حجاب در دیدگاه عبدالله جوادی آملی: تفاوت میان نسخه‌ها

| تصویر            =جوادی-آملی.jpg

| زیرنویس تصویر    =عبدالله جوادی آملی؛ فقیه، فیلسوف و مفسر قرآن از مراجع تقلید شیعه و ایرانی.

| فایل پادکست      =حجاب در اندیشه عبدالله جوادی آملی.ogg 

| حجم فایلپادکست    =2/73 

 

 

[[عبدالله جوادی آملی]] [[حجاب]] را حکم الهی، حق‌الله و نشانه کرامت زن می‌داند. به باور او، حجاب پوششی بیرونی و [[عفاف]] حالتی درونی است. حدود پوشش زنان در اسلام ثابت است و عرف در آن نقشی ندارد. رعایت حجاب سه بُعد فقهی، اخلاقی و امنیتی دارد و بی‌حجابی ابزار شیطان برای گمراهی انسان است. او بر لزوم آموزش دینی، تقویت غیرت، تسهیل ازدواج و اجرای قانون برای ترویج حجاب در جامعه تأکید می‌کند.  

 

به عقیدۀ جوادی آملی [[حجاب]] و پوشش امری طبیعی است که مانع دیده‌شدن بدن یا برخورد فیزیکی می‌شود و [[عفاف]] امری فراطبیعی و فضیلتی درونی است که در مقابل خواهش‌ها و امیال نفسانی مانع ایجاد می‌کند. انسان عفیف بی‌حجابی یا بدحجابی را نمی‌پذیرد.<ref>[https://news.esra.ir/fa/web/news/w/%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%81%D9%8A%D9%81-%D8%AD%D9%8A%D8%AB%D9%8A%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%85%D9%8A%E2%80%8F-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF «انسان عفيف حيثيت خود را امانت خدا مي‌داند»، خبرگزاری اسراء.]</ref>  

جوادی آملی اعتقاد دارد، آفریننده و مالک حقیقی انسان و جهان، قوانین و بایدها و نبایدهایی را برای زندگی وضع کرده است. پوشاندن موی سر و رعایت حجاب، فرمان خداوند در قرآن است و افرادی که به‌سبب ناآگاهی یا عامدانه حجاب را رعایت نمی‌کنند، با امر الهی مخالفت کرده‌اند.<ref>[https://rasekhoon.net/media/show/1608176/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%84%DB%8C «حجاب، فرمان خدا/ آیت‌الله جوادی آملی»، وب‌سایت راسخون.]</ref>  وی معتقد است «هیچ اجباری در دین نیست»<ref>سورۀ بقره، آیۀ 256.</ref>  به‌معنای اختیاری بودن حجاب در جامعۀ اسلامی نیست؛ زیرا این امر موجب اباحی‌گری و ترویج فساد می‌شود. انسان در پذیرفتن دین صاحب‌اختیار و اراده است؛ ولی پس از آن، ملزم به رعایت احکام شرع و دستورات دین است.<ref>««لااکراه‌ فی‌الدین» به معنی بی‌حجابی و بی‌حیایی نیست/ آیت‌الله جوادی آملی»، وب‌سایت راسخون.</ref> به‌عقیده وی، بی‌حجابی عمدی گناهی بزرگ است و اگر پس از تذکر شفاهی و نهی از منکر نیز فرد پوشش خود را اصلاح نکرد، حکومت اسلامی می‌تواند بر اساس قوانین اقدام کند.<ref>[https://portal.anhar.ir/node/13146/?ref=sbttl#gsc.tab=0 «پوشش و حجاب (فتاوای 17مرجع)»، آیت‌الله جوادی آملی، پورتال انهار.]</ref>   

وی معتقد است، در دین اسلام حیثیت و حرمت زن امانت و حقّ خداوند است و برای حفظ این حقّ الهی، زنان موظف به پوشاندن بدن خود در برابر نامحرم هستند. به اعتقاد وی، خداوند سرمایۀ محبت و رأفت را در وجود زنان قرار داده است تا آنها احساسات و عواطف انسانی را در خانواده و جامعه گسترش دهند. برای اینکه زنان بتوانند نقش خود را به‌خوبی در جامعه ایفا کنند و از نگاه‌های شهوانی و جنسیتی به آنها جلوگیری شود، خداوند حجاب را به‌عنوان «حق‌الله» وظیفۀ زنان قرار داد و مخالفت خانواده، همسر و جامعه با حجاب نباید مانعی برای رعایت این حقّ و امانت الهی ایجاد کند.<ref>جوادی آملی، زن در آینه جلال و جمال، 1375ش، ص437-438؛ [https://jz.ac.ir/post/8873-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B2%D9%86-%D8%AD%D9%82-%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «حجاب زن، حق الهی است»، وب‌سایت جامعة‌ الزهرا.]</ref> به عقیدۀ جوادی آملی، انسان عفیف حریم خود را امانت الهی دانسته و از آن محافظت می‌کند و امیال و خواسته‌های شخصی خود را بر فرمان الهی ترجیح نمی‌دهد.<ref>[https://news.esra.ir/fa/web/news/w/%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%81%D9%8A%D9%81-%D8%AD%D9%8A%D8%AB%D9%8A%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%85%D9%8A%E2%80%8F-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF «انسان عفيف حيثيت خود را امانت خدا مي‌داند»، خبرگزاری اسراء.]</ref>   

جوادی آملی معتقد است وجوب حجاب در قرآن دارای ابعاد سه‌گانه است؛ حُکم فقهی،<ref>سورۀ نور، آیۀ 30-31.</ref> حکم اخلاقی،<ref>سورۀ مؤمنون، آیۀ 5-8؛ سورۀ احزاب، آیۀ 32 و 59.</ref> حکم امنیتی.<ref>سورۀ احزاب، آیۀ 59.</ref>  به‌زعم وی، این احکام سه‌گانه دائمی هستند و حتی درصورتی که امنیت کامل در جامعه برقرار باشد، به‌سبب رعایت حُکم فقهی و اخلاقی، رعایت حجاب واجب است.<ref>[https://iss.razavi.ac.ir/article_136.html فتاحی‌زاده و همکاران، «آراء تفسیری آیت‌الله جوادی آملی در موضوع عفاف با رویکرد تحلیل محتوا»، 1396ش، ص86-87.]</ref>   

عدالله جوادی آملی معتقد است عفاف و حجاب فضیلت جامعۀ اسلامی است و باید برای نهادینه‌سازی آن برنامه‌ریزی شود.

آموزش و تقویت معارف و اعتقادات دینی در خانواده و جامعه از مهم‌ترین عوامل اشاعۀ فرهنگ حجاب و عفاف در اندیشه جوادی آملی قلمداد می‌شود. گسترش فرهنگ دینی موجب تربیت انسان‌هایی باکرامت می‌شود. براساس آموزه‌های قرآن و سخنان پیامبر و امامان، انسان‌ها بیهوده خلق نشده‌اند و مرگ پُلی است که آنها را به حیات ابدی می‌رساند و شیوۀ زندگی دنیوی، کیفیت زندگی جاودانۀ انسان را تعیین می‌کند. فهم این موضوع و تقویت اعتقادات دینی در فرد و جامعه، رعایت حجاب را در پی خواهد داشت. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/عفاف-و-حجاب-را-به-عنوان-بهترين-فضيلت-جامعه-حفظ-كني «عفاف و حجاب را به‌عنوان بهترين فضيلت جامعه حفظ كنيم»، بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء.]</ref>

عدالله جوادی آملی امر به ‌معروف و نهی از منکر را یکی از ابزارهای دینی برای مقابله با بدحجابی قلمداد می‌کند. به عقیدۀ وی، امر به ‌معروف با سخنرانی، تبلیغ و ارشاد تفاوت دارد و با رعایت شرایط و قواعد بر همۀ مسلمانان واجب است.<ref>«بیماری‌های اخلاقی و اجتماعی با درس «حجاب» و «عفّت» قابل درمان است»، خبرگزاری اسراء.</ref> نارضایتی قلبی، نگاه غضب‌آلود و تذکر زبانی در برابر گناه و گناهکار وظیفۀ همۀ مردم است. گام اول در مواجهه با فرد بی‌حجاب، نگاه ناراضی و عبوسانه به وی و مرحلۀ بعدی تذکر شفاهی است. فرد بی‌حجاب و افرادی که نسبت به عملکرد او بی‌تفاوت هستند، همگی مرتکب گناه می‌شوند.<ref>«آیت‌الله جوادی آملی: بی‌حجاب و فرد بی‌تفاوت به بدحجابی هر دو گناهکار هستند/ دشمن نباید در مسلمانان چیزی به جز صلابت احساس کند»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.</ref>

به عقیدۀ جوادی آملی، چون حجاب جزو قوانین کشور است، پس حکمی حکومتی است که رعایت آن برای مسلمان و غیرمسلمان الزام‌آور است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010501000345/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A2%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8 «حجاب قانونی از نگاه آیت‌آلله جوادی آملی/ الزام حجاب در حکومت دینی حتی برای غیر مسلمانان»، خبرگزاری فارس.]</ref>

* «زندگینامه آیت الله العظمی جوادی آملی حفظه الله»، وب‌سایت بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1403ش.

*««لااکراه‌ فی‌الدین» به‌معنی بی‌حجابی و بی‌حیایی نیست/ آیت‌الله جوادی آملی»، وب‌سایت راسخون، تاریخ بازدید:1 بهمن 1402ش.