زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =آغوش مادر.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =مجسمه مادر پارک ملت تهران در مرکز پارک | |||
| image_alt =مجسمه مادر پارک ملت تهران در مرکز پارک | |||
| فایل پادکست =آغوش مادر.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =12/3 | |||
| تاریخ پادکست =26-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''آغوش مادر؛'''}} پناهگاهی میان دو دست مادر برای آرامش و رشد فرزند. | {{درشت|'''آغوش مادر؛'''}} پناهگاهی میان دو دست مادر برای آرامش و رشد فرزند. | ||
نیاز فرزند به آغوش مادر از مهمترین نیازهای حسی و ادراکی [[کودک]] است. قرارگرفتن کودک در این موقعیت، سبب افزایش درخواست شیرخوردن و ایمنی کودک در مقابل | نیاز [[فرزند]] به [[آغوش مادر]] از مهمترین نیازهای حسی و ادراکی [[کودک]] است. قرارگرفتن کودک در این موقعیت، سبب افزایش درخواست [[شیر مادر|شیرخوردن]] و ایمنی کودک در مقابل ابتلا به بیماریهای مختلف جسمی میشود. قرار گرفتن نوزاد در آغوش مادر، از یکسو حس رضایتمندی و کاهش [[اضطراب فراگیر|اضطراب]] را برای [[مادر]] بههمراه دارد و از سوی دیگر موجب بهینهسازی رشد جسمی، هوشی و عاطفی کودک میشود. | ||
== مراقبت آغوشی | == مراقبت آغوشی == | ||
بر اساس مستندات علمی، یکی از شیوههای مراقبت از نوزادان زودرس یا نارس، مراقبت آغوشی | بر اساس مستندات علمی، یکی از شیوههای مراقبت از [[نوزاد|نوزادان]] زودرس یا نارس، مراقبت آغوشی یا مراقبت مادرانه کانگورویی است که از سال ۱۹۷۸م بازشناسی شد و مورد توجه پژوهشگران قرار گرفت. در این روش کودک بر روی قفسه سینه مادر قرار گرفته و بهطور مداوم از [[شیر مادر]] تغذیه میکند.<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html . فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص31.]</ref> | ||
== آثار مراقبت آغوشی == | == آثار مراقبت آغوشی == | ||
نیازمندی فرزند به آغوش مادر در دوران نوزادی و کودکی، بهدلیل شدت کنش و واکنش عاطفی، بیشتر از سایر دورانهای زندگی است.<ref>منصور و دادستان، روانشناسی ژنتیک، 1374ش، ج2، ص 122 و ص 121.</ref> بر اساس مطالعات پزشکی و روانشناختی، مراقبت آغوشی و تماس فیزیکی مادر و کودک، دارای پیامدهای اثباتشدهای است که در سه محور کلی طبقهبندی میشود: | |||
=== زیستی و درمانی === | |||
* کاهش نرخ [[مرگومیر نوزادان]]؛ | |||
* تقلیل زمان بستری نوزاد در [[بیمارستان]]؛ | |||
* افزایش سلامت فیزیولوژیکی و زیستی کودک؛<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص32.]</ref> | |||
* تسریع روند تکامل و وزنگیری (بهویژه در نوزادان نارس)؛<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص29.]</ref> | |||
* عملکرد بهعنوان مسکن طبیعی (ترشح هورمونها از طریق تحریک گیرندههای پوستی) جهت کاهش درد در روندهای درمانی.<ref>[https://article.tebyan.net/67627/آرامش-در-آغوش-مادر «آرامش در آغوش مادر»، وبسایت تبیان.]</ref> | |||
== | === عاطفی و روانی === | ||
* تأمین [[امنیت روانی]] کودک؛<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص29.]</ref> | |||
* تقویت [[پیوند عاطفی]] مادر و فرزند؛ | |||
* بهبود جو روانی [[خانواده]].<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html . فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص32.]</ref> | |||
=== رشد و توسعهٔ شناختی === | |||
* ارتقای [[بهداشت روانی|سلامت ذهنی]]؛ | |||
* افزایش [[اعتمادبهنفس]]؛<ref>[https://saednews.com/fa/post/tasire-agushe-madar-bar-salamate-jesmi-va-ravaniye-nozad «تأثیر آغوش مادر بر سلامت جسمی و روانی نوزاد»، وبسایت ساعد نیوز.]</ref> | |||
* تقویت [[رشد شناختی]] و [[رشد عاطفی|عاطفی]]؛<ref>[https://farzandportal.ir/9946/او-را-در-آغوش-بگیرید/ «او را در آغوش بگیرید»، وبسایت فرزند پرتال.]</ref> | |||
* زمینهسازی برای استقلال رفتاری<ref>[https://www.ofoghclinic.ir/blog/آغوش-مادر-و-استقلال-کودکان «آغوش مادر و استقلال کودکان»، وبسایت مرکز کاردرمانی افق.]</ref> و [[مسئولیتپذیری]] فرد.<ref>منصور و دادستان، روانشناسی ژنتیک، 1374ش، ج2، ص 122.</ref> | |||
== تأثیر آغوش مادر بر سلامت جسمی و روحی مادر == | == تأثیر آغوش مادر بر سلامت جسمی و روحی مادر == | ||
[[پرونده:آغوش مادر۱.jpg|جایگزین=نقاشی مادر فلسطینی اثر لیلا تیمورینژاد|بندانگشتی|نقاشی مادر فلسطینی اثر لیلا تیمورینژاد]] | [[پرونده:آغوش مادر۱.jpg|جایگزین=نقاشی مادر فلسطینی اثر لیلا تیمورینژاد|بندانگشتی|نقاشی مادر فلسطینی اثر لیلا تیمورینژاد]] | ||
علاوه بر | مراقبت آغوشی علاوه بر تأثیرات مثبت بر [[نوزاد]]، نقش بسزایی در ارتقای سلامت جسمی و روانی مادر ایفا میکند. از منظر [[روانشناسی|روانشناختی]]، برقراری این ارتباط فیزیکی و عاطفی مانع از شکلگیری احساس بیکفایتی، بیگانگی و [[اضطراب]] شده<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص31.]</ref> و بهویژه در موارد [[زایمان زودرس]]، به کاهش [[احساس گناه]] و پیشگیری از بروز [[افسردگی پساز زایمان]] کمک شایانی میکند.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/chick/maternal2-care-arms.html «آغوش مادر بهترین مکان برای نوزاد نارس»، وبسایت بیتوته.]</ref> افزون بر این، از حیث فیزیولوژیک، در آغوش گرفتن کودک موجب ترشح هورمون اکسیتوسین در بدن مادر میشود که این فرایند زیستی بهطور مستقیم در تسهیل و تداوم تولید [[شیر مادر|شیر]] مؤثر است.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/chick/maternal2-care-arms.html «آغوش مادر بهترین مکان برای نوزاد نارس»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
== نقش تربیتی آغوش مادر == | == نقش تربیتی آغوش مادر == | ||
مراقبتهای مادرانه در دورههای [[بارداری]] و شیردهی، نقش بنیادینی در روند پرورش، تربیت و سلامت فرزند ایفا میکند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1038483/بهترین-تربیت-در-آغوش-پرمهر-مادر-است «بهترین تربیت در آغوش پرمهر مادر است»، جوان آنلاین.]</ref> برقراری این ارتباط نزدیک فیزیکی، علاوه بر ایجاد پیوند عمیق عاطفی و روانی میان مادر و نوزاد، از طریق محرکهای حسی نظیر شنیدن صدای قلب مادر، موجب القای حس آرامش و امنیت زیستی در کودک میشود.<ref>قائمی، نقش مادر در تربیت، 1370ش، ص71.</ref> افزون بر کارکردهای فیزیولوژیک و روانی، این تعاملات مستمر عاطفی در بستر آغوش مادر، پایهای برای شکلگیری نخستین الگوهای تربیتی محسوب شده و فضای مناسبی را جهت انتقال هنجارها، درونیسازی ارزشهای اخلاقی و پرورش شالودههای هویتی و شناختی کودک فراهم میسازد.<ref>امینی، اسلام و تعلیم و تربیت، 1391ش، ص320.</ref> | |||
== پیامدهای | === پیامدهای محرومیت از آغوش مادر === | ||
محرومیت کودک از ارتباط فیزیکی و آغوش مادر، خواه به دلیل تغییرات [[سبک زندگی]] نظیر [[اشتغال مادران]] و سپردن کودکان به مراکز نگهداری موقت<ref>بشیری، اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان، 1386ش، ج2، ص101.</ref> و خواه بر اثر رویکردهای محدودکنندهٔ پرورشی ازجمله پیشگیری از وابستگی و بغلیشدن نوزاد،<ref>[https://saednews.com/fa/post/tasire-agushe-madar-bar-salamate-jesmi-va-ravaniye-nozad «تأثیر آغوش مادر بر سلامت جسمی و روانی نوزاد»، وبسایت ساعد نیوز.]</ref> پیامدهای نامطلوب گستردهای بر روند [[رشد شناختی]]، [[رشد عاطفی|عاطفی]] و [[رشد اجتماعی|اجتماعی]] فرزند بههمراه دارد. از منظر روانشناختی، این خلأ عاطفی موجب تشدید [[اضطراب جدایی]] (بهویژه در سنین ۶ تا ۱۸ ماهگی)،<ref>[https://www.ofoghclinic.ir/blog/آغوش-مادر-و-استقلال-کودکان «آغوش مادر و استقلال کودکان»، وبسایت مرکز کاردرمانی افق.]</ref> [[اختلال خواب|اختلالات خواب]]، ترسهای مرضی ([[فوبیا]])،<ref>بشیری، اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان، 1386ش، ج2، ص107.</ref> بروز رفتارهای تهاجمی و ناهنجاریهای رفتاری میشود.<ref>[https://ijn.iums.ac.ir/article-1-1179-fa.pdf روحانی و همکاران، «بررسی درجۀ اضطراب جدایی مادری در زنان شاغلی که اولین فرزند خود را به مهدهای کودک وابسته به دانشگاههای علوم پزشکی شهر تهران میسپارند، سال 1372»، 1374ش، ص48.]</ref> افزون بر این، کاهش سطح ارتباط جسمانی با مادر، به شکلگیری احساس بیاعتمادی به محیط پیرامون میانجامد. در بلندمدت، این محرومیتها علاوه بر ایجاد چالش در انتقال هنجارها و ارزشهای تربیتی خانواده،<ref>بشیری، اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان، 1386ش، ج2، ص101.</ref> در دوران نوجوانی و بزرگسالی بهصورت ناتوانی در ابراز صحیح عواطف، اختلال در برقراری روابط [[روابط اجتماعی|اجتماعی]] و [[روابط خانوادگی|خانوادگی]]، و بروز پیامدهای روانی و جسمانی نمود پیدا میکند.<ref>[https://www.kanoon.ir/Article/103128 «آغوش گرم مادر برای فرزندان معجزه میکند»، وبسایت kanoon.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
