پرش به محتوا

تاکسی بانوان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:تاکسی-بانوان.jpg|بندانگشتی|تاکسی بانوان با رنگ صورتی در شهر دوبی]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =تاکسی-بانوان.jpg
| زیرنویس تصویر    =تاکسی بانوان با رنگ صورتی در شهر دوبی
|image_alt=
| فایل پادکست      =تاکسی بانوان.ogg
| حجم فایلپادکست    =2/40
| تاریخ پادکست      =11-1-1405
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''<big>تاکسی بانوان</big>'''؛ وسیله نقلیه‌ای با رانندۀ زن برای ارائه خدمات به زنان.  
'''<big>تاکسی بانوان</big>'''؛ وسیله نقلیه‌ای با رانندۀ زن برای ارائه خدمات به زنان.  


خط ۹۹: خط ۱۲۶:
*«۲۰ بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت می‌کنند»،  خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۰ش.
*«۲۰ بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت می‌کنند»،  خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۰ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
ویکی ر
[[پرونده:تاکسی.jpg|جایگزین=تاکسی بانوان|بندانگشتی|تاکسی بانوان]]
<big>'''تاکسی بانوان؛'''</big> نوعی سیستم حمل‌ونقل عمومی ویژۀ بانوان با رانندۀ زن.
تاکسی بانوان، به‌منظور امنیت و آسایش بیشتر بانوان با رانندۀ زن، ایجاد شده است تا بانوان در ساعات مختلف شبانه‌روزی بدون محدودیت از آن استفاده کنند. استفاده از تاکسی بانوان سبب امنیت بیشتر جانی، مالی و عاطفی بانوان می‌شود؛ اما گاهی این شغل برای بانوان چالش‌هایی ایجاد می‌کند.
==معرفی==
تاکسی بانوان نوعی تاكسی بی‌سيم در حمل‌ونقل عمومی است که رانندۀ آن زن است و فقط براي ارائه خدمات به زنان تدارک ديده شده است. <ref>  [https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/%D9%87%D8%B2%D9%8A%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D9%83%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1 . «هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک.]</ref> این تاكسی‌های بی‌سیم بانوان مجهز به راهياب، GPS و ردیاب است تا هم مسير را براي اطلاع راننده و مسافر اعلام کند و هم امنیت سفر را برای آن دو فراهم کند.<ref>  [http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref>
==تاريخچه==
در ایران حضور زن در برخـی مشـاغل مانند رانندگی تاكسی، قبلاً با محدودیت‌های قانونی و اجتماعی موجه بود؛<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/359181/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D8%A9-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A9-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D . باقری و شاهمرادی زواره، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتش‌نشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، 1395ش، ص21.]</ref>  اما استفاده از رانندۀ زن در عرصۀ حمل‌ونقل عمومی به‌صورت رسمی در قالب تاکسی بی‌سيم بانوان در ‌1385ش شروع شد. راه اندازی نخستین تاكسی بی‌سیم بانوان در شهر تهران با تلاش بخش خصوصی و حمایت شهرداری [[تهران]] انجام گرفت.<ref>  [http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref>
==ويژگي‌هاي زنان راننده تاكسي==
[[پرونده:-مینو-شیخان-بازیگر-سریال-هفت-سر-اژدها-e1712727783554-780x470.jpg|جایگزین=مینو شیخان تاکسی بانوان|بندانگشتی|مینوشیخوان بازیگر و راننده تاکسی بانوان]]
از جمله شرايط متقاضيان رانندگی در سامانۀ تاكسی بی‌سيم بانوان عبارت‌اند از:
تابعيت دولت جمهوری اسلامی ايران و تدين به [[دین|دين]] مبين اسلام و يا يكی از اديان رسمی كشور؛
داشتن گواهینامه پايه دوم معتبر كه حداقل يك سال از تاريخ صدور آن گذشته باشد؛
داشتن حداقل 23 سال و حداكثر 50 سال سن؛
آشنایی با مناطق مختلف شهری؛
برخورداری از سلامت جسمی و فكری؛
عدم اعتياد به مواد مخدر و نداشتن سوءپيشينۀ كیفری؛
[[پرونده:تاکسی1.jpg|جایگزین=مینو شیخان تاکسی بانوان|بندانگشتی|مینو شیخان بازیگر راننده  تاکسی بانوان]]
دارابودن حداقل مدرك تحصیلی سيكل؛
داشتن مدرك قبولی آزمون رانندگی مخصوص شركت تاكسی بی‌سيم بانوان.
همچنین این گروه از بانوان راننده پيش از شروع به‌كار به‌عنوان راننده در كلاس‌هاى آموزشی شركت می‌كنند تا از اين طريق سطح كيفی و كمی شركت را بالا ببرند. پيش از تحويل خودرو لازم است خانم‌ها به‌منظور یادگیری سایر مهارت‌ها در كلاس‌هاى كمک‌هاى اوليه، آشنایی با مقررات انواع بيمه، آشنایی با اصول اوليه مكانيک، نحوۀ برخورد مناسب با مسافران، آتش‌نشانی و اصول حفاظت شخصی شركت کنند.<ref>  [http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص98-100.]</ref>
==وضعیت استفاده از تاکسی بانوان در جامعه==
استفاده از رانندۀ زن در حمل‌ونقل عمومی و ورود آنها به عرصۀ تاکسی‌رانی یکی از تحولاتی است که در دهۀ اخیر در بسیاری از شهرها مانند تهران، [[اصفهان]]، قم، [[اهواز]]، كاشان، كرمان، زاهدان، رشت، كرمانشاه و [[شیراز]] ایجاد شده و فضای مناسبی را برای حضور زنان و اعتماد بیشتر آنها برای استفاده از این شیوۀ حمل‌ونقل زنانه ایجاد کرده است. از طرفی وجود تاکسی بانوان میزان استفادۀ خانواده‌ها به‌خصوص بانوان از این سیستم حمل‌ونقل را افزایش داد و در حضور بيشتر و فعال‌تر بانوان در جامعه تأثيرگذار بوده است. وجود برخی وقایع و ناهنجاری‌های اجتماعی مانند قتل، دزدی و ایجاد مزاحمت برای بانوانی که بالاجبار یا بالاختیار و از روی اعتماد از وسايل نقليه عمومی مانند برخی تاکسی‌های خطی یا شخصی استفاده كرده‌اند و در دام افراد شياد و جنايت‌كار گرفتار شده‌اند، سبب افزایش بی‌اعتمادی و ترس [[خانواده|خانواده‌ها]] از تاکسی‌های درون و برون‌شهری شد؛ <ref>  [http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97-99.]</ref> اما استفاده از تاکسی بی‌سیم بانوان بسیاری از این نگرانی‌ها را رفع کرد و سبب جلب اعتماد و رضایت خانواده‌ها از این سیستم حمل‌ونقل عمومی شد. <ref>  [https://www.mehrnews.com/news/635868/%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D9%81 . «تاکسی‌های بانوان امنیت خاطر خانواده‌ها را فراهم کرده است»، خبرگزاری مهر.]</ref> اكنون در شهر تهران حدود 700 نفر زن كه اغلب آنها نيز [[سرپرستی خانواده|سرپرست خانوار]] هستند در سامانۀ حمل‌ونقل تاكسی بی‌سیم بانوان مشغول فعاليت هستند. <ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص96-98.]</ref> طبق آمار در برخی کلان‌شهرها مانند تهران 59 درصد زنان در هر روز یک سفر درون شهری دارند که بیشتر آنها سفرهای درون شهری خود را با حمل‌ونقل عمومی انجام می‌دهند. همچنین60 درصد زنان از میان وسایل حمل‌ونقل درون شهری، اتوبوس و 24 درصد تاکسی را ترجیح می‌دهند.<ref>  [https://urs.ui.ac.ir/article_20065.html . زیاری و ترکمن‌نیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148-149.]</ref>
==نقش تاکسی بانوان در احساس امنیت زنان==
زنان نسبت به گذشته، بیشتر در عرصۀ اجتماعی و مشاغل مختلف مشغول فعالیت هستند. ايجاد شرایطی كه بتوانند بانوان در آن به راحتي فعاليت نموده و از حمل‌ونقل عمومی امن استفاده کنند امری ضروری است. احساس امنیت در [[زندگی]] اجتماعی یكی از نیازهای اساسی افراد به‌خصوص بانوان است. حمل‌ونقل عمومی یکی از ضروریات عصر حاضر است. بانوان با استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی به‌خصوص تاکسی، بسیاری از کارهای فردی و خانوادگی خود را در محیط جامعه انجام می‌دهند. بانوان هنگام استفاده از تاكسی بی‌سیم بانوان برای رسیدن از مبدأ به مقصد دارای نوعی احساس امنیت مالی، جانی و عاطفی بیشتری بوده و با دغدغۀ کمتری طی طریق می‌کنند. مصون ماندن بانوان به‌دلیل جایگاه و ارزشی که در خانواده و نقش مادری، همسری و گاهی سرپرستی يك خانواده دارند از هر آسيب و تجاوزی كه زن و حريم زنان را از لحاظ جسمی و روحی تهديد كند، متعاقباً به نسل‌های بعدی منتقل خواهد شد.<ref>  [http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص95-97.]</ref> از طرفی در جامعۀ کنونی به‌دلیل افزایش ناهنجاری‌های اجتماعی حاصل از سبک زندگی مدرنیته و شهری، 96 درصد زنان ساعات قبل از تاریکی را برای سفرهای خود انتخاب کرده‌اند. آنها دلیل استفاده کم از حمل‌ونقل عمومی در ساعات پایانی روز را مشکل عدم امنیت بیان کرده‌اند.<ref>  [https://urs.ui.ac.ir/article_20065.html . زیاری و ترکمن‌نیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148-150.]</ref>
==پیامدهای مثبت استفاده از تاکسی بانوان==
<big>پیامدهای اجتماعی</big>
#حفظ [[حریم خصوصی]] بانوان؛
#کاهش آمار تعرض و تهديد برای زنان؛
#افزایش رفاه اجتماعی بانوان؛<ref>  . واثقي، تدابیر و سيره عملی امام علی در تأمين امنيت اجتماعی. 1380ش، ص43.</ref>
#افزایش امنیت بانوان و امكان پیشرفت بیشتر آنها در جامعه؛<ref>  [https://urs.ui.ac.ir/article_20065.html . زیاری و ترکمن‌نیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148.]</ref> احساس ناامنی در بانوان به‌خصوص هنگام استفاده از وسایل نقلیۀ عمومی مانند تاکسی عادی در دراز مدت اثرات نامطلوبی بر كیفیت زندگی و بهره‌وری اقتصادی و اجتماعی آنها می‌گذارد. <ref>  . رجبی‌پور، كنكاشی بر جنبه‌های مختلف امنیت عمومی و پلیس (مجموعه مقالات)، 1384ش، ص91.</ref>
#کاهش فشارهای روحی بر بانوان مانند اضطراب، بی‌اعتمادی، احساس بیگانگی، انزوا و عدم رضايت از وسایل نقلیۀ عمومی؛
#کاهش خطرات احتمالی برای بانوان و افزایش ضريب امنیت جامعه؛
#فراهم كردن زمينۀ آسايش و آرامش بانوان در جامعه؛
#رضايت‌مندی مسافرين زن از رانندگان زن؛
#افزایش امنیت عاطفی بانوان: برخی مسافران زن با صحبت كردن با رانندۀ زن، احساس تنهایی نمی‌كنند و با درد و دل کردن با یکدیگر احساس تخلیۀ روحی و راحتی بیشتری می‌کنند.<ref>  [http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص96-100.]</ref>
<big>پیامدهای اقتصادی</big>
حضور زنان در عرصۀ حمل‌ونقل عمومی به‌صورت تاکسی بانوان برای ارائۀ خدمات حمل‌ونقلی به زنان<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/359181/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D8%A9-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A9-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D . باقری و شاهمرادی زواره، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتش‌نشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، 1395ش، ص20-21.]</ref>  آن را به یک شغل برای بانوان تبدیل کرده که از طریق آن کسب درآمد و امرار معاش کنند.<ref>  [https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/%D9%87%D8%B2%D9%8A%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D9%83%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1 . «هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک.]</ref> بسیاری از خانواده‌ها برای سرویس مدارس فرزندان خود به‌خصوص فرزند یا سرویس [[دانشجو|دانشجويان]]، كارمندان خانم و نيز در فرودگاه‌ها و پایانه‌های مسافربری فعالیت می‌كنند و از این طریق به کسب درآمد می‌پردازند.<ref>  [http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97-99.]</ref>
==چالش‌ها==
از جمله چالش‌های مهمی که بانوان در شغل تاکسی بانوان با آن مواجه می‌شوند عبارت‌اند از:
#کم بودن توانایی بدنی آنها در رفع مشکلات مربوط به نقص فنی خودرو؛
#اختصاص دادن زمان زیادی برای رانندگی و تأمین مخارج خانواده به‌خصوص در میان زنان سرپرست خانوار و کم‌رنگ شدن نقش مادری یا همسری آنها در بستر خانواده؛
#خجالت کشیدن برخی از راننده تاکسی‌های زن برای گرفتن پول از مسافر خود؛
#عدم رضایت برخی از فرزندان از شغل راننده تاکسی برای مادر خود؛
#صرفۀ اقتصادی کم این شغل برای بانوان نسبت به مردها؛
#اختلال در جایگاه فرهنگی و اجتماعی بانوان در میان برخی شهرهای کوچک؛<ref>  [https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/%D9%87%D8%B2%D9%8A%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D9%83%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1 . «هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
#محدودیت سوار کردن مسافر: رانندۀ مرد در طول مسیر می‌تواند مسافرهای مختلف سوار کند؛ اما بانوان در تاکسی بی‌سیم امکان سوار کردن مسافر بین راهی و سوار کردن مسافر مرد را ندارند.
#رقابت و اذیت رانندگان زن توسط برخی از راننده‌های مرد هم صنف خود یا ماشین‌های شخصی؛
#ایجاد برخی مشکلات جسمی مانند کمردرد و پادرد.<ref>  [https://www.asrehamoon.ir/news/72939/%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%83%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D . «مشكلات كاری رانندگان تاكسی بی‌سیم بانوان در کلان شهری به نام زاهدان»، وب‌سایت عصر هامون.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
*باقری، شهلا و شاهمرادی زواره، راضیه سادات، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتش‌نشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی زنان، شمارة 2، 1395ش.
*«تاکسی‌های بانوان امنیت خاطر خانواده‌ها را فراهم کرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 20 بهمن 1386ش.
*جمالی، هاجر و شایگان، فریبا، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، فصلنامۀ پژوهش‌های مدیریت انتظامی، شمارۀ 1، 1390ش.
*رجبی‌پور، محمود، كنكاشی بر جنبه‌های مختلف امنیت عمومی و پلیس (مجموعه مقالات)، تهران، دانشگاه علوم انتظامی ناجا، معاونت پژوهش، چاپ اول، 1384ش. زیاری، کرامت اله و ترکمن‌نیا، نعیمه، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل‌ونقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، فصلنامۀ مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، شمارۀ 19، 1392ش.
*«مشكلات كاری رانندگان تاكسی بی‌سيم بانوان در کلان شهری به نام زاهدان»، وب‌سایت عصر هامون، تاریخ درج مطلب: 28 مرداد 1394ش.
*واثقی، قاسم، تدابیر و سيره عملی امام علی در تأمين امنيت اجتماعی تهران، تهران مركز تحقيقات و معاونت پژوهشى پژوهش‌ها، 1380ش.
*«هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 18 شهریور 1391ش.
ویکی ز

نسخهٔ کنونی تا ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۵۹

تاکسی بانوان
تاکسی بانوان با رنگ صورتی در شهر دوبی


تاکسی بانوان؛ وسیله نقلیه‌ای با رانندۀ زن برای ارائه خدمات به زنان.

تاکسی بانوان در راستای واسپاری کارهای مربوط به زنان به خود آنها در سال ۱۳۸۵ش راه‌اندازی شد. این تاکسی‌ها با هدف افزایش امنیت و ایجاد فرصت شغلی برای بانوان، حفظ ارزش‌های اخلاقی و کرامت زنان و تحکیم بنیان خانواده شروع به کار کردند. بسیاری از زنان ایرانی براساس ارزش‌های ایرانی - اسلامی علاقه‌مند هستند تا از وسایل نقلیه‌ای استفاده کنند که رانندۀ زن دارد.

مفهوم‌شناسی

تاکسی‌ بانوان، وسیلۀ نقلیۀ عمومی با راننده زن است که به‌صورت تلفنی و یا بی‌سیم فقط به زنان ارائه خدمات می‌کند.[۱]

پیشینه تاکسی بانوان

تاکسی بی‌سیم بانوان با رنگ سبز در سال ‌۱۳۸۵ش برای اشتغال بانوانی که بیش از ۹۰‌درصد آنها زنان سرپرست خانوار یا بد‌سرپرست بودند، راه‌اندازی شد.[۲] راننده‌های این تاکسی‌ها علاوه بر فعالیت در بخش حمل‌ونقل عمومی، به‌عنوان سرویس مدارس دخترانه، دانشجویان، کارمندان زن و نیز در فرودگاه‌ها، پایانه‌های مسافربری فعالیت می‌کنند.[۳] تاکسی بانوان پس از تهران در شهرهای قم، کاشان، کرمان، اصفهان، زاهدان، رشت، کرمانشاه، تبریز،[۴] زنجان،[۵] قزوین،[۶]‌ اندیمشک، [۷] و برخی دیگر از شهرها آغاز به کار کرده است.[۸]

ضرورت فعالیت تاکسی بانوان

در طول تاریخ همۀ جوامع شاهد نوعی تقسیم‌کار بر اساس جنسیت بوده‌ و کارهای زنانه و مردانه دارای ماهیت متفاوت بوده‌اند.[۹] از منظر فرهنگ ایرانی– اسلامی نیز، برخی مشاغل که موضوع زنانه داشته و برای زنان صورت می‌گیرد، نیازمند فاعلی زنانه هستند.[۱۰] پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران برخی مشاغل مانند تاکسی بانوان در راستای تأمین حقوق زنان،[۱۱] حفظ ارزش‌های اخلاقی و کرامت بانوان، تحکیم نهاد خانواده، در نظر گرفتن شرایط جسمی و روحی بانوان و تقویت نقش‌های جنسیتی به حیطۀ مشاغل زنانه افزوده شده است[۱۲] از سوی دیگر، عدم احساس امنیت زنان در جامعه به‌معنای تهدید ارزش نقش مادری، همسری و گاهی سرپرستی یک خانواده است. راه‌اندازی تاکسی بانوان شرایطی را فراهم آورده است تا زنان بتوانند به‌راحتی در جامعه فعالیت کرده و در آن احساس امنیت کنند.[۱۳]

اهداف

تاکسی بانوان با هدف پالایش برخی مشاغل و واگذاری کارهای مربوط به بانوان به خودآنها فعالیت خود را با هدف ایجاد سیستم امن و قانونمند جهت حمل‌ونقل بانوان و ایجاد فرصت شغلی برای بانوان شروع کرد.[۱۴] همچنین تاکسی بانوان در راستای فراهم‌سازی بسترهای زیست عفیفانه در حوزه حمل‌ونقل عمومی راه‌اندازی شد.[۱۵]

شرایط متقاضیان رانندگی تاکسی بانوان

تابعیت جمهوری اسلامی ایران، داشتن گواهی‌نامه پایه دوم، قرارداشتن در بازۀ سنی ۲۳ تا ۵۰ سال، بهره‌مندی از سلامت جسمی و فکری، عدم اعتیاد به مواد مخدر، نداشتن سوءسابقه، دارابودن مدرک تحصیلی سیکل و شرکت در کلاس‌های آموزشی از شرایط اصلی ورود به عرصۀ رانندگی تاکسی بانوان است.[۱۶]

مزایای تاکسی بانوان

تقدیر از بانوان تاکسیران در شهر قزوین

فعالیت تاکسی بانوان موجب شده تا زنان با آسودگی‌خاطر بیشتری در هر ساعت از شبانه‌روز در شهر جابه‌جا شوند. همچنین احساس راحتی در استفاده از تاکسی بانوان، موجب افزایش امنیت عاطفی، جانی و مالی بانوان شده و رضایتمندی حداکثری مسافران را در پی داشته است.[۱۷]

فعالیت زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی مانند آزار جنسی، متلک‌پراکنی، شلوغی‌های آزاردهنده و تن‌مالی شده است.[۱۸] همچنین حضور بانوان در حوزۀ حمل‌ونقل عمومی سبب شده است تا خانواده‌ها کودکان خود را به‌تنهایی جابه‌جا کنند و نگرانی در این زمینه نداشته باشند.[۱۹] از دیگر مزایای تاکسی بانوان، ایجاد فضای امن‌تر و سالم‌تر برای جابجایی افراد سالمند است.[۲۰]

از نگاه مسافران، زنان راننده نسبت به مردان مهربان‌تر و مودب‌تر هستند و احترام بیشتری برای مشتری قائل هستند.[۲۱]

زنان تاکسیران نیز از حضور در کنار زنان مسافران، احساس لذت، آرامش و امنیت بیشتری دارند. علاوه بر این، بانوان راننده می‌توانند ساعات کاری خود را براساس دیگر برنامه‌های خود تنظیم کنند تا کانون خانواده آسیب کمتری ببیند.[۲۲]

از آنجا که زنان سرپرست خانوار همواره در معرض آسیب‌های اجتماعی بیشتری هستند، تاکسی بانوان فضای امن‌تری را برای اشتغال این افراد فراهم آورده است.[۲۳]

به اذعان کارشناسان، بانوان تاکسیران با احتیاط بیشتری رانندگی می‌کنند و پایبندی حداکثری به رعایت مقررات راهنمایی‌ورانندگی دارند.[۲۴]

تاکسی بانوان از منظر روانشناختی

بسیاری از زنان ایرانی براساس ارزش‌های زیست بوم خود ترجیح می‌دهند از وسایل نقلیه‌ای استفاده کنند که رانندۀ زن دارد و این امر مبتنی بر یک اصل روانشناختی است که زنان و مردان احساس بهتری نسبت به افراد ‌همجنس خود دارند و احساس می‌کنند که امنیت بهتری آنان را فرا گرفته است.[۲۵]

روانشناسان معتقدند زمانی که زنان از تاکسی‌های ویژۀ‌ بانوان استفاده می‌کنند، احساس آرامش بیشتری می‌کنند؛ زیرا اطمینان‌خاطر دارند که مسافران بعدی نیز زن هستند و این امر موجب می‌شود تا بانوان در فضای زنانه راحت‌تر با هم ارتباط برقرار کنند.[۲۶]

دلایل گرایش بانوان به رانندگی تاکسی

خانم مینو شیخان بازیگر و راننده تاکسی بانوان

در سال‌های اخیر مشارکت در تامین هزینه‌های خانوار موجب شده تا برخی بانوان متاهل به فعالیت در ناوگان تاکسیرانی روی بیاورند.[۲۷] همچنین پدیدۀ طلاق و مرگ سرپرست خانواده نیز سبب شده است تا زنان سرپرست خانوار جهت تامین نیازهای معیشتی خانواده در حوزۀ حمل‌ونقل شهری مشغول به فعالیت ‌شوند. فارغ از دلایل اقتصادی، علایق شخصی نیز پای برخی بانوان را به این حوزه باز کرده است.[۲۸] کسب استقلال مالی، رهایی از برخی محدودیت‌ها و تثبیت نقش‌های هویتی در خانواده نیز تاثیر بسزایی در گرایش برخی بانوان به شغل راننده تاکسی داشته است. [۲۹]

آمار رانندگان تاکسی بانوان

به گفتۀ مدیرعامل سازمان تاکسیرانی با توجه به اینکه ۵۰درصد جامعه را زنان تشکیل می‌دهند و درخواست‌ها برای استفاده از تاکسی بانوان رو به افزایش است، زنان سهم حداقلی در ناوگان تاکسیرانی دارند[۳۰] و تنها ۲ تا ۳‌درصد ناوگان تاکسیرانی در دست بانوان است.[۳۱] همین موضوع سبب شده است تا امکان انتخاب راننده زن برای مسافران دشوار باشد.[۳۲]

تاکسی بانوان در دیگر کشورها

تاکسی بانوان در کانادا

تاکسی‌های ویژه بانوان علاوه بر ایران در شهرهایی چون نیویورک، لندن، توکیو، قاهره، کرالا، [۳۳] ریودوژانیرو، ژوهانسبرگ پایتخت آفریقای جنوبی و دبی مشغول فعالیت هستند.[۳۴] تاکسی بانوان در دسامبر ۲۰۱۱م در کشور مالزی نیز با هدف محافظت بیشتر از زنان راه‌اندازی شد. به گفتۀ معاون وزیر زنان خانواده و توسعه اجتماعی مالزی، این تاکسی‌ها سفرها را برای زنان امن‌تر کرده است. نتایج یک نظرسنجی نیز نشان می‌دهد استفاده از تاکسی‌ بانوان موجب کاهش سرقت و خشونت علیه زنان در مالزی شده است.[۳۵] کشور ژاپن نیز به تفکیک جنسیتی در حمل‌و‌نقل عمومی اقدام کرده که این امر با استقبال زنان ژاپنی روبرو شده است.[۳۶]

چالش‌ها و آسیب‌ها

بانوی تاکسیران در حال تعویض لاستیک خودرو

تقلید برخی رانندگان زن از رفتارهای مردانه در رانندگی، سبب «مردانه شدن شخصیت آنان» در ناخودآگاه می‌‌شود که تاثیرات منفی بر روابط خانوادگی خواهد داشت.[۳۷]

بانوان تاکسیران بر این باورند که هنوز از موقعیت اجتماعی مطلوبی برخوردار نیستند و برخی افراد نگاه مناسبی به شغل آنان ندارند.[۳۸] علاوه بر این، نگاه جنسیتی به این گونه‌ مشاغل از سوی برخی افراد سبب شده است تا زنان تاکسیران شاهد برخوردهای نامناسب از سوی برخی رانندگان مرد باشند و حتی در مواردی خانواده این افراد نیز از پذیرش رانندگی به‌عنوان شغل دائمی زنان امتناع ‌کنند.

عدم حضور طولانی‌مدت بانوان تاکسیران در منزل به نقش محوری آنان در کانون خانواده به‌عنوان همسر و مادر آسیب وارد می‌کند و سبب بروز اختلافات خانوادگی و مشکلات تربیتی برای فرزندان آنان می‌شود. خستگی ناشی از حضور طولانی‌مدت زنان تاکسیران در بیرون از منزل و پیامدهای ناشی از برخوردهای منفی در جامعه، موجب آسیب‌های روحی برای این زنان می‌شود.

تصادف یا خرابی ماشین در فضاهای خلوت، رانندگان زن را با ناامنی روبه‌رو می‌سازد. همچنین پارکینگ‌های طبقاتی برای رانندگان زن دلهره‌آور و نگران‌کننده است.[۳۹]

عدم پرداخت بیمه از دیگر مشکلاتی است که بانوان تاکسیران با آن مواجه هستند. از نظر کارشناسان این امر ریشه در فراهم نبودن زیرساخت‌های مناسب، سوء‌مدیریت و تخلف‌های مختلف دارد.[۴۰]

تفکیک جنسیتی مشاغل براساس کرامت انسانی

برخی جامعه‌شناسان معتقدند اگرچه ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی موجب افزایش احساس امنیت می‌شود؛ اما نباید امنیت زنان به حضور بانوان در ناوگان تاکسیرانی گره زده شود؛ چرا که امنیت تک‌تک شهروندان در حوزه عمومی باید توسط نظام اجتماعی تضمین شود. از این رو، تفکیک جنسیتی مشاغل با هدف تامین امنیت زنان، ضعف نظام اخلاقی در جامعه را منعکس می‌کند.[۴۱] براساس این رویکرد، جداسازی زنان از مردان باید با در نظر گرفتن کرامت و شخصیت آنها صورت پذیرد و بسترهای لازم آن از سوی نظام اجتماعی فراهم شود.[۴۲]


پانویس

  1. ↑ جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  2. ↑ «بانوان تاکسیران و سختی کار‌ آنها در این روزها»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  3. ↑ «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  4. ↑ جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  5. ↑ «تاکسی بانوان زنجان در انتظار نوسازی/ سوار کردن مسافر مرد ممنوع است؟»، پایگاه خبری-تحلیلی ملت.
  6. ↑ «20 بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت می‌کنند»، خبرگزاری ایمنا.
  7. ↑ «افتتاح تاکسی سرویس ویژه بانوان در‌اندیمشک»، وب‌سایت خوزنیوز.
  8. ↑ جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  9. ↑ «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.
  10. ↑ «مسئله اشتغال زنان و تفکیک جنسیتی نقش‌ها»، خبرگزاری تسنیم.
  11. ↑ «ریشه‌یابی مشکلات زنان مسافر تاکسی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  12. ↑ «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.
  13. ↑ جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  14. ↑ «دومین تاکسی بی‌سیم بانوان در کشور در قم راه‌اندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  15. ↑ «برگزاری دومین جلسه کارگروه عفاف و حجاب ویژه رانندگان تاکسی در قم»، وب‌سایت پیام خانواده.
  16. ↑ جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  17. ↑ «دومین تاکسی بی‌سیم بانوان در کشور در قم راه‌اندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  18. ↑ «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.
  19. ↑ «بررسی تاکسی بانوان»، وب‌سایت ابرآنلاین.
  20. ↑ «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.
  21. ↑ «بانوان تاکسی دار هزینه زیاد و درآمد کم «، وب‌سایت تابناک.
  22. ↑ اقبالی، «وقتی راننده تاکسی خانم باشد!»، وب‌سایت روبان.
  23. ↑ «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  24. ↑ «دومین تاکسی بی‌سیم بانوان در کشور در قم راه‌اندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  25. ↑ «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.
  26. ↑ «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  27. ↑ «تامین امنیت مسافران زن با تاکسی بانوان/آیا تاکسیرانی حمایت می‌کند؟»، خبرگزاری تسنیم.
  28. ↑ «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  29. ↑ «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.
  30. ↑ «شرایط ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی تسهیل می‌شود»، خبرگزاری دانشجو.
  31. ↑ «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  32. ↑ «شرایط ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی تسهیل می‌شود»، خبرگزاری دانشجو.
  33. ↑ «حمل‌ونقل صورتی. راهکاری برای تردد امن زنان»، خبرگزاری ایمنا.
  34. ↑ جمالی، و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  35. ↑ «راه‌اندازی نخستین رادیوی بانوان در مالزی/ استقبال از تاکسی ویژه زنان»، خبرگزاری مهر.
  36. ↑ «ضرورت گسترش تاکسی بانوان در سطح شهر/ ایجاد امکانات و جداسازی حمل و نقل بانوان»، خبرگزاری تسنیم.
  37. ↑ «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.
  38. ↑ «بانوان تاکسی‌دار هزینه زیاد و درآمد کم»، وب‌سایت تابناک.
  39. ↑ زیاری و ترکمن‌نیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل‌ونقل درون شهری (نمونه موردی: منطقه 6 تهران)»، 1392ش، ص167.
  40. ↑ «بانوان تاکسیران و سختی کار‌ آنها در این روزها»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  41. ↑ «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.
  42. ↑ «تامین امنیت مسافران زن با تاکسی بانوان/آیا تاکسیرانی حمایت می‌کند؟»، خبرگزاری تسنیم.

منابع

  • «افتتاح تاکسی سرویس ویژه بانوان در‌اندیمشک»، وب‌سایت خوزنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ تیر ۱۳۹۳ش.
  • «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۳۹۶ش.
  • اقبالی، آیدا، «وقتی راننده تاکسی خانم باشد!»، وب‌سایت روبان، تاریخ درج مطلب: ۲۸ شهریور ۱۳۹۷ش.
  • «بانوان تاکسی‌دار هزینه زیاد و درآمد کم «، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ شهریور ۱۳۹۱ش.
  • «بانوان تاکسیران و سختی کار‌ آنها در این روزها»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ مرداد ۱۳۹۹ش.
  • «بررسی تاکسی بانوان»، وب‌سایت ابرآنلاین، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۳ش.
  • «برگزاری دومین جلسه کارگروه عفاف و حجاب ویژه رانندگان تاکسی در قم»، وب‌سایت پیام خانواده، تاریخ درج مطلب: ۴ تیر ۱۴۰۲ش.
  • «تاکسی بانوان زنجان در انتظار نوسازی/ سوارکردن مسافر مرد ممنوع است؟»، پایگاه خبری-تحلیلی ملت، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آذر ۱۳۹۹ش.
  • «تامین امنیت مسافران زن با تاکسی بانوان/آیا تاکسیرانی حمایت می‌کند؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱ آذر ۱۳۹۲ش.
  • جمالی،‌هاجر و شایگان، فریبا، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، مطالعات مدیریت انتظامی، شماره ۱، ۱۳۹۰ش.
  • «حمل‌ونقل صورتی؛ راهکاری برای تردد امن زنان»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مرداد ۱۴۰۲ش.
  • «دومین تاکسی بی‌سیم بانوان در کشور در قم راه‌اندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۳۸۷ش.
  • «راه‌اندازی نخستین رادیوی بانوان در مالزی/ استقبال از تاکسی ویژه زنان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۱ مهر ۱۳۹۰ش.
  • «ریشه‌یابی مشکلات زنان مسافر تاکسی»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ خرداد ۱۳۹۳ش.
  • «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۳۹۵ش.
  • زیاری، کرامت‌الله و ترکمن‌نیا، نعیمه، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل‌ونقل درون شهری (نمونه موردی: منطقه ۶ تهران)»، مطالعات و پژوهش‌های شهری منطقه‌ای، شماره ۱۹، ۱۳۹۲ش.
  • «شرایط ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی تسهیل می‌شود»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۳ بهمن ۱۳۹۶ش.
  • «ضرورت گسترش تاکسی بانوان در سطح شهر/ ایجاد امکانات و جداسازی حمل و نقل بانوان»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آبان ۱۳۹۲ش.
  • «مسئله اشتغال زنان و تفکیک جنسیتی نقش‌ها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۲ش.
  • «۲۰ بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت می‌کنند»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۰ش.

ویکی ر

تاکسی بانوان
تاکسی بانوان

تاکسی بانوان؛ نوعی سیستم حمل‌ونقل عمومی ویژۀ بانوان با رانندۀ زن.

تاکسی بانوان، به‌منظور امنیت و آسایش بیشتر بانوان با رانندۀ زن، ایجاد شده است تا بانوان در ساعات مختلف شبانه‌روزی بدون محدودیت از آن استفاده کنند. استفاده از تاکسی بانوان سبب امنیت بیشتر جانی، مالی و عاطفی بانوان می‌شود؛ اما گاهی این شغل برای بانوان چالش‌هایی ایجاد می‌کند.

معرفی

تاکسی بانوان نوعی تاكسی بی‌سيم در حمل‌ونقل عمومی است که رانندۀ آن زن است و فقط براي ارائه خدمات به زنان تدارک ديده شده است. [۱] این تاكسی‌های بی‌سیم بانوان مجهز به راهياب، GPS و ردیاب است تا هم مسير را براي اطلاع راننده و مسافر اعلام کند و هم امنیت سفر را برای آن دو فراهم کند.[۲]

تاريخچه

در ایران حضور زن در برخـی مشـاغل مانند رانندگی تاكسی، قبلاً با محدودیت‌های قانونی و اجتماعی موجه بود؛[۳] اما استفاده از رانندۀ زن در عرصۀ حمل‌ونقل عمومی به‌صورت رسمی در قالب تاکسی بی‌سيم بانوان در ‌1385ش شروع شد. راه اندازی نخستین تاكسی بی‌سیم بانوان در شهر تهران با تلاش بخش خصوصی و حمایت شهرداری تهران انجام گرفت.[۴]

ويژگي‌هاي زنان راننده تاكسي

مینو شیخان تاکسی بانوان
مینوشیخوان بازیگر و راننده تاکسی بانوان

از جمله شرايط متقاضيان رانندگی در سامانۀ تاكسی بی‌سيم بانوان عبارت‌اند از:

تابعيت دولت جمهوری اسلامی ايران و تدين به دين مبين اسلام و يا يكی از اديان رسمی كشور؛

داشتن گواهینامه پايه دوم معتبر كه حداقل يك سال از تاريخ صدور آن گذشته باشد؛

داشتن حداقل 23 سال و حداكثر 50 سال سن؛

آشنایی با مناطق مختلف شهری؛

برخورداری از سلامت جسمی و فكری؛

عدم اعتياد به مواد مخدر و نداشتن سوءپيشينۀ كیفری؛

مینو شیخان تاکسی بانوان
مینو شیخان بازیگر راننده تاکسی بانوان

دارابودن حداقل مدرك تحصیلی سيكل؛

داشتن مدرك قبولی آزمون رانندگی مخصوص شركت تاكسی بی‌سيم بانوان.

همچنین این گروه از بانوان راننده پيش از شروع به‌كار به‌عنوان راننده در كلاس‌هاى آموزشی شركت می‌كنند تا از اين طريق سطح كيفی و كمی شركت را بالا ببرند. پيش از تحويل خودرو لازم است خانم‌ها به‌منظور یادگیری سایر مهارت‌ها در كلاس‌هاى كمک‌هاى اوليه، آشنایی با مقررات انواع بيمه، آشنایی با اصول اوليه مكانيک، نحوۀ برخورد مناسب با مسافران، آتش‌نشانی و اصول حفاظت شخصی شركت کنند.[۵]

وضعیت استفاده از تاکسی بانوان در جامعه

استفاده از رانندۀ زن در حمل‌ونقل عمومی و ورود آنها به عرصۀ تاکسی‌رانی یکی از تحولاتی است که در دهۀ اخیر در بسیاری از شهرها مانند تهران، اصفهان، قم، اهواز، كاشان، كرمان، زاهدان، رشت، كرمانشاه و شیراز ایجاد شده و فضای مناسبی را برای حضور زنان و اعتماد بیشتر آنها برای استفاده از این شیوۀ حمل‌ونقل زنانه ایجاد کرده است. از طرفی وجود تاکسی بانوان میزان استفادۀ خانواده‌ها به‌خصوص بانوان از این سیستم حمل‌ونقل را افزایش داد و در حضور بيشتر و فعال‌تر بانوان در جامعه تأثيرگذار بوده است. وجود برخی وقایع و ناهنجاری‌های اجتماعی مانند قتل، دزدی و ایجاد مزاحمت برای بانوانی که بالاجبار یا بالاختیار و از روی اعتماد از وسايل نقليه عمومی مانند برخی تاکسی‌های خطی یا شخصی استفاده كرده‌اند و در دام افراد شياد و جنايت‌كار گرفتار شده‌اند، سبب افزایش بی‌اعتمادی و ترس خانواده‌ها از تاکسی‌های درون و برون‌شهری شد؛ [۶] اما استفاده از تاکسی بی‌سیم بانوان بسیاری از این نگرانی‌ها را رفع کرد و سبب جلب اعتماد و رضایت خانواده‌ها از این سیستم حمل‌ونقل عمومی شد. [۷] اكنون در شهر تهران حدود 700 نفر زن كه اغلب آنها نيز سرپرست خانوار هستند در سامانۀ حمل‌ونقل تاكسی بی‌سیم بانوان مشغول فعاليت هستند. [۸] طبق آمار در برخی کلان‌شهرها مانند تهران 59 درصد زنان در هر روز یک سفر درون شهری دارند که بیشتر آنها سفرهای درون شهری خود را با حمل‌ونقل عمومی انجام می‌دهند. همچنین60 درصد زنان از میان وسایل حمل‌ونقل درون شهری، اتوبوس و 24 درصد تاکسی را ترجیح می‌دهند.[۹]

نقش تاکسی بانوان در احساس امنیت زنان

زنان نسبت به گذشته، بیشتر در عرصۀ اجتماعی و مشاغل مختلف مشغول فعالیت هستند. ايجاد شرایطی كه بتوانند بانوان در آن به راحتي فعاليت نموده و از حمل‌ونقل عمومی امن استفاده کنند امری ضروری است. احساس امنیت در زندگی اجتماعی یكی از نیازهای اساسی افراد به‌خصوص بانوان است. حمل‌ونقل عمومی یکی از ضروریات عصر حاضر است. بانوان با استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی به‌خصوص تاکسی، بسیاری از کارهای فردی و خانوادگی خود را در محیط جامعه انجام می‌دهند. بانوان هنگام استفاده از تاكسی بی‌سیم بانوان برای رسیدن از مبدأ به مقصد دارای نوعی احساس امنیت مالی، جانی و عاطفی بیشتری بوده و با دغدغۀ کمتری طی طریق می‌کنند. مصون ماندن بانوان به‌دلیل جایگاه و ارزشی که در خانواده و نقش مادری، همسری و گاهی سرپرستی يك خانواده دارند از هر آسيب و تجاوزی كه زن و حريم زنان را از لحاظ جسمی و روحی تهديد كند، متعاقباً به نسل‌های بعدی منتقل خواهد شد.[۱۰] از طرفی در جامعۀ کنونی به‌دلیل افزایش ناهنجاری‌های اجتماعی حاصل از سبک زندگی مدرنیته و شهری، 96 درصد زنان ساعات قبل از تاریکی را برای سفرهای خود انتخاب کرده‌اند. آنها دلیل استفاده کم از حمل‌ونقل عمومی در ساعات پایانی روز را مشکل عدم امنیت بیان کرده‌اند.[۱۱]

پیامدهای مثبت استفاده از تاکسی بانوان

پیامدهای اجتماعی

  1. حفظ حریم خصوصی بانوان؛
  2. کاهش آمار تعرض و تهديد برای زنان؛
  3. افزایش رفاه اجتماعی بانوان؛[۱۲]
  4. افزایش امنیت بانوان و امكان پیشرفت بیشتر آنها در جامعه؛[۱۳] احساس ناامنی در بانوان به‌خصوص هنگام استفاده از وسایل نقلیۀ عمومی مانند تاکسی عادی در دراز مدت اثرات نامطلوبی بر كیفیت زندگی و بهره‌وری اقتصادی و اجتماعی آنها می‌گذارد. [۱۴]
  5. کاهش فشارهای روحی بر بانوان مانند اضطراب، بی‌اعتمادی، احساس بیگانگی، انزوا و عدم رضايت از وسایل نقلیۀ عمومی؛
  6. کاهش خطرات احتمالی برای بانوان و افزایش ضريب امنیت جامعه؛
  7. فراهم كردن زمينۀ آسايش و آرامش بانوان در جامعه؛
  8. رضايت‌مندی مسافرين زن از رانندگان زن؛
  9. افزایش امنیت عاطفی بانوان: برخی مسافران زن با صحبت كردن با رانندۀ زن، احساس تنهایی نمی‌كنند و با درد و دل کردن با یکدیگر احساس تخلیۀ روحی و راحتی بیشتری می‌کنند.[۱۵]

پیامدهای اقتصادی

حضور زنان در عرصۀ حمل‌ونقل عمومی به‌صورت تاکسی بانوان برای ارائۀ خدمات حمل‌ونقلی به زنان[۱۶] آن را به یک شغل برای بانوان تبدیل کرده که از طریق آن کسب درآمد و امرار معاش کنند.[۱۷] بسیاری از خانواده‌ها برای سرویس مدارس فرزندان خود به‌خصوص فرزند یا سرویس دانشجويان، كارمندان خانم و نيز در فرودگاه‌ها و پایانه‌های مسافربری فعالیت می‌كنند و از این طریق به کسب درآمد می‌پردازند.[۱۸]

چالش‌ها

از جمله چالش‌های مهمی که بانوان در شغل تاکسی بانوان با آن مواجه می‌شوند عبارت‌اند از:

  1. کم بودن توانایی بدنی آنها در رفع مشکلات مربوط به نقص فنی خودرو؛
  2. اختصاص دادن زمان زیادی برای رانندگی و تأمین مخارج خانواده به‌خصوص در میان زنان سرپرست خانوار و کم‌رنگ شدن نقش مادری یا همسری آنها در بستر خانواده؛
  3. خجالت کشیدن برخی از راننده تاکسی‌های زن برای گرفتن پول از مسافر خود؛
  4. عدم رضایت برخی از فرزندان از شغل راننده تاکسی برای مادر خود؛
  5. صرفۀ اقتصادی کم این شغل برای بانوان نسبت به مردها؛
  6. اختلال در جایگاه فرهنگی و اجتماعی بانوان در میان برخی شهرهای کوچک؛[۱۹]
  7. محدودیت سوار کردن مسافر: رانندۀ مرد در طول مسیر می‌تواند مسافرهای مختلف سوار کند؛ اما بانوان در تاکسی بی‌سیم امکان سوار کردن مسافر بین راهی و سوار کردن مسافر مرد را ندارند.
  8. رقابت و اذیت رانندگان زن توسط برخی از راننده‌های مرد هم صنف خود یا ماشین‌های شخصی؛
  9. ایجاد برخی مشکلات جسمی مانند کمردرد و پادرد.[۲۰]

پانویس

  1. ↑ . «هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک.
  2. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  3. ↑ . باقری و شاهمرادی زواره، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتش‌نشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، 1395ش، ص21.
  4. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.
  5. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص98-100.
  6. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97-99.
  7. ↑ . «تاکسی‌های بانوان امنیت خاطر خانواده‌ها را فراهم کرده است»، خبرگزاری مهر.
  8. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص96-98.
  9. ↑ . زیاری و ترکمن‌نیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148-149.
  10. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص95-97.
  11. ↑ . زیاری و ترکمن‌نیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148-150.
  12. ↑ . واثقي، تدابیر و سيره عملی امام علی در تأمين امنيت اجتماعی. 1380ش، ص43.
  13. ↑ . زیاری و ترکمن‌نیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148.
  14. ↑ . رجبی‌پور، كنكاشی بر جنبه‌های مختلف امنیت عمومی و پلیس (مجموعه مقالات)، 1384ش، ص91.
  15. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص96-100.
  16. ↑ . باقری و شاهمرادی زواره، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتش‌نشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، 1395ش، ص20-21.
  17. ↑ . «هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک.
  18. ↑ . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97-99.
  19. ↑ . «هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک.
  20. ↑ . «مشكلات كاری رانندگان تاكسی بی‌سیم بانوان در کلان شهری به نام زاهدان»، وب‌سایت عصر هامون.

منابع

  • باقری، شهلا و شاهمرادی زواره، راضیه سادات، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتش‌نشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی زنان، شمارة 2، 1395ش.
  • «تاکسی‌های بانوان امنیت خاطر خانواده‌ها را فراهم کرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 20 بهمن 1386ش.
  • جمالی، هاجر و شایگان، فریبا، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، فصلنامۀ پژوهش‌های مدیریت انتظامی، شمارۀ 1، 1390ش.
  • رجبی‌پور، محمود، كنكاشی بر جنبه‌های مختلف امنیت عمومی و پلیس (مجموعه مقالات)، تهران، دانشگاه علوم انتظامی ناجا، معاونت پژوهش، چاپ اول، 1384ش. زیاری، کرامت اله و ترکمن‌نیا، نعیمه، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل‌ونقل درون شهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، فصلنامۀ مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، شمارۀ 19، 1392ش.
  • «مشكلات كاری رانندگان تاكسی بی‌سيم بانوان در کلان شهری به نام زاهدان»، وب‌سایت عصر هامون، تاریخ درج مطلب: 28 مرداد 1394ش.
  • واثقی، قاسم، تدابیر و سيره عملی امام علی در تأمين امنيت اجتماعی تهران، تهران مركز تحقيقات و معاونت پژوهشى پژوهش‌ها، 1380ش.
  • «هزينه زياد و درآمد كم بانوان تاکسی‌دار»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 18 شهریور 1391ش.

ویکی ز

برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=تاکسی_بانوان&oldid=48344»