(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۳۴: خط ۳۴:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
پژوهشگران [[علوم قرآنی]]، [[سنت‌های الهی]] را به‌معنای قوانین و روش‌های تغییرناپذیری دانسته‌اند که [[خدا|خداوند]] بر اساس [[حکمت]] خود، [[نظام هستی]] و جوامع بشری را بر پایهٔ آنها اداره می‌کند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1708133/سنت-های-الهی-در-باب-ظهور-و-سقوط-تمدن-ها-از-نظر-علامه-طباطبایی?q=سنتهای%20الهی&score=274877907000.0&rownumber=1 حبیبی و تیموری، «سنت‌های الهی در باب ظهور و سقوط تمدن‌ها از نظر علامه طباطبائی»، 1397ش، ص12.]</ref> بر اساس منابع لغوی، واژهٔ [[سنت]] به‌معنای راه و روش رایجی است که استمرار دارد.<ref>[https://vajehyab.com/?q=سنّت&d= دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ سنت، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> از دیدگاه [[تفسیر قرآن|مفسران]]، این سنت‌ها لزوماً به‌معنای صدور فعل بی‌واسطه از جانب خداوند نیست، بلکه گاه از طریق اسباب طبیعی و گاه فراطبیعی جریان می‌یابند. پژهشگران سنت الهی را ضابطهٔ انجام فعل الهی و روش‌های تدبیر امور عالم و آدم معرفی می‌کنند<ref>مصباح یزدی، جامعه و تاریخ از دیدگاه تاریخ، 1391ش، ص409.</ref> که در امت‌های پیشین نیز جاری بوده و عمومیت و تغییرناپذیری آنها از اصول مسلم قرآنی است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1374ش، ج16، ص340.</ref> بر این اساس، یکی از کاربردهای مهم این مفهوم، [[قانونمندی تاریخ]] و جوامع انسانی است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1374ش، ج4، ص21.</ref> به باور برخی از صاحب‌نظران دو نوع [[قانون]] بر این جهان حاکم است؛ دستهٔ نخست قوانینی که در سطح ظاهر جهان طبیعت حاکم است و همه آن را درک می‌کنند. از این دسته به [[قوانین طبیعی]] تعبیر می‌شود. دستهٔ دیگر، فراتر از ادراکات حسی وجود دارد و از آن به سنت‌های الهی تعبیر شده است که با اداراکات مادی صرف قدرت فهم آنها وجود ندارد. تحقق این قوانین نیز از طریق ارادهٔ خود [[انسان]] فراهم می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=46976 «بیانات در دیدار مردم قم»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
پژوهشگران [[علوم قرآنی]]، [[سنت‌های الهی]] را به‌معنای قوانین و روش‌های تغییرناپذیری دانسته‌اند که [[خدا|خداوند]] بر اساس [[حکمت]] خود، [[نظام هستی]] و جوامع بشری را بر پایهٔ آنها اداره می‌کند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1708133/سنت-های-الهی-در-باب-ظهور-و-سقوط-تمدن-ها-از-نظر-علامه-طباطبایی?q=سنتهای%20الهی&score=274877907000.0&rownumber=1 حبیبی و تیموری، «سنت‌های الهی در باب ظهور و سقوط تمدن‌ها از نظر علامه طباطبائی»، 1397ش، ص12.]</ref> قوانین جامعه‌شناختی را می‌توان با اقتباس از قرآن کریم، سنت‌های الهی در تدبیر جوامع نامید.<ref>مصباح‌یزدی، جامعه و تاریخ از نگاه قرآن، 1391ش، ص469.</ref> بر اساس منابع لغوی، واژهٔ [[سنت]] به‌معنای راه و روش رایجی است که استمرار دارد.<ref>[https://vajehyab.com/?q=سنّت&d= دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ سنت، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> از دیدگاه [[تفسیر قرآن|مفسران]]، این سنت‌ها لزوماً به‌معنای صدور فعل بی‌واسطه از جانب خداوند نیست، بلکه گاه از طریق اسباب طبیعی و گاه فراطبیعی جریان می‌یابند. پژهشگران سنت الهی را ضابطهٔ انجام فعل الهی و روش‌های تدبیر امور عالم و آدم معرفی می‌کنند<ref>مصباح یزدی، جامعه و تاریخ از دیدگاه تاریخ، 1391ش، ص409.</ref> که در امت‌های پیشین نیز جاری بوده و عمومیت و تغییرناپذیری آنها از اصول مسلم قرآنی است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1374ش، ج16، ص340.</ref> بر این اساس، یکی از کاربردهای مهم این مفهوم، [[قانونمندی تاریخ]] و جوامع انسانی است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1374ش، ج4، ص21.</ref> به باور برخی از صاحب‌نظران دو نوع [[قانون]] بر این جهان حاکم است؛ دستهٔ نخست قوانینی که در سطح ظاهر جهان طبیعت حاکم است و همه آن را درک می‌کنند. از این دسته به [[قوانین طبیعی]] تعبیر می‌شود. دستهٔ دیگر، فراتر از ادراکات حسی وجود دارد و از آن به سنت‌های الهی تعبیر شده است که با اداراکات مادی صرف قدرت فهم آنها وجود ندارد. تحقق این قوانین نیز از طریق ارادهٔ خود [[انسان]] فراهم می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=46976 «بیانات در دیدار مردم قم»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>


== مبانی ==
== مبانی ==
خط ۱۷۴: خط ۱۷۴:
* '''رسوایی جبهه باطل''': آشکارشدن چهرهٔ واقعی قدرت‌های غربی در حوادث [[فلسطین]] به‌ویژه [[غزه]]، از دیدگاه صاحب‌نظران مسلمان در چارچوب [[سنت رسوایی باطل]] قابل ارزیابی است. به باور آنان، این پدیده نشان می‌دهد که باطل با وجود برخورداری از امکانات رسانه‌ای گسترده، در نهایت دچار انزوا و رسوایی در [[افکار عمومی]] می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3129 «سنت‌های الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
* '''رسوایی جبهه باطل''': آشکارشدن چهرهٔ واقعی قدرت‌های غربی در حوادث [[فلسطین]] به‌ویژه [[غزه]]، از دیدگاه صاحب‌نظران مسلمان در چارچوب [[سنت رسوایی باطل]] قابل ارزیابی است. به باور آنان، این پدیده نشان می‌دهد که باطل با وجود برخورداری از امکانات رسانه‌ای گسترده، در نهایت دچار انزوا و رسوایی در [[افکار عمومی]] می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3129 «سنت‌های الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
* '''پیروزی در جنگ ۱۲ روزه''': به باور صاحب‌نظران مسلمان، پیروزی ایران در جنگ ۱۲ روزه‌ای که اسرائیل در بهار ۱۴۰۴ش تحمیل کرد آبرویی برای ایران و کشورهای اسلامی فراهم آورد و نشان داد که خداوند یاری‌گر کسانی است که در راه حق استقامت ورزند. این دفاع پیروزمندانه، وحشت را بر دشمنان [[امت اسلامی]] مستولی کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/05/12/3362390/پیروزی-ایران-اسلامی-در-دفاع-12-روزه-براساس-سنت-نصرت-الهی-بود شبیری زنجانی، «پیروزی ایران اسلامی در دفاع 12 روزه براساس سنت نصرت الهی بود»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* '''پیروزی در جنگ ۱۲ روزه''': به باور صاحب‌نظران مسلمان، پیروزی ایران در جنگ ۱۲ روزه‌ای که اسرائیل در بهار ۱۴۰۴ش تحمیل کرد آبرویی برای ایران و کشورهای اسلامی فراهم آورد و نشان داد که خداوند یاری‌گر کسانی است که در راه حق استقامت ورزند. این دفاع پیروزمندانه، وحشت را بر دشمنان [[امت اسلامی]] مستولی کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/05/12/3362390/پیروزی-ایران-اسلامی-در-دفاع-12-روزه-براساس-سنت-نصرت-الهی-بود شبیری زنجانی، «پیروزی ایران اسلامی در دفاع 12 روزه براساس سنت نصرت الهی بود»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* '''نابودی اسراییل''': به باور صاحب‌نظران مسلمان، نابودی قریب‌الوقوع اسراییل بر اساس سه سنت الهی قابل تبیین است: نخست، سنت عقوبت سریع ستمگرانی که مؤمنان را از سرزمین‌های‌شان آواره کرده‌اند؛ بر اساس آیات ۷۶ و ۷۷ [[سوره اسراء|سورهٔ اسراء]]، هر قومی که پیامبران و مؤمنان را از دیارشان بیرون کند، خیلی زود دچار عذاب الهی می‌شوند. دوم، سنت عقوبت ظالمان به دست مؤمنان شایسته؛ مطابق آیه ۱۴ [[سوره توبه]]، خداوند عذاب دشمنان اسلام را مشروط به مجاهدت مؤمنان کرده است و اگر مؤمنان وارد میدان مبارزه شوند، قطعاً جبههٔ باطل دچار اضمحلال خواهد شد. سوم، سنت ظهور حق و محو باطل؛ بر اساس آیهٔ ۸۱ سورهٔ اسراء، هرچه جلوهٔ حق کامل‌تر شود، نابودی باطل سریع‌تر رخ می‌دهد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=41352 «تبیین قرآنی نابودی رژیم صهیونیستی در آینده نزدیک»، وب‌سایت دیگران.]</ref>
* '''نابودی اسرائیل''': به باور صاحب‌نظران مسلمان، نابودی قریب‌الوقوع اسرائیل بر اساس سه سنت الهی قابل تبیین است: نخست، سنت عقوبت سریع ستمگرانی که مؤمنان را از سرزمین‌های‌شان آواره کرده‌اند؛ بر اساس آیات ۷۶ و ۷۷ [[سوره اسراء|سورهٔ اسراء]]، هر قومی که پیامبران و مؤمنان را از دیارشان بیرون کند، خیلی زود دچار عذاب الهی می‌شوند. دوم، سنت عقوبت ظالمان به دست مؤمنان شایسته؛ مطابق آیه ۱۴ [[سوره توبه]]، خداوند عذاب دشمنان اسلام را مشروط به مجاهدت مؤمنان کرده است و اگر مؤمنان وارد میدان مبارزه شوند، قطعاً جبههٔ باطل دچار اضمحلال خواهد شد. سوم، سنت ظهور حق و محو باطل؛ بر اساس آیهٔ ۸۱ سورهٔ اسراء، هرچه جلوهٔ حق کامل‌تر شود، نابودی باطل سریع‌تر رخ می‌دهد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=41352 «تبیین قرآنی نابودی رژیم صهیونیستی در آینده نزدیک»، وب‌سایت دیگران.]</ref>


== انتظار نصرت الهی در ایران ==
== انتظار نصرت الهی در ایران ==