حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر = | ||
|image_alt= | |image_alt= | ||
| فایل پادکست = | | فایل پادکست = | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست = | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست = | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| عنوان اصلی = | | عنوان اصلی = | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
'''{{درشت|امواج فمینیسم}}'''؛ تطورات تاریخی فمینیسم بر اساس اهداف و مقطع شکلگیری. | '''{{درشت|امواج فمینیسم}}'''؛ تطورات تاریخی فمینیسم بر اساس اهداف و مقطع شکلگیری. | ||
امواج فمینیسم یک چارچوب تحلیلی برای درک تحول تاریخی این جنبش است که نشان میدهد چگونه [[فمینیسم]] در واکنش به محرومیتهای سیستماتیک حقوقی، اقتصادی و اجتماعی زنان در غرب شکل گرفت و سپس تکامل یافت. این سیر با [[موج اول فمینیسم|موج اول]] در دهههای ۱۸۴۰–۱۹۲۰م و مبارزه برای حقوق پایهای چون [[حق رأی زنان|حق رأی]] و شخصیت قانونی مستقل آغاز شد. [[موج دوم فمینیسم|موج دوم]] در دهههای ۱۹۶۰–۱۹۸۰م با شعار «شخصی، سیاسی است» به نقد ریشهای [[فرهنگ مردسالار]]، [[نقشهای جنسیتی]] و طلب برابری واقعی در کار و خودمختاری بدن پرداخت. [[موج سوم فمینیسم|موج سوم]] در دهههای ۱۹۹۰–۲۰۱۰م تحت تأثیر اندیشههای [[پستمدرنیسم|پستمدرن]]، بر تنوع تجربیات زنان و مفهوم [[اینترسکشنالیتی]] تأکید کرد و صدای گروههای حاشیهنشین را برجسته ساخت. در نهایت، [[موج چهارم فمینیسم|موج چهارم]] از حدود ۲۰۱۲م با تکیه بر فناوری دیجیتال و [[شبکههای اجتماعی]]، بر مبارزه با [[آزار جنسی]] در قالب کمپینهایی مانند # | امواج فمینیسم یک چارچوب تحلیلی برای درک تحول تاریخی این جنبش است که نشان میدهد چگونه [[فمینیسم]] در واکنش به محرومیتهای سیستماتیک حقوقی، اقتصادی و اجتماعی زنان در غرب شکل گرفت و سپس تکامل یافت. این سیر با [[موج اول فمینیسم|موج اول]] در دهههای ۱۸۴۰–۱۹۲۰م و مبارزه برای حقوق پایهای چون [[حق رأی زنان|حق رأی]] و شخصیت قانونی مستقل آغاز شد. [[موج دوم فمینیسم|موج دوم]] در دهههای ۱۹۶۰–۱۹۸۰م با شعار «شخصی، سیاسی است» به نقد ریشهای [[فرهنگ مردسالار]]، [[نقشهای جنسیتی]] و طلب برابری واقعی در کار و خودمختاری بدن پرداخت. [[موج سوم فمینیسم|موج سوم]] در دهههای ۱۹۹۰–۲۰۱۰م تحت تأثیر اندیشههای [[پستمدرنیسم|پستمدرن]]، بر تنوع تجربیات زنان و مفهوم [[اینترسکشنالیتی]] تأکید کرد و صدای گروههای حاشیهنشین را برجسته ساخت. در نهایت، [[موج چهارم فمینیسم|موج چهارم]] از حدود ۲۰۱۲م با تکیه بر فناوری دیجیتال و [[شبکههای اجتماعی]]، بر مبارزه با [[آزار جنسی]] در قالب کمپینهایی مانند MeToo# ([[جنبش من هم]])، پیگیری عدالت در [[فضای مجازی]] و اقدام مستقیم متمرکز شده است. | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
فمینیسم بهعنوان یک [[جنبش اجتماعی]] و فکری، در طول تاریخ به دورههای متمایزی تقسیمبندی شده است که معمولاً با عنوان | فمینیسم بهعنوان یک [[جنبش اجتماعی]] و فکری، در طول تاریخ به دورههای متمایزی تقسیمبندی شده است که معمولاً با عنوان امواج فمینیسم یا موجهای فمینیستی شناخته میشوند. این تقسیمبندی بر اساس تمرکزها، اهداف و استراتژیهای غالب در هر مقطع تاریخی صورت میگیرد. در حالی که هدف کانونی همه امواج، دستیابی به [[برابری جنسیتی]] و پایاندادن به [[تبعیض علیه زنان]] بوده، هر موج مسیرها، اولویتها و حتی نقدهای متفاوتی را نسبت به موج پیشین ارائه داده است. امواج فمینیسم، اگرچه بهصورت متوالی تعریف میشود، اما از حیث زمانی، کاملاً مجزا نبوده و همپوشانی دارند. در هر دوره، گرایشهای فکری متنوعی وجود داشته است. با این حال، فمینیسم از مبارزه برای حقوق قانونی پایه به سمت نقد ساختارهای فرهنگی، سپس توجه به تنوع هویتها و در نهایت استفاده از فناوری برای پیگیری عدالت، پیش رفته است.<ref>[https://movarekhpod.com/types-of-feminism-the-four-waves-2/ «چهار موج اصلی فمینیسم؛ سیر تکوینی نهضت طرفداری از حقوق زنان در طول تاریخ»، وبسایت مورخ.]</ref> | ||
== زمینههای شکلگیری == | == زمینههای شکلگیری == | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
'''چهرههای شاخص''': [[سوزان بی. آنتونی]]، [[الیزابت کدی استانتون]] و [[مری ولستون کرافت]] (نویسنده کتاب «[[احقاق حقوق زنان (کتاب)|احقاق حقوق زنان]]»).<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/725788/خاستگاه-فمینیسم-در-ایران زیبایینژاد، «خاستگاه فمینیسم و دانشهای فمینیستی»، 1382ش، ص16.]</ref> | '''چهرههای شاخص''': [[سوزان بی. آنتونی]]، [[الیزابت کدی استانتون]] و [[مری ولستون کرافت]] (نویسنده کتاب «[[احقاق حقوق زنان (کتاب)|احقاق حقوق زنان]]»).<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/725788/خاستگاه-فمینیسم-در-ایران زیبایینژاد، «خاستگاه فمینیسم و دانشهای فمینیستی»، 1382ش، ص16.]</ref> | ||
[[موج اول فمینیسم]] در نهایت به کسب حق رأی برای زنان در بسیاری از کشورهای غربی منجر شد؛ | [[موج اول فمینیسم]] در نهایت به کسب حق رأی برای زنان در بسیاری از کشورهای غربی منجر شد؛ از جمله: [[نیوزیلند]] در سال ۱۸۹۳م و [[آمریکا]] در سال ۱۹۲۰م. با این حال، غالباً بر مسائل زنان سفیدپوست [[طبقه متوسط]] متمرکز بود و نابرابریهای نژادی و طبقاتی را به اندازه کافی مورد توجه قرار نداد.<ref>[https://movarekhpod.com/types-of-feminism-the-four-waves-2/ «چهار موج اصلی فمینیسم؛ سیر تکوینی نهضت طرفداری از حقوق زنان در طول تاریخ»، وبسایت مورخ.]</ref> | ||
== موج دوم: دهههای ۱۹۶۰–۱۹۸۰م == | == موج دوم: دهههای ۱۹۶۰–۱۹۸۰م == | ||
