منابع: ابرابزار
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =تفاهم‌نامه اسلام‌آباد.jpg 
| زیرنویس تصویر    =مسعود پزشکیان، در [[تهران]] یادداشت تفاهم امضاشده با دونالد ترامپ را به نمایش گذاشت. 
| image_alt        =مسعود پزشکیان- تفاهم امضاشده با دونالد ترامپ
| فایل پادکست      =تفاهم‌نامه اسلام‌آباد.ogg 
| حجم فایلپادکست    =۹/۲۵ 
| تاریخ پادکست      =۱۸-۴-۱۴۰۵ 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
<big>'''تفاهم‌نامه اسلام‌آباد؛'''</big> توافقی چارچوبی با میانجی‌گری پاکستان برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات جامع میان ایران و آمریکا.
<big>'''تفاهم‌نامه اسلام‌آباد؛'''</big> توافقی چارچوبی با میانجی‌گری پاکستان برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات جامع میان ایران و آمریکا.


خط ۷: خط ۳۷:


== زمینه‌ها ==
== زمینه‌ها ==
[[پرونده:عملیات وعده صادق۱۱.png|جایگزین=ود غلیط ناشی از بمباران مجموعه بیت رهبری در حوالی خیابان پاستور تهران|بندانگشتی|مشاهده شدن دود غلیط ناشی از بمباران مجموعه بیت رهبری در حوالی خیابان پاستور تهران، ۹ اسفند ۱۴۰۴ش]]
زمینه‌های شکل‌گیری این تفاهم‌نامه به جنگ رمضان بازمی‌گردد؛ جنگی که در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش با حملات گسترده آمریکا و اسرائیل علیه اهدافی از جمله بیت [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، کاخ ریاست‌جمهوری و شورای‌عالی امنیت ملی آغاز شد و نقاطی در ۲۴ استان ایران را هدف قرار داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 3|ک=خبرگزاری دویچه وله.|ف=انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران}}</ref> ایران نیز در ساعت ۱۲ ظهر همان روز،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4|ک=Al Jazeera|ف=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|زبان=en}}</ref> با شلیک موشک به اهدافی در اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه [[خلیج فارس]]، پاسخ متقابل داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 5|ک=خبرگزاری تسنیم.|ف=747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت}}</ref> این جنگ تا [[۱۸ فروردین]] ۱۴۰۵ش به‌طور فعال ادامه داشت.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 8|ک=خبرگزاری تابناک|ف=آتش‌بس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتی‌های تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود}}</ref> تغییر رژیم و نابودی توان نظامی و هسته‌ای ایران، از اهداف اعلامی آمریکا و اسرائیل برای این جنگ بود، اما با طولانی‌ترشدن جنگ، ناتوانی آنها در دستیابی به این اهداف، نمایان شد.<ref>{{پک/بن|تافهم‌نامه 6|ک=Carnegie Endowment|ف=The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier|زبان=en}}</ref>
زمینه‌های شکل‌گیری این تفاهم‌نامه به جنگ رمضان بازمی‌گردد؛ جنگی که در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش با حملات گسترده آمریکا و اسرائیل علیه اهدافی از جمله بیت [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، کاخ ریاست‌جمهوری و شورای‌عالی امنیت ملی آغاز شد و نقاطی در ۲۴ استان ایران را هدف قرار داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 3|ک=خبرگزاری دویچه وله.|ف=انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران}}</ref> ایران نیز در ساعت ۱۲ ظهر همان روز،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4|ک=Al Jazeera|ف=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|زبان=en}}</ref> با شلیک موشک به اهدافی در اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه [[خلیج فارس]]، پاسخ متقابل داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 5|ک=خبرگزاری تسنیم.|ف=747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت}}</ref> این جنگ تا [[۱۸ فروردین]] ۱۴۰۵ش به‌طور فعال ادامه داشت.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 8|ک=خبرگزاری تابناک|ف=آتش‌بس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتی‌های تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود}}</ref> تغییر رژیم و نابودی توان نظامی و هسته‌ای ایران، از اهداف اعلامی آمریکا و اسرائیل برای این جنگ بود، اما با طولانی‌ترشدن جنگ، ناتوانی آنها در دستیابی به این اهداف، نمایان شد.<ref>{{پک/بن|تافهم‌نامه 6|ک=Carnegie Endowment|ف=The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier|زبان=en}}</ref>


خط ۲۱: خط ۵۲:


=== امضای تفاهم‌نامه ===
=== امضای تفاهم‌نامه ===
[[پرونده:تفاهم‌نامه اسلام‌آباد۲.jpg|جایگزین= یادداشت تفاهم امضا شده بین آمریکا و ایران را در کاخ ورسای فرانسه در دست ترامپ|بندانگشتی|دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، یادداشت تفاهم امضا شده بین آمریکا و ایران را در کاخ ورسای فرانسه در دست گرفته است.]]
این تفاهم‌نامه که حاصل مذاکرات هیأت ایرانی به ریاست [[محمدباقر قالیباف]]، رئیس [[مجلس شورای اسلامی]]<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 24|ک=وب‌سایت تابناک|ف=اسامی هیات ایرانی در سفر به پاکستان برای مذاکره}}</ref> و هیأت آمریکایی به ریاست جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، بود<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 25|ک=وب‌سایت عصر ایران|ف=اعضای تیم‌های مذاکره کننده ایران آمریکا در پاکستان چه کسانی هستند؟}}</ref> در بامداد [[۲۸ خرداد]] ۱۴۰۵ش، به‌صورت الکترونیکی توسط [[مسعود پزشکیان]]، رئیس‌جمهور ایران و [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، امضا شد. دونالد ترامپ این سند را در کاخ ورسای در [[فرانسه]] امضا کرد و مسعود پزشکیان نیز به‌طور هم‌زمان در [[تهران]] نسخهٔ کاغذی آن را امضا نمود. شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نیز به‌عنوان میانجی، سند را تأیید کرد.<ref>[https://farsnews.ir/akramsharifi/1781730955834519039/یادداشت-تفاهم-اسلام-آباد-توسط-ترامپ-و-پزشکیان-امضا-شد «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد توسط ترامپ و پزشکیان امضا شد»، خبرگزاری مهر.]</ref>
این تفاهم‌نامه که حاصل مذاکرات هیأت ایرانی به ریاست [[محمدباقر قالیباف]]، رئیس [[مجلس شورای اسلامی]]<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 24|ک=وب‌سایت تابناک|ف=اسامی هیات ایرانی در سفر به پاکستان برای مذاکره}}</ref> و هیأت آمریکایی به ریاست جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، بود<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 25|ک=وب‌سایت عصر ایران|ف=اعضای تیم‌های مذاکره کننده ایران آمریکا در پاکستان چه کسانی هستند؟}}</ref> در بامداد [[۲۸ خرداد]] ۱۴۰۵ش، به‌صورت الکترونیکی توسط [[مسعود پزشکیان]]، رئیس‌جمهور ایران و [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، امضا شد. دونالد ترامپ این سند را در کاخ ورسای در [[فرانسه]] امضا کرد و مسعود پزشکیان نیز به‌طور هم‌زمان در [[تهران]] نسخهٔ کاغذی آن را امضا نمود. شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نیز به‌عنوان میانجی، سند را تأیید کرد.<ref>[https://farsnews.ir/akramsharifi/1781730955834519039/یادداشت-تفاهم-اسلام-آباد-توسط-ترامپ-و-پزشکیان-امضا-شد «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد توسط ترامپ و پزشکیان امضا شد»، خبرگزاری مهر.]</ref>


خط ۳۴: خط ۶۶:


== میانجی‌گری کشورها ==
== میانجی‌گری کشورها ==
[[پرونده:تفاهم‌نامه اسلام‌آباد۳.jpg|جایگزین=دیدار هیئت مذاکره‌کننده ایران به ریاست محمدباقر قالیباف با شهباز شریف|بندانگشتی|هیئت مذاکره‌کننده ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، پیش از آغاز نشست‌های رسمی دیپلماتیک با طرف آمریکایی، در اسلام‌آباد با شهباز شریف، دیدار کرد.]]
پاکستان به‌عنوان میانجی اصلی و تسهیل‌گر این تفاهم‌نامه، نقش محوری در برقراری ارتباط میان ایران و ایالات متحده و نهایی‌سازی توافق ایفا کرد. بر اساس گزارش‌ها، رابطه شخصی نزدیک بین دونالد ترامپ و عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و نیز وابستگی پاکستان به واردات انرژی از خلیج فارس، از عوامل کلیدی در پذیرش نقش میانجی‌گری از سوی اسلام‌آباد بود.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 20|ک=خبرگزاری فرارو|ف=هدف پاکستان از میانجی‌گری میان ایران و آمریکا چیست؟}}</ref> در کنار [[پاکستان]]، کشورهای [[قطر]]، [[ترکیه]]، [[مصر]] و [[عربستان سعودی]] نیز با هماهنگی با میانجی اصلی، تلاش‌هایی را برای کمک به پیشبرد مذاکرات انجام دادند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 21|ک=خبر آنلاین|ف=میانجی اصلی بین ایران و آمریکا کدام کشور است؟/ معاون دفتر پزشکیان: همه منطقه و حتی عربستان هم کمک‌هایی می‌کنند}}</ref>
پاکستان به‌عنوان میانجی اصلی و تسهیل‌گر این تفاهم‌نامه، نقش محوری در برقراری ارتباط میان ایران و ایالات متحده و نهایی‌سازی توافق ایفا کرد. بر اساس گزارش‌ها، رابطه شخصی نزدیک بین دونالد ترامپ و عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و نیز وابستگی پاکستان به واردات انرژی از خلیج فارس، از عوامل کلیدی در پذیرش نقش میانجی‌گری از سوی اسلام‌آباد بود.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 20|ک=خبرگزاری فرارو|ف=هدف پاکستان از میانجی‌گری میان ایران و آمریکا چیست؟}}</ref> در کنار [[پاکستان]]، کشورهای [[قطر]]، [[ترکیه]]، [[مصر]] و [[عربستان سعودی]] نیز با هماهنگی با میانجی اصلی، تلاش‌هایی را برای کمک به پیشبرد مذاکرات انجام دادند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 21|ک=خبر آنلاین|ف=میانجی اصلی بین ایران و آمریکا کدام کشور است؟/ معاون دفتر پزشکیان: همه منطقه و حتی عربستان هم کمک‌هایی می‌کنند}}</ref>


خط ۴۹: خط ۸۲:
در سطح بین‌المللی، چهار کشور اروپایی شامل [[بریتانیا]]، [[فرانسه]]، [[آلمان]] و [[ایتالیا]]، در بیانیه‌ای مشترک که  ۳۵ کشور دیگر ازجمله [[ژاپن]]، [[کانادا]]، [[استرالیا]] و کشورهای عضو [[اتحادیه اروپا]] نیز به آن پیوستند، از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد استقبال کردند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 42|ک=خبرگزاری موج|ف=«حمایت ۳۹ کشور از توافق ایران و آمریکا و آمادگی برای رفع تحریم‌ها»، خبرگزاری موج}}</ref><ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 43|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=گسترش حمایت جهانی از توافق ایران و آمریکا؛ ۲۵ کشور به بیانیه اروپا پیوستند}}</ref> مارک روته، دبیرکل ناتو و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، کشورهای [[چین]]، [[ژاپن]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> [[ارمنستان]]، [[جمهوری آذربایجان]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> [[روسیه]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۴۶|ک=خبر آنلاین|ف=واکنش روسیه به امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا}}</ref> [[عربستان سعودی]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4۷|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد|ف=تماس تلفنی سران پاکستان و عربستان درباره مذاکرات بین ایران و آمریکا}}</ref> [[نعیم قاسم]]، دبیرکل [[حزب‌الله لبنان]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 48|ک=وب‌سایت تابناک|ف=نعیم قاسم: ایران از جنگ، قوی‌تر خارج شد}}</ref> شماری از شخصیت‌های سیاسی، دانشگاهی و مذهبی افغانستان<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4۹|ک=خبرگزاری سریع|ف=استقبال چهره‌های سیاسی افغانستان از توافق ایران و امریکا}}</ref> و [[طالبان]] نیز این تفاهم‌نامه را تحولی مثبت، ارزیابی کردند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۰|ک=خبرگزاری فارس|ف=طالبان: توافق ایران و آمریکا تحول مثبت است}}</ref>
در سطح بین‌المللی، چهار کشور اروپایی شامل [[بریتانیا]]، [[فرانسه]]، [[آلمان]] و [[ایتالیا]]، در بیانیه‌ای مشترک که  ۳۵ کشور دیگر ازجمله [[ژاپن]]، [[کانادا]]، [[استرالیا]] و کشورهای عضو [[اتحادیه اروپا]] نیز به آن پیوستند، از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد استقبال کردند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 42|ک=خبرگزاری موج|ف=«حمایت ۳۹ کشور از توافق ایران و آمریکا و آمادگی برای رفع تحریم‌ها»، خبرگزاری موج}}</ref><ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 43|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=گسترش حمایت جهانی از توافق ایران و آمریکا؛ ۲۵ کشور به بیانیه اروپا پیوستند}}</ref> مارک روته، دبیرکل ناتو و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، کشورهای [[چین]]، [[ژاپن]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> [[ارمنستان]]، [[جمهوری آذربایجان]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> [[روسیه]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۴۶|ک=خبر آنلاین|ف=واکنش روسیه به امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا}}</ref> [[عربستان سعودی]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4۷|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد|ف=تماس تلفنی سران پاکستان و عربستان درباره مذاکرات بین ایران و آمریکا}}</ref> [[نعیم قاسم]]، دبیرکل [[حزب‌الله لبنان]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 48|ک=وب‌سایت تابناک|ف=نعیم قاسم: ایران از جنگ، قوی‌تر خارج شد}}</ref> شماری از شخصیت‌های سیاسی، دانشگاهی و مذهبی افغانستان<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4۹|ک=خبرگزاری سریع|ف=استقبال چهره‌های سیاسی افغانستان از توافق ایران و امریکا}}</ref> و [[طالبان]] نیز این تفاهم‌نامه را تحولی مثبت، ارزیابی کردند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۰|ک=خبرگزاری فارس|ف=طالبان: توافق ایران و آمریکا تحول مثبت است}}</ref>


اسرائیل به‌عنوان یکی از طرفین درگیر در جنگ، این توافق را نامناسب توصیف کرد. [[بنیامین نتانیاهو]]، نخست‌وزیر اسرائیل، به ترامپ اعلام کرد که اسرائیل خود را ملزم به رعایت مفاد این توافق نمی‌داند<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> و در عمل نیز حملات هوایی و توپخانه‌ای اسرائیل به جنوب [[لبنان]] در بامداد [[۱۹ ژوئن]] دست‌کم ۱۸ نفر از جمله زنان و کودکان لبنانی جان باختند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۲|ک=خبرگزاری اناتولی|ف=ادامه بمباران لبنان توسط اسرائیل علی‌رغم توافق ایران و آمریکا؛ 18 نفر جان باختند}}</ref>  
اسرائیل به‌عنوان یکی از طرفین درگیر در جنگ، این توافق را نامناسب توصیف کرد. [[بنیامین نتانیاهو]]، نخست‌وزیر اسرائیل، به ترامپ اعلام کرد که اسرائیل خود را ملزم به رعایت مفاد این توافق نمی‌داند<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> و در عمل نیز حملات هوایی و توپخانه‌ای اسرائیل به جنوب [[لبنان]] در بامداد [[۱۹ ژوئن]] دست‌کم ۱۸ نفر از جمله زنان و کودکان لبنانی جان باختند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۲|ک=خبرگزاری اناتولی|ف=ادامه بمباران لبنان توسط اسرائیل علی‌رغم توافق ایران و آمریکا؛ 18 نفر جان باختند}}</ref>
 
[[پرونده:تفاهم‌نامه اسلام‌آباد۴.jpg|جایگزین=واکنش ترامپ پس از نهایی‌شدن تفاهم با ایران |بندانگشتی|واکنش ترامپ پس از نهایی‌شدن تفاهم با ایران ]]
در میان مقامات آمریکایی، [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با اعلام لغو محاصره دریایی، از دستیابی به توافق پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز خبر داد؛<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۳|ک=وب‌سایت یورو نیوز|ف=تفاهم‌نامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا نهایی شد؛ ترامپ دستور لغو محاصره دریایی را صادر کرد}}</ref> اما آدام اسمیت، عضو ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح در مجلس نمایندگان آمریکا، اظهار داشت که برخلاف ادعای ترامپ، این توافق «تسلیم بی‌قیدوشرط» ایران نیست.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا از حزب دموکرات، نیز در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به توافق ماهرانه دولت اوباما با ایران، جنگ ترامپ و پیامدهای نظامی و اقتصادی آن را نکوهش کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۵|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی|ف=واکنش‌ها در ایران به تفاهم‌نامه ایران و آمریکا؛ از حمایت دو رئیس جمهور سابق تا «سکوت آن یک نفر}}</ref>
در میان مقامات آمریکایی، [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با اعلام لغو محاصره دریایی، از دستیابی به توافق پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز خبر داد؛<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۳|ک=وب‌سایت یورو نیوز|ف=تفاهم‌نامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا نهایی شد؛ ترامپ دستور لغو محاصره دریایی را صادر کرد}}</ref> اما آدام اسمیت، عضو ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح در مجلس نمایندگان آمریکا، اظهار داشت که برخلاف ادعای ترامپ، این توافق «تسلیم بی‌قیدوشرط» ایران نیست.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا از حزب دموکرات، نیز در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به توافق ماهرانه دولت اوباما با ایران، جنگ ترامپ و پیامدهای نظامی و اقتصادی آن را نکوهش کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۵|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی|ف=واکنش‌ها در ایران به تفاهم‌نامه ایران و آمریکا؛ از حمایت دو رئیس جمهور سابق تا «سکوت آن یک نفر}}</ref>


خط ۵۹: خط ۹۲:


=== آغاز رسمی مذاکرات ===
=== آغاز رسمی مذاکرات ===
[[پرونده:تفاهم‌نامه اسلام‌آباد۵.jpg|جایگزین=هیئت مذاکره‌کننده ایرانی در محل برگزاری مذاکرات، زوریخ سوئیس|بندانگشتی|تصویری از هیئت مذاکره‌کننده ایرانی در محل برگزاری مذاکرات، زوریخ سوئیس]]
هیأت مذاکره‌کننده ایران در [[۳۰ خرداد]] ۱۴۰۵ش با هدف پیگیری اجرای تعهدات طرف آمریکایی و تأکید بر توقف کامل جنگ در لبنان، به سوئیس سفر کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۱|ک=خبرگزاری فرارو|ف=آخرین اخبار از تحولات پس از تفاهم‌نامه؛ سفر هیئت مذاکره کننده ایران به سوئیس}}</ref> نخستین نشست رسمی مذاکرات ایران و آمریکا در [[۳۱ خرداد]] ۱۴۰۵ش در بورگن اشتوک سوئیس آغاز شد. این نشست چهارجانبه با حضور هیأت‌های ایران و آمریکا و نخست‌وزیران پاکستان و قطر، برگزار شد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 26|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد|ف=مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس}}</ref><ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس}}</ref> جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، این نشست را تاریخی خواند<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۳|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی|ف=ونس در آغاز مذاکره با ایران: این یک نشست تاریخی است}}</ref> و محمدباقر قالیباف بر اجرای تعهدات آمریکا از جمله توقف کامل جنگ در لبنان به عنوان پیش‌شرط آغاز مذاکرات تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس}}</ref> در این دور از مذاکرات بر ایجاد سازوکار نظارتی با حضور ایران برای تثبیت آتش‌بس در لبنان، تثبیت حاکمیت ایران بر تنگۀ هرمز از طریق ایجاد خط تماس و نیز صدور اسناد رفع تحریم‌های نفتی، پتروشیمی و مشتقات توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا به مدت ۶۰ روز، توافق شد. همچنین یادداشت تفاهم اجرای آزادسازی اموال بلوکه‌شدۀ ایران میان ایران و قطر به امضا رسید و مقرر شد کارگروه‌های سه‌گانه پس از اجرای کامل بند ۱۳ تفاهم‌نامه فعالیت خود را آغاز کنند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۵|ک=خبرگزاری فارس|ف=۵ نکته مهم توافقات انجام‌شده بیانیه پایانی دور اول مذاکرات سوئیس}}</ref>
هیأت مذاکره‌کننده ایران در [[۳۰ خرداد]] ۱۴۰۵ش با هدف پیگیری اجرای تعهدات طرف آمریکایی و تأکید بر توقف کامل جنگ در لبنان، به سوئیس سفر کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۱|ک=خبرگزاری فرارو|ف=آخرین اخبار از تحولات پس از تفاهم‌نامه؛ سفر هیئت مذاکره کننده ایران به سوئیس}}</ref> نخستین نشست رسمی مذاکرات ایران و آمریکا در [[۳۱ خرداد]] ۱۴۰۵ش در بورگن اشتوک سوئیس آغاز شد. این نشست چهارجانبه با حضور هیأت‌های ایران و آمریکا و نخست‌وزیران پاکستان و قطر، برگزار شد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 26|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد|ف=مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس}}</ref><ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس}}</ref> جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، این نشست را تاریخی خواند<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۳|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی|ف=ونس در آغاز مذاکره با ایران: این یک نشست تاریخی است}}</ref> و محمدباقر قالیباف بر اجرای تعهدات آمریکا از جمله توقف کامل جنگ در لبنان به عنوان پیش‌شرط آغاز مذاکرات تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس}}</ref> در این دور از مذاکرات بر ایجاد سازوکار نظارتی با حضور ایران برای تثبیت آتش‌بس در لبنان، تثبیت حاکمیت ایران بر تنگۀ هرمز از طریق ایجاد خط تماس و نیز صدور اسناد رفع تحریم‌های نفتی، پتروشیمی و مشتقات توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا به مدت ۶۰ روز، توافق شد. همچنین یادداشت تفاهم اجرای آزادسازی اموال بلوکه‌شدۀ ایران میان ایران و قطر به امضا رسید و مقرر شد کارگروه‌های سه‌گانه پس از اجرای کامل بند ۱۳ تفاهم‌نامه فعالیت خود را آغاز کنند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۵|ک=خبرگزاری فارس|ف=۵ نکته مهم توافقات انجام‌شده بیانیه پایانی دور اول مذاکرات سوئیس}}</ref>


خط ۱۲۴: خط ۱۵۸:
* {{یادکرد وب|عنوان=۵ نکته مهم توافقات انجام‌شده بیانیه پایانی دور اول مذاکرات سوئیس|نشانی=https://farsnews.ir/akramsharifi/1782046202818208510/آغاز-نشست-چهارجانبه-ایران-آمریکا-قطر-و-پاکستان-در-سوئیس|تاریخ=22 ژوئن 2026|تاریخ بازبینی=4 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه ۶۵}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۵ نکته مهم توافقات انجام‌شده بیانیه پایانی دور اول مذاکرات سوئیس|نشانی=https://farsnews.ir/akramsharifi/1782046202818208510/آغاز-نشست-چهارجانبه-ایران-آمریکا-قطر-و-پاکستان-در-سوئیس|تاریخ=22 ژوئن 2026|تاریخ بازبینی=4 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه ۶۵}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527966/747-مصدوم-و-201-شهید-اکنون-24-استان-مورد-اصابت|تاریخ=9 اسفند 1404|تاریخ بازبینی=4 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 5}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527966/747-مصدوم-و-201-شهید-اکنون-24-استان-مورد-اصابت|تاریخ=9 اسفند 1404|تاریخ بازبینی=4 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 5}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
*{{چپ‌چین}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Iran receives a US ceasefire plan, officials say, as strikes batter the Middle East|نشانی=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-25-2026-be07c54139bcc70672bb33f0773ede6a|تاریخ=March 25, 2026|تاریخ بازبینی=25 ژوئن 2026|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 11}}|کد زبان=en|وبگاه=AP News}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Iran receives a US ceasefire plan, officials say, as strikes batter the Middle East|نشانی=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-25-2026-be07c54139bcc70672bb33f0773ede6a|تاریخ=March 25, 2026|تاریخ بازبینی=25 ژوئن 2026|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 11}}|کد زبان=en|وبگاه=AP News}}
* {{یادکرد وب|عنوان="The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier|نشانی=https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders|تاریخ=25 مارس 2026|تاریخ بازبینی=25 ژوئن 2026|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 6}}|کد زبان=en|وبگاه=Carnegie Endowment}}
* {{یادکرد وب|عنوان="The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier|نشانی=https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders|تاریخ=25 مارس 2026|تاریخ بازبینی=25 ژوئن 2026|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 6}}|کد زبان=en|وبگاه=Carnegie Endowment}}