گشت ارشاد: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-[[پرونده:گشت-ارشاد.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|یک واحد «گشت ارشاد» در پارک ملت تهران]]
+{{جعبه اطلاعات مفهوم
+| تصویر             =گشت-ارشاد.jpg
+| زیرنویس تصویر     =یک واحد «گشت ارشاد» در پارک ملت تهران
+| image_alt         =
+| فایل پادکست       =گشت ارشاد.ogg
+| حجم فایلپادکست    =10
+| تاریخ پادکست      =3-2-1405
+| زیرنویس عنوان     =
+| عنوان اصلی        =
+| عنوان انگلیسی     =
+| عنوان عربی        =
+| عنوان علمی        =
+| شاخه علمی         =
+| نوع مفهوم         =
+| معنای اصطلاحی      =
+| حوزه کاربرد       =
+| گستره جغرافیایی   =
+| منشأ تاریخی       =
+| نخستین کاربرد     =
+| ریشه واژه         =
+| مرتبط با          =
+| اهمیت             =
+| مبدع              =
+| مروج              =
+| مقدس برای         =
+| مورد احترام       =
+| آثار مرتبط        =
+}}
 '''<big>گشت ارشاد</big>'''؛ طرح نیروی انتظامی برای ارتقای امنیت اجتماعی.
-گشت ارشاد یا پلیس امنیت اخلاقی، طرحی است که به‌منظور تأمین امنیت اجتماعی اجرا می‌شود. گشت ارشاد در ایران همواره یکی از موضوعات پر چالش بوده است. برخی از صاحب‌نظران معتقدند، رویکرد سلبی و تقابلی در ترویج حجاب مؤثر نیست و این امر در گام اول نیازمند طرح‌های ایجابی و فرهنگ‌سازی است.
+گشت ارشاد یا پلیس امنیت اخلاقی، طرحی است که به‌منظور تأمین [[امنیت اجتماعی]] اجرا می‌شود. گشت ارشاد در [[ایران]] همواره یکی از موضوعات پر چالش بوده است. برخی از صاحب‌نظران معتقدند، رویکرد سلبی و تقابلی در ترویج [[حجاب]] مؤثر نیست و این امر در گام اول نیازمند طرح‌های ایجابی و فرهنگ‌سازی است.
 ==مفهوم‌شناسی==
-گشت ارشاد یا طرح ارتقای امنیت اجتماعی، یکی از برنامه‌های اجرایی نیروی انتظامی است که در شورای عالی انقلاب فرهنگی، با نام «طرح جامع عفاف» تصویب شده است.<ref>[https://divanekherad.com/gasht-ershad-in-iranian-law/ «گشت ارشاد در قانون ایران»، وب‌سایت دیوان خرد.]</ref>
+گشت ارشاد یا طرح ارتقای امنیت اجتماعی، یکی از برنامه‌های اجرایی [[نیروی انتظامی]] است که در [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]]، با نام «طرح جامع عفاف» تصویب شده است.<ref>[https://divanekherad.com/gasht-ershad-in-iranian-law/ «گشت ارشاد در قانون ایران»، وب‌سایت دیوان خرد.]</ref>
 ==تاریخچه==
-پس از بیانات بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران در اسفند 1357ش در جمع طلاب قم، مبنی بر رعایت پوشش اسلامی بانوان در اماکن عمومی، گروهی از مردم به بهانۀ مبارزه با بدپوششی، موجب آشفتگی در نظم جامعه شدند. امام خمینی هرگونه اعتراض به زنان را غیرمجاز دانست و مراجع دارای صلاحیت را مسئول برقراری امنیت و جلوگیری از هرج‌و‌مرج در جامعه کرد. مقابلۀ با بدپوششی از ادارات شروع شد و طی بخشنامه‌ها و دستورات صادر شده، زنان کارمند، ملزم به رعایت پوشش اسلامی شدند. پس از آن شورای عالی انقلاب فرهنگی، ممنوعیت ورود زنان بدحجاب را به اداره‌های دولتی اعلام کرد.
+پس از بیانات [[امام خمینی]]، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران در [[اسفند (ماه)|اسفند]] 1357ش در جمع طلاب قم، مبنی بر رعایت پوشش اسلامی بانوان در اماکن عمومی، گروهی از مردم به بهانۀ مبارزه با بدپوششی، موجب آشفتگی در نظم جامعه شدند. امام خمینی هرگونه اعتراض به زنان را غیرمجاز دانست و مراجع دارای صلاحیت را مسئول برقراری امنیت و جلوگیری از هرج‌و‌مرج در جامعه کرد. مقابلۀ با بدپوششی از ادارات شروع شد و طی بخشنامه‌ها و دستورات صادر شده، زنان کارمند، ملزم به رعایت پوشش اسلامی شدند. پس از آن شورای عالی انقلاب فرهنگی، ممنوعیت ورود زنان بدحجاب را به اداره‌های دولتی اعلام کرد.
 در سال 1362ش، قانون مجازات اسلامی، مبنی بر تنبیه و مجازات زنان بدپوشش تصویب شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/95020100508/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF «مروری بر تاریخچۀ گشت ارشاد»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
@@ خط ۳۳: / خط ۶۲: @@
 جواز فعالیت گشت ارشاد، برگرفته از قانون موجود در حوزۀ حجاب است. طبق مادۀ ۶۳۸ بخش تعزیرات و مجازات‌های بازدارندۀ قانون مجازات‌های اسلامی که در سال ۱۳۷۵ش به تصویب رسید، زنانی که در محیط‌های عمومی، حجاب کامل را رعایت نکنند، به حبس و یا پرداخت جریمۀ نقدی، محکوم می‌شوند. گشت ارشاد به‌صورت مستقیم در متن قانون، مطرح نشده است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/856489-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86 «گشت ارشاد؛ قانون یا فراقانون؟»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref>
 ==قوانین پوشش در دیگر کشورها==
-در همه جای دنیا، حد پوشش طبق قوانین و چارچوب‌های آن جامعه، تعریف می‌شود و پوشش نامناسب، مجازات‌های حکومتی را به‌دنبال دارد. در اکثر کشورها پوشش فرد نباید در تضاد با قوانین پوشش (Dress code)<ref>ضوابط مربوط به تناسب پوشش شخص با محیط، مراسم، زمان، جنسیت، موقعیت اجتماعی، مذهبی و فرهنگی. [https://saatemode.com/%D8%AF%D9%90%D8%B1%D8%B3-%DA%A9%D8%AF-dress-code/ «درس کد چیست؟»، وب‌سایت ساعت مد.]</ref>  باشد.<ref>«[https://www.aparat.com/v/ChkGd گشت ارشاد در کشورهای دیگر هم وجود دارد؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>  نداشتن رنگ‌های تند و زننده، پوشش ساده با بیشترین میزان پوشیدگی متناسب با فرهنگ و عرف جامعه، از ضوابط مشترک پوشش در سراسر کشورهای جهان است.<ref>[https://www.aparat.com/v/ATEr7 «گشت ارشاد اروپا»، وب‌سایت آپارات.]</ref>  در تمامی کشورها، انجام‌دادن هرگونه عمل غیراخلاقی توسط سرنشینان خودرو ممنوع است.<ref>[http://ammar-basir.blogfa.com/post/60 علی‌پور، «گشت ارشاد در کشورهای اروپایی و ...!!!»، وبلاگ عماربصیر.]</ref>
+در همه جای دنیا، حد پوشش طبق قوانین و چارچوب‌های آن جامعه، تعریف می‌شود و پوشش نامناسب، مجازات‌های حکومتی را به‌دنبال دارد. در اکثر کشورها پوشش فرد نباید در تضاد با قوانین پوشش درس‌کد (به  انگلیسی: Dress code)<ref>ضوابط مربوط به تناسب پوشش شخص با محیط، مراسم، زمان، جنسیت، موقعیت اجتماعی، مذهبی و فرهنگی. [https://saatemode.com/%D8%AF%D9%90%D8%B1%D8%B3-%DA%A9%D8%AF-dress-code/ «درس کد چیست؟»، وب‌سایت ساعت مد.]</ref> باشد.<ref>«[https://www.aparat.com/v/ChkGd گشت ارشاد در کشورهای دیگر هم وجود دارد؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref> نداشتن رنگ‌های تند و زننده، پوشش ساده با بیشترین میزان پوشیدگی متناسب با فرهنگ و عرف جامعه، از ضوابط مشترک پوشش در سراسر کشورهای جهان است.<ref>[https://www.aparat.com/v/ATEr7 «گشت ارشاد اروپا»، وب‌سایت آپارات.]</ref>  در تمامی کشورها، انجام‌دادن هرگونه عمل غیراخلاقی توسط سرنشینان خودرو ممنوع است.<ref>[http://ammar-basir.blogfa.com/post/60 علی‌پور، «گشت ارشاد در کشورهای اروپایی و ...!!!»، وبلاگ عماربصیر.]</ref>
 ==قوانین پوشش در کانادا==
 در کانادا که یکی از مهاجرپذیرترین کشورهای جهان است، هرگونه برهنگی بدن، به منزلۀ اهانت به باورها و قوانین این کشور است و از آنجایی‌که با امنیت اجتماعی در تضاد است، مجازات در پی دارد.<ref>[http://ammar-basir.blogfa.com/post/60 علی‌پور، «گشت ارشاد در کشورهای اروپایی و ...!!!»، وبلاگ عماربصیر.]</ref>
@@ خط ۴۵: / خط ۷۴: @@
 وزیر آموزش ملی فرانسه با حمایت دولت مکرون، پوشیدن عبا را براساس اصل آزادی، ممنوع اعلام کرده است. در فرانسه، دو هزار نیرو با هدف مقابله با حجاب و پوشش کامل در مدارس و دانشکده‌ها، مأموریت دارند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5879926/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DB%B2%DB%B0%DB%B0%DB%B0-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88 «آغاز به‌کار گشت ارشاد فرانسوی با ۲۰۰۰ نیرو!»، خبرگزاری مهر.]</ref>  به‌موجب این قانون، از ادامۀ تحصیل تعدادی از دانش‌آموزان مسلمان در مراکز آموزشی به‌دلیل اجرانکردن این محدودیت‌ها، جلوگیری شد.<ref>[https://www.azarbaydgan.ir/topic/detail/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%D9%8A-%D9%88-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A-%DA%A9%D9%87-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B7%D9%8A%D9%81 «گشت ارشاد فرانسوي و چند نکته‌ای که همه طيف‌های سياسي بايد به آن توجه کنند»، وب‌سایت آذربایجان.]</ref>  چندی پیش، مأمورین فرانسه، زن مسلمانی را به‌دلیل پوشیدن بورکینی (مایو اسلامی)،  مجبور به برهنگی کردند.<ref>[https://dana.ir/amp/869696/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8% «مقایسۀ پلیس فرانسه با گشت ارشاد ایران/ آزادی در غرب تنها یک شعار است»، وب‌سایت دانا.]</ref>
 ==کتاب گشت ارشاد در آمریکا==
-[[پرونده:گشت-ارشاد-درآمریکا.jpg|بندانگشتی|337x337پیکسل|کتاب گشت ارشاد در آمریکا]]
+[[پرونده:گشت-ارشاد-درآمریکا.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|کتاب گشت ارشاد در آمریکا]]
 نویسندۀ کتاب با استناد به منابع و سندهای آمریکایی و انگلیسی، به بیان برخی از مصادیق ناهنجاری‌های اجتماعی در آمریکا و چگونگی مقابلۀ با آنها می‌پردازد و پس از آن نحوۀ نفوذ برنامه‌های صهیونیست به‌منظور گسترش بی‌عفتی را شرح می‌دهد.<ref>[https://nashremaaref.ir/product/531788/ «گشت ارشاد در آمریکا»، وب‌سایت نشرمعارف.]</ref>
 ==لایحۀ جدید عفاف و حجاب==
 در لایحۀ جدید سال 1402ش، گشت ارشاد حذف نشده است؛ بلکه شیوۀ آن تغییر پیدا کرده است. طبق طرح جدید، افراد بدحجاب به‌وسیلۀ روش‌های هوشمند، شناسایی و با آنها مقابله می‌شود. این لایحۀ هنوز به تصویب نهایی نرسیده است.<ref>[https://farsnews.ir/news/14021005000539/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%AF لرستانی، «گشت ارشاد حذف شد؟»، فارس‌نیوز.]</ref>
@@ خط ۵۲: / خط ۸۲: @@
 یکی از وعده‌های انتخاباتی رئیس دولت سیزدهم، گشت ارشاد مدیران و نظارت مداوم بر عملکرد مسئولین بود. طبق گزارشات، از زمان آغاز به‌کار این دولت تاکنون، شصت مدیر متخلف برکنار شدند و روند ارزیابی مدیران ادامه دارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402092115620/%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%AE%D8%A8%D8%B1 افخمی، «از گشت ارشاد مدیران چه خبر؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
 ==فیلم سینمایی گشت ارشاد==
-[[پرونده:فیلم-گشت-ارشاد.jpg|بندانگشتی|430x430پیکسل|پوستر فیلم گشت ارشاد]]
+[[پرونده:فیلم-گشت-ارشاد.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|پوستر فیلم گشت ارشاد]]
 گشت ارشاد، فیلمی ایرانی و ساختۀ سعید سهیلی در سال 1390ش است. این  اثر که در قالب طنز، به برخی از مسائل اجتماعی می‌پردازد، داستان سه جوان است که برای کسب پول و گذران زندگی، در پوشش گشت ارشاد و عوامل امر به معروف و نهی از منکر، از دختران و پسران جوان، باج‌گیری می‌کنند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/251921/1/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF «در مورد فیلم گشت ارشاد در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 ==دیدگاه‌ها درباره گشت ارشاد==
 درباره گشت ارشاد، سه دیدگاه، موافق، مخالف و خنثی وجود دارد و هرکدام از آنها دارای زیرشاخه‌هایی است.
@@ خط ۸۷: / خط ۱۱۸: @@
 ==منابع==
+{{آغاز منابع}}
 *«اروپا هم گشت ارشاد دارد+ عکس»، شمانیوز، تاریخ درج مطلب: 16 تیر 1392ش.
 *«آغاز به‌کار گشت ارشاد فرانسوی با ۲۰۰۰ نیرو!»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 14 شهریور 1402ش.
@@ خط ۱۱۶: / خط ۱۴۸: @@
 *«وضعیت عفاف و حجاب در جامعه امروز ایران»، خبرگزاری حوزه، تاریخ درج مطلب: 6 فروردین 1403ش.
 *Quinn, Ben," This article is more than 6 years old French police make woman remove clothing on Nice beach following burkini ban”, the Guardian website, 24 Aug 2016.
+{{پایان منابع}}
-[[رده: ویکی‌رز]]
+ویکی ر
+[[پرونده:1368037 460.jpg|بندانگشتی|تذکر مأمور گشت ارشاد ]]
+'''<big>گشت ارشاد؛</big>''' اجرای طرح «ارتقای امنیت اجتماعی» از سوی نیروی انتظامی.
+برای تأمین امنیت اجتماعی زنان و [[کودک|کودکان]] و مصونیت آنها از تعرض و مزاحمت‌های خیابانی، وظایفی بر عهدۀ برخی نهادها قرار گرفته است؛ پلیس امنیت اجتماعی، یکی از نهادهای تأمین امنیت در جمهوری اسلامی ایران است؛ اما آنچه در اذهان عمومِ مردم به‌واسطۀ رسانه‌ و اجتماع نقش بسته، محدود کردن وظایف پلیس امنیت اخلاقی در حوزۀ پوشش و [[حجاب]] است. حوزۀ پوشش در همه جای دنیا حدودی دارد و از آن میزان پایین‌تر جرم‌انگاری می‌شود. اغلب ِمردم به ضرورت میزانی از پوشیدگی در جامعه باور دارند و بیشتر منتقدان این قانون، مخالف نحوۀ برخورد با هنجارشکنان هستند. از سوی دیگر مصادیق دقیق و تعریف شده‌ای از حد پوشش ارائه نشده که این موجب برخورد سلیقه‌ای و شخصی پلیس با این قانون شده است.
+==امنیت اجتماعی==
+امنیت به معنای آرامش، نداشتن [[ترس|ترس]] و در امان بودن از خطر از نیازهای اساسی مردم و مهم‌ترین شرط [[زندگی|زندگی]] اجتماعی سالم است. ثمرۀ تأمین امنیت اجتماعی؛ رفت‌وآمد مردم با فراغ بال در اجتماع، در امان ماندن از آلودگی‌ها و آسیب‌های اخلاقی، محیطی به دور از خشونت، فسق‌و‌فجور و گناهِ آشکار، فضای امن برای زندگی، تحصیل، اشتغال و رشد است.<ref>  ملکوتی‌نیا، «زنان و امنیت اخلاقی جامعه»، 1393ش، ص81.</ref>  [[اسلام]]، حجاب را از مصادیق مهم تحقق امنیت اجتماعی در جامعه معرفی کرده است.<ref>  محمدی و تاجران، «بررسی نظری طرح امنیت اجتماعی زنان»، 1387ش، ص70.</ref>
+تحقق امنیت اجتماعی را در حیطۀ وظایف حاکمیت دانسته‌اند. حاکمیت این وظیفه را با دو روش مستقیم و غیرمستقیم انجام می‌دهد. در روش مستقیم با وضع قانون، دادگاه و پلیس و در روش غیرمستقیم با درونی کردن ارزش‌های انسانی از طریق خانواده، آموزش‌وپرورش و رسانه‌ها امنیت اجتماعی را رقم می‌زند. استفاده از این دو روش در کنار هم و تمرکز بیشتر بر بُعد فرهنگی امنیت اجتماعی را محقق می‌سازد.<ref>   محمدی و تاجران، «بررسی نظری طرح امنیت اجتماعی زنان»، 1387ش، ص74. </ref>
+امنیت نداشتن زنان در جامعه سبب عدم مشارکت کامل آنان در اجتماع، آسیب‌های روحی و تأثیر منفی بر [[خانواده|خانواده]] و کل جامعه است. مزاحمت‌های خیابانی به شکل کلامی یا غیرکلامی از موارد آسیب به امنیت زنان است؛<ref>  حسینی و دیگران، «ارزیابی امنیت اجتماعی زنان در فضاهای شهری»، 1397ش، ص5-6.</ref>  از جمله وظایف پلیس امنیت اجتماعی در این راستا، فراهم کردن امنیت زنان و ممانعت از هر گونه آسیب است.<ref>  رزمی و دیگران، «بررسی و تحلیل تأثیر گشت‌های پلیس امنیت اخلاقی در پیشگیری از مزاحمت‌های خیابانی (مورد مطالعه استان بوشهر)»، 1395ش، ص6.</ref>  زنان، حضور پلیس و نیروی انتظامی را مهم‌ترین عامل در ایجاد حس امنیت در جامعه دانسته‌اند.<ref>  محمدی، جمال، «بررسی احساس امنیت زنان در مناطق شهری نمونۀ موردی مناطق 5 و 13 اصفهان»، 1392ش، ص16.</ref>
+==پیشینۀ گشت ارشاد==
+[[گشت ارشاد]] قدمتی به اندازۀ عمر [[انقلاب اسلامی]] در [[ایران]] دارد. در سال ۱۳۵۹ش طی مصوبه‌ای از ورود کارمندان زن بی‌حجاب به مکان‌های نظامی، سرویس‌های رفت‌وآمد و ادارات دولتی جلوگیری به عمل آمد. در سال ۱۳۶۲ش قانون حجاب زنان، تصویب شد و برای سرپیچی از آن مجازات تعیین شد. از ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۶ش مبارزه با بدحجابی از سوی کمیته‌های انقلاب اسلامی ادامه یافت؛ از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ش این قانون کم‌رنگ شد ولی در اوخر دولت هشتم، رئیس‌جمهور وقت دستور تنظیم راهکار شانزده‌گانۀ حجاب و [[عفاف|عفاف]] را صادر کرد.<ref>[https://www.hamdelidaily.ir/index.php?post=39301 «گشت ارشاد چگونه شکل گرفت»، روزنامۀ همدلی.]</ref>  این طرح در شورای عالی انقلاب فرهنگی با عنوان «طرح جامع عفاف» با حضور ۲۶ سازمان و با بیش از سیصد مصوبه مورد موافقت قرار گرفت و اجرای آن به دولت نهم واگذار شد و از سال ۱۳۸۶ش در کشور اجرا می‌شود.<ref>[https://www.magiran.com/article/3393250 «همۀ وعده‌ها برای حذف گشت ارشاد»، روزنامۀ شرق، 1395ش، ص17.]</ref>  در سال ۱۳۹۱ش نام این طرح به گشت امنیت اخلاقی و سپس به طرح ارتقای امنیت اجتماعی تغییر یافت.<ref>[https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-2/8766-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D9%87%D9%85-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «اروپا هم گشت ارشاد دارد»، شمانیوز.]</ref>
+==سایر نهادهای مجری طرح جامع عفاف==
+سازمان‌هایی که با فرهنگ‌سازی و اعمال روش غیرمستقیم مجری طرح جامع عفاف هستند، عبارت‌اند از:
+*سازمان صداوسیما با ۳۱ وظیفه؛
+*وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت آموزش‌وپرورش هر یک با ۲۱ وظیفه؛
+*سازمان تربیت‌بدنی با ۱۸ وظیفه؛
+*وزارت علوم و وزارت بهداشت با ۱۷ وظیفه؛
+*سازمان [[جوانی|جوانان]] با ۱۴ وظیفه؛
+*وزارت بازرگانی با ۱۳ وظیفه؛
+*سازمان تبلیغات اسلامی با ۱۲ وظیفه؛
+*وزارت کشور، ستاد امربه‌معروف و نهی‌از‌منکر و سازمان میراث فرهنگی هر کدام ۱۱ وظیفه؛
+*وزارت امور خارجه و شهرداری با ده وظیفه؛
+*وزارت مسکن و سازمان مدیریت و [[برنامه‌ریزی|برنامه‌ریزی]] با نه وظیفه؛
+*وزارت ارتباطات با هشت وظیفه؛
+*وزارت راه و مجلس شورای اسلامی با هفت وظیفه؛
+*نیروی مقاومت بسیج و مرکز زنان و [[خانواده|خانواده]] با شش وظیفه؛
+*سازمان بهزیستی، وزارت کار و قوۀ قضائیه هرکدام با پنج وظیفه.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13990504000681/%DB%B3%DB%B0%DB%B0-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%DB%B2%DB%B5-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF «300 وظیفۀ ایجابی برای حفظ حجاب/ 25 دستگاه دقیقاً چه می‌کنند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>
+==وظایف پلیس امنیت اجتماعی==
+در حدود ده درصد از وظایف و مأموریت‌های پلیس امنیت اجتماعی متوجه مسئلۀ حجاب و پوشش است.<ref>  [https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/851763-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF «اصلاً گشت ارشاد نداریم؛ پلیس امنیت اخلاقی هستند»، شبکۀ شرق.] </ref>  بیش از ۹۵ درصد مأموریت‌ها به‌صورت تذکر انجام می‌شود و افرادی که به تذکر پلیس بی‌اعتنایی کنند، به مجموعۀ پلیس امنیت اخلاقی منتقل شده و سپس با تعهد گرفتن، آموزش و توجیه، رها می‌شوند.<ref>  [https://www.hamshahrionline.ir/news/703166/%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%D9%87%DB%B4-%D8%B2%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C «در گشت امنیت اخلاقی دستگیری نداریم»، همشهری آنلاین.]</ref>  سایر وظایف پلیس امنیت اجتماعی به شرح ذیل است:
+*نظارت بر مکان‌های عمومی؛
+*دستگیری و جمع‌آوری اوباش؛
+*کشف و جمع‌آوری سلاح‌های غیرمجاز؛
+*حفظ امنیت کشور؛
+*مقابله با استفاده از مدل‌ها و مانکن‌های زنده؛<ref>[https://vakilpress.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «امنیت اخلاقی و وظایف پلیس امنیت اخلاقی»، وب‌سایت وکیل‌پرس.]</ref>
+*مقابله با ورود، تهیه، توزیع، نگهداری و [[مصرف|مصرف]] مشروبات الکلی؛
+*مقابله با جرم‌های اخلاقی در فضای مجازی؛
+*جمع‌آوری مراکز فساد و فحشا و قاچاق دختران و زنان به خارج از کشور؛
+*مقابله با آلودگی صوتی؛
+*مقابله با برگزاری مجالس فساد و تورهای غیرمجاز؛<ref>  محمدی، «بررسی راه‌های جلب مشارکت مردمی در مأموریت‌های پلیس امنیت اخلاقی استان خراسان جنوبی»، 1392ش، ص741. </ref>
+*گشت‌زنی و کنترل دقیق خیابان‌ها و مناطق آسیب‌پذیر جهت حمایت از زنان و کودکان.<ref>  رزمی و دیگران، «بررسی و تحلیل تأثیر گشت‌های پلیس امنیت اخلاقی در پیشگیری از مزاحمت‌های خیابانی (مورد مطالعه استان بوشهر)»، 1395ش، ص6.</ref>
+==رویکرد شهروندان نسبت به گشت ارشاد==
+افراد جامعه نسبت به گشت ارشاد دو دیدگاه موافق و مخالف دارند که هر یک به چند دسته تقسیم می‌شوند:
+===موافقان===
+گروهی از موافقان، کاملاً طرفدار گشت ارشاد بوده و آن را برای رعایت حجاب لازم و کافی می‌دانند. دسته‌ای دیگر، گشت ارشاد را برای برقراری حجاب ظاهری در سطح جامعه ضروری دانسته ولی کافی نمی‌دانند و ورود نهادهای فرهنگی به این عرصه را لازم می‌دانند. عدۀ دیگری از موافقان، نقدهایی را بر عملکرد گشت ارشاد وارد کرده و در صورت اصلاح، آن را مفید برای امنیت اخلاقی جامعه می‌دانند. برخی نیز وظیفۀ پلیس را اصلاح ظاهر حجاب دانسته و نهادینه کردن حجاب را وظیفۀ سازمان‌های فرهنگی می‌دانند اما کار فرهنگی صِرف را نیز مؤثر نمی‌دانند؛ زیرا حتی در مورد قوانین کاملاً ملموس نیز، عده‌ای هنجارشکن وجود دارند که فقط برخورد نیروی انتظامی بر آنان مؤثر است.<ref>[https://www.magiran.com/article/3156464 محمدنسل، «گشت ارشاد: نقد یا نفی»، روزنامۀ ایران، 1394ش، ص11.]</ref>  این گروه موضوع حجاب را پدیده‌ای اجتماعی می‌انگارند که تبلور بیرونی دارد و عدم التزام به آن را جرمی مانند سایر جرم‌ها دانسته و برخورد با متخلف را اثرگذار می‌پندارند.<ref>[https://www.aparat.com/v/1VvOK/%D8%A2%DB%8C%D8%A7_%DA%AF%D8%B4%D8%AA_%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%9F رحیم‌پور ازغدی، سخنرانی «آیا گشت ارشاد موفق بوده؟»، در وب‌سایت آپارات.  ]</ref>
+===مخالفان===
+بعضی از مخالفان گشت ارشاد، اصل حجاب را امری شخصی می‌دانند که پلیس نباید در آن مداخله کند. گروه دیگر، حجاب را واجب می‌دانند ولی معتقدند پلیس نباید در این راستا فعالیتی داشته باشد و آن را وظیفۀ تشکّل‌های اجتماعی می‌انگارند. گروه سوم حجاب را موضوعی فرهنگی دانسته و می‌گویند با بازداشت و مجازات نمی‌توان آن را اصلاح کرد و دخالت پلیس را موجب عناد و اثرگذاری معکوس می‌دانند.<ref>[https://www.magiran.com/article/3156464 محمدنسل، «گشت ارشاد: نقد یا نفی»، روزنامۀ ایران، 1394ش، ص11.]</ref>
+==انتقادها به گشت ارشاد==
+*برخورد نامناسب مأموران گشت ارشاد و ایجاد تنش؛
+*خلاف سیرۀ عملی اهل‌بیت؛
+*پوشش‌های ناهنجار فعلی جامعه نتیجۀ [[لجاجت|لجاجت]] برخوردهای گشت‌های کمیته در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ش؛
+*اثر منفی بازداشت‌ها بر نسل جوان، خانواده‌ها و جامعه و بازتاب آن در رسانه‌ها؛
+*مغایر با برخی بندهای فرمان هشت ماده‌ای امام خمینی در سال ۱۳۶۱ش؛
+*عدم اولویت برخورد با بدحجابی در جامعۀ امروزی و در مقابل؛ برخورد با اختلاس‌، گران‌فروشی، احتکار، اعتیاد، دزدی و قتل؛<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/221113/%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%AC%D8%A7 اسدزاده، «نتیجۀ گشت ارشاد و پیشنهاد برای فرمانده ناجا»، خبرآنلاین.]</ref>
+*برخورد دوگانه در زمینۀ حجاب بین مردم و سلبریتی‌ها؛<ref>[https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-124/1376816-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AF «اگر یک جوان عادی پوشش سلبریتی‌ها را داشته باشد گشت ارشاد او را می‌گیرد»، خبرگزاری برنا.]</ref>
+*ایجاد خشم و بدبینی نسبت به اسلام؛
+*تحقیر زنان با سوار شدن به ون گشت ارشاد و لجبازی سیاسی مردم با مسئله حجاب؛
+*عدم نتیجه‌بخشی کلاس‌های یک ساعتۀ گشت ارشاد؛<ref>[https://www.aparat.com/v/rJ4UM/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D8%B4%D8%AA_%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D8%9B_%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DA%86%DB%8C_%D9%88_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C کرباسچی و گنجی، مناظره «موافقان و مخالفان گشت ارشاد»، گفتگوی ویژۀ خبری.  ]</ref>
+*اعتراض‌ها و هجمه‌های شدید به‌دنبال دستگیری [[دختر|دختر]] ۲۲ سالۀ سقزی به نام [[مهسا امینی]] در [[تهران|تهران]] و سکتۀ قلبی او در کلاس‌ آموزشی گشت ارشاد و در نهایت فوت وی.<ref>[https://shaboneh.com/%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/comment-page-2/ «مهسا امینی کیست؟»، سایت شبونه. ]</ref>
+==پیامدهای اجتماعی و سیاسی گشت ارشاد==
+کارشناسان معتقدند این طرح التهابات سیاسی - اجتماعی را افزایش داده و موجب ایجاد شکاف میان مردم و حکومت شده است.<ref>  ارحامی و کلهر، «اظهار نظر کارشناسی دربارۀ: طرح صیانت از حریم عفاف و حجاب»، 1394ش، ص17.</ref>
+==میزان اثرگذاری گشت ارشاد در حوزۀ پوشش==
+معاون اجتماعی ناجا در سال ۱۳۹۱ش گفت با تذکر و اقدامات گشت ارشاد، وضعیت اخلاقی جامعه بیست درصد بهبود یافته است؛<ref>[https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-2/8766-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D9%87%D9%85-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «اروپا هم گشت ارشاد دارد»، شمانیوز.]</ref>  اما طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۹۴ش این طرح ناموفق دانسته شد.<ref>  ارحامی و کلهر، «اظهار نظر کارشناسی دربارۀ: طرح صیانت از حریم عفاف و حجاب»، 1394ش، ص17.</ref>
+==پیشنهاد کارشناسان==
+برخی از کارشناسان این قانون را در حوزۀ پوشش، نیازمند اصلاح در بخش جرم‌انگاری آن می‌دانند و محرومیت از برخی حقوق اجتماعی را به جای جریمه پیشنهاد می‌کنند که در خلال آن رویارویی شهروندان با پلیس کاهش یافته و پلیس فقط با افرادی که عامدانه و به علل سیاسی در پوشش خود سیالیت جنسی ایجاد می‌کنند، برخورد خواهد کرد.<ref>[https://www.aparat.com/v/rJ4UM/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D8%B4%D8%AA_%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D8%9B_%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DA%86%DB%8C_%D9%88_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C کرباسچی و گنجی، مناظره «موافقان و مخالفان گشت ارشاد»، گفتگوی ویژۀ خبری. ]</ref>
+==قوانین پوشش در دیگر کشورها==
+در برخی کشورها نیز قوانین پوشش وجود دارد و شهروندان ملزم به رعایت آن هستند و در صورت تخلف، مجازات و جریمۀ نقدی پیش‌بینی شده است.<ref>[https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-2/8766-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D9%87%D9%85-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «اروپا هم گشت ارشاد دارد»، شمانیوز.]</ref>  برای نمونه، در برزیل نمایش اعضای بدن، سه ماه تا یک سال حبس دارد. در قطر پوشیدن هر نوع لباس بدن‌نما ممنوع است. در کانادا نیز هر نوع برهنگی مغایر با امنیت عمومی است.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/579951/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81 «قوانین حجاب در کشورهای مختلف»، صراط نیوز.]</ref>
+==پانویس==
+{{پانویس}}
+==منابع==
+*«300 وظیفۀ ایجابی برای حفظ حجاب/ 25 دستگاه دقیقاً چه می‌کنند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 6 مرداد 1399ش.
+*ارحامی، آسیه و کلهر، سینا، «اظهار نظر کارشناسی دربارۀ: طرح صیانت از حریم عفاف و حجاب»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دورۀ نهم، سال سوم، تیرماه 1394ش.
+*«اروپا هم گشت ارشاد دارد»، شمانیوز، تاریخ درج مطلب: 16 تیر 1392ش.
+*اسدزاده، محمدرضا، «نتیجۀ گشت ارشاد و پیشنهاد برای فرمانده ناجا»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1391ش.
+*«اصلاً گشت ارشاد نداریم؛ پلیس امنیت اخلاقی هستند»، شبکۀ شرق، تاریخ درج مطلب: 5 مرداد 1401ش.
+*«اگر یک جوان عادی پوشش سلبریتی‌ها را داشته باشد گشت ارشاد او را می‌گیرد»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: 23 شهریور 1401ش.
+*«امنیت اخلاقی و وظایف پلیس امنیت اخلاقی»، وب‌سایت وکیل‌پرس، تاریخ درج مطلب: 26 شهریور 1399ش.
+*حسینی، زهرا و دیگران، «ارزیابی امنیت اجتماعی زنان در فضاهای شهری»، کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام، 1397ش.
+*«در گشت امنیت اخلاقی دستگیری نداریم»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 13 شهریور 1401ش.
+*رحیم‌پور ازغدی، حسن، سخنرانی «آیا گشت ارشاد موفق بوده؟»، مدت سخنرانی: 3 دقیقه و 15 ثانیه، در وب‌سایت آپارات.
+*رزمی، علیرضا و دیگران، «بررسی و تحلیل تأثیر گشت‌های پلیس امنیت اخلاقی در پیشگیری از مزاحمت‌های خیابانی (مورد مطالعه استان بوشهر)»، نشریۀ دانش انتظامی بوشهر، پیاپی 25، تابستان 1395ش.
+*«قوانین حجاب در کشورهای مختلف»، صراط نیوز، تاریخ درج مطلب: 4 دی 1400ش.
+*«گشت ارشاد چگونه شکل گرفت»، روزنامۀ همدلی، تاریخ درج مطلب: 28 شهریور 1401ش.
+*کرباسچی، غلامحسین و گنجی، عبدالله، مناظره «موافقان و مخالفان گشت ارشاد»، گفتگوی ویژۀ خبری، تاریخ مناظره: 29 شهریور ماه 1401ش.
+*محمد نسل، غلامرضا، «گشت ارشاد: نقد یا نفی»، روزنامۀ ایران، تاریخ انتشار: 23 اردیبهشت 1394ش.
+*محمدی، جمال، «بررسی احساس امنیت زنان در مناطق شهری نمونۀ موردی مناطق 5 و 13 اصفهان»، مطالعات جامعه شناختی شهری، سال سوم، شمارۀ نهم، زمستان 1392ش.
+*محمدی، فریبرز و تاجران، عزیزالله، «بررسی نظری طرح امنیت اجتماعی زنان»، پژوهش‌نامۀ نظم و امنیت انتظامی، پیاپی 2، تابستان 1387ش.
+*ملکوتی‌نیا، علی، «زنان و امنیت اخلاقی جامعه»، ماهنامۀ مبلغان، پیاپی 184، آذر و دی 1393ش.
+*«مهسا امینی کیست؟»، سایت شبونه، تاریخ بازدید: 12 آبان 1401ش.
+*«همۀ وعده‌ها برای حذف گشت ارشاد»، روزنامۀ شرق، تاریخ انتشار: 24 تیر 1395ش.
+ویکی ز