پرش به محتوا

حق رأی زنان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''حق رأی زنان؛'''</big> از حقوق شهروندی زنان به منظور مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی. حق رأی زنان از مسائلی است که مشارکت زنان در مسائل سیاسی و اجتماعی را به‌رسمیت می‌شناسد. این حق معمولاً در طول تاریخ و در جوامع مختلف، انکار شده است؛ اما آموزه...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''حق رأی زنان؛'''</big> از حقوق شهروندی زنان به منظور مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی.
{{درشت|'''حق رأی زنان؛'''}} از حقوق شهروندی زنان به منظور مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی.


حق رأی زنان از مسائلی است که مشارکت زنان در مسائل سیاسی و اجتماعی را به‌رسمیت می‌شناسد. این حق معمولاً در طول تاریخ و در جوامع مختلف، انکار شده است؛ اما آموزه‌های اسلام، حق رأی زنان را به‌رسمیت شناخته و در عصر پیامبر اکرم، زنان در موارد متعدد با او بیعت کرده‌اند و در پی رخداد‌های مهم تاریخی، آنها نزد پیامبر و پیشوایان دین، عقیدۀ خویش را ابراز کرده‌اند. سابقۀ حق رأی زنان در کشور‌های غربی به دهه‌های اخیر برمی‌گردد. با پیروزی [[انقلاب اسلامی]]، زنان ایرانی همانند مردان، از حق رأی برخوردار شده‌اند.  
حق رأی زنان از مسائلی است که مشارکت زنان در مسائل سیاسی و اجتماعی را به‌رسمیت می‌شناسد. این حق معمولاً در طول تاریخ و در جوامع مختلف، انکار شده است؛ اما آموزه‌های اسلام، حق رأی زنان را به‌رسمیت شناخته و در عصر پیامبر اکرم، زنان در موارد متعدد با او بیعت کرده‌اند و در پی رخدادهای مهم تاریخی، آنها نزد پیامبر و پیشوایان دین، عقیدهٔ خویش را ابراز کرده‌اند. سابقهٔ حق رأی زنان در کشورهای غربی به دهه‌های اخیر برمی‌گردد. با پیروزی [[انقلاب اسلامی]]، زنان ایرانی همانند مردان، از حق رأی برخوردار شده‌اند.
==مفهوم‌شناسی==
حق رأی، یکی از حقوق شهروندی است که افراد بهره‌مند از آن، دیدگاه مستقل خود را بیان می‌کنند و یا نمایندۀ مورد نظر خود را برمی‌گزینند و از این طریق، در ادارۀ امور سیاسی جامعه مشارکت می‌کنند.<ref>  . قاضی، بایسته‌های حقوق اساسی، 1384ش، ص260.</ref>  بهره‌مندی از این حق سیاسی ـ اجتماعی، نشانۀ بلوغ فکری، سیاسی و شیوه‌ای پذیرفته در مشارکت عمومی و شهروندی زنان است. <ref>  [http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref> حق رأی زنان، نوعی نظر‌سنجی از زنان است که از مسائل کلان اجتماعی مانند انتخابات ریاست جمهوری یا انتخابات شورای شهر تا مسائل کوچک‌تر مانند ادارۀ یک مجتمع مسکونی یا امور صنفی، ورزشی و کارگری را در بر می‌گیرد.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref>


==تاریخچه==
== مفهوم‌شناسی ==
در بسیاری از جوامع بشری، مردم در گزینش فرمانروایان، نقش چندانی نداشتند.<ref> قاضی، بایسته‌های حقوق اساسی، 1384ش، ص291.</ref> در دوران معاصر، برگزیدن حاکمان و متصدیان، امری اجتماعی و مردمی دانسته شد اما مشارکت زنان همچنان با محدودیت‌های بسیار روبرو بود و زنان، فاقد صلاحیت سیاسی انگاشته می‌شدند. <ref> [http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص72.]</ref> با گسترش دموکراسی در چند دهه اخیر، زنان دارای حق رأی شدند.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص69.]</ref>  ۲۱ اكتبر سال ۱۹۴۴ میلادی (۲۹ مهرماه ۱۳۲۳ش)، سالروز اعطای حق رأی به زنان در فرانسه است.<ref>  [https://vista.ir/m/a/g18eg/%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>
حق رأی، یکی از حقوق شهروندی است که افراد بهره‌مند از آن، دیدگاه مستقل خود را بیان می‌کنند یا نمایندهٔ مورد نظر خود را برمی‌گزینند و از این طریق، در ادارهٔ امور سیاسی جامعه مشارکت می‌کنند.<ref>. قاضی، بایسته‌های حقوق اساسی، 1384ش، ص260.</ref> بهره‌مندی از این حق سیاسی ـ اجتماعی، نشانهٔ بلوغ فکری، سیاسی و شیوه‌ای پذیرفته در مشارکت عمومی و شهروندی زنان است.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref> حق رأی زنان، نوعی نظرسنجی از زنان است که از مسائل کلان اجتماعی مانند انتخابات ریاست جمهوری یا انتخابات شورای شهر تا مسائل کوچک‌تر مانند ادارهٔ یک مجتمع مسکونی یا امور صنفی، ورزشی و کارگری را در بر می‌گیرد.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref>


==حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام==
== تاریخچه ==
بسیاری از جوامع مدافع حقوق زنان، حق رأی زنان را پدیده‌ای نوظهور دانسته‌اند که در طول تاریخ و در همۀ ادیان و مذاهب، از زنان سلب شده است.<ref> [http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص69.]</ref> آموزه‌های اسلامی، زنان را به‌عنوان نیمی از جمعیت اثرگذار بر تصمیم‌های اجتماعی مورد توجه قرار داده است.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref> بر اساس استنادات تاریخی در نظام سیاسی اسلامی، زنان برای مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی نقش به‌سزایی داشته‌اند. بیعت زنان با پیامبر اکرم و دیگر پیشوایان دینی مانند بیعت عقبۀ اول (بیعت النساء)، دوم<ref> . ابن هشام، السیره النبویه، بی تا، ج2، ص107. </ref>  و همچنین بیعت زنان و مردان در واقعۀ غدیر، نشانۀ حق رأی زنان و مشارکت آنها در مسائل سیاسی و اجتماعی، در اسلام است.<ref>  امینی، الغدیر، 1378ش، ج1، ص271.</ref>
در بسیاری از جوامع بشری، مردم در گزینش فرمانروایان، نقش چندانی نداشتند.<ref>قاضی، بایسته‌های حقوق اساسی، 1384ش، ص291.</ref> در دوران معاصر، برگزیدن حاکمان و متصدیان، امری اجتماعی و مردمی دانسته شد اما مشارکت زنان همچنان با محدودیت‌های بسیار روبرو بود و زنان، فاقد صلاحیت سیاسی انگاشته می‌شدند.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص72.]</ref> با گسترش دموکراسی در چند دهه اخیر، زنان دارای حق رأی شدند.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص69.]</ref> ۲۱ اکتبر سال ۱۹۴۴ میلادی (۲۹ مهرماه ۱۳۲۳ش)، سالروز اعطای حق رأی به زنان در فرانسه است.<ref>[https://vista.ir/m/a/g18eg/حق-رای-برای-زنان-در-جوامع-غربی-و-شرقی . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>


==حق رأی زنان در ایران==
== حق رأی زنان در اسلام ==
زنان ایران در دوران حکومت‌های مختلف، از حق‌ مشارکت اجتماعی چندانی بهره‌مند نبودند. در سال 1341‌ش، زنان حق شرکت در انتخابات‌ و همچنین‌ انتخاب‌‌شدن‌ برای‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ و سنا را به‌‌دست‌ آوردند؛ اما این حق، بیشتر مختص زنان خاص و طبقات بالا بود و مشارکت عمومی زنان را در پی نداشت.<ref> [https://irdc.ir/fa/news/8108/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C . «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی‌ زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]]، حق رأی زنان و مشارکت آنها در مسائل سیاسی و اجتماعی کشور به رسمیت شناخته شد و امام خمینی از اعطای حق رأی به زنان دفاع کرده است.<ref> [http://www.imam-khomeini.ir/fa/n15038/%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%A7_%D8%AA%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 . «بررسی دیدگاه امام خمینی درباره ی حق رأی زنان از تحریم رأی زنان تا تکریم رأی زنان»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>
بسیاری از جوامع مدافع حقوق زنان، حق رأی زنان را پدیده‌ای نوظهور دانسته‌اند که در طول تاریخ و در همهٔ ادیان و مذاهب، از زنان سلب شده است.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص69.]</ref> آموزه‌های اسلامی، زنان را به‌عنوان نیمی از جمعیت اثرگذار بر تصمیم‌های اجتماعی مورد توجه قرار داده است.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref> بر اساس استنادات تاریخی در نظام سیاسی اسلامی، زنان برای مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی نقش به‌سزایی داشته‌اند. بیعت زنان با پیامبر اکرم و دیگر پیشوایان دینی مانند بیعت عقبهٔ اول (بیعت النساء)، دوم<ref>. ابن هشام، السیره النبویه، بی تا، ج2، ص107.</ref> و همچنین بیعت زنان و مردان در واقعهٔ غدیر، نشانهٔ حق رأی زنان و مشارکت آنها در مسائل سیاسی و اجتماعی، در اسلام است.<ref>امینی، الغدیر، 1378ش، ج1، ص271.</ref>


==حق رأی زنان در جوامع غربی==
احادیثی که برای اثبات ممنوعیت شرعی زنان از حق رأی مورد استناد قرار گرفته‌اند، در سه دسته جای می‌گیرند: روایاتی که از نقصان عقل زنان سخن گفته‌اند،<ref>وسائل الشيعه؛ ج۲، باب ۳۹ از ابواب الحيض، ص۵۸۷ و ج۱۴، باب ۴ از ابواب مقدمات النكاح، ص۱۲ و ج۱۸، باب ۱۶ از ابواب الشهادات، ص۲۴۵.</ref> روایاتی که مردان را از مشورت با زنان برحذر داشته‌اند<ref>همان؛ ج۸، باب ۲۵ از ابواب احكام العشرة، ص۴۲۹ و ج۱۴، باب‌های ۲۴، ۹۶ و ۱۲۳ از ابواب مقدمات النكاح، ص۴۱، ۱۳۱ و ۱۶۲.</ref> و روایاتی که به مدارا با زنان و خودداری از واگذاری امور فراتر از قلمرو شخصی به آنان توصیه کرده‌اند.<ref>همان؛ ج۱۴، باب ۸۷ از ابواب مقدمات النكاح، ص۱۲۰.</ref> در تحلیل این روایات گفته شده است که احادیث مربوط به نقصان عقل، در مقام بیان یک ویژگی تکوینی‌اند و تنها در باب شهادت به حکم تشریعی منجر شده‌اند؛ ازاین‌رو نمی‌توان از آنها ممنوعیت حق رأی زنان را استنباط کرد. همچنین روایات نهی از مشورت با زنان، افزون بر آنکه بیش از کراهت را اثبات نمی‌کنند، با روایات توصیه‌کننده به مشورت با افراد عاقل و باتجربه<ref>محمدی ری‌شهری؛ ''میزان الحکمة''؛ ج۵، ص۲۱۵.</ref> نسبت عموم و خصوص من وجه دارند و در نتیجه، جواز و حتی رجحان مشورت با زنان خردمند و کارآزموده قابل اثبات دانسته شده است. در تأیید این برداشت، به روایتی که زنان برخوردار از کمال عقل را از نهی عام استثنا کرده استناد شده است<ref>«إیاک و مشاورة النساء إلا من جربت بکمال عقل» (بحارالأنوار؛ ج۱۰۳، ص۲۵۳).</ref> و همچنین تأکید قرآن بر لزوم مشورت با مادر در موضوع از شیر گرفتن کودک، نشانه‌ای بر آن دانسته شده که نهی از مشورت با زنان ناظر به شرایط اجتماعی و کم‌تجربگی آنان در برخی عرصه‌ها بوده است، نه نقصان ذاتی.<ref>بقره، ۲۳۳.</ref><ref group="پانویس">این کم‌تجربگی لزوماً جنبه منفی ندارد؛ زیرا در واقع ناشی از تمرکز زنان بر مسئولیت‌های خانوادگی است، همان‌گونه که متخصصان نیز خارج از حوزه تخصص خود ممکن است فاقد صلاحیت مشورتی باشند.</ref>
در جوامع غربی زنان تا همین چند دهۀ گذشته از حق رای برخوردار نبودند.<ref> [https://vista.ir/m/a/g18eg/%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref> جنبش‌های مبارزاتی زنان در جوامع مختلف غربی به‌منظور کسب حقوق برابر با مردان در عرصۀ مشارکت سیاسی و اجتماعی با اتخاذ حق رأی به زنان، بیش از ۷۰ سال طول کشید.<ref>[https://vista.ir/m/a/g18eg/%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>  مستندات تاریخی نشان می‌دهد که حق رأی زنان دیرتر از زمانی که تصور می‌شد از سوی دولت‌های غربی به آنها داده شده است.<ref> [http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref> مشارکت زنان در تصمیم‌های سیاسی در پی ظهور و پیشرفت دموکراسی در جوامع غربی به زنان داده شد و از آن به‌عنوان حقوق شهروندی برابر با مردان یاد شده است.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص72.]</ref>


==پیامدهای حق رأی زنان==
در بررسی روایات مربوط به عدم واگذاری مسئولیت‌های غیرشخصی به زنان، به عبارت منسوب به امام علی(ع) در نامه به فرزندش استناد شده است<ref group="پانویس">این نامه به سندهای متعدد در منابع شیعه و اهل سنت نقل شده است؛ ر.ک: معرفت؛ «شایستگی زنان برای قضاوت و مناصب رسمی»، ''حکومت اسلامی''؛ ش۲، ص۵۰.</ref> که در آن از سپردن امور فراتر از قلمرو شخصی به زنان نهی شده و زن «ریحانه» و نه «قهرمانه» معرفی شده است.<ref group="پانویس">واژه «قهرمانه» در متن حدیث، به معانی مختلفی چون امین دخل و خرج، متولی امور زیردستان، کارفرما و مانند آن تفسیر شده است.</ref><ref>«لا تملّك المرأة من الامر ما يجاوز نفسها ... فإن المرأة ريحانة و ليست بقهرمانة» (وسائل الشيعه؛ ج۱۴، باب ۸۷ از ابواب مقدمات النكاح، ص۱۲۰).</ref> با این حال، این روایت حمل بر ارشاد و امتنان شده و از آن ممنوعیت الزام‌آور فعالیت سیاسی یا مشارکت در انتخابات استفاده نشده است. همچنین استناد به ادله ممنوعیت تصدی ولایت عامه برای نفی حق رأی زنان، با این استدلال پاسخ داده شده که این ادله ـ بر فرض تمامیت ـ تنها ناظر به اعمال مستقیم ولایت‌اند و نه نفی حق شأنی حاکمیت؛ افزون بر آن، رأی دادن را می‌توان از مقوله وکالت دانست، نه تفویض ولایت،<ref>المنتظری؛ ''دراسات فی ولایة الفقیه''؛ ج۱، ص۵۷۵ـ۵۷۶.</ref> و حتی بر مبنای نظریه ولایت مطلقه فقیه نیز، در صورت اقتضای مصلحت نظام اسلامی، مشروعیت مشارکت سیاسی و حق رأی زنان قابل توجیه خواهد بود.
بی‌توجهی تاریخی به حق رأی زنان موجب خانه‌نشینی و سلب آزادی‌های اولیه آنها، شده بود؛<ref> [https://irdc.ir/fa/news/8108/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C . «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی‌ زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref> اما دستیابی به این حق شهروندی، پیامدهای مثبتی داشته است که موارد زیر، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است:
#ایجاد حس برابری میان زن و مرد در عرصۀ اجتماعی و سیاسی؛
#نشانۀ بلوغ فکری، سیاسی و اجتماعی زنان؛<ref> [http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref>
#کاهش تبعیض در حق زنان؛<ref> [https://vista.ir/m/a/g18eg/%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>
#ارزش‌گذاری به نظر زنان و تکریم آنها؛<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/%D8%AD%D9%82-%E2%80%8C%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref>
#افزایش اعتماد به نفس زنان و تشویق آنها به مشارکت در وقایع سیاسی و اجتماعی؛
#کاهش سرکوب اجتماعی زنان در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی؛
#اتخاذ نگرشی انسان‌گرایانه و آرمان‌گرایانه‌تر نسبت به زنان.<ref>[https://vista.ir/m/a/g18eg/%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>


==پانویس==
== حق رأی زنان در ایران ==
زنان ایران در دوران حکومت‌های مختلف، از حق مشارکت اجتماعی چندانی بهره‌مند نبودند. در سال ۱۳۴۱ش، زنان حق شرکت در انتخابات و همچنین انتخاب‌شدن برای مجلس شورای ملی و سنا را به‌دست آوردند؛ اما این حق، بیشتر مختص زنان خاص و طبقات بالا بود و مشارکت عمومی زنان را در پی نداشت.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/8108/نگاهی-به-حق-رأی-و-کنش-سیاسی‌-زنان-در-عصر-پهلوی . «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]]، حق رأی زنان و مشارکت آنها در مسائل سیاسی و اجتماعی کشور به رسمیت شناخته شد و امام خمینی از اعطای حق رأی به زنان دفاع کرده است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n15038/سرویس_های_اطلاع_رسانی/جامعه/از_تحریم_رأی_زنان_تا_تکریم_رأی_زنان . «بررسی دیدگاه امام خمینی درباره ی حق رأی زنان از تحریم رأی زنان تا تکریم رأی زنان»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>
 
== حق رأی زنان در جوامع غربی ==
در جوامع غربی زنان تا همین چند دههٔ گذشته از حق رای برخوردار نبودند.<ref>[https://vista.ir/m/a/g18eg/حق-رای-برای-زنان-در-جوامع-غربی-و-شرقی . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref> جنبش‌های مبارزاتی زنان در جوامع مختلف غربی به‌منظور کسب حقوق برابر با مردان در عرصهٔ مشارکت سیاسی و اجتماعی با اتخاذ حق رأی به زنان، بیش از ۷۰ سال طول کشید.<ref>[https://vista.ir/m/a/g18eg/حق-رای-برای-زنان-در-جوامع-غربی-و-شرقی . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref> مستندات تاریخی نشان می‌دهد که حق رأی زنان دیرتر از زمانی که تصور می‌شد از سوی دولت‌های غربی به آنها داده شده است.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref> مشارکت زنان در تصمیم‌های سیاسی در پی ظهور و پیشرفت دموکراسی در جوامع غربی به زنان داده شد و از آن به‌عنوان حقوق شهروندی برابر با مردان یاد شده است.<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص72.]</ref>
 
== پیامدهای حق رأی زنان ==
بی‌توجهی تاریخی به حق رأی زنان موجب خانه‌نشینی و سلب آزادی‌های اولیه آنها، شده بود؛<ref>[https://irdc.ir/fa/news/8108/نگاهی-به-حق-رأی-و-کنش-سیاسی‌-زنان-در-عصر-پهلوی . «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref> اما دستیابی به این حق شهروندی، پیامدهای مثبتی داشته است که موارد زیر، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است:
# ایجاد حس برابری میان زن و مرد در عرصهٔ اجتماعی و سیاسی؛
# نشانهٔ بلوغ فکری، سیاسی و اجتماعی زنان؛<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref>
# کاهش تبعیض در حق زنان؛<ref>[https://vista.ir/m/a/g18eg/حق-رای-برای-زنان-در-جوامع-غربی-و-شرقی . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>
# ارزش‌گذاری به نظر زنان و تکریم آنها؛<ref>[http://kms.bou.ac.ir/wp-content/uploads/2019/08/حق-‌رأی-زنان-در-نظام-سیاسی-اسلام-بررسی-پیشینه-و-مبانی.pdf . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام  (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.]</ref>
# افزایش اعتماد به نفس زنان و تشویق آنها به مشارکت در وقایع سیاسی و اجتماعی؛
# کاهش سرکوب اجتماعی زنان در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی؛
# اتخاذ نگرشی انسان‌گرایانه و آرمان‌گرایانه‌تر نسبت به زنان.<ref>[https://vista.ir/m/a/g18eg/حق-رای-برای-زنان-در-جوامع-غربی-و-شرقی . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.]</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
 
*ابن‌هشام، عبدالملک، السیرة النبویة، بیروت، دارالمعرفة، بی‌تا.
== منابع ==
*امینی، عبدالحسین، الغدیر، بیروت، دارالکتاب العربی، 1378ش.
* ابن‌هشام، عبدالملک، السیرة النبویة، بیروت، دارالمعرفة، بی‌تا.
*«بررسی دیدگاه امام خمینی دربارۀ حق رأی زنان از تحریم رأی زنان تا تکریم رأی زنان»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
* امینی، عبدالحسین، الغدیر، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۷۸ش.
*«حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
* «بررسی دیدگاه امام خمینی دربارهٔ حق رأی زنان از تحریم رأی زنان تا تکریم رأی زنان»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: ۲ آذر ۱۴۰۱ش.
*علویان، مرتضی و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، شماره 78، 1396ش.
* «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: ۲ آذر ۱۴۰۱ش.
*قاضی، سید ابوالفضل، بایسته‌های حقوق اساسی، تهران، میزان، 1384ش.
* علویان، مرتضی و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، شماره ۷۸، ۱۳۹۶ش.
*«نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی‌ زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
* قاضی، سید ابوالفضل، بایسته‌های حقوق اساسی، تهران، میزان، ۱۳۸۴ش.
* «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: ۲ آذر ۱۴۰۱ش.
 
{{جنبش زنان در ایران}}

نسخهٔ کنونی تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۳۷

حق رأی زنان؛ از حقوق شهروندی زنان به منظور مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی.

حق رأی زنان از مسائلی است که مشارکت زنان در مسائل سیاسی و اجتماعی را به‌رسمیت می‌شناسد. این حق معمولاً در طول تاریخ و در جوامع مختلف، انکار شده است؛ اما آموزه‌های اسلام، حق رأی زنان را به‌رسمیت شناخته و در عصر پیامبر اکرم، زنان در موارد متعدد با او بیعت کرده‌اند و در پی رخدادهای مهم تاریخی، آنها نزد پیامبر و پیشوایان دین، عقیدهٔ خویش را ابراز کرده‌اند. سابقهٔ حق رأی زنان در کشورهای غربی به دهه‌های اخیر برمی‌گردد. با پیروزی انقلاب اسلامی، زنان ایرانی همانند مردان، از حق رأی برخوردار شده‌اند.

مفهوم‌شناسی

حق رأی، یکی از حقوق شهروندی است که افراد بهره‌مند از آن، دیدگاه مستقل خود را بیان می‌کنند یا نمایندهٔ مورد نظر خود را برمی‌گزینند و از این طریق، در ادارهٔ امور سیاسی جامعه مشارکت می‌کنند.[۱] بهره‌مندی از این حق سیاسی ـ اجتماعی، نشانهٔ بلوغ فکری، سیاسی و شیوه‌ای پذیرفته در مشارکت عمومی و شهروندی زنان است.[۲] حق رأی زنان، نوعی نظرسنجی از زنان است که از مسائل کلان اجتماعی مانند انتخابات ریاست جمهوری یا انتخابات شورای شهر تا مسائل کوچک‌تر مانند ادارهٔ یک مجتمع مسکونی یا امور صنفی، ورزشی و کارگری را در بر می‌گیرد.[۳]

تاریخچه

در بسیاری از جوامع بشری، مردم در گزینش فرمانروایان، نقش چندانی نداشتند.[۴] در دوران معاصر، برگزیدن حاکمان و متصدیان، امری اجتماعی و مردمی دانسته شد اما مشارکت زنان همچنان با محدودیت‌های بسیار روبرو بود و زنان، فاقد صلاحیت سیاسی انگاشته می‌شدند.[۵] با گسترش دموکراسی در چند دهه اخیر، زنان دارای حق رأی شدند.[۶] ۲۱ اکتبر سال ۱۹۴۴ میلادی (۲۹ مهرماه ۱۳۲۳ش)، سالروز اعطای حق رأی به زنان در فرانسه است.[۷]

حق رأی زنان در اسلام

بسیاری از جوامع مدافع حقوق زنان، حق رأی زنان را پدیده‌ای نوظهور دانسته‌اند که در طول تاریخ و در همهٔ ادیان و مذاهب، از زنان سلب شده است.[۸] آموزه‌های اسلامی، زنان را به‌عنوان نیمی از جمعیت اثرگذار بر تصمیم‌های اجتماعی مورد توجه قرار داده است.[۹] بر اساس استنادات تاریخی در نظام سیاسی اسلامی، زنان برای مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی نقش به‌سزایی داشته‌اند. بیعت زنان با پیامبر اکرم و دیگر پیشوایان دینی مانند بیعت عقبهٔ اول (بیعت النساء)، دوم[۱۰] و همچنین بیعت زنان و مردان در واقعهٔ غدیر، نشانهٔ حق رأی زنان و مشارکت آنها در مسائل سیاسی و اجتماعی، در اسلام است.[۱۱]

احادیثی که برای اثبات ممنوعیت شرعی زنان از حق رأی مورد استناد قرار گرفته‌اند، در سه دسته جای می‌گیرند: روایاتی که از نقصان عقل زنان سخن گفته‌اند،[۱۲] روایاتی که مردان را از مشورت با زنان برحذر داشته‌اند[۱۳] و روایاتی که به مدارا با زنان و خودداری از واگذاری امور فراتر از قلمرو شخصی به آنان توصیه کرده‌اند.[۱۴] در تحلیل این روایات گفته شده است که احادیث مربوط به نقصان عقل، در مقام بیان یک ویژگی تکوینی‌اند و تنها در باب شهادت به حکم تشریعی منجر شده‌اند؛ ازاین‌رو نمی‌توان از آنها ممنوعیت حق رأی زنان را استنباط کرد. همچنین روایات نهی از مشورت با زنان، افزون بر آنکه بیش از کراهت را اثبات نمی‌کنند، با روایات توصیه‌کننده به مشورت با افراد عاقل و باتجربه[۱۵] نسبت عموم و خصوص من وجه دارند و در نتیجه، جواز و حتی رجحان مشورت با زنان خردمند و کارآزموده قابل اثبات دانسته شده است. در تأیید این برداشت، به روایتی که زنان برخوردار از کمال عقل را از نهی عام استثنا کرده استناد شده است[۱۶] و همچنین تأکید قرآن بر لزوم مشورت با مادر در موضوع از شیر گرفتن کودک، نشانه‌ای بر آن دانسته شده که نهی از مشورت با زنان ناظر به شرایط اجتماعی و کم‌تجربگی آنان در برخی عرصه‌ها بوده است، نه نقصان ذاتی.[۱۷][پانویس ۱]

در بررسی روایات مربوط به عدم واگذاری مسئولیت‌های غیرشخصی به زنان، به عبارت منسوب به امام علی(ع) در نامه به فرزندش استناد شده است[پانویس ۲] که در آن از سپردن امور فراتر از قلمرو شخصی به زنان نهی شده و زن «ریحانه» و نه «قهرمانه» معرفی شده است.[پانویس ۳][۱۸] با این حال، این روایت حمل بر ارشاد و امتنان شده و از آن ممنوعیت الزام‌آور فعالیت سیاسی یا مشارکت در انتخابات استفاده نشده است. همچنین استناد به ادله ممنوعیت تصدی ولایت عامه برای نفی حق رأی زنان، با این استدلال پاسخ داده شده که این ادله ـ بر فرض تمامیت ـ تنها ناظر به اعمال مستقیم ولایت‌اند و نه نفی حق شأنی حاکمیت؛ افزون بر آن، رأی دادن را می‌توان از مقوله وکالت دانست، نه تفویض ولایت،[۱۹] و حتی بر مبنای نظریه ولایت مطلقه فقیه نیز، در صورت اقتضای مصلحت نظام اسلامی، مشروعیت مشارکت سیاسی و حق رأی زنان قابل توجیه خواهد بود.

حق رأی زنان در ایران

زنان ایران در دوران حکومت‌های مختلف، از حق مشارکت اجتماعی چندانی بهره‌مند نبودند. در سال ۱۳۴۱ش، زنان حق شرکت در انتخابات و همچنین انتخاب‌شدن برای مجلس شورای ملی و سنا را به‌دست آوردند؛ اما این حق، بیشتر مختص زنان خاص و طبقات بالا بود و مشارکت عمومی زنان را در پی نداشت.[۲۰] پس از پیروزی انقلاب اسلامی، حق رأی زنان و مشارکت آنها در مسائل سیاسی و اجتماعی کشور به رسمیت شناخته شد و امام خمینی از اعطای حق رأی به زنان دفاع کرده است.[۲۱]

حق رأی زنان در جوامع غربی

در جوامع غربی زنان تا همین چند دههٔ گذشته از حق رای برخوردار نبودند.[۲۲] جنبش‌های مبارزاتی زنان در جوامع مختلف غربی به‌منظور کسب حقوق برابر با مردان در عرصهٔ مشارکت سیاسی و اجتماعی با اتخاذ حق رأی به زنان، بیش از ۷۰ سال طول کشید.[۲۳] مستندات تاریخی نشان می‌دهد که حق رأی زنان دیرتر از زمانی که تصور می‌شد از سوی دولت‌های غربی به آنها داده شده است.[۲۴] مشارکت زنان در تصمیم‌های سیاسی در پی ظهور و پیشرفت دموکراسی در جوامع غربی به زنان داده شد و از آن به‌عنوان حقوق شهروندی برابر با مردان یاد شده است.[۲۵]

پیامدهای حق رأی زنان

بی‌توجهی تاریخی به حق رأی زنان موجب خانه‌نشینی و سلب آزادی‌های اولیه آنها، شده بود؛[۲۶] اما دستیابی به این حق شهروندی، پیامدهای مثبتی داشته است که موارد زیر، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است:

  1. ایجاد حس برابری میان زن و مرد در عرصهٔ اجتماعی و سیاسی؛
  2. نشانهٔ بلوغ فکری، سیاسی و اجتماعی زنان؛[۲۷]
  3. کاهش تبعیض در حق زنان؛[۲۸]
  4. ارزش‌گذاری به نظر زنان و تکریم آنها؛[۲۹]
  5. افزایش اعتماد به نفس زنان و تشویق آنها به مشارکت در وقایع سیاسی و اجتماعی؛
  6. کاهش سرکوب اجتماعی زنان در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی؛
  7. اتخاذ نگرشی انسان‌گرایانه و آرمان‌گرایانه‌تر نسبت به زنان.[۳۰]

پانویس

  1. ↑ . قاضی، بایسته‌های حقوق اساسی، 1384ش، ص260.
  2. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.
  3. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.
  4. ↑ قاضی، بایسته‌های حقوق اساسی، 1384ش، ص291.
  5. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص72.
  6. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص69.
  7. ↑ . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
  8. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص69.
  9. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.
  10. ↑ . ابن هشام، السیره النبویه، بی تا، ج2، ص107.
  11. ↑ امینی، الغدیر، 1378ش، ج1، ص271.
  12. ↑ وسائل الشيعه؛ ج۲، باب ۳۹ از ابواب الحيض، ص۵۸۷ و ج۱۴، باب ۴ از ابواب مقدمات النكاح، ص۱۲ و ج۱۸، باب ۱۶ از ابواب الشهادات، ص۲۴۵.
  13. ↑ همان؛ ج۸، باب ۲۵ از ابواب احكام العشرة، ص۴۲۹ و ج۱۴، باب‌های ۲۴، ۹۶ و ۱۲۳ از ابواب مقدمات النكاح، ص۴۱، ۱۳۱ و ۱۶۲.
  14. ↑ همان؛ ج۱۴، باب ۸۷ از ابواب مقدمات النكاح، ص۱۲۰.
  15. ↑ محمدی ری‌شهری؛ میزان الحکمة؛ ج۵، ص۲۱۵.
  16. ↑ «إیاک و مشاورة النساء إلا من جربت بکمال عقل» (بحارالأنوار؛ ج۱۰۳، ص۲۵۳).
  17. ↑ بقره، ۲۳۳.
  18. ↑ «لا تملّك المرأة من الامر ما يجاوز نفسها ... فإن المرأة ريحانة و ليست بقهرمانة» (وسائل الشيعه؛ ج۱۴، باب ۸۷ از ابواب مقدمات النكاح، ص۱۲۰).
  19. ↑ المنتظری؛ دراسات فی ولایة الفقیه؛ ج۱، ص۵۷۵ـ۵۷۶.
  20. ↑ . «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
  21. ↑ . «بررسی دیدگاه امام خمینی درباره ی حق رأی زنان از تحریم رأی زنان تا تکریم رأی زنان»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
  22. ↑ . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
  23. ↑ . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
  24. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.
  25. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص72.
  26. ↑ . «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
  27. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.
  28. ↑ . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.
  29. ↑ . علویان و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، 1396ش، ص70.
  30. ↑ . «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: 2 آذر 1401ش.

منابع

  • ابن‌هشام، عبدالملک، السیرة النبویة، بیروت، دارالمعرفة، بی‌تا.
  • امینی، عبدالحسین، الغدیر، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۷۸ش.
  • «بررسی دیدگاه امام خمینی دربارهٔ حق رأی زنان از تحریم رأی زنان تا تکریم رأی زنان»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: ۲ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «حق رأی برای زنان در جوامع غربی و شرقی»، وب‌سایت مجله ویستا، تاریخ بازدید: ۲ آذر ۱۴۰۱ش.
  • علویان، مرتضی و همکاران، «حق رأی زنان در نظام سیاسی اسلام (بررسی پیشینه و مبانی)»، شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، شماره ۷۸، ۱۳۹۶ش.
  • قاضی، سید ابوالفضل، بایسته‌های حقوق اساسی، تهران، میزان، ۱۳۸۴ش.
  • «نگاهی به حق رأی و کنش سیاسی زنان در عصر پهلوی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: ۲ آذر ۱۴۰۱ش.


خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «پانویس» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="پانویس"/> یافت نشد.

برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=حق_رأی_زنان&oldid=55328»