انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۹: خط ۲۹:
'''''انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی؛''''' بمب‌گذاری در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در تهران.
'''''انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی؛''''' بمب‌گذاری در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در تهران.


انفجار دفتر [[حزب جمهوری اسلامی]] که در [[ایران]] از آن با عنوان فاجعهٔ هفتم تیر یاد می‌شود، رویدادی است که در تاریخ [[۷ تیر]] ۱۳۶۰ش در [[تهران]] رخ داد. در این حادثه، دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی با بمب‌گذاری منهدم شد و ۷۲ تن از اعضای این حزب از جمله [[سید محمد بهشتی]]، رئیس دیوان عالی کشور و دبیرکل حزب، به همراه جمعی از وزیران و نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] کشته شدند. این رویداد در بستر تنش‌های سیاسی و امنیتی سال‌های آغازین پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران رخ داد و یکی از مهم‌ترین حملات تروریستی تاریخ معاصر ایران به‌شمار می‌آید.
انفجار دفتر [[حزب جمهوری اسلامی]] که در [[ایران]] از آن با عنوان فاجعهٔ هفتم تیر یاد می‌شود، رویدادی است که در تاریخ [[۷ تیر]] ۱۳۶۰ش در [[تهران]] رخ داد. در این حادثه، دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی با بمب‌گذاری منهدم شد و ۷۲ تن از اعضای این حزب از جمله [[سید محمد حسینی بهشتی]]، رئیس دیوان عالی کشور و دبیرکل حزب، به همراه جمعی از وزیران و نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] کشته شدند. این رویداد در بستر تنش‌های سیاسی و امنیتی سال‌های آغازین پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] رخ داد و یکی از مهم‌ترین حملات تروریستی تاریخ معاصر ایران به‌شمار می‌آید.


== معرفی حزب جمهوری اسلامی ==
== معرفی حزب جمهوری اسلامی ==
خط ۳۵: خط ۳۵:


== شرح رویداد ==
== شرح رویداد ==
دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در تهران واقع در منطقه سرچشمهٔ تهران، روز [[یکشنبه]] [[۷ تیر|هفتم تیرماه]] ۱۳۶۰ش میزبان یکی از جلسات هفتگی این حزب بود. در این نشست، جمعی از اعضای حزب، نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] و شماری از وزرای دولت حضور داشتند. در ساعت ۲۱ و در حالی که [[سید محمد بهشتی]] مشغول سخنرانی بود، دو بمب با قدرت تخریبی بالا در محل دفتر مرکزی حزب منفجر شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3692963/جنایت-نافرجام-تفاله-های-شیطان-اعتراف-رجوی-به-انفجار-حزب-جمهوری «جنایت نافرجام تفاله‌های شیطان/ اعتراف رجوی به انفجار حزب جمهوری»، خبرگزاری مهر.]</ref>
دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در تهران واقع در منطقه سرچشمهٔ تهران، روز [[یکشنبه]] [[۷ تیر|هفتم تیرماه]] ۱۳۶۰ش میزبان یکی از جلسات هفتگی این حزب بود. در این نشست، جمعی از اعضای حزب، نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] و شماری از وزرای دولت حضور داشتند. در ساعت ۲۱ و در حالی که [[سید محمد حسینی بهشتی]] مشغول سخنرانی بود، دو بمب با قدرت تخریبی بالا در محل دفتر مرکزی حزب منفجر شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3692963/جنایت-نافرجام-تفاله-های-شیطان-اعتراف-رجوی-به-انفجار-حزب-جمهوری «جنایت نافرجام تفاله‌های شیطان/ اعتراف رجوی به انفجار حزب جمهوری»، خبرگزاری مهر.]</ref>


بر اساس گزارش‌ها، انفجار موجب فروریختن بخشی از ساختمان دفتر مرکزی حزب و آسیب به ساختمان‌های اطراف شد. شمار زیادی از حاضران زیر آوار گرفتار شدند و عملیات امداد و انتقال مصدومان به بیمارستان‌ها آغاز گردید. همچنین، نیروهای نظامی و انتظامی برای حفظ نظم و امنیت در محل حادثه و مراکز درمانی مستقر شدند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/267182/بازخوانی-فاجعه-تروریستی-هفتم-تیر-زندگینامه-شهدا «بازخوانی فاجعه تروریستی هفتم تیر + زندگینامه شهدا»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
بر اساس گزارش‌ها، انفجار موجب فروریختن بخشی از ساختمان دفتر مرکزی حزب و آسیب به ساختمان‌های اطراف شد. شمار زیادی از حاضران زیر آوار گرفتار شدند و عملیات امداد و انتقال مصدومان به بیمارستان‌ها آغاز گردید. همچنین، نیروهای نظامی و انتظامی برای حفظ نظم و امنیت در محل حادثه و مراکز درمانی مستقر شدند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/267182/بازخوانی-فاجعه-تروریستی-هفتم-تیر-زندگینامه-شهدا «بازخوانی فاجعه تروریستی هفتم تیر + زندگینامه شهدا»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
خط ۴۴: خط ۴۴:


== زمینه‌ها ==
== زمینه‌ها ==
به‌گفتهٔ برخی تحلیلگران، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در چارچوب [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران]] و موجی از ترورهای سیاسی تفسیر شده است که از ماه‌های نخست پس از پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷]]<nowiki/>ش توسط گروه‌های مخالف با نظام حاکم، علیه برخی شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در ایران رخ داد. در این دوره، چندین ترور و سوءقصد علیه چهره‌های شناخته‌شده صورت گرفت که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به ترور [[محمدولی قرنی]] و [[مرتضی مطهری]] و نیز سوءقصد به اکبر هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۵۸ش اشاره کرد؛ اقداماتی که به [[گروه فرقان]] نسبت داده شده است. در ادامه همان سال نیز افرادی مانند [[مهدی عراقی]]، [[سید محمدعلی قاضی طباطبایی]] و [[محمد مفتح]] در حملات جداگانه ترور شدند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=26774 ««ترور برای مهار انقلاب»، وب‌سایت دیگران.]</ref>
به‌گفتهٔ برخی تحلیلگران، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در چارچوب [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران]] و موجی از ترورهای سیاسی تفسیر شده است که از ماه‌های نخست پس از پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷]]<nowiki/>ش توسط گروه‌های مخالف با نظام حاکم، علیه برخی شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در ایران رخ داد. در این دوره، چندین ترور و سوءقصد علیه چهره‌های شناخته‌شده صورت گرفت که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به ترور [[محمدولی قرنی]] و [[مرتضی مطهری]] و نیز سوءقصد به اکبر هاشمی رفسنجانی در ۱۳۵۸ش اشاره کرد؛ اقداماتی که به [[گروه فرقان]] نسبت داده شده است. در ادامه همان سال نیز افرادی مانند [[مهدی عراقی]]، [[سید محمدعلی قاضی طباطبایی]] و [[محمد مفتح]] در حملات جداگانه ترور شدند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=26774 ««ترور برای مهار انقلاب»، وب‌سایت دیگران.]</ref>


در [[بهمن (ماه)|بهمن]] ۱۳۵۸ش [[ابوالحسن بنی‌صدر]] به ریاست‌جمهوری رسید، اما به‌تدریج میان او و برخی نهادهای انقلابی اختلافاتی پدید آمد. این تنش‌ها در [[۳۰ خرداد]] ۱۳۶۰ش با تصویب طرح عدم کفایت سیاسی او در مجلس شورای اسلامی به اوج رسید و در [[۱ تیر]] همان سال، [[سید روح‌الله خمینی]] حکم عزل وی را صادر کرد. در همان روز، سازمان مجاهدین خلق اعلام کرد که وارد مبارزه مسلحانه علیه جمهوری اسلامی شده است.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref>
در [[بهمن (ماه)|بهمن]] ۱۳۵۸ش [[ابوالحسن بنی‌صدر]] به ریاست‌جمهوری رسید، اما به‌تدریج میان او و برخی نهادهای انقلابی اختلافاتی پدید آمد. این تنش‌ها در [[۳۰ خرداد]] ۱۳۶۰ش با تصویب طرح عدم کفایت سیاسی او در مجلس شورای اسلامی به اوج رسید و در [[۱ تیر]] همان سال، [[امام خمینی]] حکم عزل وی را صادر کرد. در همان روز، [[سازمان مجاهدین خلق]] اعلام کرد که وارد مبارزه مسلحانه علیه جمهوری اسلامی شده است.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref>


بر پایهٔ برخی گزارش‌ها، این سازمان سیدمحمد بهشتی را از چهره‌های اثرگذار در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی می‌دانست و حذف او را عاملی برای تضعیف نظام ارزیابی می‌کرد. در [[۶ تیر]] ۱۳۶۰ش نیز سیدعلی خامنه‌ای در [[مسجد ابوذر تهران]] هدف سوءقصد قرار گرفت و روز بعد، انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی به شهادت بهشتی و شماری از اعضای این حزب انجامید.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref>
بر پایهٔ برخی گزارش‌ها، این سازمان [[سیدمحمد حسینی بهشتی]] را از چهره‌های اثرگذار در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی می‌دانست و حذف او را عاملی برای تضعیف نظام ارزیابی می‌کرد. در [[۶ تیر]] ۱۳۶۰ش نیز [[سیدعلی خامنه‌ای]] در [[مسجد ابوذر تهران]] هدف سوءقصد قرار گرفت و روز بعد، انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی به شهادت بهشتی و شماری از اعضای این حزب انجامید.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref>


برخی رسانه‌های خارجی این حادثه را در چارچوب بحران‌های سیاسی داخلی ایران تحلیل کردند و عزل بنی‌صدر و تشدید اختلافات سیاسی را از عوامل افزایش تنش در کشور دانستند.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9075/حادثه‌ی-هفتم-تیر-در-نگاه-مطبوعات-و-خبرگزاری‌های-خارجی «حادثه‌ی هفتم تیر در نگاه مطبوعات و خبرگزاری‌های خارجی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
برخی رسانه‌های خارجی این حادثه را در چارچوب بحران‌های سیاسی داخلی ایران تحلیل کردند و عزل بنی‌صدر و تشدید اختلافات سیاسی را از عوامل افزایش تنش در کشور دانستند.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9075/حادثه‌ی-هفتم-تیر-در-نگاه-مطبوعات-و-خبرگزاری‌های-خارجی «حادثه‌ی هفتم تیر در نگاه مطبوعات و خبرگزاری‌های خارجی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
خط ۶۱: خط ۶۱:
|-
|-
!'''۱'''
!'''۱'''
|'''سید محمد بهشتی'''
|'''[[سید محمد حسینی بهشتی]]'''
|دکترای فلسفه / اجتهاد
|دکترای فلسفه / اجتهاد
|دبیرکل حزب جمهوری اسلامی و رئیس دیوان عالی کشور
|دبیرکل حزب جمهوری اسلامی و رئیس دیوان عالی کشور
|از روحانیون مؤثر در [[انقلاب اسلامی ایران]]،
|از روحانیون مؤثر در [[انقلاب اسلامی ایران]]،
مؤسس [[جامعه روحانیت مبارز تهران|جامعهٔ روحانیت مبارز تهران]] و از بنیانگذاران [[حزب جمهوری اسلامی]]
مؤسس [[جامعه روحانیت مبارز تهران]] و از بنیانگذاران [[حزب جمهوری اسلامی]]
|-
|-
!'''۲'''
!'''۲'''
خط ۵۰۲: خط ۵۰۲:


== بازماندگان حادثه ==
== بازماندگان حادثه ==
[[پرونده:انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی3.jpg|جایگزین= سید علی خامنه‌ای بعد از انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی|بندانگشتی|حضور سید علی خامنه‌ای بعد از انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی]]
[[پرونده:انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی3.jpg|جایگزین= سید علی خامنه‌ای بعد از انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی|بندانگشتی|حضور [[سید علی خامنه‌ای]] بعد از انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی]]
شماری از شخصیت‌های سیاسی در جلسه دعوت بودند، اما به‌دلایل مختلف در زمان حادثه حضور نداشتند یا پیش از وقوع انفجار آن را ترک کرده بودند. از جمله [[محمدعلی رجایی]] به‌دلیل اشتغال به کارهای اجرایی در جلسه شرکت نکرد. [[محمدجواد باهنر]] نیز در این نشست حضور نداشت. [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] پیش از انفجار جلسه را ترک کرده بود. [[علی‌اکبر ناطق نوری]]، [[محمدرضا مهدوی کنی]]، [[علی قدوسی]] و [[حبیب‌الله عسگراولادی]] نیز به‌دلایل مختلف در زمان وقوع انفجار در ساختمان حزب حاضر نبودند.<ref>[https://navideshahed.com/fa/print/509300 «فاجعه هفتم تیر و معرفی شهدای خوزستان»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref> [[سید علی خامنه‌ای|سیدعلی خامنه‌ای]] یک روز قبل در حملهٔ تروریستی مجروح شده و در [[بیمارستان]] بستری بود.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6982616/نخستین-واکنش-آیت‌الله-خامنه‌ای-به-فاجعه-هفتم‌تیر-و-شهادت-آیت‌الله-بهشتی-فیلم «نخستین واکنش آیت‌الله خامنه‌ای به فاجعه هفتم‌تیر و شهادت آیت‌الله بهشتی»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
شماری از شخصیت‌های سیاسی در جلسه دعوت بودند، اما به‌دلایل مختلف در زمان حادثه حضور نداشتند یا پیش از وقوع انفجار آن را ترک کرده بودند. از جمله [[محمدعلی رجایی]] به‌دلیل اشتغال به کارهای اجرایی در جلسه شرکت نکرد. [[محمدجواد باهنر]] نیز در این نشست حضور نداشت. [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] پیش از انفجار جلسه را ترک کرده بود. [[علی‌اکبر ناطق نوری]]، [[محمدرضا مهدوی کنی]]، [[علی قدوسی]] و [[حبیب‌الله عسگراولادی]] نیز به‌دلایل مختلف در زمان وقوع انفجار در ساختمان حزب حاضر نبودند.<ref>[https://navideshahed.com/fa/print/509300 «فاجعه هفتم تیر و معرفی شهدای خوزستان»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref> [[سید علی خامنه‌ای|سیدعلی خامنه‌ای]] یک روز قبل در حملهٔ تروریستی مجروح شده و در [[بیمارستان]] بستری بود.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6982616/نخستین-واکنش-آیت‌الله-خامنه‌ای-به-فاجعه-هفتم‌تیر-و-شهادت-آیت‌الله-بهشتی-فیلم «نخستین واکنش آیت‌الله خامنه‌ای به فاجعه هفتم‌تیر و شهادت آیت‌الله بهشتی»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>