| معنای اصطلاحی = چهرههای شناختهشدهای که در شرایط بحرانی، با تأکید بر هویت ملی، همبستگی اجتماعی و حمایت از مردم، مواضعی همسو با منافع و ارزشهای کشور اتخاذ میکنند
| حوزه کاربرد = رسانه، فرهنگ عمومی، شبکههای اجتماعی، مطالعات سلبریتی، ارتباطات سیاسی
| اهمیت = تقویت همبستگی اجتماعی، حمایت نمادین از مردم در بحرانها، اثرگذاری فرهنگی و رسانهای بر افکار عمومی
| مبدع =
| مروج =
| مقدس برای =
| مورد احترام =
| آثار مرتبط =
}}
{{درشت|'''سلبریتی وطندوست'''}}؛ چهرههای شناختهشدهٔ همسو با هویت ملی و همبستگی اجتماعی در شرایط بحرانی.
{{درشت|'''سلبریتی وطندوست'''}}؛ چهرههای شناختهشدهٔ همسو با هویت ملی و همبستگی اجتماعی در شرایط بحرانی.
سلبریتی وطندوست به چهرههای شناختهشدهای اطلاق میشود که در شرایط بحرانی، بهویژه در زمان جنگ یا بحرانهای ملی، با تأکید بر هویت ملی، همبستگی اجتماعی و حمایت از مردم، مواضعی همسو با منافع و ارزشهای کشور اتخاذ میکنند.
سلبریتی وطندوست، اصطلاحی است که در خلال [[جنگ رمضان]] و حمله آمریکا و اسرائیل به [[جمهوری اسلامی ایران]]، به ادبیات رسانهای ایرانیان وارد شد. در این چارچوب، سلبریتی وطندوست به چهرههای شناختهشدهای اطلاق میشود که در شرایط بحرانی، بهویژه در زمان [[جنگ]] یا بحرانهای ملی، با تأکید بر [[هویت ملی]]، [[همبستگی اجتماعی]] و حمایت از [[مردم]]، مواضعی همسو با منافع و ارزشهای کشور اتخاذ میکنند.
== مفهومشناسی ==
== مفهومشناسی ==
در ادبیات رسانهای و اجتماعی، مفهوم سلبریتی وطندوست با مؤلفهها و شاخصههای خاصی تعریف میشود. بر اساس این دیدگاه، چنین چهرههایی در زمان بحرانها از منافع ملی در برابر تهدیدات خارجی حمایت کرده و به دور از فشارهای رسانهای، مواضعی صریح در قبال حوادث امنیتی کشور اتخاذ میکنند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/821758/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%D «احسنت به دفاع مردانۀ علیرضا داوودنژاد و دیگر هنرمندان غیور از ایران و ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس]</ref> از دیگر ویژگیهای برشمرده برای این مفهوم، داشتن آگاهی سیاسی و پرهیز از همراهی با موجهای زودگذر مجازی است؛ بهگونهای که از شهرت خود در راستای تقویت همبستگی و امنیت ملی بهره میبرند.<ref>[https://www.aparat.com/v/t11ramb «سخنرانی استاد رائفیپور، سلبریتی وطنفروش یا وطندوست»، وبسایت آپارات.]</ref> تعهد به تکثر فرهنگی ایران، واکنش دغدغهمندانه نسبت به مسائل جامعه و استفاده از ظرفیتهای هنری برای حفظ یکپارچگی و بازتاب همدلی ملی، از شاخصههای فعالیت حرفهای این افراد دانسته میشود.<ref>[https://www.farhang.gov.ir/fa/news/830392/ما-باید-به-نام-وطن-و-خاک-ایران-متعهد-باشیم «ما باید بهنام وطن و خاک ایران متعهد باشیم»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی]؛ [https://farsnews.ir/naieme/1759567837732677491/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D «کوروش زارعی: بیتفاوتی نسبت به وطن، پایان هنر است»، خبرگزاری فارس.]</ref>
در ادبیات رسانهای و اجتماعی، مفهوم سلبریتی وطندوست با شاخصهای ویژهای تعریف میشود، ازجمله اینکه چنین چهرههایی در زمان بحرانها از منافع ملی در برابر تهدیدات خارجی حمایت کرده و بهدور از فشارهای رسانهای مخالفین، مواضعی صریح در قبال حوادث امنیتی کشور اتخاذ میکنند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/821758/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%D «احسنت به دفاع مردانۀ علیرضا داوودنژاد و دیگر هنرمندان غیور از ایران و ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس]</ref> از دیگر ویژگیهای برشمرده برای این مفهوم، داشتن آگاهی سیاسی و پرهیز از همراهی با موجهای زودگذر [[فضای مجازی]] است؛ بهگونهای که از شهرت خود در راستای تقویت همبستگی اجتماعی و [[امنیت ملی]] بهره میبرند.<ref>[https://www.aparat.com/v/t11ramb «سخنرانی استاد رائفیپور، سلبریتی وطنفروش یا وطندوست»، وبسایت آپارات.]</ref> تعهد به تکثر فرهنگی ایران، واکنش دغدغهمندانه به مسائل جامعه و استفاده از ظرفیتهای هنری برای حفظ یکپارچگی و بازتاب همدلی ملی، از دیگر شاخصهای فعالیت حرفهای این افراد دانسته میشود.<ref>[https://www.farhang.gov.ir/fa/news/830392/ما-باید-به-نام-وطن-و-خاک-ایران-متعهد-باشیم «ما باید بهنام وطن و خاک ایران متعهد باشیم»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی]؛ [https://farsnews.ir/naieme/1759567837732677491/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D «کوروش زارعی: بیتفاوتی نسبت به وطن، پایان هنر است»، خبرگزاری فارس.]</ref>
در سطح فردی نیز، اقداماتی نظیر اولویت دادن به هویت ملی در انتخابهای شخصی (مانند تولد فرزند در داخل کشور و ارزشنهادن به تابعیت ایرانی)، در تقابل با تمایل به دریافت تابعیتهای مضاعف غربی، از مصادیق این رویکرد عنوان شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/777006/تفاوت-نگاه-دو-سلبریتی-درباره-ایران «تفاوت نگاه دو سلبریتی دربارۀ ایران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
در سطح فردی نیز، اقداماتی نظیر اولویت دادن به هویت ملی در انتخابهای شخصی مانند تولد فرزند در داخل کشور و ارزشنهادن به تابعیت ایرانی، در تقابل با تمایل به دریافت [[تابعیت مضاعف|تابعیتهای مضاعف]] غربی، از مصادیق این رویکرد عنوان شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/777006/تفاوت-نگاه-دو-سلبریتی-درباره-ایران «تفاوت نگاه دو سلبریتی دربارۀ ایران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
== مضامین رایج در واکنشها ==
== مضامین رایج در واکنشها ==
محتوای واکنشهای این گروه از سلبریتیها اغلب شامل موارد زیر است:
محتوای واکنشهای این گروه از سلبریتیها اغلب شامل موارد زیر است:
# تأکید بر هویت تاریخی و فرهنگی ایران
# تأکید بر هویت تاریخی و فرهنگی ایران؛
# ابراز همدلی با مردم و قربانیان
# ابراز همدلی با مردم و قربانیان؛
# محکومیت اقدامات نظامی یا تهدیدهای خارجی
# محکومیت اقدامات نظامی یا تهدیدهای خارجی؛
# دعوت به همبستگی و امید اجتماعی
# دعوت به همبستگی و [[امید اجتماعی]]؛
# قدردانی از نیروهای امدادی و خدماتی.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/3205041-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%A «واکنش ادامهدار هنرمندان به جنگ»، خبرگزاری خبر فوری.]</ref>
# قدردانی از نیروهای امدادی و خدماتی.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-فرهنگی-69/3205041-واکنش-ادامه-دار-هنرمندان-به-جنگ «واکنش ادامهدار هنرمندان به جنگ»، خبرگزاری خبر فوری.]</ref>
== اقدامات در شرایط بحران ==
== اقدامات در شرایط بحران ==
بر اساس منابع موجود، چهرههای شناختهشده در شرایط بحرانی، بهویژه طی رویدادهای موسوم به جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، از طریق اقداماتی نظیر فعالیت در شبکههای اجتماعی، خلق آثار هنری با مضامین حماسی، انجام مصاحبه، حضور در تجمعات مردمی و دیدار با نیروهای نظامی و امدادی، به ابراز همبستگی با کشور پرداختهاند. همچنین انتشار پیامهایی خطاب به افکار عمومی جهان در محکومیت اقدامات خصمانه، از دیگر رویههای ثبتشده در این زمینه است.<ref>[https://farsnews.ir/Mohammadrezaesmaeili/1774817157976820784/۱۰۰-اقدام-مثبت-سلبریتی-ها-در-حمایت-از-ا «100 اقدام مثبت سلبریتیها در حمایت از ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref>
بر اساس منابع موجود، چهرههای شناختهشده در شرایط بحرانی، بهویژه طی رویدادهای موسوم به [[جنگ ۱۲ روزه]] و [[جنگ رمضان]]، از طریق اقداماتی نظیر فعالیت در [[شبکههای اجتماعی]]، خلق آثار هنری با مضامین حماسی، انجام مصاحبه، حضور در تجمعات مردمی و دیدار با نیروهای انتطامی و امدادی، به ابراز همبستگی با کشور پرداختهاند. همچنین انتشار پیامهایی خطاب به [[افکار عمومی]] جهان در محکومیت اقدامات خصمانه، از دیگر رویههای ثبتشده در این زمینه است.<ref>[https://farsnews.ir/Mohammadrezaesmaeili/1774817157976820784/۱۰۰-اقدام-مثبت-سلبریتی-ها-در-حمایت-از-ا «100 اقدام مثبت سلبریتیها در حمایت از ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref>
در بخش کنشهای جمعی، مشارکت این افراد در پویشهای مختلفی نظیر «به نام ایران» و چالش «من تهرانم» با هدف تقویت همبستگی ملی،<ref>[https://www.irna.ir/news/85873018/%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D «12 روز جنگ؛ 12 روز همدلی و ایستادگی هنرمندان برای وطن»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و پویش «وطنم، ایران» بهمنظور بازتاب هنری وقایع جنگ مورد توجه بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85869652/ایستاده-با-هنر-در-کنار-مردم «ایستاده با هنر، در کنار مردم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> افزون بر این، همراهی با کارزارهایی نظیر «تحریم شبکه اینترنشنال» در مخالفت با رسانههایی که ایرانستیز خوانده میشدند، از دیگر اقدامات این چهرهها بهشمار میرود.<ref>[https://www.irna.ir/news/85873018/%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D «12 روز جنگ؛ 12 روز همدلی و ایستادگی هنرمندان برای وطن»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
در بخش کنشهای جمعی، مشارکت این افراد در پویشهای مختلفی نظیر «به نام ایران» و چالش «من تهرانم» با هدف تقویت همبستگی ملی<ref>[https://www.irna.ir/news/85873018/۱۲-روز-جنگ-۱۲-روز-همدلی-و-ایستادگی-هنرمندان-برای-وطن «12 روز جنگ؛ 12 روز همدلی و ایستادگی هنرمندان برای وطن»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و پویش «وطنم، ایران» بهمنظور بازتاب هنری وقایع جنگ مورد توجه بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85869652/ایستاده-با-هنر-در-کنار-مردم «ایستاده با هنر، در کنار مردم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> افزون بر این، همراهی با کارزارهایی نظیر «تحریم شبکه اینترنشنال» در مخالفت با رسانههایی که ایرانستیز خوانده میشدند، از دیگر اقدامات این چهرهها شمرده شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85873018/۱۲-روز-جنگ-۱۲-روز-همدلی-و-ایستادگی-هنرمندان-برای-وطن «12 روز جنگ؛ 12 روز همدلی و ایستادگی هنرمندان برای وطن»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
== نمونه واکنشها ==
== نمونه واکنشها ==
[[پرونده:سلبریتی وطندوست۱.mp4|بندانگشتی|بازنشر سخنرانی انتقادی مارک بوتنگا، نماینده بلژیکی پارلمان اروپا از سوی پیمان معادی]]
در جریان بحرانهای پیشآمده در ایران، شماری از چهرههای هنری و فرهنگی با انتشار پیامها و اقدامات مختلف، مواضعی در حمایت از وطن و همبستگی ملی ابراز کردند؛ ازجمله:
در جریان بحرانهای پیشآمده در ایران، شماری از چهرههای هنری و فرهنگی با انتشار پیامها و اقدامات مختلف، مواضعی در حمایت از وطن و همبستگی ملی ابراز کردند؛ ازجمله:
# حامد بهداد: انتشار تصویری از زنجیرهٔ انسانی بر روی پل سفید اهواز همراه با تأکید بر همبستگی و ارزشهای انسانی مردم ایران.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/1097303-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB% «واکنش حامد بهداد نسبت به تشکیل زنجیرۀ انسانی روی پل سفید»، شبکۀ شرق.]</ref>
# [[حامد بهداد]]: انتشار تصویری از زنجیرهٔ انسانی بر روی پل سفید اهواز همراه با تأکید بر همبستگی و ارزشهای انسانی مردم ایران.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/1097303-واکنش-حامد-بهداد-نسبت-به-تشکیل-زنجیره-انسانی-روی-پل-سفید-عکس «واکنش حامد بهداد نسبت به تشکیل زنجیرۀ انسانی روی پل سفید»، شبکۀ شرق.]</ref>
# پیمان معادی: یادبود کودکان میناب با بازنشر منابع و مواضع بینالمللی در نقد جنگ و جلب توجه افکار عمومی جهانی به پیامدهای آن.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/1097195-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8 «پیمان معادی دربارۀ کودکان میناب نوشت»، شبکۀ شرق.]</ref>
# [[پیمان معادی]]: یادبود [[مدرسه شجره طیبه میناب|کودکان شهید در میناب]] با بازنشر منابع و مواضع بینالمللی در نقد جنگ و جلب توجه افکار عمومی جهانی به پیامدهای آن.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/1097195-پیمان-معادی-درباره-کودکان-میناب-نوشت «پیمان معادی دربارۀ کودکان میناب نوشت»، شبکۀ شرق.]</ref>
# بهرام افشاری: تأکید بر ضرورت پاسداری از ایران و سرمایههای ملی فراتر از شعار، با اشاره به رنج مردم. او، همچنین، اشاره میکند که میهنپرستی تنها فریاد زدن نام زیبای ایران نیست بلکه حفاظت کردن از سرمایههای این سرزمین با هر نقش و وظیفهای است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/1097167-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%A6%DB%8C%D8%AA-%D8% «واکنش بهرام افشاری به توئیت ترامپ»، شبکۀ شرق.]</ref>
# [[بهرام افشاری]]: تأکید بر ضرورت پاسداری از ایران و سرمایههای ملی فراتر از شعار، با اشاره به رنج مردم. او، همچنین، اشاره میکند که [[میهنپرستی]] تنها فریاد زدن نام زیبای ایران نیست، بلکه محافظت از سرمایههای این سرزمین با هر نقش و وظیفهای است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/1097167-واکنش-بهرام-افشاری-به-توئیت-ترامپ «واکنش بهرام افشاری به توئیت ترامپ»، شبکۀ شرق.]</ref>
# [[علی زندوکیلی]]: اجرای نمادین بر روی ریل قطار و انتشار آن برای ابراز همدلی با [[مردم]] و تأکید بر اهمیت زیرساختهای ملی.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/1097160-علی-زندوکیلی-روی-خط-راه-آهن-برای-وطن-خواند-ویدئو «علی زندوکیلی روی خط راهآهن برای وطن خواند»، شبکۀ شرق.]</ref>
# اصغر فرهادی: دعوت از هنرمندان جهان برای واکنش به تخریبها و توقف اقدامات نظامی علیه غیرنظامیان.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/1097078-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%8 «درخواست اصغر فرهادی از هنرمندان و سینماگران سراسر جهان»، شبکۀ شرق.]</ref>
# [[اصغر فرهادی]]: دعوت از هنرمندان جهان برای واکنش به تخریبها و توقف اقدامات نظامی علیه غیرنظامیان.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/1097078-درخواست-اصغر-فرهادی-از-هنرمندان-سینماگران-سراسر-جهان «درخواست اصغر فرهادی از هنرمندان و سینماگران سراسر جهان»، شبکۀ شرق.]</ref>
# نامهٔ کارگردانان شناختهشدهٔ ایرانی: انتشار بیانیهای مشترک در محکومیت حملات و درخواست توجه جامعهٔ جهانی به پیامدهای انسانی جنگ؛ برای مثال، در بخشی از این نامه آمده است که «در ۹ اسفند همزمان با بیست وهشتم فوریه، حتی خورشید نیز گویی نگاه روشن خود را از گوشهای از این زمین برمیگرفت… در میناب در جنوب ایران، ۱۶۸ دانشآموز با دو موشک تاماهاک آمریکا کشته شدند. پیکرهای کوچکشان از زیر آوارِ جایی بیرون کشیده شد که باید پناهگاه رؤیاهایشان میبود. در اوج بیقانونی و بیرحمی، یک دبستان در حملهای «دوضربهای» نابود شد؛ اقدامی حسابشده که نه فقط جان انسانها بلکه خودِ معنای انسانیت را نشانه میگیرد…» این نامه به امضای نرگس آبیار، همایون اسعدیان، محمد علی باشه آهنگر، پرویز پرستویی، کمال تبریزی، فریدون جیرانی، ابراهیم حاتمی کیا، بابک خواجه پاشا، علیرضا داودنژاد، ابوالحسن داودی، بهروز شعیبی، کامران شیردل، رسول صدرعاملی، محمد مهدی عسگرپور، کیانوش عیاری، رضا کیانیان، مجید مجیدی، محمد حسین مهدویان، سیدرضا میرکریمی و هارون یشایایی رسیده است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/1097032-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9% «نامۀ 20 کارگردان شناختهشده به مجامع جهانی در چهلمین روز فاجعۀ میناب»، شبکۀ شرق.]</ref>
# کارگردانان شناختهشدهٔ ایرانی: انتشار بیانیهای مشترک در محکومیت حملات و درخواست توجه جامعهٔ جهانی به پیامدهای انسانی جنگ؛ برای مثال، در بخشی از این نامه آمده است که «در [[۹ اسفند]] همزمان با [[۲۸ فوریه|بیست وهشتم فوریه]]، حتی خورشید نیز گویی نگاه روشن خود را از گوشهای از این زمین برمیگرفت… در [[میناب]] در جنوب ایران، ۱۶۸ دانشآموز با دو [[موشک تاماهاوک|موشک تاماهاک]] آمریکا کشته شدند. پیکرهای کوچکشان از زیر آوارِ جایی بیرون کشیده شد که باید پناهگاه رؤیاهایشان میبود. در اوج بیقانونی و بیرحمی، یک [[دبستان]] در حملهای «دوضربهای» نابود شد؛ اقدامی حسابشده که نه فقط جان انسانها بلکه خودِ معنای انسانیت را نشانه میگیرد…» این نامه به امضای [[نرگس آبیار]]، [[همایون اسعدیان]]، [[محمدعلی باشهآهنگر]]، [[پرویز پرستویی]]، [[کمال تبریزی]]، [[فریدون جیرانی]]، [[ابراهیم حاتمیکیا]]، [[بابک خواجهپاشا]]، [[علیرضا داودنژاد]]، [[ابوالحسن داودی]]، [[بهروز شعیبی]]، [[کامران شیردل]]، [[رسول صدرعاملی]]، [[محمدمهدی عسگرپور]]، [[کیانوش عیاری]]، [[رضا کیانیان]]، [[مجید مجیدی]]، [[محمدحسین مهدویان]]، [[سیدرضا میرکریمی]] و [[هارون یشایایی]] رسیده است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/1097032-نامه-کارگردان-شناخته-شده-به-مجامع-جهانی-در-چهلمین-روز-فاجعه-میناب «نامۀ 20 کارگردان شناختهشده به مجامع جهانی در چهلمین روز فاجعۀ میناب»، شبکۀ شرق.]</ref>
# علی قمصری (آهنگساز و نوازندهٔ تار): حضور نمادین در کنار زیرساختهای حیاتی، از جمله نیروگاه برق دماوند که تأمین کنندهٔ نیمی از برق تهران بوده و تأکید بر حفاظت از منابع ملی.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/1097007-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%82%D9%85%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%82-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9% «علی قمصری به نیروگاه برق دماوند رفت»، شبکۀ شرق.]</ref>
# [[علی قمصری]] (آهنگساز و نوازندهٔ تار): حضور نمادین در کنار زیرساختهای حیاتی، از جمله نیروگاه برق دماوند و تأکید بر حفاظت از منابع ملی.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/1097007-علی-قمصری-به-نیروگاه-برق-دماوند-رفت-ویدیو «علی قمصری به نیروگاه برق دماوند رفت»، شبکۀ شرق.]</ref>
# هنرمندان موسیقی نواحی: تأکید بر پیوند سنتهای فرهنگی با روحیهٔ حماسی در مواجهه با تهدیدات. آنها اشاره کردند که هرچند لالایی مادران این سرزمین از صلح و دوستی روایت میکند ولی وقتی تهاجمی از سوی دشمنان به خاکمان صورت گیرد همان لالاییها با درونمایهٔ حماسی خوانده میشوند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1045638/بیانیه-جمعی-از-هنرمندان-موسیقی-نواحی-تا-پای- «بیانیۀ جمعی از هنرمندان موسیقی نواحی؛ تا پای جان پای ایران میمانیم»، خبرگزاری آنا.]</ref>
# هنرمندان [[موسیقی نواحی ایران|موسیقی نواحی]]: تأکید بر پیوند سنتهای فرهنگی با روحیهٔ حماسی در مواجهه با تهدیدات. آنها اشاره کردند که هرچند [[لالایی]] مادران این سرزمین از [[صلح]] و [[دوستی]] روایت میکند ولی وقتی تهاجمی از سوی دشمنان به خاک ایران صورت گیرد همان لالاییها با درونمایهٔ حماسی خوانده میشوند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1045638/بیانیه-جمعی-از-هنرمندان-موسیقی-نواحی-تا-پای- «بیانیۀ جمعی از هنرمندان موسیقی نواحی؛ تا پای جان پای ایران میمانیم»، خبرگزاری آنا.]</ref>
# محمدرضا گلزار: اعلام حمایت مالی برای بازسازی و درمان آسیبدیدگان جنگ.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1150501/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D «واکنش اهالی فرهنگ و هنر به حملۀ آمریکا و اسرائیل/ روز نوزدهم جنگ»، خبرگزاری عصرایران.]</ref>
# [[محمدرضا گلزار]]: اعلام حمایت مالی برای بازسازی و درمان آسیبدیدگان جنگ.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1150501/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D «واکنش اهالی فرهنگ و هنر به حملۀ آمریکا و اسرائیل/ روز نوزدهم جنگ»، خبرگزاری عصرایران.]</ref>
# محسن چاوشی: در واکنش به جنگ رمضان نوشت: «لگد کردی لگد میشی… الا لعنته الله علی الظالمین».<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6497845/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%AF%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C% «واکنش هنرمندان به حملات ددمنشانۀ رژیم صهیونیستی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# [[محسن چاوشی]]: در واکنش به [[جنگ رمضان]] نوشت: «لگد کردی لگد میشی… الا لعنته الله علی الظالمین».<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6497845/واکنش-هنرمندان-به-حملات-ددمنشانه-رژیم-صهیونیستی «واکنش هنرمندان به حملات ددمنشانۀ رژیم صهیونیستی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# مجید مجیدی: اشاره به ثبت تاریخی جنایات جنگی و تأثیر آن بر حافظه جمعی. او در بیانیهای گفت: «تاریخ برای آیندگان شهادت خواهد داد که چطور رهبر بزرگش در کنار فرماندههای ارشد در کنار مردم بیدفاع، کودکان معصوم دخترانه دبستان میناب، بیمارستانها، منازل مسکونی، بدون هیچ سر پناهی مورد هجوم وحشیانه قرار میگیرند و همانند هم به شهادت میرسند».<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6765965/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D9%88%D8%B7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%A «واکنش هنرمندان علیه تجاوز به خاک وطن چه بود؟/ از حاتمیکیا تا مجیدی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# [[مجید مجیدی]]: اشاره به ثبت تاریخی [[جنایت جنگی|جنایات جنگی]] و تأثیر آن بر حافظه جمعی. او در بیانیهای نوشت: «تاریخ برای آیندگان شهادت خواهد داد که چطور رهبر بزرگش در کنار فرماندههان ارشد در کنار مردم بیدفاع، کودکان معصوم دخترانه [[مدرسه شجره طیبه میناب|دبستان میناب]]، بیمارستانها، منازل مسکونی، بدون هیچ سر پناهی مورد هجوم وحشیانه قرار میگیرند و همانند هم به شهادت میرسند».<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6765965/واکنش-هنرمندان-علیه-تجاوز-به-خاک-وطن-چه-بود-از-حاتمی-کیا-تا «واکنش هنرمندان علیه تجاوز به خاک وطن چه بود؟/ از حاتمیکیا تا مجیدی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# مریلا زارعی: ابراز خشم و محکومیت صریح حملات علیه ایران. اوو خطاب به رژیم صهیونیستی اظهار داشت که «بدان که پایانت نزدیکتر از نزدیک است».<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1068921/%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9% «مریلا زارعی خطاب به رژیم صهیونیستی: بدان که پایانت نزدیکتر از نزدیک است»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>
# [[مریلا زارعی]]: ابراز خشم و محکومیت صریح حملات علیه ایران. او خطاب به [[رژیم صهیونیستی]] اظهار داشت که «بدان که پایانت نزدیکتر از نزدیک است».<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1068921/%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9% «مریلا زارعی خطاب به رژیم صهیونیستی: بدان که پایانت نزدیکتر از نزدیک است»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>
# پرواز همای: تأکید بر اهمیت وفاداری به وطن در شرایط بحرانی. او در متنی نوشت که «این روزها از مرگ نترسید؛ از این بترسید که نامتان در صفحه وطنفروشان تاریخ نوشته شود!».<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6765965/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D9%88%D8%B7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%A «واکنش هنرمندان علیه تجاوز به خاک وطن چه بود؟/ از حاتمیکیا تا مجیدی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# [[پرواز همای]]: تأکید بر اهمیت وفاداری به [[وطن]] در شرایط بحرانی. او در متنی نوشت که «این روزها از مرگ نترسید؛ از این بترسید که نامتان در صفحه وطنفروشان تاریخ نوشته شود!».<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6765965/واکنش-هنرمندان-علیه-تجاوز-به-خاک-وطن-چه-بود-از-حاتمی-کیا-تا «واکنش هنرمندان علیه تجاوز به خاک وطن چه بود؟/ از حاتمیکیا تا مجیدی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# هنرمندان هنرهای تجسمی: گروه بزرگی از هنرهای تجسمی نیز در این چارچوب با تولید آثار گرافیکی و بصری، به بازنمایی مفاهیم ملی و اجتماعی میپردازند. این آثار اغلب دارای ویژگیهایی مانند استفاده از نمادهای ملی، پیامهای مستقیم و تأکید بر همبستگی اجتماعی هستند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769058/گرافیک-جنگ-سلاحی-روی-کاغذ-واکنش-هنرمندان-ب فضلی، «گرافیک جنگ، سلاحی روی کاغذ/ واکنش هنرمندان به جنگ آمریکایی- صهیونی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# هنرمندان [[هنرهای تجسمی]]: گروه بزرگی از هنرمندان هنرهای تجسمی با تولید آثار گرافیکی و بصری، به بازنمایی مفاهیم ملی و اجتماعی پرداختند. این آثار اغلب دارای ویژگیهایی مانند استفاده از نمادهای ملی، پیامهای مستقیم و تأکید بر [[همبستگی اجتماعی]] هستند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769058/گرافیک-جنگ-سلاحی-روی-کاغذ-واکنش-هنرمندان-به-جنگ-آمریکایی-صهیونی فضلی، «گرافیک جنگ، سلاحی روی کاغذ/ واکنش هنرمندان به جنگ آمریکایی- صهیونی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
== واکنشها با اقدامات سلبریتیهای وطندوست ==
== واکنشها به اقدامات سلبریتیهای وطندوست ==
همزمان با فعالیتهای وطندوستانه پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در اسفند ۱۴۰۴ش برخی سلبریتیها، پویشی در فضای مجازی با عنوان «بایکوت سلبریتیهای ساکت» شکل گرفت که ضمن درخواست برای تحریم حرفهای هنرمندان منفعل، از مواضع برخی چهرهها نظیر محسن چاوشی و مریلا زارعی تقدیر و حمایت کرد.<ref>[https://farsnews.ir/Nalinaghiyan/1775899098193441065/%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D9%86--%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D «پویش مردمی برای بایکوت سلبریتیهای ساکت در جنگ»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: 29 فروردین 1405ش.]</ref>
همزمان با فعالیتهای وطندوستانه پس از [[حمله آمریکا و اسرائیل به ایران]] در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش برخی سلبریتیها، پویشی در [[فضای مجازی]] با عنوان «بایکوت سلبریتیهای ساکت» شکل گرفت که ضمن درخواست برای تحریم حرفهای هنرمندان منفعل، از مواضع برخی چهرهها نظیر محسن چاوشی و مریلا زارعی تقدیر و حمایت کرد.<ref>[https://farsnews.ir/Nalinaghiyan/1775899098193441065/%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D9%86--%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D «پویش مردمی برای بایکوت سلبریتیهای ساکت در جنگ»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: 29 فروردین 1405ش.]</ref>
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرده است که نگاه حاکمیت بر ایجاد فرصت برای تعامل و همکاری با هنرمندان وطندست، چه در داخل و چه در خارج از کشور، مثبت است. او با انتقاد از وجود موانع میانی در بدنهٔ اجرایی این امر و تأکید بر ادبیات رهبری و سران قوا بر اتحاد ملی، بیان کرد که با رفع موانع میانی، امید میرود هنرمندان وطندوست خارجنشین بتوانند به کشور بازگشته و در میان مردم ایران حضور پیدا کنند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1325053/%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%B «سخنان وزیر ارشاد و تزریق امید به بازگشت هنرمندان وطندوست به کشور»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرده است که نگاه حاکمیت بر ایجاد فرصت برای تعامل و همکاری با هنرمندان وطندوست، چه در داخل و چه در خارج از کشور، مثبت است. او با انتقاد از وجود موانع میانی در بدنهٔ اجرایی این امر و تأکید بر ادبیات رهبری و سران قوا بر اتحاد ملی، بیان کرد که با رفع موانع میانی، امید میرود هنرمندان وطندوست خارجنشین بتوانند به کشور بازگشته و میان مردم ایران حضور پیدا کنند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1325053/%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%B «سخنان وزیر ارشاد و تزریق امید به بازگشت هنرمندان وطندوست به کشور»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۴۸:
خط ۷۹:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «۱۰۰ اقدام مثبت سلبریتیها در حمایت از ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۲۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «۱۰۰ اقدام مثبت سلبریتیها در حمایت از ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۲۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «۱۲ روز جنگ؛ ۱۲ روز همدلی و ایستادگی هنرمندان برای وطن»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ بارگذاری: ۵ تیر ۱۴۰۴ش.
* «۱۲ روز جنگ؛ ۱۲ روز همدلی و ایستادگی هنرمندان برای وطن»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۵ تیر ۱۴۰۴ش.
* «احسنت به دفاع مردانهٔ علیرضا داوودنژاد و دیگر هنرمندان غیور از ایران و ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ بارگذاری: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «احسنت به دفاع مردانهٔ علیرضا داوودنژاد و دیگر هنرمندان غیور از ایران و ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «ایستاده با هنر، در کنار مردم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ بارگذاری: ۱ تیر ۱۴۰۴ش.
* «ایستاده با هنر، در کنار مردم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱ تیر ۱۴۰۴ش.
* «بیانیهٔ جمعی از هنرمندان موسیقی نواحی؛ تا پای جان پای ایران میمانیم»، خبرگزاری آنا، تاریخ بارگذاری: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «بیانیهٔ جمعی از هنرمندان موسیقی نواحی؛ تا پای جان پای ایران میمانیم»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «پویش مردمی برای بایکوت سلبریتیهای ساکت در جنگ»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۲۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «پویش مردمی برای بایکوت سلبریتیهای ساکت در جنگ»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۲۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
تقویت همبستگی اجتماعی، حمایت نمادین از مردم در بحرانها، اثرگذاری فرهنگی و رسانهای بر افکار عمومی
زیرنویس عنوان
چهرههای شناختهشدهٔ همسو با هویت ملی و همبستگی اجتماعی در شرایط بحرانی
سلبریتی وطندوست؛ چهرههای شناختهشدهٔ همسو با هویت ملی و همبستگی اجتماعی در شرایط بحرانی.
سلبریتی وطندوست، اصطلاحی است که در خلال جنگ رمضان و حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران، به ادبیات رسانهای ایرانیان وارد شد. در این چارچوب، سلبریتی وطندوست به چهرههای شناختهشدهای اطلاق میشود که در شرایط بحرانی، بهویژه در زمان جنگ یا بحرانهای ملی، با تأکید بر هویت ملی، همبستگی اجتماعی و حمایت از مردم، مواضعی همسو با منافع و ارزشهای کشور اتخاذ میکنند.
مفهومشناسی
در ادبیات رسانهای و اجتماعی، مفهوم سلبریتی وطندوست با شاخصهای ویژهای تعریف میشود، ازجمله اینکه چنین چهرههایی در زمان بحرانها از منافع ملی در برابر تهدیدات خارجی حمایت کرده و بهدور از فشارهای رسانهای مخالفین، مواضعی صریح در قبال حوادث امنیتی کشور اتخاذ میکنند.[۱] از دیگر ویژگیهای برشمرده برای این مفهوم، داشتن آگاهی سیاسی و پرهیز از همراهی با موجهای زودگذر فضای مجازی است؛ بهگونهای که از شهرت خود در راستای تقویت همبستگی اجتماعی و امنیت ملی بهره میبرند.[۲] تعهد به تکثر فرهنگی ایران، واکنش دغدغهمندانه به مسائل جامعه و استفاده از ظرفیتهای هنری برای حفظ یکپارچگی و بازتاب همدلی ملی، از دیگر شاخصهای فعالیت حرفهای این افراد دانسته میشود.[۳]
در سطح فردی نیز، اقداماتی نظیر اولویت دادن به هویت ملی در انتخابهای شخصی مانند تولد فرزند در داخل کشور و ارزشنهادن به تابعیت ایرانی، در تقابل با تمایل به دریافت تابعیتهای مضاعف غربی، از مصادیق این رویکرد عنوان شده است.[۴]
مضامین رایج در واکنشها
محتوای واکنشهای این گروه از سلبریتیها اغلب شامل موارد زیر است:
بر اساس منابع موجود، چهرههای شناختهشده در شرایط بحرانی، بهویژه طی رویدادهای موسوم به جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، از طریق اقداماتی نظیر فعالیت در شبکههای اجتماعی، خلق آثار هنری با مضامین حماسی، انجام مصاحبه، حضور در تجمعات مردمی و دیدار با نیروهای انتطامی و امدادی، به ابراز همبستگی با کشور پرداختهاند. همچنین انتشار پیامهایی خطاب به افکار عمومی جهان در محکومیت اقدامات خصمانه، از دیگر رویههای ثبتشده در این زمینه است.[۶]
در بخش کنشهای جمعی، مشارکت این افراد در پویشهای مختلفی نظیر «به نام ایران» و چالش «من تهرانم» با هدف تقویت همبستگی ملی[۷] و پویش «وطنم، ایران» بهمنظور بازتاب هنری وقایع جنگ مورد توجه بوده است.[۸] افزون بر این، همراهی با کارزارهایی نظیر «تحریم شبکه اینترنشنال» در مخالفت با رسانههایی که ایرانستیز خوانده میشدند، از دیگر اقدامات این چهرهها شمرده شده است.[۹]
نمونه واکنشها
بازنشر سخنرانی انتقادی مارک بوتنگا، نماینده بلژیکی پارلمان اروپا از سوی پیمان معادی
در جریان بحرانهای پیشآمده در ایران، شماری از چهرههای هنری و فرهنگی با انتشار پیامها و اقدامات مختلف، مواضعی در حمایت از وطن و همبستگی ملی ابراز کردند؛ ازجمله:
حامد بهداد: انتشار تصویری از زنجیرهٔ انسانی بر روی پل سفید اهواز همراه با تأکید بر همبستگی و ارزشهای انسانی مردم ایران.[۱۰]
بهرام افشاری: تأکید بر ضرورت پاسداری از ایران و سرمایههای ملی فراتر از شعار، با اشاره به رنج مردم. او، همچنین، اشاره میکند که میهنپرستی تنها فریاد زدن نام زیبای ایران نیست، بلکه محافظت از سرمایههای این سرزمین با هر نقش و وظیفهای است.[۱۲]
علی زندوکیلی: اجرای نمادین بر روی ریل قطار و انتشار آن برای ابراز همدلی با مردم و تأکید بر اهمیت زیرساختهای ملی.[۱۳]
اصغر فرهادی: دعوت از هنرمندان جهان برای واکنش به تخریبها و توقف اقدامات نظامی علیه غیرنظامیان.[۱۴]
علی قمصری (آهنگساز و نوازندهٔ تار): حضور نمادین در کنار زیرساختهای حیاتی، از جمله نیروگاه برق دماوند و تأکید بر حفاظت از منابع ملی.[۱۶]
هنرمندان موسیقی نواحی: تأکید بر پیوند سنتهای فرهنگی با روحیهٔ حماسی در مواجهه با تهدیدات. آنها اشاره کردند که هرچند لالایی مادران این سرزمین از صلح و دوستی روایت میکند ولی وقتی تهاجمی از سوی دشمنان به خاک ایران صورت گیرد همان لالاییها با درونمایهٔ حماسی خوانده میشوند.[۱۷]
محمدرضا گلزار: اعلام حمایت مالی برای بازسازی و درمان آسیبدیدگان جنگ.[۱۸]
واکنش پرویز پرستویی به شادی برخی ایرانیان از حمله به ایرانپرویز پرستویی: تأکید بر حفظ ایران و محکومیت مواضع همسو با آسیب به مردم. او، در بخشی از پیام خود به شادی برخی ایرانیان خارجنشین از حمله به ایران اشاره کرده و نوشت: «تاریخ در مورد شما جاده صافکنهای بمباران و کشتار کودکان با بیرحمی قضاوت خواهد کرد».[۱۹]
محسن چاوشی: در واکنش به جنگ رمضان نوشت: «لگد کردی لگد میشی… الا لعنته الله علی الظالمین».[۲۰]
مجید مجیدی: اشاره به ثبت تاریخی جنایات جنگی و تأثیر آن بر حافظه جمعی. او در بیانیهای نوشت: «تاریخ برای آیندگان شهادت خواهد داد که چطور رهبر بزرگش در کنار فرماندههان ارشد در کنار مردم بیدفاع، کودکان معصوم دخترانه دبستان میناب، بیمارستانها، منازل مسکونی، بدون هیچ سر پناهی مورد هجوم وحشیانه قرار میگیرند و همانند هم به شهادت میرسند».[۲۱]
مریلا زارعی: ابراز خشم و محکومیت صریح حملات علیه ایران. او خطاب به رژیم صهیونیستی اظهار داشت که «بدان که پایانت نزدیکتر از نزدیک است».[۲۲]
پرواز همای: تأکید بر اهمیت وفاداری به وطن در شرایط بحرانی. او در متنی نوشت که «این روزها از مرگ نترسید؛ از این بترسید که نامتان در صفحه وطنفروشان تاریخ نوشته شود!».[۲۳]
هنرمندان هنرهای تجسمی: گروه بزرگی از هنرمندان هنرهای تجسمی با تولید آثار گرافیکی و بصری، به بازنمایی مفاهیم ملی و اجتماعی پرداختند. این آثار اغلب دارای ویژگیهایی مانند استفاده از نمادهای ملی، پیامهای مستقیم و تأکید بر همبستگی اجتماعی هستند.[۲۴]
واکنشها به اقدامات سلبریتیهای وطندوست
همزمان با فعالیتهای وطندوستانه پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش برخی سلبریتیها، پویشی در فضای مجازی با عنوان «بایکوت سلبریتیهای ساکت» شکل گرفت که ضمن درخواست برای تحریم حرفهای هنرمندان منفعل، از مواضع برخی چهرهها نظیر محسن چاوشی و مریلا زارعی تقدیر و حمایت کرد.[۲۵]
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرده است که نگاه حاکمیت بر ایجاد فرصت برای تعامل و همکاری با هنرمندان وطندوست، چه در داخل و چه در خارج از کشور، مثبت است. او با انتقاد از وجود موانع میانی در بدنهٔ اجرایی این امر و تأکید بر ادبیات رهبری و سران قوا بر اتحاد ملی، بیان کرد که با رفع موانع میانی، امید میرود هنرمندان وطندوست خارجنشین بتوانند به کشور بازگشته و میان مردم ایران حضور پیدا کنند.[۲۶]
