حذف رده‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| زیرنویس تصویر    =
|image_alt=
| فایل پادکست      =سرپوش دوران هخامنشی.ogg
| حجم فایلپادکست    =4/06
| تاریخ پادکست      =7-12-1404
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''<big>سرپوش دوران هخامنشی</big>'''؛ سرپوش مردم ایران در دوره هخامنشی.  
'''<big>سرپوش دوران هخامنشی</big>'''؛ سرپوش مردم ایران در دوره هخامنشی.  


سرپوش هخامنشی انواع بسیاری دارد و برای مردم این دوره دارای اهمیت بوده است. افراد با توجه به مقام اجتماعی، نژاد، مذهب و صنف خود از سرپوش خاصی استفاده می‌کردند.  
در دوران هخامنشی، سرپوش بخش مهمی از پوشاک بود که افزون بر کارکرد پوششی، جایگاه اجتماعی، قومیت، و باورهای مذهبی فرد را بازتاب می‌داد. سرپوش مردان شامل انواع گوناگونی بود، ازجمله: تاج‌های کنگره‌دار ویژهٔ شاهان، کلاه راستهٔ نمدی برای مراسم رسمی، تیارا یا متیر برای اشراف و سرداران، کلاه ترک‌دار مخصوص پارسیان و باشلق که از جامهٔ مادی اقتباس شده بود و گردن و چانه را می‌پوشاند. کلاه آشوری بلند با تزیینات پر و ستاره نیز در نقش‌برجسته‌ها دیده شده، اما کاربرد عملی آن محل تردید است. پوشش سر زنان عمدتاً شامل تاجی کوچک بود که چادر یا پارچه‌ای نازک و تزیینی به آن متصل می‌شد و تا کمر یا زانو آویزان بود. همچنین خدمه از دستار استفاده می‌کردند که کلاهی نمدی یا پارچه‌ای با دو گوش‌بلند آویخته در پشت بود. این تنوع در سرپوش‌ها نه تنها نشان‌دهندهٔ سلسله‌مراتب اجتماعی، بلکه پیوستگی فرهنگی با دوره‌های بعدی مانند اشکانیان را نیز آشکار می‌سازد.  


==ارزش و کاربرد سرپوش==
==ارزش و کاربرد سرپوش==
خط ۲۱: خط ۴۹:
==شباهت سرپوش اشکانی با سرپوش‌ دوره هخامنشی==
==شباهت سرپوش اشکانی با سرپوش‌ دوره هخامنشی==
سرپوش قائمی که بر سر شاه قرار دارد، از وجوه مشترک سکه‌های هخامنشی و سکه‌های اشکانی از ارشک تا مهرداد یکم است. روی سکه، شاه با سرپوشی بر سر یا [[دیهیم|دیهیمی]] به دور سرش رسم شده است. این نوع سرپوش علاوه بر قسمت بالای سر، گردن و گوش‌ها را نیز می‌پوشاند و در قسمت زیر چانه بسته می‌شود. در پشت سکه، شاه با همان کلاه بر سر با کمانی در دست و بر اورنگ نشسته، نقش شده است و تا پایان حکومت اشکانی در سده سوم میلادی تصویر شاه با همان سرپوش در پشت سکه دیده می‌شود.<ref>[https://jhss.ut.ac.ir/article_74930.html افکنده و افشاری، «خاستگاه سرپوش در نخستین سکه‌های اشکانی از ارشک یکم تا مهرداد یکم»،  1398ش، ص23.]</ref>
سرپوش قائمی که بر سر شاه قرار دارد، از وجوه مشترک سکه‌های هخامنشی و سکه‌های اشکانی از ارشک تا مهرداد یکم است. روی سکه، شاه با سرپوشی بر سر یا [[دیهیم|دیهیمی]] به دور سرش رسم شده است. این نوع سرپوش علاوه بر قسمت بالای سر، گردن و گوش‌ها را نیز می‌پوشاند و در قسمت زیر چانه بسته می‌شود. در پشت سکه، شاه با همان کلاه بر سر با کمانی در دست و بر اورنگ نشسته، نقش شده است و تا پایان حکومت اشکانی در سده سوم میلادی تصویر شاه با همان سرپوش در پشت سکه دیده می‌شود.<ref>[https://jhss.ut.ac.ir/article_74930.html افکنده و افشاری، «خاستگاه سرپوش در نخستین سکه‌های اشکانی از ارشک یکم تا مهرداد یکم»،  1398ش، ص23.]</ref>
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
{{آغاز منابع}}
*افکنده، احسان و افشاری، فاطمه، «خاستگاه سرپوش در نخستین سکه‌های اشکانی از ارشک یکم تا مهرداد یکم»،  پژوهش‌های علوم تاریخی، ‌ دانشگاه تهران، 1398ش.
*افکنده، احسان و افشاری، فاطمه، «خاستگاه سرپوش در نخستین سکه‌های اشکانی از ارشک یکم تا مهرداد یکم»،  پژوهش‌های علوم تاریخی، ‌ دانشگاه تهران، 1398ش.
*پرتوی، مسعود، «پژوهش در پوشاک باستانی ایرانیان»،  همشهری، 1379ش.
*پرتوی، مسعود، «پژوهش در پوشاک باستانی ایرانیان»،  همشهری، 1379ش.
خط ۳۳: خط ۶۴:
*محسنی، فاطمه، «بررسی تطبیقی نقش دیوارنگاره دوره هخامنشی کاخ شاوور»،  نشریه پیام باستان‌شناس، سال ششم، شماره دوازدهم، پاییز و زمستان 1388ش.
*محسنی، فاطمه، «بررسی تطبیقی نقش دیوارنگاره دوره هخامنشی کاخ شاوور»،  نشریه پیام باستان‌شناس، سال ششم، شماره دوازدهم، پاییز و زمستان 1388ش.
*ولی‌زاده افروزی، علی‌اصغر و ماهوتی، نیلوفر، «شناسایی و تحلیل تاثیر پوشاک دوره هخامنشی بر پوشاک دوران اسلامی با رویکرد نظریه بازتاب»،  تهران، کنفرانس ملی مهندسی نساجی، پوشاک و مد، 1398ش.
*ولی‌زاده افروزی، علی‌اصغر و ماهوتی، نیلوفر، «شناسایی و تحلیل تاثیر پوشاک دوره هخامنشی بر پوشاک دوران اسلامی با رویکرد نظریه بازتاب»،  تهران، کنفرانس ملی مهندسی نساجی، پوشاک و مد، 1398ش.
{{پایان منابع}}