ایجاد لینک داخلی |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴؛'''}} نیروهای مدافع امنیت و شهروندان کشتهشده در اقدامات خشونتآمیز گروههای مسلح در | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر =شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =ملینا اسدی از شهدای اغتشاشات دی 1404 | |||
| image_alt =ملینا اسدی از شهدای اغتشاشات دی 1404 | |||
| فایل پادکست =شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =9/98 | |||
| تاریخ پادکست =22-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴؛'''}} نیروهای مدافع امنیت و شهروندان کشتهشده در اقدامات خشونتآمیز گروههای مسلح در دی ۱۴۰۴ش. | |||
شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش، به مجموعه افرادی اطلاق میشود که در جریان ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش در [[ایران]] جان خود را از دست دادند. در این رویداد که از سوی مقامات [[جمهوری اسلامی ایران]] بهعنوان فتنهٔ دی و کودتای برنامهریزی شده توصیف شد، شماری از شهروندان، از جمله نیروهای مدافع امنیت، رهگذران بیگناه و فریبخوردگان اغتشاشگران، کشته شدند. | شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش، به مجموعه افرادی اطلاق میشود که در جریان ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش در [[ایران]] جان خود را از دست دادند. در این رویداد که از سوی مقامات [[جمهوری اسلامی ایران]] بهعنوان فتنهٔ دی و کودتای برنامهریزی شده توصیف شد، شماری از شهروندان، از جمله نیروهای مدافع امنیت، رهگذران بیگناه و فریبخوردگان اغتشاشگران، کشته شدند. | ||
== جزئیات رویداد == | == جزئیات رویداد == | ||
در شامگاه [[۱۸ دی|۱۸]] و [[۱۹ دی]] ۱۴۰۴ش همزمان با فراخوانهای گسترده در رسانههای فارسیزبان خارج از ایران و [[شبکههای اجتماعی]] که از سوی برخی چهرههای اپوزیسیون از جمله [[رضا پهلوی]] منتشر شد،<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، یورونیوز.]</ref> موج جدیدی از ناآرامیها در شهرهای مختلف ایران به وقوع پیوست. بر اساس گزارشهای رسمی، در این دو شب، هستههای سازمانیافتهای با استفاده از سلاحهای گرم از جمله کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، سلاح شکاری و شلیک با تیربار و نیز سلاحهای سردی چون قمه و تبر، به اماکن عمومی، [[مسجد|مساجد]]، [[حسینیه | در شامگاه [[۱۸ دی|۱۸]] و [[۱۹ دی]] ۱۴۰۴ش همزمان با فراخوانهای گسترده در رسانههای فارسیزبان خارج از ایران و [[شبکههای اجتماعی]] که از سوی برخی چهرههای اپوزیسیون از جمله [[رضا پهلوی]] منتشر شد،<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، یورونیوز.]</ref> موج جدیدی از ناآرامیها در شهرهای مختلف ایران به وقوع پیوست. بر اساس گزارشهای رسمی، در این دو شب، هستههای سازمانیافتهای با استفاده از سلاحهای گرم از جمله کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، سلاح شکاری و شلیک با تیربار و نیز سلاحهای سردی چون قمه و تبر، به اماکن عمومی، [[مسجد|مساجد]]، [[حسینیه]]ها، کلانتریها و مراکز درمانی حمله کردند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> به گزارش شورای امنیت کشور، در جریان این حملات که با هدف کشتهسازی و ناامنسازی شهرها طراحی شده بود، ۳۱۱۷ نفر جان خود را از دست دادند که از این تعداد، ۲۴۲۷ نفر از سوی مقامات رسمی کشور شهید و جزو نیروهای حافظ امنیت یا رهگذران بیگناه طبقهبندی شدهاند.<ref>[https://irannewspaper.ir/8942/1/146771 «مصیبت بیجبران»، وبسایت روزنامۀ ایران]</ref> | ||
== نحوه شهادت == | == نحوه شهادت == | ||
[[پرونده:شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴-1.jpg|جایگزین=حضور افراد مسلح در اغتشاشات دی ماه 1404|بندانگشتی|حضور افراد مسلح در اغتشاشات دی ماه 1404]] | |||
بر اساس مستندات ارائهشده و گزارشهای نهادهای امنیتی و پزشکی قانونی، نحوهٔ به شهادترساندن شهدای [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش]] با خشونتی بیسابقه و سازمانیافته همراه بوده است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/808286/خشونت-سازمانیافته-با-سوء-استفاده-از-مطالبات-اجتماعی «خشونت سازمانیافته با سوء استفاده از مطالبات اجتماعی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> عوامل تروریستی با استفاده از سلاحهای گرم قاچاق نظیر کلت کمری، یوزی و کلاشینکف،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> از فاصله بسیار کوتاه و در زوایای پنهان، اعضای حیاتی بدن از جمله سر، گردن و قلب نیروهای مدافع امنیت و رهگذران بیگناه را هدف شلیک مستقیم قرار دادند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1351415/کشتههای-اغتشاشات-از-کدام-ناحیه-هدف-قرار-گرفتند-پاسخ-پزشکی-قانونی «کشتههای اغتشاشات از کدام ناحیه هدف قرار گرفتند؟ پاسخ پزشکی قانونی»، وبسایت تابناک.]</ref> همچنین تعدادی از شهدا با روش تیرخلاصزنی، شاهرگزنی، مثلهکردن، زندهسوزی و با نارنجک شهید شدهاند.<ref>[https://ensafnews.com/628310/خبرگزاری-فارس-یکسوم-جانباختگان-توسط/ «خبرگزاری فارس: یکسوم جانباختگان توسط نیروهای امنیتی کشته شدند»، انصافنیوز.]</ref> علاوه بر تسلیحات گرم، استفاده از روشهای گروه [[داعش]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6727693/۳۱۱۷-نفر-در-حوادث-تروریستی-دی-ماه-جان-باختند-۲۴۲۷-نفر-شهید-شدند «۳۱۱۷ نفر در حوادث تروریستی دی ماه جان باختند/ ۲۴۲۷ نفر شهید شدند»، خبرگزاری مهر.]</ref> نظیر قطع عضو و شکستن جمجمه با ضربات تبر<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353053/روایت-مسئول-غسالخانه-بهشت-زهرا-از-کشتههای-اغتشاشات «روایت مسئول غسالخانه بهشت زهرا از کشتههای اغتشاشات»، وبسایت تابناک.]</ref> و پرتکردن از پشت بامها گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6720564/اکثر-کشته-شدگان-در-اغتشاشات-در-اثر-بریدن-گلو-یا-اصابت-گلوله-فوت «اکثر کشته شدگان در اغتشاشات در اثر بریدن گلو یا اصابت گلوله فوت شدند»، خبرگزاری مهر؛][https://www.hamshahrionline.ir/news/1010068/نظر-پزشکی-قانونی-درباره-قربانیان-اغتشاشات-از-بریدن-گلو-تا-تیر «نظر پزشکی قانونی درباره قربانیان آشوبها؛ از بریدن گلو تا تیر خوردن»، همشهری آنلاین.]</ref> در موارد متعددی، پیکر نیمهجان یا بیجان شهدا پس از شلیک، در سطلهای زباله انداخته شده و به آتش کشیده شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350838/سوزاندن-دو-بسیجی-به-دست-تروریستها «سوزاندن دو بسیجی به دست تروریستها»، وبسایت تابناک]؛ [https://saednews.com/cn/10228/520204 «شلیک به سر، متلاشی شدن مغز، سوزاندن بدنها در سطل زباله، فروکردن چاقو و قطع شاهرگ؛ مردم اینها را بشناسید، فردا هشتگ نه به اعدام نزنید!»، ساعدنیوز.]</ref> همچنین، استفاده از خودرو برای زیر گرفتن عمدی مأموران و بهکارگیری سلاحهای سردی همچون [[قمه]]، [[شمشیر]] و چوبهای میخدار در گزارشها آمده است که مقامات آن را نشاندهندهٔ یک برنامه از پیش تمرین شده برای کشتهسازی و ایجاد رعب و وحشت حداکثری در میان مردم و نیروهای حافظ امنیت میدانند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1351991/تصاویر-به-شهادت-رساندن-مامورین-پلیس-با-شلیک-چاقو-زیر-گرفتن-و-آتش-زدن «تصاویر به شهادت رساندن مأمورین پلیس با شلیک، چاقو، زیر گرفتن و آتش زدن»، وبسایت تابناک.]</ref> | بر اساس مستندات ارائهشده و گزارشهای نهادهای امنیتی و پزشکی قانونی، نحوهٔ به شهادترساندن شهدای [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش]] با خشونتی بیسابقه و سازمانیافته همراه بوده است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/808286/خشونت-سازمانیافته-با-سوء-استفاده-از-مطالبات-اجتماعی «خشونت سازمانیافته با سوء استفاده از مطالبات اجتماعی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> عوامل تروریستی با استفاده از سلاحهای گرم قاچاق نظیر کلت کمری، یوزی و کلاشینکف،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> از فاصله بسیار کوتاه و در زوایای پنهان، اعضای حیاتی بدن از جمله سر، گردن و قلب نیروهای مدافع امنیت و رهگذران بیگناه را هدف شلیک مستقیم قرار دادند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1351415/کشتههای-اغتشاشات-از-کدام-ناحیه-هدف-قرار-گرفتند-پاسخ-پزشکی-قانونی «کشتههای اغتشاشات از کدام ناحیه هدف قرار گرفتند؟ پاسخ پزشکی قانونی»، وبسایت تابناک.]</ref> همچنین تعدادی از شهدا با روش تیرخلاصزنی، شاهرگزنی، مثلهکردن، زندهسوزی و با نارنجک شهید شدهاند.<ref>[https://ensafnews.com/628310/خبرگزاری-فارس-یکسوم-جانباختگان-توسط/ «خبرگزاری فارس: یکسوم جانباختگان توسط نیروهای امنیتی کشته شدند»، انصافنیوز.]</ref> علاوه بر تسلیحات گرم، استفاده از روشهای گروه [[داعش]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6727693/۳۱۱۷-نفر-در-حوادث-تروریستی-دی-ماه-جان-باختند-۲۴۲۷-نفر-شهید-شدند «۳۱۱۷ نفر در حوادث تروریستی دی ماه جان باختند/ ۲۴۲۷ نفر شهید شدند»، خبرگزاری مهر.]</ref> نظیر قطع عضو و شکستن جمجمه با ضربات تبر<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353053/روایت-مسئول-غسالخانه-بهشت-زهرا-از-کشتههای-اغتشاشات «روایت مسئول غسالخانه بهشت زهرا از کشتههای اغتشاشات»، وبسایت تابناک.]</ref> و پرتکردن از پشت بامها گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6720564/اکثر-کشته-شدگان-در-اغتشاشات-در-اثر-بریدن-گلو-یا-اصابت-گلوله-فوت «اکثر کشته شدگان در اغتشاشات در اثر بریدن گلو یا اصابت گلوله فوت شدند»، خبرگزاری مهر؛][https://www.hamshahrionline.ir/news/1010068/نظر-پزشکی-قانونی-درباره-قربانیان-اغتشاشات-از-بریدن-گلو-تا-تیر «نظر پزشکی قانونی درباره قربانیان آشوبها؛ از بریدن گلو تا تیر خوردن»، همشهری آنلاین.]</ref> در موارد متعددی، پیکر نیمهجان یا بیجان شهدا پس از شلیک، در سطلهای زباله انداخته شده و به آتش کشیده شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350838/سوزاندن-دو-بسیجی-به-دست-تروریستها «سوزاندن دو بسیجی به دست تروریستها»، وبسایت تابناک]؛ [https://saednews.com/cn/10228/520204 «شلیک به سر، متلاشی شدن مغز، سوزاندن بدنها در سطل زباله، فروکردن چاقو و قطع شاهرگ؛ مردم اینها را بشناسید، فردا هشتگ نه به اعدام نزنید!»، ساعدنیوز.]</ref> همچنین، استفاده از خودرو برای زیر گرفتن عمدی مأموران و بهکارگیری سلاحهای سردی همچون [[قمه]]، [[شمشیر]] و چوبهای میخدار در گزارشها آمده است که مقامات آن را نشاندهندهٔ یک برنامه از پیش تمرین شده برای کشتهسازی و ایجاد رعب و وحشت حداکثری در میان مردم و نیروهای حافظ امنیت میدانند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1351991/تصاویر-به-شهادت-رساندن-مامورین-پلیس-با-شلیک-چاقو-زیر-گرفتن-و-آتش-زدن «تصاویر به شهادت رساندن مأمورین پلیس با شلیک، چاقو، زیر گرفتن و آتش زدن»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
== دستهبندی جانباختگان == | == دستهبندی جانباختگان == | ||
[[سید علی خامنهای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانی [[۲۷ | [[سید علی خامنهای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانی [[۲۷ دی]] ۱۴۰۴ش، جانباختگان حوادث دی را به سه دسته تقسیم کرد: | ||
=== مدافعان امنیت === | === مدافعان امنیت === | ||
| خط ۲۵: | خط ۵۶: | ||
== کودکان و نوجوانان شهید == | == کودکان و نوجوانان شهید == | ||
[[پرونده:شهدای اغتشاشات دی ۱۴۰۴-2.png|جایگزین=سپهر ابراهیمی از شهدای اغتشاشات دی 1404|بندانگشتی|سپهر ابراهیمی از شهدای اغتشاشات دی 1404]] | |||
به گزارش رسانهها [[کودک|کودکان]] از جمله آسیبپذیرترین گروههایی بودند که در جریان اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش ایران، جان باختند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86054773/آنیلا-ملینا-و-بهار-دخترکانی-که-نقاب-در-خاک-کشیدند «آنیلا، ملینا و بهار؛ دخترکانی که چهره در نقاب خاک کشیدند»، خبرگزاری ایرنا؛][https://www.tabnak.ir/fa/news/1352371/بهار-ملینا-و-آنیلا-سه-جانباخته-مشهور-دیماه «بهار، ملینا و آنیلا؛ سه جانباخته مشهور دیماه»، وبسایت تابناک.]</ref> اگرچه آمار دقیق و نهایی تمامی جانباختگان زیر ۱۸ سال بهصورت رسمی منتشر نشده است،<ref>[https://www.salamatnews.com/news/395362/آمار-جانباختگان-دانش-آموزی-در-اعتراضات-مشخص-نیست «آمار جانباختگان دانشآموزی در اعتراضات مشخص نیست»، سلامتنیوز.]</ref> اما جزئیات شهادت تعدادی از این خردسالان و [[نوجوان|نوجوانان]] بهدلیل ماهیت حادثه و مظلومیت قربانیان، به نمادی از تلخیهای این دوره از ناآرامیها بدل شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86054773/آنیلا-ملینا-و-بهار-دخترکانی-که-نقاب-در-خاک-کشیدند «آنیلا، ملینا و بهار؛ دخترکانی که چهره در نقاب خاک کشیدند»، خبرگزاری ایرنا؛][https://www.tabnak.ir/fa/news/1352371/بهار-ملینا-و-آنیلا-سه-جانباخته-مشهور-دیماه «بهار، ملینا و آنیلا؛ سه جانباخته مشهور دیماه»، وبسایت تابناک.]</ref> | به گزارش رسانهها [[کودک|کودکان]] از جمله آسیبپذیرترین گروههایی بودند که در جریان اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش ایران، جان باختند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86054773/آنیلا-ملینا-و-بهار-دخترکانی-که-نقاب-در-خاک-کشیدند «آنیلا، ملینا و بهار؛ دخترکانی که چهره در نقاب خاک کشیدند»، خبرگزاری ایرنا؛][https://www.tabnak.ir/fa/news/1352371/بهار-ملینا-و-آنیلا-سه-جانباخته-مشهور-دیماه «بهار، ملینا و آنیلا؛ سه جانباخته مشهور دیماه»، وبسایت تابناک.]</ref> اگرچه آمار دقیق و نهایی تمامی جانباختگان زیر ۱۸ سال بهصورت رسمی منتشر نشده است،<ref>[https://www.salamatnews.com/news/395362/آمار-جانباختگان-دانش-آموزی-در-اعتراضات-مشخص-نیست «آمار جانباختگان دانشآموزی در اعتراضات مشخص نیست»، سلامتنیوز.]</ref> اما جزئیات شهادت تعدادی از این خردسالان و [[نوجوان|نوجوانان]] بهدلیل ماهیت حادثه و مظلومیت قربانیان، به نمادی از تلخیهای این دوره از ناآرامیها بدل شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86054773/آنیلا-ملینا-و-بهار-دخترکانی-که-نقاب-در-خاک-کشیدند «آنیلا، ملینا و بهار؛ دخترکانی که چهره در نقاب خاک کشیدند»، خبرگزاری ایرنا؛][https://www.tabnak.ir/fa/news/1352371/بهار-ملینا-و-آنیلا-سه-جانباخته-مشهور-دیماه «بهار، ملینا و آنیلا؛ سه جانباخته مشهور دیماه»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
