| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''جودیت باتلر؛'''}} فمینیسم پساساختارگرا، منتقد فمنیست آمریکایی. | {{درشت|'''جودیت باتلر؛'''}} فمینیسم پساساختارگرا، منتقد فمنیست آمریکایی. | ||
جودیت باتلر، استاد دانشگاه کلمبیا، از نظریهپردازان برجسته در حوزهٔ جنسیت و فلسفه سیاسی است. اثر مشهور او آشفتگی جنسیتی با ارائه | جودیت باتلر، استاد دانشگاه کلمبیا، از نظریهپردازان برجسته در حوزهٔ جنسیت و فلسفه سیاسی است. اثر مشهور او آشفتگی جنسیتی با ارائه نظریۀ اجرای جنسیت، جنسیت را نه یک هویت ذاتی، بلکه یک اجرای اجتماعی و قابل تغییر میداند. وی با رد دستهبندیهای ثابت دودویی، معتقد است تقسیمبندی جنسیتی ریشه در گفتمانهای سلطهگر دارد. نظریههای باتلر پایهای اساسی برای مطالعات کوییر، فمینیسم موج سوم و نظریههای پسافمینیستی فراهم کردهاند. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
این رویکرد رادیکال، با بهکارگیری مدل فوکویی، تمام طبقهبندیهای هویتی را متأثر از نهادها، اعمال و گفتمانها میداند و تمایز بنیادین بین جنس و جنسیت را به چالش میکشد. نتیجهٔ این دیدگاه، امکان آشفتگی جنسیتی است. به این معنا که افراد با اجراهای هنجارشکن میتوانند گفتمانهای مسلط (مانند دگرجنسخواهی اجباری) و معانی قطعی آنها را به چالش بکشند.<ref>Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press p 15.</ref> از این منظر، حتی جسم نیز یک امر برساختهٔ فرهنگی تلقی میشود.<ref>مشیرزاده، از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم، 1390ش، ص445. </ref> این ایده که هیچ هویت جنسی راستین و ذاتی وجود ندارد، اساس نظریات فمینیسم موج سوم، پستفمینیسم و بهویژه نظریهٔ کوییر را تشکیل داده و پیشفرض وجود یک هویت مشترک زنانه را در جنبش فمینیستی مورد تردید اساسی قرار داده است.<ref>اپیگنانسی، پست مدرنیسم: قدم اول، 1388ش، ص101-103. </ref> | این رویکرد رادیکال، با بهکارگیری مدل فوکویی، تمام طبقهبندیهای هویتی را متأثر از نهادها، اعمال و گفتمانها میداند و تمایز بنیادین بین جنس و جنسیت را به چالش میکشد. نتیجهٔ این دیدگاه، امکان آشفتگی جنسیتی است. به این معنا که افراد با اجراهای هنجارشکن میتوانند گفتمانهای مسلط (مانند دگرجنسخواهی اجباری) و معانی قطعی آنها را به چالش بکشند.<ref>Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press p 15.</ref> از این منظر، حتی جسم نیز یک امر برساختهٔ فرهنگی تلقی میشود.<ref>مشیرزاده، از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم، 1390ش، ص445. </ref> این ایده که هیچ هویت جنسی راستین و ذاتی وجود ندارد، اساس نظریات فمینیسم موج سوم، پستفمینیسم و بهویژه نظریهٔ کوییر را تشکیل داده و پیشفرض وجود یک هویت مشترک زنانه را در جنبش فمینیستی مورد تردید اساسی قرار داده است.<ref>اپیگنانسی، پست مدرنیسم: قدم اول، 1388ش، ص101-103. </ref> | ||
== | === دیدگاههای منتقدان === | ||
دیدگاه برساختگرایی رادیکال باتلر، با تأکید بر تاریخمندی و نسبیت تمام پدیدههای اجتماعی، با نقدهای متعددی مواجه شده است. یک نقد فلسفی کلان، اشاره به تناقض درونی نسبیتگرایی دارد: اگر همه شناختها نسبی هستند، پس خود این ادعا نیز نسبی است و نمیتواند بهعنوان یک اصل مطلق مطرح شود.<ref>مصباح یزدی، آموزش فلسفه، 1383ش، ج1، ص105.</ref> از سوی دیگر، این رویکرد، علم حضوری، مانند ادراک مستقیم فرد از وجود خویش و بسیاری از حقایق مطلق در علوم حصولی را نادیده میگیرد.<ref>ریترز، نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، 1391ش، ص471.</ref> | دیدگاه برساختگرایی رادیکال باتلر، با تأکید بر تاریخمندی و نسبیت تمام پدیدههای اجتماعی، با نقدهای متعددی مواجه شده است. یک نقد فلسفی کلان، اشاره به تناقض درونی نسبیتگرایی دارد: اگر همه شناختها نسبی هستند، پس خود این ادعا نیز نسبی است و نمیتواند بهعنوان یک اصل مطلق مطرح شود.<ref>مصباح یزدی، آموزش فلسفه، 1383ش، ج1، ص105.</ref> از سوی دیگر، این رویکرد، علم حضوری، مانند ادراک مستقیم فرد از وجود خویش و بسیاری از حقایق مطلق در علوم حصولی را نادیده میگیرد.<ref>ریترز، نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، 1391ش، ص471.</ref> | ||
در حوزهٔ خاص مطالعات جنسیت، منتقدان استدلال میکنند که انکار هرگونه ارتباط بین تفاوتهای جنسیتی و ویژگیهای طبیعی و زیستی، نیازمند دلایل علمی محکمی است که ارائه نشده است.<ref>بار، جنسیت و روانشناسی اجتماعی، 1383ش؛ ص50؛ گاردنر، جنگ علیه خانواده، | در حوزهٔ خاص مطالعات جنسیت، منتقدان استدلال میکنند که انکار هرگونه ارتباط بین تفاوتهای جنسیتی و ویژگیهای طبیعی و زیستی، نیازمند دلایل علمی محکمی است که ارائه نشده است.<ref>بار، جنسیت و روانشناسی اجتماعی، 1383ش؛ ص50؛ گاردنر، جنگ علیه خانواده، بیتا، ص 192-198؛ پیز، آنچه زنان و مردان نمیدانند: حقایقی دربارهٔ برقراری ارتباط با جنس مخالف، 1397ش، ص338.</ref> شواهد فراوان علمی حاکی از آن است که اگرچه عناصر اجتماعی در شکلگیری هویت جنسی نقش دارند، اما یک پایهٔ زیستی و روانی طبیعی این هویت را استوار ساخته و به آن مشروعیت میبخشد؛ بنابراین، تقلیل تمام تفاوتها به برساختهای فرهنگی و نادیدهانگاری کامل بنیانهای زیستی، از نقاط ضعف اساسی این نظریه تلقی میشود.<ref>اتکینسون و دیگران، زمینهٔ روانشناسی هیلگارد، 1400ش، ص 198. </ref> | ||
== آثار == | == آثار == | ||
باتلر با انتشار کتاب «آشوب جنسیتی: فمینیسم و براندازی هویت» در ۱۹۹۰م به شهرت جهانی دست یافت و مفهوم بنیادین | باتلر با انتشار کتاب «آشوب جنسیتی: فمینیسم و براندازی هویت» در ۱۹۹۰م به شهرت جهانی دست یافت و مفهوم بنیادین اجرای جنسیت را معرفی کرد. کتاب مهم بعدی او، «اجسامی که اهمیت مییابند» در ۱۹۹۳م منتشر شد.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2558 هاشملو، «آشنایی با روانکاوان : جودیت باتلر»، وبلاگ روانشناسی هاشملو.]</ref> | ||
== افتخارات == | == افتخارات == | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
{{پانویس پیشنویس}} | {{پانویس پیشنویس}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
* | * آپيگنانزی، ريچارد و کارات، گريس، «پسامدرنيسم، قدم اول»، ترجمۀ فاطمه جلالی سعادت، تهران، شیرازه،1388ش. | ||
* ایراندوست، محمدحسین، «نگاهی به نظریه جودیت باتلر و کتاب آشفتگی جنسیتی» وبسایت سیویلیکا، تاریخ درج مطلب: 15 فروردین 1404ش. | * ایراندوست، محمدحسین، «نگاهی به نظریه جودیت باتلر و کتاب آشفتگی جنسیتی» وبسایت سیویلیکا، تاریخ درج مطلب: 15 فروردین 1404ش. | ||
* ریتا ال اتکینسون، ریچاردسی و دیگران، | * پیز، آلن، آنچه زنان و مردان نمیدانند: حقایقی دربارهٔ برقراری ارتباط با جنس مخالف، تهران، نسل نواندیش، 1384ش. | ||
* ریتا ال اتکینسون، ریچاردسی و دیگران، زمینه روانشناسی هیلگارد، ترجمه محمدنقی براهنی، تهران، رشد، ۱۳۸۵ش. | |||
* ریچارد آپیگنانزی و گریس کارات، «پسامدرنیسم، قدم اول»، ترجمه فاطمه جلالی سعادت، تهران، شیرازه، ۱۳۸۸ش. | * ریچارد آپیگنانزی و گریس کارات، «پسامدرنیسم، قدم اول»، ترجمه فاطمه جلالی سعادت، تهران، شیرازه، ۱۳۸۸ش. | ||
* ریتزر، جورج، نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، ۱۳۷۴ش. | |||
* گاردنر، ویلیام، جنگ علیه خانواده، تهران، پژوهشکده زن و خانواده، بیتا. | |||
* مشیرزاده، حمیرا، از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم، تهران، شیرازه، ۱۳۹۰ش. | * مشیرزاده، حمیرا، از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم، تهران، شیرازه، ۱۳۹۰ش. | ||
* مصباح یزدی، | * مصباح یزدی، محمدتقی، «آموزش فلسفه»، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۳ش. | ||
* هاشملو، جعفر، «آشنایی با روانکاوان : جودیت باتلر»، وبلاگ روانشناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: 20 اسفند 1400ش. | * هاشملو، جعفر، «آشنایی با روانکاوان: جودیت باتلر»، وبلاگ روانشناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: 20 اسفند 1400ش. | ||
{{آغاز چپچین}} | {{آغاز چپچین}} | ||
* Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press . | * Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press . | ||
* | * "2019 Fellows and International Honorary Members with their affiliations at the time of election" | ||
* Smith, Amelia (۲۹ اوت ۲۰۱۲). "Judith Butler wins Theodor Adorno Prize despite opponents". Middle East Monitor. Archived from the original on September 1, 2012. | * Smith, Amelia (۲۹ اوت ۲۰۱۲). "Judith Butler wins Theodor Adorno Prize despite opponents". Middle East Monitor. Archived from the original on September 1, 2012. | ||
{{پایان چپچین}} | {{پایان چپچین}} | ||
