تنوعطلبی جنسی: تفاوت میان نسخهها
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =تنوع-طلبی.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =تنوعطلبی جنسی، تهدیدی برای خانواده و جامعه | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =تنوعطلبی جنسی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =9/50 | |||
| تاریخ پادکست =24-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
== | | عنوان انگلیسی = | ||
| عنوان عربی = | |||
== | | عنوان علمی = | ||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
=== | | نخستین کاربرد = | ||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|تنوعطلبی جنسی}}'''؛ نوعی اختلال جنسی خارج از چارچوب زندگی زناشویی. | |||
تنوعطلبی جنسی اختلالی است که شخص در آن بهدنبال شرکای جنسی متعدد است. یکی از محرکهای اصلی آن عدم رضایت از زندگی زناشویی و خلأهای عاطفی در فرد است. این اختلال نهتنها منجر به آسیبهای متعدد به خود شخص شده بلکه تهدیدی برای خانواده و جامعه بهشمار میآید. تربیت نقش بسیار مهمی در این مسئله دارد و اگر کودکی در خانوادهای سالم و آگاه رشد پیدا کند، احتمال هرگونه انحراف جنسی در بزرگسالی کاهش مییابد. | |||
== | == مفهومشناسی == | ||
تنوعطلبی جنسی (sexual variety seeking) به رفتاری گفته میشود که در آن فرد بدون توجه به تعهد یا صمیمیت عاطفی، بیشتر بهدنبال هیجان و لذت جنسی است. این رفتار از نظر ذهنی با فکرکردن زیاد به مسائل جنسی و از نظر عملی با تمایل به برقراری رابطهٔ جنسی با افراد جدید یا تجربه شیوههای متفاوت آن شناخته میشود.<ref>[https://journal.astara.ir/article%20246591.html بلاغی و احمدی، «تنوعطلبی جنسی، رضایت جنسی و گرایش به بیوفایی»، 1398ش، ص92.]</ref> | |||
== | == عوامل و زمینهها == | ||
بهعقیدهٔ برخی روانشناسان، صمیمیت عاطفی و تجربههای هیجانی از روابط جنسی با فردی غیر از همسر، منشأ تنوعطلبی جنسی است.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-1000-fa.html طباطبایی شوریجه و دیگران، «پیشبینی تنوعطلبی جنسی بر اساس هیجانخواهی با میانجیگری طرحوارههای شناختی فعالشونده در مردان مراجعه کننده به مراکر مشاوره: بررسی مدل معادلات ساختاری»، 1400ش، ص1672].</ref> برخی، دلایل تمایل به این رفتار را در دو بعد عوامل درونی و بیرونی گفتهاند: | |||
تنوعطلبی جنسی | |||
== | === عوامل دورنی === | ||
[[ | * اختلالات شخصیتی مانند اختلال شخصیت ضد اجتماعی؛ | ||
* هیجانخواهی؛<ref>[http://uctjournals.com/farsi/archive/psychology/1396/spring/6.pdf بانو پرخو و فروتن، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، 1396ش، ص40.]</ref> بهمعنای تمایل فرد برای انواع تحریکات مانند لمس، خودنمایی با فعالیتهای گوناگون یا حتی نگاه کردن؛<ref>[https://ijrn.ir/browse.php?a%20id=742&sid=1&slc%20lang=fa&ftxt=0 آصفی فر و همکاران، «تأثیر تنوعطلبی جنسی و هیجانخواهی در سرخوردگی زناشویی مردان متأهل»، 1402ش، ص110.]</ref> | |||
* مشکلات روانشناختی و زیستشناختی از قبیل بیزاری جنسی، مقاربت دردناک، زودانزالی و ناتوانی جنسی؛<ref>[https://www.isna.ir/news/qom-51992/تنوع-طلبی-در-روابط-زوجین-ریشه-ها-و-راهکارها «تنوع طلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
* عجولبودن و بیپروایی شخص؛<ref>[http://uctjournals.com/farsi/archive/psychology/1396/spring/6.pdf بانو پرخو و فروتن، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، 1396ش، ص44.]</ref> | |||
* کاملنشدن بلوغ عاطفی؛<ref>محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص106.</ref> | |||
* نارضایتی جنسی؛<ref>[https://newmiind.com/4262/sexual-diversity/ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.]</ref> | |||
* کمرنگشدن باورها و اعتقادات دینی و اخلاقی؛ | |||
* رؤیاپردازیهای قبل از ازدواج و دست نیافتن به آنها بعد از ازدواج؛ | |||
* دلزدگی از زندگی؛<ref>[http://ensani.ir/fa/article/375434/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D قادرزاده و همکاران، «جوانان و روابط پیش از ازدواج؛ مطالعۀ کمی زمینهها، تعاملات و پیامدهای آن»، 1396ش،ص7.]</ref> | |||
* ناکامیهای دوران نوجوانی.<ref>[https://roozaneh.net/health/mental/تنوع-طلبی-جنسی/ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.]</ref>[[پرونده:ازدواج-اجباری.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|سریال ترکی با موضوع ازدواج اجباری]] | |||
== | === عوامل بیرونی === | ||
[ | * کم شدن عاطفه و صمیمیت میان زوجین؛<ref>[https://newmiind.com/4262/sexual-diversity/ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.]</ref> | ||
* عادی شدن و ملالآور بودن زندگی با همسر؛ | |||
* نداشتن شناخت درست و کافی زوجین از هم قبل از ازدواج؛ | |||
* دوستان نامناسب؛ | |||
* جو نامناسب و بیتوجهی خانوادهها؛ | |||
* تماشای فیلمهای مبتذل و نامناسب و دیدن تصاویر شهوتانگیز؛[[پرونده:تماشای_فیلم_مبتذل.jpg|چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|تماشای فیلمهای مبتذل از دلایل تمایل به تنوعطلبی جنسی]] | |||
* روابط جنسی پیش از ازدواج؛<ref>[http://ensani.ir/fa/article/375434/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D قادرزاده و همکاران، «جوانان و روابط پیش از ازدواج؛ مطالعۀ کمی زمینهها، تعاملات و پیامدهای آن»، 1396ش،ص7.]</ref> | |||
* ازدواج اجباری.<ref>[https://roozaneh.net/health/mental/تنوع-طلبی-جنسی/ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.]</ref> | |||
== | == تفاوت تنوعطلبی جنسی در مردان و زنان == | ||
بر اساس تحقیقات انجام شده میل جنسی مردان دائمی است؛ درحالیکه میل جنسی زنان متناوب است به همین خاطر تنوعطلبی جنسی در مردان شایعتر است.<ref>محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص106-107.</ref> فیلمهای پورنوگرافی نیز با آگاهی از این مطلب، در جهت تبلیغ هرچه بیشتر این امر میکوشند. برخلاف مردان که در تنوعخواهی روابط بهدنبال رابطهٔ جنسی هستند، زنان غالباً بهخاطر خلأهای عاطفی و کمبودهای درونی به این روابط روی میآورند و بهدلیل احساسات و هیجانات بیشتر در زنان و فراموش نشدن خاطرات این روابط، آسیبپذیری زنان بهمراتب بیش از مردان است.<ref>[https://roozaneh.net/health/mental/تنوع-طلبی-جنسی/ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.]</ref> | |||
[[ | == رابطهٔ سن و مدت ازدواج بر تنوعطلبی جنسی == | ||
بر اساس پژوهشهای صورت گرفته هرچه میزان سن افراد و مدت زمان ازدواج افزایش پیدا میکند، میزان تنوعطلبی جنسی نیز کاهش مییابد.<ref>[http://uctjournals.com/farsi/archive/psychology/1396/spring/6.pdf بانو پرخو و فروتن، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، 1396ش، ص44.]</ref> | |||
== تنوعطلبی جنسی و ازدواج سفید == | |||
یکی از دلایل روی آوردن به [[ازدواج سفید]] (همباشی) را میتوان تنوعطلبی جنسی دانست؛<ref>[https://shokranehcc.com/ازدواج-سفید/ قلیزاده، «ازدواج سفید»، وبسایت مرکز مشاورۀ شکرانه.]</ref> چرا که در ازدواج سفید تجربههای مختلف جنسی، [[بیبندوباری]] و ناپایداری آن همان زندگی مورد پسند تنوعطلبان جنسی است و فرد میتواند با آزادی کامل به کامجویی جنسی برسد.<ref>[https://btid.org/fa/news/202409 فاطمیتبار، «تنوعطلبی جنسی زمینهساز پدیده ازدواج سفید»، وبسایت اندیشۀ برتر.]</ref> | |||
== تأثیر رسانهها بر تنوعطلبی جنسی == | |||
رسانه یکی از بسترهایی است که امکان ایجاد روابط خارج از چارچوب خانواده را فراهم میکند، فناوریهای نوین ارتباطی با ایجاد فضای شخصی و خصوصی در فضای مجازی، شبکهٔ گستردهٔ ارتباطی میان افراد ایجاد میکنند که با گذشت زمان هویتهای جدیدی جدا از دنیای واقعی برای او شکل میدهند، کارشناسان بر این باورند که شبکههای اجتماعی بهدلیل اعتیادآور بودن میتواند سبب کاهش توجه زوجین به یکدیگر و ایجاد دلسردی میان آنها شوند.<ref>محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص109.</ref> | |||
== پیامدها == | |||
[[پرونده:ضرب-و-شتم.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|خشونت خانگی یکی از پیامدهای تنوعطلبی جنسی]] | |||
تنوعطلبی جنسی یکی از مهمترین عوامل تهدیدکنندهٔ ثبات خانواده است که میتواند عواقبی چون ایجاد احساس تردید، عذاب وجدان، [[افسردگی]]، بارداری ناخواسته، ابتلا به ویروس [[ایدز]] (HIV)، تضعیف در عملکرد نقشهای والدینی و شغلی، بحرانهای زناشویی، ضرب و شتم، اقدام به خودکشی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/172084/fa#downloadbottom رضاییان بیلندی و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیۀ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، 1395ش، ص8.]</ref> بیوفایی، سرخوردگی زناشویی،<ref>[https://ijrn.ir/browse.php?a%20id=742&sid=1&slc%20lang=fa&ftxt=0 آصفی فر و همکاران، «تأثیر تنوعطلبی جنسی و هیجانخواهی در سرخوردگی زناشویی مردان متأهل»، 1402ش، ص110.]</ref> از هم پاشیدگی [[خانواده]]،<ref>[https://newmiind.com/4262/sexual-diversity/ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.]</ref> و اخلال در تربیت فرزندان را در پی داشته باشد.<ref>محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص109.</ref> | |||
این پیامدها نهتنها در خود فرد (تنوعطلب) اثر گذاشته بلکه در فرد مقابل (همسر فرد) نیز پیامدهایی چون کاهش [[اعتمادبهنفس|اعتماد به نفس]]، افسردگی، [[خشم]]، احساس بیارزشی و از دست دادن هویت را بهدنبال دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/172084/fa#downloadbottom رضاییان بیلندی و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیۀ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، 1395ش، ص8.]</ref> | |||
همچنین این امر میتواند امنیت جامعه را نیز دچار اخلال کند؛ چرا که این معضل بهعنوان یکی از آسیبهای پنهان اجتماعی بهشمار میآید چنانکه یکی از دلایل اصلی قتلهای خانوادگی و [[قتل ناموسی|ناموسی]] و [[طلاق]]ها رواج این امر در جامعه است.<ref>محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص109.</ref> | |||
== نقش تربیت در تنوعطلبی جنسی == | |||
[[پرونده:کلاس-مجردها.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|کلاس مجردها - استاد شهاب مرادی - دانشگاه شهید بهشتی]] | |||
بروز تنوعطلبی جنسی غالباً از کودکی و نوجوانی شروع میشود و والدین میتوانند در این مسئله بسیار اثرگذار باشند.<ref>[https://roozaneh.net/health/mental/تنوع-طلبی-جنسی/ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.]</ref> پژوهشها نشان میدهد سبکهای فرزندپروری والدین بر میزان تنوعطلبی جنسی افراد اثرگذار است. برای نمونه، والدین سهلگیر معمولاً فرزندانی تربیت میکنند که در بزرگسالی در کنترل رفتارهای جنسی دچار مشکل شده و وارد روابط جنسی متعدد میشوند. همچنین فرزندانی که از سوی والدین طرد شدهاند، اغلب با احساس بیارزشی مواجهاند و برای مقابله با این احساس، به روابط جنسی متعدد روی میآورند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/172084/fa#downloadbottom رضاییان بیلندی و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیۀ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، 1395ش، ص14.]</ref> | |||
کودکانی که والدین آنها نیازهایشان را با مهربانی، علاقه، توجه، تشویق و پذیرش پاسخ دادند، از آسیبهای ذهن و روان در امان میمانند و با فراگیری مهارتهای زندگی کمتر دچار چالشهای زندگی مشترک میشوند.<ref>[https://www.isna.ir/news/qom-51992/تنوع-طلبی-در-روابط-زوجین-ریشه-ها-و-راهکارها «تنوع طلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
== راهکارهای پیشگیرانه == | |||
[[پرونده:تفریحات-دونفره.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|تصویر زن و شوهر جوان در حال سلفی گرفتن]] | |||
برای کاهش تنوعطلبی جنسی، شناخت و آگاهی کافی زوجین از یکدیگر پیش از ازدواج اهمیت دارد. آموزش روابط جنسی سالم و رعایت [[بهداشت جنسی]]، همراه با درک تفاوتهای فردی مردان و زنان در ابعاد جسمی، عاطفی، جنسی و روانشناختی، میتواند تأثیرگذار باشد.<ref>[https://www.isna.ir/news/qom-51992/تنوع-طلبی-در-روابط-زوجین-ریشه-ها-و-راهکارها «تنوع طلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> همچنین گذراندن وقت کافی با همسر، توجه به تفریحات دونفره<ref>[https://roozaneh.net/health/mental/تنوع-طلبی-جنسی/ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.]</ref> و پایبندی به دینداری و ارزشهای اسلامی نقش مهمی در تقویت رابطه و کاهش تمایل به روابط جنسی متعدد دارد.<ref>[http://eslampajoheshha.nashriyat.ir/node/102 رضاپور میرصالح و همکاران، «اثربخشی آموزههای مبتنی بر ارزششناسی اسلامی در افزایش رضایت زناشویی زنان متأهل»، 1392ش، ص78.]</ref> | |||
== راهکارهای درمانی == | |||
کارشناسان معتقدند گفتگوی بهدور از توهین و بیان میزان دوست داشتن و محبت به افرادی که دچار تنوعطلبی جنسی شدهاند، میتواند در وهلهٔ اول کارساز باشد، بهدلیل اینکه بسیاری از این افراد از خلأهای عاطفی و روحی رنج میبرند، با گذراندن وقت بیشتر با آنها، تنها نگذاشتن و تلاش در جهت ایجاد خودباوری میتوان به آنها کمک کرد؛ اما اگر افراد به این کار عادت کرده، بهتر است به روانشناس مراجعه کنند.<ref>[https://newmiind.com/4262/sexual-diversity/ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.]</ref> | |||
== دین و تنوعطلبی جنسی == | |||
بررسیهای علمی نشان از این دارد که هر اندازه میزان معنویت و دینداری در افراد بیشتر باشد احتمال هرگونه انحراف جنسی در آنها کاهش مییابد. افرادی که باورهای مذهبی قوی دارند، دارای قدرت تمیز بیشتری در امور جنسی هستند و سعی میکنند میل جنسی خود را تنها در چارچوب ازدواج شرعی و قانونی ارضا کنند.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/61323 «نقش مذهب در جلوگیری از انحرافات جنسی چیست؟»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.]</ref> در دین اسلام حفظ حجاب، کنترل نگاه و غیرتمندی سه رکن اساسی برای افزایش رضایتمندی جنسی و مصون ماندن از انحرافات روحی و جسمی بهشمار میآیند؛ بدینگونه که [[غیرت|غیرتورزی]] سبب افزایش حفظ حجاب و رعایت حجاب نیز کنترل نگاه را در پی دارد. علاوه بر این، راهکارهای ویژهای برای هر یک از زن و مرد برای افزایش رضایتمندی جنسی بیان شده است:<ref>[https://islamiclifej.com/article-1-811-fa.html خانی مقدم، «برجستهترین راهکارهای قرآنی-روایی افزایش رضامندی جنسی همسران»، 1402ش، ص34 و 39.]</ref> | |||
* پرهیز از عجله و [[خشونت]] در روابط جنسی با همسر؛ | |||
* تأکید بر ایجاد آمادگی روحی و جسمی زن؛<ref>[http://lib.eshia.ir/11015/14/221 نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل،1429ق، ج14، ص221.]</ref> | |||
* توجه به زیبایی و آراستگی؛<ref>[https://lib.eshia.ir/27311/11/168/عنقها_قلاده کلینی، الکافی، 1429ق، ج11، ص168.]</ref> | |||
* کنار گذاشتن [[حیای زن|حیا]] هنگام معاشرت با همسر.<ref>[http://lib.eshia.ir/11025/20/29 حرعاملی، وسائل الشیعه، 1409ق، ج20، ص29.]</ref> | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
== منابع == | |||
{{آغاز منابع}} | |||
* آصفیفر، فرزاد و همکاران، «تأثیر تنوعطلبی جنسی و هیجانخواهی در سرخوردگی زناشویی مردان متأهل»، نشریهٔ پژوهش توانبخشی در پرستاری، دورهٔ ۹، شمارهٔ ۴، ۱۴۰۲ش. | |||
* «ازدواج سفید»، ویکی شیعه، تاریخ بازدید: ۱۳ آذر ۱۴۰۲ش. | |||
* بانوپرخو، شهره و فروتن، مصطفی، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، فصلنامهٔ مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی، دورهٔ ۳، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۶ش. | |||
* بلاغی، نجمه و احمدی، مهدی، «تنوعطلبی جنسی، رضایت جنسی و گرایش به بیوفایی»، فصلنامهٔ خانواده و بهداشت، دورهٔ نهم، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش. | |||
* «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آذر ۱۴۰۲ش. | |||
* «تنوعطلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو، تاریخ بازدید: ۱۳ آذر ۱۴۰۲ش. | |||
* «تنوعطلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۳۹۷ش. | |||
* حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بهتحقیق مؤسسهٔ آل البیت، قم، مؤسسهٔ آل البیت، ۱۴۰۹ق. | |||
* خانی مقدم، مهیار، «برجستهترین راهکارهای قرآنی-روایی افزایش رضامندی جنسی همسران»، فصلنامهٔ سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، دورهٔ ۷، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۲ش. | |||
* رضاپور میرصالح، یاسر و همکاران، «اثربخشی آموزههای مبتنی بر ارزششناسی اسلامی در افزایش رضایت زناشویی زنان متأهل»، اسلام و پژوهشهای تربیتی، سال ۵، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۲ش. | |||
* رضاییان بیلندی، حسین و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی بر اساس طرحوارههای ناسازگار اولیهٔ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، دورهٔ ۱۰، شمارهٔ ۴۰، ۱۳۹۵ش. | |||
* طباطبایی شوریجه، مهرداد و دیگران، «پیشبینی تنوعطلبی جنسی بر اساس هیجانخواهی با میانجیگری طرحوارههای شناختی فعالشونده در مردان مراجعهکننده به مراکز مشاوره: بررسی مدل معادلات ساختاری»، ماهنامهٔ علوم روانشناختی، دورهٔ بیستم، شمارهٔ ۱۰۵، ۱۴۰۰ش. | |||
* فاطمیتبار، «تنوعطلبی جنسی زمینهساز پدیده ازدواج سفید»، وبسایت اندیشهٔ برتر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۰ش. | |||
* قادرزاده، امید و همکاران، «جوانان و روابط پیش از ازدواج؛ مطالعهٔ کیفی زمینهها، تعاملات و پیامدهای آن»، راهبرد فرهنگ، سال دهم، شمارهٔ ۳۸، ۱۳۹۶ش. | |||
* قلیزاده، طیبه، «ازدواج سفید»، وبسایت مرکز مشاورهٔ شکرانه، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۰ش. | |||
* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، قم، دارالحدیث، ۱۴۲۹ق. | |||
* محبوبینیه، زهرا، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، تهران، مانیان، ۱۳۹۹ش. | |||
* «نقش مذهب در جلوگیری از انحرافات جنسی چیست؟»، وبسایت مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: ۱۸ بهمن ۱۳۹۰ش. | |||
* نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بهتصحیح مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، لبنان، مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث، ۱۴۲۹ق. | |||
{{پایان منابع}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۴ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۳۳
تنوعطلبی جنسی، تهدیدی برای خانواده و جامعه | |
پادکست مقاله | 🡇
|
تنوعطلبی جنسی؛ نوعی اختلال جنسی خارج از چارچوب زندگی زناشویی.
تنوعطلبی جنسی اختلالی است که شخص در آن بهدنبال شرکای جنسی متعدد است. یکی از محرکهای اصلی آن عدم رضایت از زندگی زناشویی و خلأهای عاطفی در فرد است. این اختلال نهتنها منجر به آسیبهای متعدد به خود شخص شده بلکه تهدیدی برای خانواده و جامعه بهشمار میآید. تربیت نقش بسیار مهمی در این مسئله دارد و اگر کودکی در خانوادهای سالم و آگاه رشد پیدا کند، احتمال هرگونه انحراف جنسی در بزرگسالی کاهش مییابد.
مفهومشناسی
تنوعطلبی جنسی (sexual variety seeking) به رفتاری گفته میشود که در آن فرد بدون توجه به تعهد یا صمیمیت عاطفی، بیشتر بهدنبال هیجان و لذت جنسی است. این رفتار از نظر ذهنی با فکرکردن زیاد به مسائل جنسی و از نظر عملی با تمایل به برقراری رابطهٔ جنسی با افراد جدید یا تجربه شیوههای متفاوت آن شناخته میشود.[۱]
عوامل و زمینهها
بهعقیدهٔ برخی روانشناسان، صمیمیت عاطفی و تجربههای هیجانی از روابط جنسی با فردی غیر از همسر، منشأ تنوعطلبی جنسی است.[۲] برخی، دلایل تمایل به این رفتار را در دو بعد عوامل درونی و بیرونی گفتهاند:
عوامل دورنی
- اختلالات شخصیتی مانند اختلال شخصیت ضد اجتماعی؛
- هیجانخواهی؛[۳] بهمعنای تمایل فرد برای انواع تحریکات مانند لمس، خودنمایی با فعالیتهای گوناگون یا حتی نگاه کردن؛[۴]
- مشکلات روانشناختی و زیستشناختی از قبیل بیزاری جنسی، مقاربت دردناک، زودانزالی و ناتوانی جنسی؛[۵]
- عجولبودن و بیپروایی شخص؛[۶]
- کاملنشدن بلوغ عاطفی؛[۷]
- نارضایتی جنسی؛[۸]
- کمرنگشدن باورها و اعتقادات دینی و اخلاقی؛
- رؤیاپردازیهای قبل از ازدواج و دست نیافتن به آنها بعد از ازدواج؛
- دلزدگی از زندگی؛[۹]
- ناکامیهای دوران نوجوانی.[۱۰]

سریال ترکی با موضوع ازدواج اجباری
عوامل بیرونی
- کم شدن عاطفه و صمیمیت میان زوجین؛[۱۱]
- عادی شدن و ملالآور بودن زندگی با همسر؛
- نداشتن شناخت درست و کافی زوجین از هم قبل از ازدواج؛
- دوستان نامناسب؛
- جو نامناسب و بیتوجهی خانوادهها؛
- تماشای فیلمهای مبتذل و نامناسب و دیدن تصاویر شهوتانگیز؛

تماشای فیلمهای مبتذل از دلایل تمایل به تنوعطلبی جنسی - روابط جنسی پیش از ازدواج؛[۱۲]
- ازدواج اجباری.[۱۳]
تفاوت تنوعطلبی جنسی در مردان و زنان
بر اساس تحقیقات انجام شده میل جنسی مردان دائمی است؛ درحالیکه میل جنسی زنان متناوب است به همین خاطر تنوعطلبی جنسی در مردان شایعتر است.[۱۴] فیلمهای پورنوگرافی نیز با آگاهی از این مطلب، در جهت تبلیغ هرچه بیشتر این امر میکوشند. برخلاف مردان که در تنوعخواهی روابط بهدنبال رابطهٔ جنسی هستند، زنان غالباً بهخاطر خلأهای عاطفی و کمبودهای درونی به این روابط روی میآورند و بهدلیل احساسات و هیجانات بیشتر در زنان و فراموش نشدن خاطرات این روابط، آسیبپذیری زنان بهمراتب بیش از مردان است.[۱۵]
رابطهٔ سن و مدت ازدواج بر تنوعطلبی جنسی
بر اساس پژوهشهای صورت گرفته هرچه میزان سن افراد و مدت زمان ازدواج افزایش پیدا میکند، میزان تنوعطلبی جنسی نیز کاهش مییابد.[۱۶]
تنوعطلبی جنسی و ازدواج سفید
یکی از دلایل روی آوردن به ازدواج سفید (همباشی) را میتوان تنوعطلبی جنسی دانست؛[۱۷] چرا که در ازدواج سفید تجربههای مختلف جنسی، بیبندوباری و ناپایداری آن همان زندگی مورد پسند تنوعطلبان جنسی است و فرد میتواند با آزادی کامل به کامجویی جنسی برسد.[۱۸]
تأثیر رسانهها بر تنوعطلبی جنسی
رسانه یکی از بسترهایی است که امکان ایجاد روابط خارج از چارچوب خانواده را فراهم میکند، فناوریهای نوین ارتباطی با ایجاد فضای شخصی و خصوصی در فضای مجازی، شبکهٔ گستردهٔ ارتباطی میان افراد ایجاد میکنند که با گذشت زمان هویتهای جدیدی جدا از دنیای واقعی برای او شکل میدهند، کارشناسان بر این باورند که شبکههای اجتماعی بهدلیل اعتیادآور بودن میتواند سبب کاهش توجه زوجین به یکدیگر و ایجاد دلسردی میان آنها شوند.[۱۹]
پیامدها

تنوعطلبی جنسی یکی از مهمترین عوامل تهدیدکنندهٔ ثبات خانواده است که میتواند عواقبی چون ایجاد احساس تردید، عذاب وجدان، افسردگی، بارداری ناخواسته، ابتلا به ویروس ایدز (HIV)، تضعیف در عملکرد نقشهای والدینی و شغلی، بحرانهای زناشویی، ضرب و شتم، اقدام به خودکشی،[۲۰] بیوفایی، سرخوردگی زناشویی،[۲۱] از هم پاشیدگی خانواده،[۲۲] و اخلال در تربیت فرزندان را در پی داشته باشد.[۲۳]
این پیامدها نهتنها در خود فرد (تنوعطلب) اثر گذاشته بلکه در فرد مقابل (همسر فرد) نیز پیامدهایی چون کاهش اعتماد به نفس، افسردگی، خشم، احساس بیارزشی و از دست دادن هویت را بهدنبال دارد.[۲۴]
همچنین این امر میتواند امنیت جامعه را نیز دچار اخلال کند؛ چرا که این معضل بهعنوان یکی از آسیبهای پنهان اجتماعی بهشمار میآید چنانکه یکی از دلایل اصلی قتلهای خانوادگی و ناموسی و طلاقها رواج این امر در جامعه است.[۲۵]
نقش تربیت در تنوعطلبی جنسی

بروز تنوعطلبی جنسی غالباً از کودکی و نوجوانی شروع میشود و والدین میتوانند در این مسئله بسیار اثرگذار باشند.[۲۶] پژوهشها نشان میدهد سبکهای فرزندپروری والدین بر میزان تنوعطلبی جنسی افراد اثرگذار است. برای نمونه، والدین سهلگیر معمولاً فرزندانی تربیت میکنند که در بزرگسالی در کنترل رفتارهای جنسی دچار مشکل شده و وارد روابط جنسی متعدد میشوند. همچنین فرزندانی که از سوی والدین طرد شدهاند، اغلب با احساس بیارزشی مواجهاند و برای مقابله با این احساس، به روابط جنسی متعدد روی میآورند.[۲۷]
کودکانی که والدین آنها نیازهایشان را با مهربانی، علاقه، توجه، تشویق و پذیرش پاسخ دادند، از آسیبهای ذهن و روان در امان میمانند و با فراگیری مهارتهای زندگی کمتر دچار چالشهای زندگی مشترک میشوند.[۲۸]
راهکارهای پیشگیرانه

برای کاهش تنوعطلبی جنسی، شناخت و آگاهی کافی زوجین از یکدیگر پیش از ازدواج اهمیت دارد. آموزش روابط جنسی سالم و رعایت بهداشت جنسی، همراه با درک تفاوتهای فردی مردان و زنان در ابعاد جسمی، عاطفی، جنسی و روانشناختی، میتواند تأثیرگذار باشد.[۲۹] همچنین گذراندن وقت کافی با همسر، توجه به تفریحات دونفره[۳۰] و پایبندی به دینداری و ارزشهای اسلامی نقش مهمی در تقویت رابطه و کاهش تمایل به روابط جنسی متعدد دارد.[۳۱]
راهکارهای درمانی
کارشناسان معتقدند گفتگوی بهدور از توهین و بیان میزان دوست داشتن و محبت به افرادی که دچار تنوعطلبی جنسی شدهاند، میتواند در وهلهٔ اول کارساز باشد، بهدلیل اینکه بسیاری از این افراد از خلأهای عاطفی و روحی رنج میبرند، با گذراندن وقت بیشتر با آنها، تنها نگذاشتن و تلاش در جهت ایجاد خودباوری میتوان به آنها کمک کرد؛ اما اگر افراد به این کار عادت کرده، بهتر است به روانشناس مراجعه کنند.[۳۲]
دین و تنوعطلبی جنسی
بررسیهای علمی نشان از این دارد که هر اندازه میزان معنویت و دینداری در افراد بیشتر باشد احتمال هرگونه انحراف جنسی در آنها کاهش مییابد. افرادی که باورهای مذهبی قوی دارند، دارای قدرت تمیز بیشتری در امور جنسی هستند و سعی میکنند میل جنسی خود را تنها در چارچوب ازدواج شرعی و قانونی ارضا کنند.[۳۳] در دین اسلام حفظ حجاب، کنترل نگاه و غیرتمندی سه رکن اساسی برای افزایش رضایتمندی جنسی و مصون ماندن از انحرافات روحی و جسمی بهشمار میآیند؛ بدینگونه که غیرتورزی سبب افزایش حفظ حجاب و رعایت حجاب نیز کنترل نگاه را در پی دارد. علاوه بر این، راهکارهای ویژهای برای هر یک از زن و مرد برای افزایش رضایتمندی جنسی بیان شده است:[۳۴]
- پرهیز از عجله و خشونت در روابط جنسی با همسر؛
- تأکید بر ایجاد آمادگی روحی و جسمی زن؛[۳۵]
- توجه به زیبایی و آراستگی؛[۳۶]
- کنار گذاشتن حیا هنگام معاشرت با همسر.[۳۷]
پانویس
- ↑ بلاغی و احمدی، «تنوعطلبی جنسی، رضایت جنسی و گرایش به بیوفایی»، 1398ش، ص92.
- ↑ طباطبایی شوریجه و دیگران، «پیشبینی تنوعطلبی جنسی بر اساس هیجانخواهی با میانجیگری طرحوارههای شناختی فعالشونده در مردان مراجعه کننده به مراکر مشاوره: بررسی مدل معادلات ساختاری»، 1400ش، ص1672.
- ↑ بانو پرخو و فروتن، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، 1396ش، ص40.
- ↑ آصفی فر و همکاران، «تأثیر تنوعطلبی جنسی و هیجانخواهی در سرخوردگی زناشویی مردان متأهل»، 1402ش، ص110.
- ↑ «تنوع طلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ بانو پرخو و فروتن، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، 1396ش، ص44.
- ↑ محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص106.
- ↑ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.
- ↑ قادرزاده و همکاران، «جوانان و روابط پیش از ازدواج؛ مطالعۀ کمی زمینهها، تعاملات و پیامدهای آن»، 1396ش،ص7.
- ↑ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.
- ↑ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.
- ↑ قادرزاده و همکاران، «جوانان و روابط پیش از ازدواج؛ مطالعۀ کمی زمینهها، تعاملات و پیامدهای آن»، 1396ش،ص7.
- ↑ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.
- ↑ محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص106-107.
- ↑ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.
- ↑ بانو پرخو و فروتن، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، 1396ش، ص44.
- ↑ قلیزاده، «ازدواج سفید»، وبسایت مرکز مشاورۀ شکرانه.
- ↑ فاطمیتبار، «تنوعطلبی جنسی زمینهساز پدیده ازدواج سفید»، وبسایت اندیشۀ برتر.
- ↑ محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص109.
- ↑ رضاییان بیلندی و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیۀ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، 1395ش، ص8.
- ↑ آصفی فر و همکاران، «تأثیر تنوعطلبی جنسی و هیجانخواهی در سرخوردگی زناشویی مردان متأهل»، 1402ش، ص110.
- ↑ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.
- ↑ محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص109.
- ↑ رضاییان بیلندی و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیۀ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، 1395ش، ص8.
- ↑ محبوبینیه، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، 1399ش، ص109.
- ↑ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.
- ↑ رضاییان بیلندی و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیۀ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، 1395ش، ص14.
- ↑ «تنوع طلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «تنوع طلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه.
- ↑ رضاپور میرصالح و همکاران، «اثربخشی آموزههای مبتنی بر ارزششناسی اسلامی در افزایش رضایت زناشویی زنان متأهل»، 1392ش، ص78.
- ↑ «تنوع طلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو.
- ↑ «نقش مذهب در جلوگیری از انحرافات جنسی چیست؟»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.
- ↑ خانی مقدم، «برجستهترین راهکارهای قرآنی-روایی افزایش رضامندی جنسی همسران»، 1402ش، ص34 و 39.
- ↑ نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل،1429ق، ج14، ص221.
- ↑ کلینی، الکافی، 1429ق، ج11، ص168.
- ↑ حرعاملی، وسائل الشیعه، 1409ق، ج20، ص29.
منابع
- آصفیفر، فرزاد و همکاران، «تأثیر تنوعطلبی جنسی و هیجانخواهی در سرخوردگی زناشویی مردان متأهل»، نشریهٔ پژوهش توانبخشی در پرستاری، دورهٔ ۹، شمارهٔ ۴، ۱۴۰۲ش.
- «ازدواج سفید»، ویکی شیعه، تاریخ بازدید: ۱۳ آذر ۱۴۰۲ش.
- بانوپرخو، شهره و فروتن، مصطفی، «بررسی نقش بهزیستی روانشناختی و تنظیم هیجانی بر تنوعطلبی جنسی مردان متأهل»، فصلنامهٔ مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی، دورهٔ ۳، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۶ش.
- بلاغی، نجمه و احمدی، مهدی، «تنوعطلبی جنسی، رضایت جنسی و گرایش به بیوفایی»، فصلنامهٔ خانواده و بهداشت، دورهٔ نهم، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
- «تنوعطلبی جنسی در خانمها و آقایان و دلایل شکلگیری آن»، وبسایت روزنه، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آذر ۱۴۰۲ش.
- «تنوعطلبی جنسی مردان در روانشناسی چه تفاوتی با زنان دارد»، وبسایت ذهن نو، تاریخ بازدید: ۱۳ آذر ۱۴۰۲ش.
- «تنوعطلبی در روابط زوجین؛ ریشهها و راهکارها»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۳۹۷ش.
- حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بهتحقیق مؤسسهٔ آل البیت، قم، مؤسسهٔ آل البیت، ۱۴۰۹ق.
- خانی مقدم، مهیار، «برجستهترین راهکارهای قرآنی-روایی افزایش رضامندی جنسی همسران»، فصلنامهٔ سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، دورهٔ ۷، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۲ش.
- رضاپور میرصالح، یاسر و همکاران، «اثربخشی آموزههای مبتنی بر ارزششناسی اسلامی در افزایش رضایت زناشویی زنان متأهل»، اسلام و پژوهشهای تربیتی، سال ۵، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۲ش.
- رضاییان بیلندی، حسین و همکاران، «تبیین تنوعطلبی جنسی بر اساس طرحوارههای ناسازگار اولیهٔ سبکهای فرزندپروری و خلق و خو»، اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، دورهٔ ۱۰، شمارهٔ ۴۰، ۱۳۹۵ش.
- طباطبایی شوریجه، مهرداد و دیگران، «پیشبینی تنوعطلبی جنسی بر اساس هیجانخواهی با میانجیگری طرحوارههای شناختی فعالشونده در مردان مراجعهکننده به مراکز مشاوره: بررسی مدل معادلات ساختاری»، ماهنامهٔ علوم روانشناختی، دورهٔ بیستم، شمارهٔ ۱۰۵، ۱۴۰۰ش.
- فاطمیتبار، «تنوعطلبی جنسی زمینهساز پدیده ازدواج سفید»، وبسایت اندیشهٔ برتر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۰ش.
- قادرزاده، امید و همکاران، «جوانان و روابط پیش از ازدواج؛ مطالعهٔ کیفی زمینهها، تعاملات و پیامدهای آن»، راهبرد فرهنگ، سال دهم، شمارهٔ ۳۸، ۱۳۹۶ش.
- قلیزاده، طیبه، «ازدواج سفید»، وبسایت مرکز مشاورهٔ شکرانه، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، قم، دارالحدیث، ۱۴۲۹ق.
- محبوبینیه، زهرا، چنگار روابط زناشویی، تنوعطلبی جنسی، تهران، مانیان، ۱۳۹۹ش.
- «نقش مذهب در جلوگیری از انحرافات جنسی چیست؟»، وبسایت مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: ۱۸ بهمن ۱۳۹۰ش.
- نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بهتصحیح مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، لبنان، مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث، ۱۴۲۹ق.