جز تمیزکاری |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | | تصویر =تشییع محمدرضا شاه.jpg | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر =کاروان تشییع پیکر محمدرضا پهلوی در مسیر کاخ عابدین به مسجد الرفاعی در قاهره. در تصویر، شهبانو فرح پهلوی، ریچارد نیکسون، رضا پهلوی و انور سادات حضور دارند. ۲۹ ژوئیه ۱۹۸۰م | ||
| image_alt = | | image_alt =کاروان تشییع پیکر محمدرضا پهلوی در مسیر کاخ عابدین به مسجد الرفاعی در قاهره | ||
| فایل پادکست = | | فایل پادکست =تشییع جنازه محمدرضا پهلوی.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست =۷/۸۲ | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست =۱۸-۴-۱۴۰۵ | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
'''{{درشت|تشییع جنازه محمدرضا پهلوی}}'''؛ مراسم تشییع و تدفین محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران. | '''{{درشت|تشییع جنازه محمدرضا پهلوی}}'''؛ مراسم تشییع و تدفین محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران. | ||
محمدرضا پهلوی، واپسین شاه ایران، در [[ | [[تشییع جنازه]] محمدرضا پهلوی، واپسین شاه ایران، در [[۷ مرداد]] ۱۳۵۹ش در [[قاهره]] برگزار شد. پیکر او با تشریفات نظامی و دولتی مصر بر روی ارابه توپ از بیمارستان به مسجد الرفاعی منتقل شد و در جوار آرامگاه خاندان سلطنتی مصر و در همان نقطهای که پیکر پدرش رضاشاه پیشتر بهصورت امانت دفن شده بود، [[خاکسپاری]] شد. [[نماز میت]] را سید طالب الرفاعی، روحانی شیعهٔ عراقی، بر پیکر وی اقامه کرد. در این مراسم، انور سادات، ریچارد نیکسون، [[هنری کسینجر]] و کنستانتین دوم بههمراه اعضای [[خانواده|خانوادهٔ]] پهلوی حضور داشتند. براساس وصیت شاه، پیکر او باید به ایران بازمیگشت، اما بهدلیل شرایط سیاسی ایران، میسر نشد. | ||
== تبعید و درگذشت == | == تبعید و درگذشت == | ||
محمدرضا پهلوی ([[۴ آبان]] | محمدرضا پهلوی ([[۴ آبان]] ۱۲۹۸ش – [[۵ مرداد]] ۱۳۵۹ش)، واپسین پادشاه ایران از دودمان پهلوی، در ۲۶ دی ۱۳۵۷ش، همزمان با اوجگیری [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، ایران را ترک کرد.<ref>{{پک/بن|101|ک=وبسایت آفتابنیوز|ف=تصاویر نایاب از مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> در ماههای پساز آن، بسیاری از کشورها از پذیرفتن وی خودداری کردند. در همین دوره، بیماری [[سرطان]] او رو به وخامت گذاشت. او برخلاف تمایل مقامات آمریکایی، برای ادامهٔ درمان به مرکز سرطان مموریال اسلون-کترینگ در ایالات متحده رفت. با وقوع حادثهٔ گروگانگیری در سفارت ایالات متحده در [[تهران]]، هیچ کشوری تمایل به پذیرش او نشان نمیداد. روزنامهٔ نیویورک تایمز در آن زمان، او را به «هلندی سرگردان» تشبیه کرد که بهدنبال بندری برای پهلو گرفتن میگردد.<ref>{{پک/بن|102|ک=وبسایت فرادید|ف=تصاویر، مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> | ||
پساز ترک بیمارستان، محمدرضا پهلوی بهترتیب به مرکز پزشکی ویلفورد هال در پایگاه نیروی هوایی لاکلند در تگزاس، سپس [[پاناما]]، [[مکزیک]] و در نهایت به [[مصر]] رفت. کشورهای [[انگلستان]]، [[سوئیس]]، [[اردن]] و [[فرانسه]] نیز از پذیرش وی خودداری کردند.<ref>{{پک/بن|103|ک=وبسایت تابناک|ف=شاه بعد از فرار به کجاها رفت}}</ref> انور سادات، رئیسجمهور وقت مصر، تنها رهبر کشوری بود که با پذیرش او موافقت کرد. بااینحال، اقامت او در مصر کوتاهمدت بود و وی در ۶۱ سالگی<ref>{{پک/بن|105|ک=وبسایت فرارو|ف=قاب متحرک، دیده نشده از تشییع جنازه محمدرضا پهلوی}}</ref> در ۵ مرداد ۱۳۵۹ش در بیمارستان معادی قاهره درگذشت. علت مرگ او بیماری لنفوم (نوعی سرطان خون) گزارش شده است.<ref>{{پک/بن|104|ک=وبسایت بیتوته|ف=مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> | پساز ترک بیمارستان، محمدرضا پهلوی بهترتیب به مرکز پزشکی ویلفورد هال در پایگاه نیروی هوایی لاکلند در تگزاس، سپس [[پاناما]]، [[مکزیک]] و در نهایت به [[مصر]] رفت. کشورهای [[انگلستان]]، [[سوئیس]]، [[اردن]] و [[فرانسه]] نیز از پذیرش وی خودداری کردند.<ref>{{پک/بن|103|ک=وبسایت تابناک|ف=شاه بعد از فرار به کجاها رفت}}</ref> انور سادات، رئیسجمهور وقت مصر، تنها رهبر کشوری بود که با پذیرش او موافقت کرد. بااینحال، اقامت او در مصر کوتاهمدت بود و وی در ۶۱ سالگی<ref>{{پک/بن|105|ک=وبسایت فرارو|ف=قاب متحرک، دیده نشده از تشییع جنازه محمدرضا پهلوی}}</ref> در ۵ مرداد ۱۳۵۹ش در بیمارستان معادی قاهره درگذشت. علت مرگ او بیماری لنفوم (نوعی سرطان خون) گزارش شده است.<ref>{{پک/بن|104|ک=وبسایت بیتوته|ف=مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> | ||
== انتقال پیکر و مراسم تشییع == | == انتقال پیکر و مراسم تشییع == | ||
[[پرونده:تشییع محمدرضا شاه۱.jpg|جایگزین=اقامه نماز میت بر پیکر محمدرضا پهلوی به امامت سید طالب الرفاعی|بندانگشتی|اقامه نماز میت بر پیکر محمدرضا پهلوی به امامت سید طالب الرفاعی، روحانی عراقی.]] | |||
پساز درگذشت، پیکر محمدرضا پهلوی به کاخ عابدین در قاهره منتقل شد؛ همان کاخی که در نوزدهسالگی، مراسم ازدواجش با [[فوزیه]]، اولین همسرش، در آن برگزار شده بود.<ref>{{پک/بن|102|ک=وبسایت فرادید|ف=تصاویر، مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> دولت مصر به فرمان انور سادات، برگزاری یک مراسم [[تشییع جنازه]] دولتی با تشریفات کامل نظامی را برای پیکر وی اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|105|ک=وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|ف=مرگ شاه}}</ref> این مراسم در [[۷ مرداد]] ۱۳۵۹ش برگزار شد.<ref>{{پک/بن|106|ک=وبسایت دائرهٔ المعارف بزرگ اسلامی|ف=5 مرداد محمد رضا پهلوی درگذشت}}</ref> | پساز درگذشت، پیکر محمدرضا پهلوی به کاخ عابدین در قاهره منتقل شد؛ همان کاخی که در نوزدهسالگی، مراسم ازدواجش با [[فوزیه]]، اولین همسرش، در آن برگزار شده بود.<ref>{{پک/بن|102|ک=وبسایت فرادید|ف=تصاویر، مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> دولت مصر به فرمان انور سادات، برگزاری یک مراسم [[تشییع جنازه]] دولتی با تشریفات کامل نظامی را برای پیکر وی اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|105|ک=وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|ف=مرگ شاه}}</ref> این مراسم در [[۷ مرداد]] ۱۳۵۹ش برگزار شد.<ref>{{پک/بن|106|ک=وبسایت دائرهٔ المعارف بزرگ اسلامی|ف=5 مرداد محمد رضا پهلوی درگذشت}}</ref> | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۷: | ||
== حاضران در مراسم == | == حاضران در مراسم == | ||
[[پرونده:تشییع محمدرضا شاه۲.png|جایگزین=مراسم تشییع محمدرضا پهلوی، عزاداران کنستانتین پادشاه سابق یونان، انور سادات، رضا پهلوی، ریچارد نیکسون، شهبانو فرح پهلوی |بندانگشتی|مراسم تشییع محمدرضا پهلوی از راست به چپ در ردیف اول عزاداران کنستانتین پادشاه سابق یونان، انور سادات، رضا پهلوی، ریچارد نیکسون، شهبانو فرح پهلوی ]] | |||
در این مراسم، افزونبر اعضای خانوادهٔ پهلوی ازجمله فرح پهلوی، انور سادات، ریچارد نیکسون، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده آمریکا، [[هنری کیسینجر]]، وزیر امورخارجه اسبق آمریکا،<ref>{{پک/بن|101|ک=وبسایت آفتابنیوز|ف=تصاویر نایاب از مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> کنستانتین دوم، پادشاه پیشین یونان و دیپلماتهایی از [[بریتانیا]]، [[فرانسه]]، [[چین]]، [[استرالیا]]، [[مراکش]] و [[اسرائیل]] حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|107|ک=وبسایت صدای میانه|ف=تصاویر دیده نشده از مراسم تشییع محمدرضا شاه، روایاتی از زندگی خصوصی شاه}}</ref> برگزاری این مراسم در قاهره به تیرگی روابط ایران و مصر و نامگذاری خیابانی در تهران به نام خالد اسلامبولی، قاتل انور سادات، انجامید.<ref>{{پک/بن|100|ک=وبسایت رویداد 24|ف=همه چیز دربارهٔ خاکسپاری محمدرضاشاه پهلوی در قاهره، سالروز تدفین یک شکستخورده تاریخ}}</ref> | در این مراسم، افزونبر اعضای خانوادهٔ پهلوی ازجمله فرح پهلوی، انور سادات، ریچارد نیکسون، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده آمریکا، [[هنری کیسینجر]]، وزیر امورخارجه اسبق آمریکا،<ref>{{پک/بن|101|ک=وبسایت آفتابنیوز|ف=تصاویر نایاب از مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> کنستانتین دوم، پادشاه پیشین یونان و دیپلماتهایی از [[بریتانیا]]، [[فرانسه]]، [[چین]]، [[استرالیا]]، [[مراکش]] و [[اسرائیل]] حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|107|ک=وبسایت صدای میانه|ف=تصاویر دیده نشده از مراسم تشییع محمدرضا شاه، روایاتی از زندگی خصوصی شاه}}</ref> برگزاری این مراسم در قاهره به تیرگی روابط ایران و مصر و نامگذاری خیابانی در تهران به نام خالد اسلامبولی، قاتل انور سادات، انجامید.<ref>{{پک/بن|100|ک=وبسایت رویداد 24|ف=همه چیز دربارهٔ خاکسپاری محمدرضاشاه پهلوی در قاهره، سالروز تدفین یک شکستخورده تاریخ}}</ref> | ||
== محل خاکسپاری == | == محل خاکسپاری == | ||
براساس برخی منابع، محمدرضا پهلوی در وصیتنامهٔ خود خواسته بود تا پیکرش در خاک ایران دفن شود، اما بهدلیل شرایط سیاسی ایران، این امر ممکن نشد و [[خاکسپاری]] او در مسجد الرفاعی قاهره بهصورت امانت انجام شد.<ref>{{پک/بن|100|ک=وبسایت رویداد 24|ف=همه چیز دربارهٔ خاکسپاری محمدرضاشاه پهلوی در قاهره، سالروز تدفین یک شکستخورده تاریخ}}</ref> قبر او در سمت چپ ورودی اصلی این مسجد قرار دارد. این مسجد محل دفن خاندان سلطنتی پیشین مصر (خاندان محمدعلی) نیز بوده است. پیشاز این، پیکر [[رضاشاه]]، بنیانگذار پادشاهی پهلوی نیز از | [[پرونده:تشییع محمدرضا شاه۳.jpg|جایگزین=مسجد الرفاعی قاهره محل دفن محمدرضا پهلوی|بندانگشتی|مسجد الرفاعی قاهره محل دفن محمدرضا پهلوی]] | ||
براساس برخی منابع، محمدرضا پهلوی در وصیتنامهٔ خود خواسته بود تا پیکرش در خاک ایران دفن شود، اما بهدلیل شرایط سیاسی ایران، این امر ممکن نشد و [[خاکسپاری]] او در مسجد الرفاعی قاهره بهصورت امانت انجام شد.<ref>{{پک/بن|100|ک=وبسایت رویداد 24|ف=همه چیز دربارهٔ خاکسپاری محمدرضاشاه پهلوی در قاهره، سالروز تدفین یک شکستخورده تاریخ}}</ref> قبر او در سمت چپ ورودی اصلی این مسجد قرار دارد. این مسجد محل دفن خاندان سلطنتی پیشین مصر (خاندان محمدعلی) نیز بوده است. پیشاز این، پیکر [[رضاشاه]]، بنیانگذار پادشاهی پهلوی نیز از ۱۳۲۳ش تا ۱۳۲۹ش، بهطور موقت در همین [[مسجد]] نگهداری میشد.<ref>{{پک/بن|110|ک=وبسایت فرارو|ف=رضا شاه؛ از مرگ در تبعید تا پیدا شدن جسد مومیایی}}</ref> به این ترتیب، واپسین پادشاه ایران در جوار پادشاهان پیشین مصر، ازجمله ملک فاروق و ملک فؤاد، به خاک سپرده شده است.<ref>{{پک/بن|109|ک=خبرگزاری فارس|ف=الرفاعی؛ تنها مسجدی که صلیب و آیات قرآن را یکجا در دل خود دارد}}</ref> | |||
== همزمانی با بحران گروگانگیری == | == همزمانی با بحران گروگانگیری == | ||
در زمان درگذشت محمدرضا پهلوی، بحران گروگانگیری در سفارت ایالات متحده در [[تهران]] که از آبان ۱۳۵۸ش آغاز شده بود، همچنان ادامه داشت. دولت ایران پیشتر استرداد او و داراییهایش را بهعنوان یکی از موضوعات مرتبط با این پرونده مطرح کرده بود. با مرگ او، این مانع از سر راه مذاکرات برداشته شد و مذاکرات بعدی سرانجام به آزادی گروگانها در [[۳۰ دی]] ۱۳۵۹ش انجامید.<ref>{{پک/بن|108|ک=وبسایت مرکز بررسی اسناد تاریخی|ف=علل و پیامدهای تسخیر سفارت آمریکا در آبان ماه 1358}}</ref> | در زمان درگذشت محمدرضا پهلوی، بحران گروگانگیری در سفارت ایالات متحده در [[تهران]] که از آبان ۱۳۵۸ش آغاز شده بود، همچنان ادامه داشت. دولت ایران پیشتر استرداد او و داراییهایش را بهعنوان یکی از موضوعات مرتبط با این پرونده مطرح کرده بود. با مرگ او، این مانع از سر راه مذاکرات برداشته شد و مذاکرات بعدی سرانجام به آزادی گروگانها در [[۳۰ دی]] ۱۳۵۹ش انجامید.<ref>{{پک/بن|108|ک=وبسایت مرکز بررسی اسناد تاریخی|ف=علل و پیامدهای تسخیر سفارت آمریکا در آبان ماه 1358}}</ref> | ||
== نگارخانه == | |||
<gallery widths="250" heights="250"> | |||
پرونده:تشییع محمدرضا شاه۴.jpg|جایگزین=تابوت پوشیده با پرچم ایران در کاخ عابدین مصر|تابوت پوشیده با پرچم ایران در کاخ عابدین مصر، پیش از مراسم تشییع محمدرضا پهلوی. در کنار تابوت، اعضای خانواده پهلوی و انور سادات، رئیسجمهور مصر، حضور دارند. | |||
پرونده:تشییع محمدرضا شاه۵.jpg|جایگزین=فرح پهلوی در آرامگاه محمدرضا پهلوی در مسجد الرفاعی قاهره|فرح پهلوی در آرامگاه محمدرضا پهلوی در مسجد الرفاعی قاهره، در مراسم سیوششمین سالگرد درگذشت او. در این مراسم، جیهان سادات، همسر محمد انور سادات، نیز حضور داشت. | |||
</gallery> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
