زیارتگاه‌های افغانستان: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''زیارتگاه‌های افغانستان؛'''}} مکان‌های مقدس و مورد احترام مردم در افغانستان.

== تاریخچه و اهمیت زیارتگاه‌ها در افغانستان ==

مساحت این بنای مذهبی، در حدود ۱۰۰۰۰ مترمربع بوده و دارای سه راه خروجی و یک حیاط بزرگ است.<ref>[https://maskanyab.af/ziarat-e-sakhi-kabul/ Ziarat-e Sakhi (Shrine place) -Kabul Afghanistan", maskanyab.]</ref> حرم با کاشی‌های لعاب‌دار به سبک ایرانی نئوصفوی تزئین شده است.<ref>[https://www.wikiwand.com/en/Sakhi_Shrine "Sakhi Shrine", wikiwand.]</ref> بنای زیارتگاه متشکل از دو اتاق متصل بوده و هر اتاق دارای گنبد نقره است.<ref>خامه‌یار، آثار منسوب به پیامبر خدا در افغانستان، 1392ش، ص53.</ref>

پس از اعلام استقلال [[افغانستان]] از بریتانیا توسط امیر امان‌الله در ۱۹۱۹م، حیات بیگم، مادر شاه، گنبد دیگری در کنار گنبد قبلی ساخت. بعدها سید علی‌احمد حجت گنبدهای بیشتری را در این زیارتگاه، ساخت. در حال حاضر، این حرم شش [[گنبد]] دارد.<ref>.[https://maskanyab.af/ziarat-e-sakhi-kabul/ "Ziarat-e Sakhi (Shrine place) -Kabul Afghanistan", maskanyab.]</ref>

===پیشینه روضه سخی===

بیشتر روایات مذهبی شیعی بیانگر وجود مرقد حضرت علی در نجف<ref>امین، اعیان‌الشیعه، 1403ق، ج1، ص530.</ref> و روایات تاریخی مؤید وجود آن بارگاه در مزارشریف است. با توجه به این منابع روایی، شیعیان افغانستان همانند دیگر شیعیان جهان معتقد به وجود بارگاه آن حضرت در نجف هستند، اما عموم مردم افغانستان با توجه به منابع تاریخی به بودن مرقد امام علی در مزارشریف باور محکمی دارند.<ref>امین، اعیان‌الشیعه، 1403ق، ج1، ص530.</ref>

{{آغاز نستعلیق}}

{{شعر|نستعلیق}}

{{ب|جامی نه عدن گوی و نه بین‌الجبلین|خورشید یکی و نور او هر طرف است}}

  {{پایان شعر}}

بزرگانی از صوفیه همچون سیدعبدالله مختار، شیخ عمو و شیخ عبدالله مالانی به زیارت و ملازمت این مکان سفارش کرده‌اند.<ref>حسینی، مزارت هرات، 1346ش، ص12.</ref>

مردم شیعه هرات در طول سال، صبح‌های جمعه به این مزار رفته، مراسم دعای ندبه و مناجات برگزار می‌کنند. بعد از آن به زیارت اموات خود رفته، فاتحه می‌خوانند و خیرات می‌دهند.<ref>[http://heratbastan.blogfa.com/post/7 یاری، «مزار میر عبدالواحد شهید، پدر عبدالعظیم حسنی»، وبلاگ هرات باستان.]</ref>

===آیین‌ها و آداب زیارتگاه امام‌صاحب===

این زیارتگاه امروزه امکانات و تسهیلات خوبی برای زائران دارد. این بارگاه دارای [[چشمه]]، نمازخانه و چندین اتاق است که زائرین و متولیان از آنها استفاده می‌کنند.<ref>. محمود، «امام صاحب»، وبلاگ افغانستان فردا.</ref> زائران ابتدا کنار چشمهٔ قتور بلوغ، [[وضو]] می‌گیرند و سپس اولین قبر موجود در بارگاه را که به دوست دوم امام شهرت دارد زیارت کرده و سپس نزد قبر بابه قشقار (دوست اول امام) رفته و دعا می‌کنند. زائر سپس به بارگاه امام مشرف شده و به دعا و زیارت می‌پردازد.<ref>محمود، «امام صاحب»، وبلاگ افغانستان فردا.</ref>[[پرونده:5573480219_29681a5452_z_d.jpg|alt=زیارتگاه امام صاحب|بندانگشتی|علم در صحن زیارتگاه امام‌صاحب]]علم امام‌صاحب چوب بسیار بلندی است که در صحن مرقد قرار دارد. در آخر سال با بستن پارچه‌های سبزرنگ دست‌دوزی شده آن را تزیین می‌کنند.<ref>محمود، «امام صاحب»، وبلاگ افغانستان فردا.</ref> در روز دهم حمل/[[فروردین]] علم زیارتگاه با مشارکت مقامات محلی و زائران برافراشته شده و چهل روز جشن در شهر برگزار می‌شود. برافراشتن علم با سخنرانی مقامات و بزرگان حاضر و میان هلهله و فریاد مردم آغاز می‌شود. لحظهٔ برافراشته‌شدن علم، با دعا و خواستن حاجات از صاحب علم (امام حسین) همراه است. در مراسم برگزاری میله/جشن، مردم سعی می‌کنند پارچه‌هایی را به قصد تبرک به علم ببندند.<ref>گروتس باخ، جغرافیای شهری در افغانستان، 1368ش. ص101؛ ادریسی، نزهة المشتاق فی اختراق الآفاق، 1409ق. ج1، ص483؛ شمس بخارائی، تاریخ بخارا، خوقند و کاشغر، 1377ش، ص233.</ref>

== زیارتگاه امام کلان ==

مردم سرپل زیارتگاه امام‌کلان را متعلق به کسی می‌دانند که نامی همانند امام خُرد یعنی «یحیی» داشته اما پسر [[امام باقر|امام محمدباقر]] بوده است. این در حالی است که منبعی برای اثبات این اعتقاد وجود ندارد. برخی دیگر آن را متعلق به دو نفر به‌نام‌های ابوالفضل و ابراهیم دانسته‌اند که گروهی آن دو را برادران رضاعی یحیی می‌خوانند. برخی دیگر نیز معتقدند آنها از جمله یاران یحیی بوده‌اند که همراه او به سرپل آمده، در نبرد با دشمنان یحیی کشته شده و در محل فعلی دفن شده‌اند. گروهی دیگر این قبر را مربوط به فردی به‌نام سیدمحمد ماهروی جوزجانی می‌دانند که نَسَب او مشخص نیست.<ref>. احمدی‌نژاد، آفتاب جوزجان. 1386ش، ص106.</ref>  

== زیارتگاه خرقه شریف ==

در وصف مشخصات ظاهری خرقه نبوی گفته‌اند که این خرقه، لباسی پشمی و ضخیم از موی نازک و خالص شتر و به رنگ آسمانی است. اندازهٔ خرقهٔ شریف کوتاه‌تر از قامت انسان بنظر می‌آید. جلوی لباس، با رشتهٔ پشمی دوخته شده و آستین‌های آن کوتاه‌تر از خود جامه است. این لباس به‌مرور زمان فرسوده شده است.<ref>[https://parstoday.com/dari/radio/uncategorised-i10864 «زیارتگاه خرقه پیامبر در قندهار»، وب‌سایت خبرگزای پارس تودی.]</ref>