «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران؛] [https://www.tabnak.ir/fa/news/1362342/انصراف-یکی-از-دختران-فوتبالیست-از-پناهندگی «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> تیم ملی در نهایت بدون دو عضو باقی‌مانده، به کشور برگشتند و مورد استقبال پرشور مردم ایران قرار گرفتند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779171/برگزاری-مراسم-استقبال-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-میدان-ولیعصر «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==


== منابع ==
{{آغاز منابع}}* «آشنایی با مشکلات فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت سرپوش، تاریخ بازدید: ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اختلاف دستمزد فوتبال زنان و مردان»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ش.
* «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
 
* افتخاری، عذرا و دیگران، «شناسایی موانع توسعه مدیریتی فوتبال زنان در ایران»، فصلنامهٔ مدیرت و توسعهٔ ورزش، شمارهٔ ۱۴، ۱۳۹۷ش.
* «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1401ش.
* «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
* «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر، تاریخ درج مطلب: 21 بهمن 1403ش.
* «بررسی وضعیت لیگ برتر فوتبال زنان ایران؛ ساختار نابرابر، کیفیت داوری و چشم‌انداز حضور تیم‌های بزرگ»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ش.
* «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 6 تیر 1390ش.
* «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۳ش.
* «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1399ش.
* «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۶ تیر ۱۳۹۰ش.
* «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ بازدید: 5 فروردین 1405ش.
* «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۳۹۹ش.
* «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
* «تیم ملی فوتبال جوانان (دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
* «تیم ملی فوتبال نونهالان (دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۳۹۷ش.
* «تیم‌های باشگاهی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «خاتون‌بم قهرمان لیگ هجدهم شد/ سپاهان در برابر بمی‌ها ناکام ماند»، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «دو سال است از پیشرفت فوتبال زنان می‌گویم!»، وب‌سایت روزش سه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مهر ۱۴۰۳ش.
* «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: 20 آبان 1404ش.
* «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
* «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405ش.
* «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «فوتبال زنان ایران از اردن تا اردن؛ منع حجاب و گرفتن حق حساب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
* «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «ماجراي فوتبال زنان در ايران»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: 7 تیر 1390ش.
* «لیست قهرمانان لیگ برتر کوثر بانوان فوتبال ایران»، وب‌سایت جام حذفی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «موانع حضور زنان در ورزشگاه‌ها؛ ضعف مدیریتی یا شرع؟»، خبرگزاری فرارو، شهریور ۱۳۹۸ش.
* «ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۰ش.
* «موضوع حجاب دختران فوتبالیست ۹۹ درصد حل است»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۶ آذر ۱۳۹۰ش.
* «نامه شدیداللحن وزیر ورزش ایران به همتای استرالیایی به خاطر تیم بانوان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۷ برگزار شد.»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۳۹۸ش.
* «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان ۱۴ سال عقب‌تریم!»، وب‌سایت فوتبال ۳۶۰، تاریخ درج مطلب: ۲۶ خرداد ۱۴۰۲ش.
{{پایان منابع}}
 
{{فوتبال در ایران}}
 
[[رده:فوتبال زنان در ایران| ]]
[[رده:فوتبال در ایران]]
[[رده:ورزش زنان در ایران]]

نسخهٔ کنونی تا ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۵۳

فوتبال زنان در ایران
شادی دختران فوتبالیست با پرچم ایران پس از صعود به جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶
شادی دختران فوتبالیست با پرچم ایران پس از صعود به جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶


عنوان اصلیفوتبال زنان در ایران
شاخه علمیورزش زنان / فوتبال / جامعه‌شناسی ورزش / مطالعات زنان
نوع مفهومپدیده ورزشی–اجتماعی
معنای اصطلاحیمجموعه فعالیت‌ها، ساختارها و رقابت‌های فوتبال زنان در ایران در سطح ملی، باشگاهی و بین‌المللی
حوزه کاربردورزش حرفه‌ای، آموزش ورزشی، رقابت‌های ملی و بین‌المللی
منشأ تاریخیآغاز فعالیت‌های غیررسمی در دهه ۱۳۴۰ش و احیای رسمی پس از دهه ۱۳۷۰ش
مرتبط باتیم ملی فوتبال زنان ایران، لیگ برتر فوتبال زنان ایران، فدراسیون فوتبال ایران، جام ملت‌های فوتبال زنان آسیا
زیرنویس عنوانحضور و فعالیت زنان در ورزش فوتبال در ایران

فوتبال زنان در ایران؛ حضور زنان در ورزش فوتبال ایران.

حضور زنان در عرصهٔ فوتبال ایران از دههٔ ۱۳۴۰ش با فعالیت‌های غیررسمی در تیم‌های محلی آغاز و باشگاه تاج نخستین تیم رسمی شناخته شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این رشته تا اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش فعالیتی نداشت، اما پس از آغاز دوباره فعالیت، تیم ملی فوتبال زنان ایران به رقابت‌های بین‌المللی ازجمله جام ملت‌های آسیا و المپیک نوجوانان سنگاپور راه یافت. در سطح باشگاهی، لیگ برتر با حضور تیم‌هایی در ۲۴ استان برگزار می‌شود. مهم‌ترین موانع توسعه فوتبال قهرمانی زنان ایران کمبود زیرساخت‌های استاندارد، نبود حمایت شغلی و مالی از ورزشکاران، ضعف در استعدادیابی و مربیگری و فقدان جایگاه زنان در مدیریت ورزشی کشور ذکر شده است. با پیگیری‌های فدراسیون ایران، پوشش اسلامی زنان فوتبالیست ایرانی در بازی‌های بین‌المللی پذیرفته شده و فیفا لباس استانداردی را برای زنان محجبه تأیید کرده است.

تاریخچه

فوتبال زنان در ایران از ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاس‌های فیفا اعزام کرد. در باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان تشکیل و در ۱۳۴۹ش در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر دست یافت.[۱] سپس باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب به تیم‌داری در این حوزه پرداختند.[۲] پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، در ۱۳۷۱ش با برگزاری مسابقات فوتبال سالنی در دانشگاه الزهرا دوباره فوتبال زنان فعال شد. در دوران ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی امکانات گسترده‌تری در اختیار فوتبال زنان قرار گرفت. با حمایت برخی چهره‌ها از جمله فائزه هاشمی در عرصهٔ ورزش زنان و محسن صفایی فراهانی در ریاست فدراسیون فوتبال، فوتبال دختران از فضای سالن به زمین چمن منتقل شد. در هشتم اردیبهشت ۱۳۸۵ش نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز برگزار شد.[۳]

باشگاه‌های فوتبال زنان در ایران

شادی بازیکنان خاتون بم پس از گل‌زنی مقابل رویال تیمپو کالج اف سی بوتان
خوشحالی بازیکنان خاتون بم پس از گل‌زنی مقابل رویال تیمپو کالج اف سی بوتان در افتتاحیه گروه D لیگ قهرمانان زنان آسیا

فوتبال زنان در قالب ۸۰ تیم باشگاهی و در استان‌های تهران، اصفهان، فارس، خوزستان، کرمان، مازندران، گیلان، خراسان رضوی، البرز، کرمانشاه، کردستان، همدان، آذربایجان غربی، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، یزد، مرکزی، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، قزوین، گلستان، خراسان شمالی، سمنان مستقر هستند. بیشترین تمرکز تیم‌ها در استان تهران، فارس و اصفهان است.[۴] نخستین دورهٔ لیگ برتر فوتبال زنان طی سال‌های ۱۳۸۶ش تا ۱۳۸۷ش برگزار شد[۵] و در ۱۴۰۴ش هجدهمین دورهٔ این لیگ با قهرمانی تیم خاتون بم پایان یافت.[۶] صعود تیم خاتون بم در ۱۴۰۳ش به جمع هشت تیم برتر باشگاهی آسیا نشانهٔ بلوغ فنی، تاکتیکی و اتحاد تیمی در فوتبال زنان ایران ارزیابی شده است. کارشناسان تأکید می‌کنند که روند پیشرفت فوتبال زنان در قالب باشگاه‌های مختلف و لیگ داخلی، طی دو سال گذشته محسوس بوده است.[۷]

طراحی و تولید لباس فوتبال بانوان در ایران

به نظر کارشناسان لباس فوتبال بانوان در ایران به‌دلیل نیاز جامعه به هویت‌سازی و بازنمایی فرهنگی و اجتماعی، باید به گونه‌ای طراحی و تولید شود که فراتر از یک پوشش ورزشی صرف عمل کند. به‌گفتهٔ فدراسیون فوتبال ایران این لباس‌ها ضمن رعایت حجاب و نیز استانداردهای فنی، احساس آزادی و زیبایی را در زمین بازی برای بازیکنان به‌همراه داشته باشد. به پیشنهاد کارشناسان، طراحی این لباس‌ها باید شامل محورهایی همچون هماهنگی با فرهنگ و رنگ ملی، طراحی اختصاصی متناسب با آناتومی بانوان، هویت تیمی و جایگاه اسپانسر، استفاده از نقوش ایرانی با الهام‌گیری سنتی-مدرن و افزودن نام و شمارهٔ بازیکن با فونت اختصاصی هر تیم، باشد.[۸]

تا قبل از سال ۱۳۹۰ش، پوشش بانوان، یکی از چالش‌های اصلی در بازی‌های بین‌المللی ورزشکاران زن ایرانی بود؛ برای مثال، در مسابقات انتخابی المپیک ۲۰۱۲م لندن در خرداد ۱۳۹۰ش در اردن، تیم ملی فوتبال زنان ایران به‌دلیل عدم تأیید لباس توسط داوران فیفا، اجازهٔ حضور در زمین را پیدا نکرد؛ اما به‌دنبال پیگیری‌های فدراسیون فوتبال ایران و رایزنی‌های شاهزاده اردنی، فیفا لباسی استاندارد برای زنان محجبه به تأیید رساند که مورد پذیرش ایران، بحرین و اردن قرار گرفت.[۹] بر اساس اظهارات مسئولین فدراسیون در امور بانوان، موضوع حجاب حل شده است و فوتبالیست‌های ایرانی با پوشش اسلامی خود توانسته‌اند به عرصه‌های جهانی راه یابند.[۱۰]

دستمزد فوتبال زنان در ایران

دلایل اصلی تفاوت دست‌مزد فوتبال زن با مردان عبارتند از:

  • عوامل ساختاری و فنی: نوپابودن این رشته و تفاوت در سطح کیفی و حرفه‌ای نسبت به فوتبال مردان؛
  • رسانه و اقتصاد: عدم پخش تلویزیونی مسابقات، فقدان تبلیغات و دشواری در جذب حامی مالی؛
  • ارزش تجاری: پایین‌بودن میزان مخاطب و درآمدزایی، به‌عنوان معیار اصلی تعیین دستمزد در فوتبال.[۱۱]

افتخارات ملی و بین‌المللی

حضور مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال در اردوی تیم ملی فوتبال بانوان
حضور مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال در اردوی تیم ملی فوتبال بانوان پیش از اعزام به مرحله دوم انتخابی المپیک ۲۰۲۴

جایگاه فوتبال زنان ایران در رنکینگ فدراسیون جهانی فوتبال دارای فراز و فرودهایی بوده است. برای مثال تیم ملی فوتبال زنان ایران در سال‌های آغازین فعالیت خود با هدایت شهرزاد مظفر رتبهٔ چهل‌وهشتم جهان[۱۲] و در رتبه‌بندی ۱۳۸۹ش جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد.[۱۳] در جدیدترین رنکینگ اعلام‌شده، از جایگاه ۷۰ به رتبهٔ ۶۸ جهان ارتقا یافته است.[۱۴] تیم‌های ملی فوتبال زنان ایران تا کنون به موفقیت‌های زیر دست یافته است:

  • کسب دو نایب‌قهرمانی غرب آسیا (۱۳۸۴ش و ۱۳۹۰ش)،
  • حضور در جام ملت‌های آسیا (۲۰۲۲م هند و ۲۰۲۶م استرالیا)
  • سه دوره صعود به مرحلهٔ دوم انتخابی المپیک.[۱۵]
  • صعود تیم دختران زیر ۲۰ سال به مرحله دوم مسابقات مقدماتی قهرمانی آسیا.[۱۶]
  • راهیابی دختران زیر ۱۷ سال به دور دوم مقدماتی قهرمانی آسیا (۱۳۹۷ش، تاجیکستان).[۱۷]
  • نایب‌قهرمانی مسابقات زیر ۱۴ سال آسیا (۱۳۹۱ش، سریلانکا)
  • کسب دو مقام سومی در این رقابت‌ها (۱۳۹۳ش و ۱۳۹۵ش).[۱۸]

در سطح فردی زهرا قنبری در فصل ۹۸–۱۳۹۷ش با ۵۱ گل، خانم گل فوتبال ایران شد و به‌عنوان نخستین لژیونر فوتبال بانوان ایران شناخته می‌شود. سارا قمی به‌عنوان بیش‌ترین زنندهٔ گل در لیگ بانوان ایران تا ۱۳۹۶ش ۳۵ بازی ملی و ۲۳ گل برای تیم ملی ثبت کرده است. شقایق نوری‌زاده از ۱۳۹۰ش تا ۱۳۹۶ش در تمامی رده‌های تیم ملی فوتبال بانوان حضور داشته و در مسابقات آسیایی، تورنمنت‌های بین‌المللی و اروپایی متعددی به میدان رفته است. مریم ایراندوست نیز به‌عنوان بازیکن سابق تیم ملی و مدرس بین‌المللی فوتبال، در چندین کشور به تدریس فوتبال پرداخته است.[۱۹]

موانع فوتبال زنان در ایران

مهم‌ترین موانع فوتبال زنان ایرانی به ترتیب اولویت عبارتند از:

  • کم‌توجهی به اماکن و تسهیلات ورزشی؛
  • عدم حمایت شغلی و ورزشی از جمله بیمه و حقوق پس از دوران قهرمانی؛
  • کم‌توجهی به توسعه استعدادیابی ورزشی در سطوح پایه؛
  • عدم تخصیص عادلانه منابع فدراسیون‌ها بین زنان و مردان؛
  • نبود استراتژی ملی برای سازماندهی رقابت‌های بین‌المللی در کشور؛
  • اولویت ندادن به تحقیقات علمی در حوزه فوتبال زنان در ایران؛
  • عدم وجود نظام نوین مربیگری در ورزش کشور؛
  • مدیریت ضعیف و نبود جایگاه زنان در مدیریت و سیاست‌های ورزشی کشور؛
  • نبود سرمایه‌گذاری مناسب از طرف بخش‌های خصوصی.[۲۰]

پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران

مسدودسازی مسیر اتوبوس حامل تیم فوتبال زنان ایران در استرالیا توسط حامیان پهلوی
مسدودسازی مسیر اتوبوس حامل تیم فوتبال زنان ایران در استرالیا توسط حامیان پهلوی

پس از پایان جام ملت‌های آسیای زنان ۲۰۲۶م در استرالیا و بسته‌بودن حریم هوایی ایران به‌خاطر جنگ رمضان، بازگشت تیم ملی به تأخیر افتاد و برخی رسانه‌ها از پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران خبر دادند.[۲۱] در این مدت، با تشویق و هماهنگی سیاسی دولت‌های استرالیا[۲۲] و آمریکا،[۲۳] ۷ عضو تیم شامل شش بازیکن و یک عضو کادر فنی، هتل را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند؛[۲۴] با این حال، پس از پیگیری‌های فدراسیون و دستگاه دیپلماسی، ۵ نفر از آنان منصرف شده و تیم ملی در نهایت بدون ۲ عضو باقی‌مانده به ایران بازگشت.[۲۵]

پانویس

  1. ↑ «ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت جهان نیوز.
  2. ↑ «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  3. ↑ «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.
  4. ↑ «تیم‌های باشگاهی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  5. ↑ «نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های 1386 تا 1387 برگزار شد.»، وب‌سایت فوتبال‌دخت؛ «لیست قهرمانان لیگ برتر کوثر بانوان فوتبال ایران»، وب‌سایت جام حذفی.
  6. ↑ «خاتون‌بم قهرمان لیگ هجدهم شد/ سپاهان در برابر بمی‌ها ناکام ماند.
  7. ↑ «دو سال است از پیشرفت فوتبال زنان می‌گویم!»، وب‌سایت روزش سه.
  8. ↑ «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  9. ↑ «فوتبال زنان ایران از اردن تا اردن؛ منع حجاب و گرفتن حق حساب»، وب‌سایت تابناک.
  10. ↑ «موضوع حجاب دختران فوتبالیست ۹۹ درصد حل است»، خبرگزاری فرارو.
  11. ↑ «اختلاف دستمزد فوتبال زنان و مردان»، اعتماد آنلاین.
  12. ↑ «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان 14 سال عقب‌تریم!»، وب‌سایت فوتبال 360.
  13. ↑ «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.
  14. ↑ «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز.
  15. ↑ «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌بایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران.
  16. ↑ «تیم ملی فوتبال جوانان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  17. ↑ «تیم ملی فوتبال نوجوانان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  18. ↑ «تیم ملی فوتبال نونهالان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  19. ↑ «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر.
  20. ↑ افتخاری و دیگران، «شناسایی موانع توسعه مدیریتی فوتبال زنان در ایران»، 1397ش، ص155-160.
  21. ↑ «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.
  22. ↑ «جزئیاتی از اتفاقات تیم ملی زنان در استرالیا»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.
  23. ↑ «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وب‌سایت خبر فوری.
  24. ↑ «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک؛ «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران؛ «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وب‌سایت تابناک.
  25. ↑ «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.

منابع

* «آشنایی با مشکلات فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت سرپوش، تاریخ بازدید: ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «اختلاف دستمزد فوتبال زنان و مردان»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ش.
  • «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • افتخاری، عذرا و دیگران، «شناسایی موانع توسعه مدیریتی فوتبال زنان در ایران»، فصلنامهٔ مدیرت و توسعهٔ ورزش، شمارهٔ ۱۴، ۱۳۹۷ش.
  • «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
  • «بررسی وضعیت لیگ برتر فوتبال زنان ایران؛ ساختار نابرابر، کیفیت داوری و چشم‌انداز حضور تیم‌های بزرگ»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ش.
  • «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۳ش.
  • «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۶ تیر ۱۳۹۰ش.
  • «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۳۹۹ش.
  • «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
  • «تیم ملی فوتبال جوانان (دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
  • «تیم ملی فوتبال نونهالان (دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۳۹۷ش.
  • «تیم‌های باشگاهی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «خاتون‌بم قهرمان لیگ هجدهم شد/ سپاهان در برابر بمی‌ها ناکام ماند»، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «دو سال است از پیشرفت فوتبال زنان می‌گویم!»، وب‌سایت روزش سه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مهر ۱۴۰۳ش.
  • «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «فوتبال زنان ایران از اردن تا اردن؛ منع حجاب و گرفتن حق حساب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
  • «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «لیست قهرمانان لیگ برتر کوثر بانوان فوتبال ایران»، وب‌سایت جام حذفی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «موانع حضور زنان در ورزشگاه‌ها؛ ضعف مدیریتی یا شرع؟»، خبرگزاری فرارو، شهریور ۱۳۹۸ش.
  • «ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۰ش.
  • «موضوع حجاب دختران فوتبالیست ۹۹ درصد حل است»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۶ آذر ۱۳۹۰ش.
  • «نامه شدیداللحن وزیر ورزش ایران به همتای استرالیایی به خاطر تیم بانوان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۷ برگزار شد.»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۳۹۸ش.
  • «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان ۱۴ سال عقب‌تریم!»، وب‌سایت فوتبال ۳۶۰، تاریخ درج مطلب: ۲۶ خرداد ۱۴۰۲ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=فوتبال_زنان_در_ایران&oldid=45323»