| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۲۸: | خط ۱۲۸: | ||
== فرایند همسرگزینی در افغانستان == | == فرایند همسرگزینی در افغانستان == | ||
در نظام سنتی همسرگزینی افغانستان، با رسیدن پسران به سن ازدواج، خانوادهها طی فرایندی سازمانیافته به انتخاب همسر مناسب اقدام میکنند. این فرایند با مشاورههای خانوادگی آغاز میشود که در طی آن معیارها و اولویتهای خانواده برای انتخاب عروس آینده تعیین میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/ | در نظام سنتی همسرگزینی افغانستان، با رسیدن پسران به سن ازدواج، خانوادهها طی فرایندی سازمانیافته به انتخاب همسر مناسب اقدام میکنند. این فرایند با مشاورههای خانوادگی آغاز میشود که در طی آن معیارها و اولویتهای خانواده برای انتخاب عروس آینده تعیین میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86 «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای مردان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
مراحل جستجوی همسر بهصورت نظاممند انجام میپذیرد، بهطوری که نخست دایرهٔ خویشاوندان و آشنایان نزدیک مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت عدم یافتن گزینهٔ مناسب، دامنهٔ جستجو به خانوادههای غیرآشنا گسترش مییابد. در این فرایند، معیارهایی چون تناسب خانوادگی، تشابهات فرهنگی-اجتماعی و ویژگیهای فردی بهدقت مورد ارزیابی قرار میگیرد.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده درافغانستان ازدیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع ازحقوق زنان افغانستان، (روزنه)، 1383ش، ص52.</ref> | مراحل جستجوی همسر بهصورت نظاممند انجام میپذیرد، بهطوری که نخست دایرهٔ خویشاوندان و آشنایان نزدیک مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت عدم یافتن گزینهٔ مناسب، دامنهٔ جستجو به خانوادههای غیرآشنا گسترش مییابد. در این فرایند، معیارهایی چون تناسب خانوادگی، تشابهات فرهنگی-اجتماعی و ویژگیهای فردی بهدقت مورد ارزیابی قرار میگیرد.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده درافغانستان ازدیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع ازحقوق زنان افغانستان، (روزنه)، 1383ش، ص52.</ref> | ||
تصمیم نهایی دربارهٔ پذیرش یا رد خواستگاری پس از بررسیهای دقیق و مشورتهای گستردهٔ خانوادگی گرفته میشود. این نظام انتخاب، نشاندهندهٔ نقش محوری خانواده در فرایند همسرگزینی و اهمیت حفظ ارزشهای جمعی در جامعهٔ افغانستان است.<ref> | تصمیم نهایی دربارهٔ پذیرش یا رد خواستگاری پس از بررسیهای دقیق و مشورتهای گستردهٔ خانوادگی گرفته میشود. این نظام انتخاب، نشاندهندهٔ نقش محوری خانواده در فرایند همسرگزینی و اهمیت حفظ ارزشهای جمعی در جامعهٔ افغانستان است.<ref>اسمیت، تصامیم، علایق و تنوع: رسوم ازدواج درافغانستان، واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان، 1387ش، ص16.</ref> | ||
=== انتخاب همسر از سوی خانواده === | === انتخاب همسر از سوی خانواده === | ||
هرچند با ورود رسانههای مجازی، تغییرات اساسی در آدابورسوم انتخاب همسر، به وجود میآید؛ اما ریشهها و عمق عنعنات (رسوم) و سلوک اجتماعی مردم در حوزهٔ ازدواج، همچنان پابرجا است و خانوادهها با همان سبکوسیاق سنتی، تصمیمهای مهم همچون پیشنهاد و حتی انتخاب همسر و عروس را به عهده دارند.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده درافغانستان ازدیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع ازحقوق زنان افغانستان، (روزنه)، 1383ش، ص57.</ref> خانوادهٔ داماد، بهخصوص مادران، خواهران، عمهها و سایر اقوام، با یافتن بیشترین مشابهت و کمترین تفاوت میان هر دو خانواده، به دیدن دختران رفته و گزارشی از کمالات، زیباییها، هنرهای دختر مورد نظر و ویژگیهای خانوادگی و شخصیتی آنها، برای کاندیدای دامادی و خانوادهٔ او، ارائه میکنند.<ref> | هرچند با ورود رسانههای مجازی، تغییرات اساسی در آدابورسوم انتخاب همسر، به وجود میآید؛ اما ریشهها و عمق عنعنات (رسوم) و سلوک اجتماعی مردم در حوزهٔ ازدواج، همچنان پابرجا است و خانوادهها با همان سبکوسیاق سنتی، تصمیمهای مهم همچون پیشنهاد و حتی انتخاب همسر و عروس را به عهده دارند.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده درافغانستان ازدیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع ازحقوق زنان افغانستان، (روزنه)، 1383ش، ص57.</ref> خانوادهٔ داماد، بهخصوص مادران، خواهران، عمهها و سایر اقوام، با یافتن بیشترین مشابهت و کمترین تفاوت میان هر دو خانواده، به دیدن دختران رفته و گزارشی از کمالات، زیباییها، هنرهای دختر مورد نظر و ویژگیهای خانوادگی و شخصیتی آنها، برای کاندیدای دامادی و خانوادهٔ او، ارائه میکنند.<ref>اسمیت، تصامیم، علایق و تنوع: رسوم ازدواج درافغانستان، واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان، 1387ش، ص16.</ref> دیدن دختران در ابتدا ممکن است در محافل جشن و عروسی یا [[نذر]] و خیرات محلی صورت بگیرد، ولی برای بازدید دقیقتر، تلاش میشود تا دختران را در وضعیتهای عینیتری ببینند و از ویژگیهای شخصیتی، مهارتی و موقعیتهای اجتماعی و فکری آنها اطلاعات بیشتری به دست آورند.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/id22239 حسینی، «معیارهای گزینش خانوادهها برای انتخاب عروس و داماد»، خبرگزاری بانوان افغانستان.]</ref> | ||
=== تأثیر فضاهای عمومی بر انتخاب همسر === | === تأثیر فضاهای عمومی بر انتخاب همسر === | ||
| خط ۱۶۹: | خط ۱۶۹: | ||
=== پیامدهای نامزدی === | === پیامدهای نامزدی === | ||
از دیدگاه اجتماعی، نامزدی پیامدهای مهمی دارد. با انجام این رسم، دختر از نظر عرف تحت حمایت خانوادهٔ داماد قرار میگیرد.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> معاشرت زوجین در این دوره بهصورت معمول در بسیاری مناطق افغانستان با محدودیتهای شدید و تحت نظارت خانوادهها انجام میپذیرد.<ref> | از دیدگاه اجتماعی، نامزدی پیامدهای مهمی دارد. با انجام این رسم، دختر از نظر عرف تحت حمایت خانوادهٔ داماد قرار میگیرد.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> معاشرت زوجین در این دوره بهصورت معمول در بسیاری مناطق افغانستان با محدودیتهای شدید و تحت نظارت خانوادهها انجام میپذیرد.<ref>عبدالله، شرح قانون مدنی افغانستان (حقوق فامیل)، 1391ش، ص61.</ref> | ||
=== فسخ نامزدی در افغانستان === | === فسخ نامزدی در افغانستان === | ||
| خط ۱۷۷: | خط ۱۷۷: | ||
== مراسم خویشیگری در افغانستان == | == مراسم خویشیگری در افغانستان == | ||
خویشیگری یا شیرینیخوری، مراسم رسمی عقد در افغانستان است که با رسومات متنوع محلی انجام میشود. مراسم خویشی، بعد از نامزدی صورت گرفته و بسیاری از توافقات در موضوعاتی مانند شیوهٔ برگزاری مراسم عروسی، گله و شیربها، جهیزیه و از همه مهمتر اجرای عقد ازدواج عروس و داماد در این مراسم انجام گرفته یا بهصورت علنی اعلام میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، | خویشیگری یا شیرینیخوری، مراسم رسمی عقد در افغانستان است که با رسومات متنوع محلی انجام میشود. مراسم خویشی، بعد از نامزدی صورت گرفته و بسیاری از توافقات در موضوعاتی مانند شیوهٔ برگزاری مراسم عروسی، گله و شیربها، جهیزیه و از همه مهمتر اجرای عقد ازدواج عروس و داماد در این مراسم انجام گرفته یا بهصورت علنی اعلام میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص6.</ref> | ||
=== آداب و رسوم خویشیگری === | === آداب و رسوم خویشیگری === | ||
# مراسم خویشیگری با تشریفاتی خاص برگزار میشود که در آن خانوادهٔ داماد با همراهی نزدیکان و هدایای ویژه به منزل پدر عروس میروند. در بعض مناطق، خانوادهٔ عروس با آمادهسازی تخت مخصوصی به نام «تخت شاه» برای داماد و «تخت قودغو» برای مادر، خواهر یا خاله داماد از مهمانان استقبال میکند. پذیرایی با شیرینیهای محلی مانند بوسراغ همراه با موسیقی و رقص انجام میشود. بر روی تختها دستمالهای دستدوزی گرانبها قرار میگیرد که داماد و همراهان برمیدارند و در مقابل هدایایی به آمادهکنندگان تقدیم میکنند. این مراسم با فضایی شاد و همراه با موسیقی محلی ادامه مییابد.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | # مراسم خویشیگری با تشریفاتی خاص برگزار میشود که در آن خانوادهٔ داماد با همراهی نزدیکان و هدایای ویژه به منزل پدر عروس میروند. در بعض مناطق، خانوادهٔ عروس با آمادهسازی تخت مخصوصی به نام «تخت شاه» برای داماد و «تخت قودغو» برای مادر، خواهر یا خاله داماد از مهمانان استقبال میکند. پذیرایی با شیرینیهای محلی مانند بوسراغ همراه با موسیقی و رقص انجام میشود. بر روی تختها دستمالهای دستدوزی گرانبها قرار میگیرد که داماد و همراهان برمیدارند و در مقابل هدایایی به آمادهکنندگان تقدیم میکنند. این مراسم با فضایی شاد و همراه با موسیقی محلی ادامه مییابد.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | ||
# در این مراسم، خانوادهٔ داماد پس از پذیرایی رسمی، هدایای ازدواج شامل شیربها و تحفههای ویژه را به خانوادهٔ عروس تقدیم میکند. این هدایا بهطور عمده شامل پرداخت کامل یا بخشی از [[شیربها]] در حضور مهمانان، اهدای هدایای خاص برای عروس و مادر وی و تقدیم تحفههایی به نزدیکان داماد است. تمامی این هزینهها بر عهدهٔ خانوادهٔ داماد بوده و از محل شیربها یا منابع مالی داماد تأمین میشود. خانوادهٔ عروس بهصورت عموم سهم مالی قابل توجهی در این مراسم ندارد.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، | # در این مراسم، خانوادهٔ داماد پس از پذیرایی رسمی، هدایای ازدواج شامل شیربها و تحفههای ویژه را به خانوادهٔ عروس تقدیم میکند. این هدایا بهطور عمده شامل پرداخت کامل یا بخشی از [[شیربها]] در حضور مهمانان، اهدای هدایای خاص برای عروس و مادر وی و تقدیم تحفههایی به نزدیکان داماد است. تمامی این هزینهها بر عهدهٔ خانوادهٔ داماد بوده و از محل شیربها یا منابع مالی داماد تأمین میشود. خانوادهٔ عروس بهصورت عموم سهم مالی قابل توجهی در این مراسم ندارد.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص6.</ref> | ||
# در این بخش از مراسم، خانوادهٔ عروس لباسهای تهیهشده برای داماد را به وی میپوشانند. هدایایی شامل لوازم بهداشتی، ساعت، عینک و دستمال عرقچین نیز به داماد تقدیم میشود. پدر عروس با بستن دستمال گلدوزیشده حاوی پول به کمر داماد، این رسم را تکمیل میکند. | # در این بخش از مراسم، خانوادهٔ عروس لباسهای تهیهشده برای داماد را به وی میپوشانند. هدایایی شامل لوازم بهداشتی، ساعت، عینک و دستمال عرقچین نیز به داماد تقدیم میشود. پدر عروس با بستن دستمال گلدوزیشده حاوی پول به کمر داماد، این رسم را تکمیل میکند. | ||
# حاضران با انداختن حلقههای گل به گردن داماد، ازدواج وی را تبریک میگویند. مهمانان نیز هدایای نقدی اندکی در سینی مخصوص میگذارند. سپس روحانی دعوتشده، صیغه عقد را جاری میسازد که به معنی رسمیت یافتن ازدواج است. خانوادهٔ داماد نیز هدیهای ویژه به عاقد تقدیم میکنند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | # حاضران با انداختن حلقههای گل به گردن داماد، ازدواج وی را تبریک میگویند. مهمانان نیز هدایای نقدی اندکی در سینی مخصوص میگذارند. سپس روحانی دعوتشده، صیغه عقد را جاری میسازد که به معنی رسمیت یافتن ازدواج است. خانوادهٔ داماد نیز هدیهای ویژه به عاقد تقدیم میکنند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | ||
| خط ۱۹۱: | خط ۱۹۱: | ||
مراسم خانهبلدی از آداب مهم پیش از عروسی در افغانستان محسوب میشود که طی آن دو خانواده به تبادل هدایا میپردازند. در این مراسم که توسط خانوادهٔ داماد برگزار میشود، اقوام عروس شامل پدر، برادران و عموها به ترتیب اهمیت، هدایایی همچون پتو، عمامه، چپن (عبای افغانی)، لباس و دستمالهای گلدوزی شده دریافت میکنند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> در مقابل، خانوادهٔ دختر نیز هدایای مشابهی را برای اقوام داماد تهیه میکند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | مراسم خانهبلدی از آداب مهم پیش از عروسی در افغانستان محسوب میشود که طی آن دو خانواده به تبادل هدایا میپردازند. در این مراسم که توسط خانوادهٔ داماد برگزار میشود، اقوام عروس شامل پدر، برادران و عموها به ترتیب اهمیت، هدایایی همچون پتو، عمامه، چپن (عبای افغانی)، لباس و دستمالهای گلدوزی شده دریافت میکنند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> در مقابل، خانوادهٔ دختر نیز هدایای مشابهی را برای اقوام داماد تهیه میکند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | ||
تمامی هزینههای مراسم و هدایای ارائه شده توسط خانوادهٔ داماد بر عهدهٔ داماد است. همچنین هزینههای مربوط به هدایای خانوادهٔ عروس نیز بهصورت غیرمستقیم از محل شیربها تأمین میشود. این مراسم نشاندهندهٔ تعهدات متقابل و پیوندهای خانوادگی میان دو خانواده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/آیین-ازدواج-در-افغانستان-فرآیندی-دشوار-برای-مردان «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای | تمامی هزینههای مراسم و هدایای ارائه شده توسط خانوادهٔ داماد بر عهدهٔ داماد است. همچنین هزینههای مربوط به هدایای خانوادهٔ عروس نیز بهصورت غیرمستقیم از محل شیربها تأمین میشود. این مراسم نشاندهندهٔ تعهدات متقابل و پیوندهای خانوادگی میان دو خانواده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/آیین-ازدواج-در-افغانستان-فرآیندی-دشوار-برای-مردان «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای مردان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
=== کارکردهای اجتماعی خانهبلدی === | === کارکردهای اجتماعی خانهبلدی === | ||
خانهبلدی در افغانستان کارکردهای اجتماعی مهمی دارد. این مراسم با تبادل هدایا، پیوند بین دو خانواده را تقویت و به شناخت متقابل کمک میکند.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، | خانهبلدی در افغانستان کارکردهای اجتماعی مهمی دارد. این مراسم با تبادل هدایا، پیوند بین دو خانواده را تقویت و به شناخت متقابل کمک میکند.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص8.</ref> اما امروزه، این سنت تحتتأثیر فشارهای اقتصادی قرار گرفته و به نمایشی از وضعیت مالی تبدیل شده که به نظر کارشناسان این تغییر نشاندهندهٔ تنش بین ساختارهای سنتی و واقعیتهای جدید در جامعهٔ افغانستان است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/آیین-ازدواج-در-افغانستان-فرآیندی-دشوار-برای-مردان «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای مردان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== سنت عیدیبردن در افغانستان == | == سنت عیدیبردن در افغانستان == | ||
| خط ۲۰۱: | خط ۲۰۱: | ||
در سالهای اخیر، این رسم از کارکرد اولیهٔ خود فاصله گرفته و به عرصهای برای رقابتهای اقتصادی و نمایش پایگاه اجتماعی تبدیل شده است. خانوادههای متمول با خرید هدایای گرانقیمت مانند جواهرات و لباسهای متعدد، سعی در تأثیرگذاری بر خانواده عروس دارند، در حالیکه خانوادههای کمدرآمد با محدودیتهای مالی مواجه هستند. این رقابتها منجر به افزایش هزینههای ازدواج شده و فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوادهها، بهویژه دامادها، وارد میکند. | در سالهای اخیر، این رسم از کارکرد اولیهٔ خود فاصله گرفته و به عرصهای برای رقابتهای اقتصادی و نمایش پایگاه اجتماعی تبدیل شده است. خانوادههای متمول با خرید هدایای گرانقیمت مانند جواهرات و لباسهای متعدد، سعی در تأثیرگذاری بر خانواده عروس دارند، در حالیکه خانوادههای کمدرآمد با محدودیتهای مالی مواجه هستند. این رقابتها منجر به افزایش هزینههای ازدواج شده و فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوادهها، بهویژه دامادها، وارد میکند. | ||
پیامدهای این [[تجملگرایی]] شامل افزایش بدهیهای خانوادگی، تأخیر در ازدواج جوانان و حتی بروز [[افسردگی]] میان آنها شده است. بااینحال، در مناطق محروم، خانوادهها با سادهسازی این رسم، سعی در حفظ تعادل مالی دارند. این سنت، علیرغم چالشهای اقتصادی، همچنان بهعنوان نمادی از احترام و پیوند اجتماعی در فرهنگ افغانستان باقی مانده است.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/527028 رسم و رواجهای ناپسند ازدواج در افغانستان؛ هر عیدی از ۳۰ تا ۴۰ هزار افغانی مصرف دارد»، خبرگزاری شفقنا | پیامدهای این [[تجملگرایی]] شامل افزایش بدهیهای خانوادگی، تأخیر در ازدواج جوانان و حتی بروز [[افسردگی]] میان آنها شده است. بااینحال، در مناطق محروم، خانوادهها با سادهسازی این رسم، سعی در حفظ تعادل مالی دارند. این سنت، علیرغم چالشهای اقتصادی، همچنان بهعنوان نمادی از احترام و پیوند اجتماعی در فرهنگ افغانستان باقی مانده است.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/527028 رسم و رواجهای ناپسند ازدواج در افغانستان؛ هر عیدی از ۳۰ تا ۴۰ هزار افغانی مصرف دارد»، خبرگزاری شفقنا افغانستان؛] [https://www.irna.ir/news/83044684/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86 «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای مردان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== جشن عروسی در افغانستان == | == جشن عروسی در افغانستان == | ||
| خط ۲۴۳: | خط ۲۴۳: | ||
=== آداب و تشریفات پایوازی === | === آداب و تشریفات پایوازی === | ||
در این مراسم، ابتدا خانوادهٔ پدر عروس با پذیرایی مفصلی از مهمانان استقبال میکند. عروس هدایایی مانند لباس، [[چادر]] و زیورآلات دریافت میکند.<ref>عابدوف، آداب، آیینها و باورهای مردم افغانستان، 1393ش، ص179.</ref> هدایای تقدیمی در مراسم پایوازی که با عناوین پاگشایانه، رونما و پیشرو شناخته میشوند، تحولات قابل توجهی را در طول زمان تجربه کرده است. در گذشته، در بعضی مناطق، گاهی پدر عروس متناسب با توان مالی خود، حیوانات مفیدی مانند گاو یا گوسفند شیرده و حتی اسب کرهزا به دختر خود هدیه میداد. این هدایا علاوهبر ارزش مادی، نشاندهندهٔ دلبستگی و حمایت خانواده از عروس جوان بود.<ref>عابدوف، آداب، آیینها و باورهای مردم افغانستان، 1393ش، ص180. | در این مراسم، ابتدا خانوادهٔ پدر عروس با پذیرایی مفصلی از مهمانان استقبال میکند. عروس هدایایی مانند لباس، [[چادر]] و زیورآلات دریافت میکند.<ref>عابدوف، آداب، آیینها و باورهای مردم افغانستان، 1393ش، ص179.</ref> هدایای تقدیمی در مراسم پایوازی که با عناوین پاگشایانه، رونما و پیشرو شناخته میشوند، تحولات قابل توجهی را در طول زمان تجربه کرده است. در گذشته، در بعضی مناطق، گاهی پدر عروس متناسب با توان مالی خود، حیوانات مفیدی مانند گاو یا گوسفند شیرده و حتی اسب کرهزا به دختر خود هدیه میداد. این هدایا علاوهبر ارزش مادی، نشاندهندهٔ دلبستگی و حمایت خانواده از عروس جوان بود.<ref>عابدوف، آداب، آیینها و باورهای مردم افغانستان، 1393ش، ص180.</ref> | ||
مدت اقامت در پایوازی از چند روز تا یک ماه متغیر است. در گذشته، عروس و داماد گاهی تا یک ماه در خانهٔ پدر عروس میماندند. با تصویب قانونی در سال ۱۳۹۴ش توسط مجلس سنا، برگزاری این مراسم در هتلها ممنوع شده است.<ref>[http://sagima21.blogfa.com/post/66 سلیم، «مجلس سنا قانون برگزاری مراسم عروسی را تصویب کرد، طویانه بند میشود»، وبلاگ زنان صالح.]</ref> | مدت اقامت در پایوازی از چند روز تا یک ماه متغیر است. در گذشته، عروس و داماد گاهی تا یک ماه در خانهٔ پدر عروس میماندند. با تصویب قانونی در سال ۱۳۹۴ش توسط مجلس سنا، برگزاری این مراسم در هتلها ممنوع شده است.<ref>[http://sagima21.blogfa.com/post/66 سلیم، «مجلس سنا قانون برگزاری مراسم عروسی را تصویب کرد، طویانه بند میشود»، وبلاگ زنان صالح.]</ref> | ||
| خط ۲۶۷: | خط ۲۶۷: | ||
=== کارکردهای برگزاری عروسی دستهجمعی === | === کارکردهای برگزاری عروسی دستهجمعی === | ||
عروسی دستهجمعی در افغانستان دارای کارکردهای اجتماعی و اقتصادی متعددی است که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | عروسی دستهجمعی در افغانستان دارای کارکردهای اجتماعی و اقتصادی متعددی است که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
# '''کاهش هزینههای سنگین ازدواج''' | # '''کاهش هزینههای سنگین ازدواج:''' که با اشتراکگذاری مخارج بین چندین زوج، فشار مالی را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد. این روش از بدهکاری جوانان در آغاز زندگی مشترک جلوگیری میکند.<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسایت خبرنامه.]</ref> | ||
# '''تقویت همبستگی اجتماعی''' | # '''تقویت همبستگی اجتماعی:''' از طریق گردهمایی اقوام مختلف در یک مراسم مشترک که موجب تحکیم پیوندهای اجتماعی میشود.<ref>[https://www.farhangpress.af/جشن-عروسی-دسته-جمعی-هفتاد-زوج-در-کابل/ «جشن عروسی دستهجمعی هفتاد زوج در کابل»، خبرگزاری فرهنگ.]</ref> | ||
# '''حفظ فرهنگ اصیل''' | # '''حفظ فرهنگ اصیل:''' با جلوگیری از نفوذ الگوهای فرهنگی بیگانه و ترویج سنتهای بومی در مراسم ازدواج.<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/75772/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%DB%B3%DB%B5-%D8%B2%D9%88%D8%AC-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8% «مراسم عروسی 35 زوج جوان در نیمروز برگزار شد»، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> | ||
# '''تسهیل امر ازدواج برای | # '''تسهیل امر ازدواج برای جوانان:''' که با حذف موانع مالی، امکان تشکیل خانواده در سنین مناسب را فراهم میسازد و از بسیاری مشکلات اخلاقی و اجتماعی پیشگیری میکند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/589607/تصاویر-جشن-عروسی-دستهجمعی-۵۶-زوج-شیعه-در-ک «جشن عروسی دستهجمعی 56 زوج شیعه در کابل»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
# '''سلامت اجتماعی''' | # '''سلامت اجتماعی:''' با ایجاد فضایی عاری از رقابتهای ناسالم و چشموهمچشمیهای مرسوم در عروسیهای فردی.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8F-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84 اشرفی، «برگزاری عروسی دستهجمعی در کابل»، وبسایت طلوعنیوز.]</ref> | ||
# '''انطباق با موازین اسلامی''' | # '''انطباق با موازین اسلامی:''' از طریق برگزاری مراسمی که با تلاوت قرآن، ذکر صلوات و برنامههای فرهنگی جایگزین موسیقیهای مبتذل شده است. این شیوه بهطور کامل با فرهنگ ازدواج آسان در سبک زندگی اسلامی، همخوانی دارد.<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/75772/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%DB%B3%DB%B5-%D8%B2%D9%88%D8%AC-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8% نظری، «مراسم عروسی 35 زوج جوان در نیمروز برگزار شد»، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> | ||
=== گسترهٔ عروسی دستهجمعی === | === گسترهٔ عروسی دستهجمعی === | ||
تاکنون این نوع عروسی در ولایات مختلفی مانند [[کابل]]، [[مزارشریف]]، [[غزنی]]، [[بامیان]]، [[دایکندی]]، هلمند، [[نیمروز]]، فراه، قندهار، [[بغلان]] و پروان<ref>[https://mandegardaily.com/?p=17818 «عروسی گروهی به کمک یک نهاد خیریه در بغلان»، وبسایت روزنامه ماندگار.]</ref> برگزار شده است و انتظار میرود در سالهای آتی این فرهنگ در ولایات دیگر نیز گسترش پیدا کند.<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسابت خبرنامه.]</ref> | تاکنون این نوع عروسی در ولایات مختلفی مانند [[کابل]]، [[مزارشریف]]، [[غزنی]]، [[بامیان]]، [[دایکندی]]، هلمند، [[نیمروز]]، فراه، قندهار، [[بغلان]] و پروان<ref>[https://mandegardaily.com/?p=17818 «عروسی گروهی به کمک یک نهاد خیریه در بغلان»، وبسایت روزنامه ماندگار.]</ref> برگزار شده است و انتظار میرود در سالهای آتی این فرهنگ در ولایات دیگر نیز گسترش پیدا کند.<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسابت خبرنامه.]</ref> | ||
=== | === چالشهای مراسم عروسی دستهجمعی === | ||
رقابتهای خانوادگی<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/برگزاری-عروسی-دسته-جمعی-در-کابل اشرفی، «برگزاری عروسی دستهجمعی در کابل»، وبسایت طلوعنیوز.]</ref> و ننگ اجتماعی از مسائلی است که باعث میشود عدهای از مردم و جوانان، مراسم عروسی خود را بهصورت دستهجمعی برگزار نکنند. این افراد گمان میکنند اینشکل برگزاری عروسی درشأن آنها نیست و باعث میشود از سوی دیگران تحقیر شوند، در صورتیکه این رسم بهدلیل کاهش هزینه و جلوگیری از اسراف، رضایت بیشتر زوجها و خانوادههای آنها را بهدنبال دارد.<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسابت خبرنامه.]</ref> | رقابتهای خانوادگی<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/برگزاری-عروسی-دسته-جمعی-در-کابل اشرفی، «برگزاری عروسی دستهجمعی در کابل»، وبسایت طلوعنیوز.]</ref> و ننگ اجتماعی از مسائلی است که باعث میشود عدهای از مردم و جوانان، مراسم عروسی خود را بهصورت دستهجمعی برگزار نکنند. این افراد گمان میکنند اینشکل برگزاری عروسی درشأن آنها نیست و باعث میشود از سوی دیگران تحقیر شوند، در صورتیکه این رسم بهدلیل کاهش هزینه و جلوگیری از اسراف، رضایت بیشتر زوجها و خانوادههای آنها را بهدنبال دارد.<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسابت خبرنامه.]</ref> | ||
| خط ۳۲۹: | خط ۳۲۹: | ||
* حسینی، مرضیه، «معیارهای گزینش خانوادهها برای انتخاب عروس و داماد»، خبرگزاری بانوان افغانستان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آبان ۱۴۰۱ش. | * حسینی، مرضیه، «معیارهای گزینش خانوادهها برای انتخاب عروس و داماد»، خبرگزاری بانوان افغانستان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* «حکم نکاح به نیت طلاق و نکاح مسیار چیست»، وبسایت اسلام کوئست نت، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۲ش. | * «حکم نکاح به نیت طلاق و نکاح مسیار چیست»، وبسایت اسلام کوئست نت، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۲ش. | ||
* دیبرا | * اسمیت، دیبرا ج، تصامیم، علایق و تنوع: رسوم ازدواج درافغانستان، واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان، کابل، ۱۳۸۷ش. | ||
* «رجب و گلاندام، زوجی از قوم هزاره و پشتون، در زندان طالبان»، اندیپیندینت فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ تیر ۱۴۰۱ش. | * «رجب و گلاندام، زوجی از قوم هزاره و پشتون، در زندان طالبان»، اندیپیندینت فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ تیر ۱۴۰۱ش. | ||
* رحمانی، سید عبدالوهاب، «راهنمای حقوق خانواده در افغانستان ازدیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان»، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان (روزنه)، ۱۳۸۳ش. | * رحمانی، سید عبدالوهاب، «راهنمای حقوق خانواده در افغانستان ازدیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان»، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان (روزنه)، ۱۳۸۳ش. | ||
* رسم و رواجهای ناپسند ازدواج در افغانستان؛ هر عیدی از ۳۰ تا ۴۰ هزار افغانی مصرف دارد»، خبرگزاری شفقنا افغانستان، تاریخ درج مطلب: ۱۸ سرطان ۱۴۰۱ش. | * رسم و رواجهای ناپسند ازدواج در افغانستان؛ هر عیدی از ۳۰ تا ۴۰ هزار افغانی مصرف دارد»، خبرگزاری شفقنا افغانستان، تاریخ درج مطلب: ۱۸ سرطان ۱۴۰۱ش. | ||
* «رسومات غلط و هفت خوان ازدواج در افغانستان»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۸ فروردین ۱۳۹۵ش. | |||
* رضایی، مهری، «چالشهای ازدواج در افغانستان»، هفتهنامه نیمرخ، تاریخ بارگذاری: ۲۷ سرطان ۱۴۰۰ش. | * رضایی، مهری، «چالشهای ازدواج در افغانستان»، هفتهنامه نیمرخ، تاریخ بارگذاری: ۲۷ سرطان ۱۴۰۰ش. | ||
* «رقابتهای خانوادهگی؛ دلیل چندهمسری و نرخ بلند فرزندآوری در افغانستان»، وبسایت روزنامهٔ ۸ صبح، تاریخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۴۰۳ش. | * «رقابتهای خانوادهگی؛ دلیل چندهمسری و نرخ بلند فرزندآوری در افغانستان»، وبسایت روزنامهٔ ۸ صبح، تاریخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۴۰۳ش. | ||
