بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =افتخارالسلطنه.jpg
| تصویر            =افتخارالسلطنه.jpg
| زیرنویس تصویر    =افتخارالسلطنه دختر ناصرالدین شاه
| زیرنویس تصویر    =افتخارالسلطنه دختر ناصرالدین شاه
| image_alt        =افتخارالسلطنه
| image_alt        =افتخارالسلطنه
| فایل پادکست      =
| فایل پادکست      =افتخارالسلطنه.ogg
| حجم فایلپادکست    =
| حجم فایلپادکست    =8/72
| تاریخ پادکست      =
| تاریخ پادکست      =22/2-1405
| زیرنویس عنوان    =
| زیرنویس عنوان    =
 
| عنوان اصلی        =
| عنوان اصلی        =  
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان انگلیسی    =  
| عنوان عربی        =
| عنوان عربی        =  
| عنوان علمی        =
| عنوان علمی        =  
| شاخه علمی        =
| شاخه علمی        =  
| نوع مفهوم        =
| نوع مفهوم        =  
| معنای اصطلاحی      =
| معنای اصطلاحی      =  
| حوزه کاربرد      =
| حوزه کاربرد      =  
| گستره جغرافیایی  =
| گستره جغرافیایی  =  
| منشأ تاریخی      =
| منشأ تاریخی      =  
| نخستین کاربرد    =
 
| ریشه واژه        =
| نخستین کاربرد    =  
| مرتبط با          =
| ریشه واژه        =  
| اهمیت            =
| مرتبط با          =  
| مبدع              =
| اهمیت            =  
| مروج              =
| مبدع              =  
| مقدس برای        =
| مروج              =  
| مورد احترام      =
| مقدس برای        =  
| آثار مرتبط        =
| مورد احترام      =  
| آثار مرتبط        =  
}}
}}
'''افتخارالسلطنه'''؛ از زنان درباری دورهٔ قاجار و اوایل دوره پهلوی.
'''افتخارالسلطنه'''؛ از زنان درباری دورهٔ قاجار و اوایل دوره پهلوی.


افتخارالسلطنه (ایران‌الملوک) از زنان وابسته به دربار در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی بود. او با تکیه بر ثروت موروثی و پیوندهای خانوادگی جایگاهی ممتاز داشت، اما تصمیم‌های شخصی‌اش، از جمله جدایی از خانواده و ازدواج‌های ناموفق، به از دست رفتن بخش مهمی از دارایی‌ها و جایگاه اجتماعی‌اش انجامید. نام او در حافظه فرهنگی بیشتر به واسطه ارتباط با عارف قزوینی و تصنیف «افتخار آفاق» باقی مانده است، در حالی که این رابطه نیز در منابع با روایت‌های متفاوت و گاه مبهم همراه است. در عرصه اجتماعی و سیاسی، هرچند از حمایت او از مشروطه و حضورش در انجمن‌های زنان یاد شده، این فعالیت‌ها همواره با ارزیابی‌های انتقادی همراه بوده و برخی پژوهش‌ها آن‌ها را در چارچوب جریان‌های نخبه‌گرا و وابسته به قدرت تحلیل کرده‌اند. در موضوع کشف حجاب نیز، در برخی منابع به همراهی یا همسویی افتخارالسلطنه با سیاست‌های دوره پهلوی اشاره شده است؛ همراهی‌ای که بیش از آن‌که برخاسته از کنش اجتماعی فراگیر باشد، در امتداد تحولات تحمیلی از بالا و محدود به محافل خاص ارزیابی شده است.  
افتخارالسلطنه (ایران‌الملوک) از زنان وابسته به دربار در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی بود. او با تکیه بر ثروت موروثی و پیوندهای خانوادگی جایگاهی ممتاز داشت، اما تصمیم‌های شخصی‌اش، از جمله جدایی از خانواده و ازدواج‌های ناموفق، به از دست رفتن بخش مهمی از دارایی‌ها و جایگاه اجتماعی‌اش انجامید. نام او در حافظه فرهنگی بیشتر به واسطه ارتباط با عارف قزوینی و تصنیف «افتخار آفاق» باقی مانده است، در حالی که این رابطه نیز در منابع با روایت‌های متفاوت و گاه مبهم همراه است. در عرصه اجتماعی و سیاسی، هرچند از حمایت او از مشروطه و حضورش در انجمن‌های زنان یاد شده، این فعالیت‌ها همواره با ارزیابی‌های انتقادی همراه بوده و برخی پژوهش‌ها آن‌ها را در چارچوب جریان‌های نخبه‌گرا و وابسته به قدرت تحلیل کرده‌اند. در موضوع کشف حجاب نیز، در برخی منابع به همراهی یا همسویی افتخارالسلطنه با سیاست‌های دوره پهلوی اشاره شده است؛ همراهی‌ای که بیش از آن‌که برخاسته از کنش اجتماعی فراگیر باشد، در امتداد تحولات تحمیلی از بالا و محدود به محافل خاص ارزیابی شده است.


== زندگی خانوادگی ==
== زندگی خانوادگی ==
افتخارالسلطنه (ایران‌الملوک) از زنان مرتبط با دربار در اواخر دورهٔ قاجار و اوایل دوره پهلوی بود.<ref>[http://www.wwqi-staging.com/fa/items/1261A60.html «دنیای زنان در عصر قاجار»، وب‌سایت دانشگاه هاروارد.]</ref> او در سال ۱۲۴۹ش، در دوران سلطنت [[ناصرالدین‌شاه]] قاجار، متولد شد.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/991424/عکس-چهرۀ-متفاوت-ایران-دختر-ناصرالدین-شاه-در-دوران-پیری «عکس، چهرۀ متفاوت ایران، دختر ناصرالدین شاه در دوران پیری»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref> ایران‌الملوک [[دختر]] لیلی‌خانم یوشی، از همسران ناصرالدین‌شاه قاجار، و خواهرزادهٔ عایشه‌خانم، از دیگر همسران شاه، بود. دایی او سردار امجد نوری از افراد وابسته به دستگاه دربار قاجار به‌ شمار می‌رفت.<ref>[https://azadamirkhizi.blogfa.com/post/603 «افتخارالسلطنه»، وبلاگ آزاد امیرخیزی.]</ref>
افتخارالسلطنه (ایران‌الملوک) از زنان مرتبط با دربار در اواخر دورهٔ قاجار و اوایل دوره پهلوی بود.<ref>[http://www.wwqi-staging.com/fa/items/1261A60.html «دنیای زنان در عصر قاجار»، وب‌سایت دانشگاه هاروارد.]</ref> او در سال ۱۲۴۹ش، در دوران سلطنت [[ناصرالدین‌شاه]] قاجار، متولد شد.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/991424/عکس-چهرۀ-متفاوت-ایران-دختر-ناصرالدین-شاه-در-دوران-پیری «عکس، چهرۀ متفاوت ایران، دختر ناصرالدین شاه در دوران پیری»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref> ایران‌الملوک [[دختر]] لیلی‌خانم یوشی، از همسران ناصرالدین‌شاه قاجار، و خواهرزادهٔ عایشه‌خانم، از دیگر همسران شاه، بود. دایی او سردار امجد نوری از افراد وابسته به دستگاه دربار قاجار به‌شمار می‌رفت.<ref>[https://azadamirkhizi.blogfa.com/post/603 «افتخارالسلطنه»، وبلاگ آزاد امیرخیزی.]</ref>


افتخارالسلطنه از طریق [[مادر]] و خالهٔ خود که هر دو از همسران ناصرالدین‌شاه بودند، وارث اموالی قابل توجه شد. این میراث موجب شد که در زمان ازدواج، از نظر دارایی در میان زنان وابسته به دربار جایگاه برجسته‌ای داشته باشد. افتخارالسلطنه نخست با پسر دایی خود، میرزا ابراهیم‌خان انتظام‌الدوله نوری، [[ازدواج]] کرد. منابع معاصر از گستردگی [[جهیزیه|جهیزیهٔ]] او در این ازدواج یاد کرده‌اند و به حجم قابل توجه اموال و جواهرات اشاره شده است. حاصل این ازدواج سه دختر به نام‌های فخرالزمان، آفاق‌الدوله و اشرف‌الدوله و یک پسر به نام عباس امجدی بود.<ref>[https://azadamirkhizi.blogfa.com/post/603 «افتخارالسلطنه»، وبلاگ آزاد امیرخیزی.]</ref>
افتخارالسلطنه از طریق [[مادر]] و خالهٔ خود که هر دو از همسران ناصرالدین‌شاه بودند، وارث اموالی قابل توجه شد. این میراث موجب شد که در زمان ازدواج، از نظر دارایی در میان زنان وابسته به دربار جایگاه برجسته‌ای داشته باشد. افتخارالسلطنه نخست با پسر دایی خود، میرزا ابراهیم‌خان انتظام‌الدوله نوری، [[ازدواج]] کرد. منابع معاصر از گستردگی [[جهیزیه|جهیزیهٔ]] او در این ازدواج یاد کرده‌اند و به حجم قابل توجه اموال و جواهرات اشاره شده است. حاصل این ازدواج سه دختر به نام‌های فخرالزمان، آفاق‌الدوله و اشرف‌الدوله و یک پسر به نام عباس امجدی بود.<ref>[https://azadamirkhizi.blogfa.com/post/603 «افتخارالسلطنه»، وبلاگ آزاد امیرخیزی.]</ref>
خط ۷۹: خط ۷۷:
* «گفت‌وگو با فاطمه قاضیها، به بهانه انتشار کتاب دختران ناصرالدین شاه»، وب‌سایت مرکز دائرهٔ المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۹ تیر ۱۴۰۰ش.
* «گفت‌وگو با فاطمه قاضیها، به بهانه انتشار کتاب دختران ناصرالدین شاه»، وب‌سایت مرکز دائرهٔ المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۹ تیر ۱۴۰۰ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
{{شخصیت‌های مشروطه}}