زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''چالدران'''</big>؛ شهرستان و دشتی واقع در استان آذربایجان غربی.<br> چالدُران، نام شهرستانی در استان آذربایجان غربی، به مرکزیت شهر سیه‌چشمه و نیز نام جنگی میان شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی است که در همین دشت رخ داده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/f...» ایجاد کرد
 
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳: خط ۳:
چالدُران، نام شهرستانی در استان آذربایجان غربی، به مرکزیت شهر سیه‌چشمه و نیز نام جنگی میان شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی است که در همین دشت رخ داده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224655/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 همدانی، «چالدران»، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>   
چالدُران، نام شهرستانی در استان آذربایجان غربی، به مرکزیت شهر سیه‌چشمه و نیز نام جنگی میان شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی است که در همین دشت رخ داده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224655/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 همدانی، «چالدران»، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>   
==نام‌گذاری==
==نام‌گذاری==
چالدران، تا پیش از سال 1375ش، به «سیه‌چشمه» معروف بود. واژۀ سیه‌چشمه، تا دوران حکومتی پهلوی اول به‌نام «قره‌عینی» شناخته می‌شد. «قره» در زبان ترکی به‌معنای سیاه و «عین» نیز در زبان عربی به‌معنای چشمه است. برخی، دلیل این نام‌گذاری را وجود چشمه‌ای به‌نام «قره‌بُلاغ» در این منطقه می‌دانند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224655/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 همدانی، «چالدران»، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در سال 1376ش، نام این منطقه به «چالدران» تغییر کرد. برخی از پژوهشگران، علت نام‌گذاری این منطقه به چالدران را حضور پُرشمار ارمنیان، وجود کلیساها و دیرهای متعدد در این منطقه دانسته‌اند. آنها بر این باورند که نام اصلی این منطقه «چهاردیران» بوده که به‌مرور زمان به چالدران تغییر کرده است.<ref>زاهدی، «قره کلیسا در قرن ۱۳ و ۱۴ هجری قمری»، ج3، ۱۳۵۵ش، ص۵۷۶.</ref>  
چالدران، تا پیش از سال ۱۳۷۵ش، به «سیه‌چشمه» معروف بود. واژۀ سیه‌چشمه، تا دوران حکومتی پهلوی اول به‌نام «قره‌عینی» شناخته می‌شد. «قره» در زبان ترکی به‌معنای سیاه و «عین» نیز در زبان عربی به‌معنای چشمه است. برخی، دلیل این نام‌گذاری را وجود چشمه‌ای به‌نام «قره‌بُلاغ» در این منطقه می‌دانند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224655/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 همدانی، «چالدران»، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در سال ۱۳۷۶ش، نام این منطقه به «چالدران» تغییر کرد. برخی از پژوهشگران، علت نام‌گذاری این منطقه به چالدران را حضور پُرشمار ارمنیان، وجود کلیساها و دیرهای متعدد در این منطقه دانسته‌اند. آنها بر این باورند که نام اصلی این منطقه «چهاردیران» بوده که به‌مرور زمان به چالدران تغییر کرده است.<ref>زاهدی، «قره کلیسا در قرن ۱۳ و ۱۴ هجری قمری»، ج3، ۱۳۵۵ش، ص۵۷۶.</ref>
 
==تاریخچه==
==تاریخچه==
سیه‌چشمه، به‌‌دلیل داشتن مرز مشترک با کشور ترکیه، همواره مورد توجه بوده است. در گذشته، این شهر، در مسیر تجاری تبریز به‌سمت ترکیه قرار داشت و گمرک‌خانه‌ای در آن برپا بود. این گمرک تا پیش از برپایی گمرک بازرگان، در 1316ش، دایر و مشغول به فعالیت بود. در دورۀ حکومتی قاجاریان نیز در این منطقه تلگراف‌خانه‌ای ایجاد کردند تا از طریق آن، اخبار و رویدادهای منطقه به حکومت مرکزی مخابره شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224655/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 همدانی، «چالدران»، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  <br>
سیه‌چشمه، به‌‌دلیل داشتن مرز مشترک با کشور ترکیه، همواره مورد توجه بوده است. در گذشته، این شهر، در مسیر تجاری [[تبریز]] به‌سمت ترکیه قرار داشت و گمرک‌خانه‌ای در آن برپا بود. این گمرک تا پیش از برپایی گمرک بازرگان، در ۱۳۱۶ش، دایر و مشغول به فعالیت بود. در دورۀ حکومتی [[قاجار]] نیز در این منطقه تلگراف‌خانه‌ای ایجاد کردند تا از طریق آن، اخبار و رویدادهای منطقه به حکومت مرکزی مخابره شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224655/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 همدانی، «چالدران»، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  <br>
    
    
چالدران، در طول تاریخ، تحولات بسیاری را به خود دیده است که از آن جمله می‌توان به جنگ چالدران اشاره کرد. این جنگ، نخستین جنگ دولت‌های صفوی در ایران و حکومت عثمانی بود که در دشت چالدران و در سال 920ق، به وقوع پیوست. در این جنگ، فرماندهی سپاه ایران را شاه اسماعیل صفوی و فرماندهی سپاه عثمانی را شاه سلیم اول بر عهده داشتند. نتیجۀ این جنگ، شکست سنگین صفویان و خانه‌نشین شدن شاه اسماعیل بود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جنگ چالدران»، ویکی شیعه.]</ref>
چالدران، در طول تاریخ، تحولات بسیاری را به خود دیده است که از آن جمله می‌توان به جنگ چالدران اشاره کرد. این جنگ، نخستین جنگ دولت‌های صفوی در ایران و حکومت عثمانی بود که در دشت چالدران و در سال ۹۲۰ق، به وقوع پیوست. در این جنگ، فرماندهی سپاه ایران را شاه اسماعیل صفوی و فرماندهی سپاه عثمانی را شاه سلیم اول بر عهده داشتند. نتیجۀ این جنگ، شکست سنگین [[صفویان]] و خانه‌نشین شدن شاه اسماعیل بود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جنگ چالدران»، ویکی شیعه.]</ref>
 
==جمعیت‌شناسی==
==جمعیت‌شناسی==
# آمار جمعیتی: بر اساس سرشماری صورت‌گرفته در 1385ش، جمعیت این شهرستان در حدود 44,572 نفر بوده است.<ref>[https://lahzeakhar.com/Tourist-attractions-full-information/25203-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «چالدران»، وب‌سایت لحظه آخر.]</ref>   
# آمار جمعیتی: بر اساس سرشماری صورت‌گرفته در 1385ش، جمعیت این شهرستان در حدود 44,572 نفر بوده است.<ref>[https://lahzeakhar.com/Tourist-attractions-full-information/25203-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «چالدران»، وب‌سایت لحظه آخر.]</ref>   
خط ۲۷: خط ۲۹:
در شهرستان چالدران، دامپروری و کشاورزی به‌دلیل خاک حاصل‌خیز و وجود مراتع بسیار، پررونق است.<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج2، ص46-47 و 71-72.</ref>  کشاورزی در این منطقه، به دو صورت دیمی و آبی انجام می‌شود. از جمله محصولات کشاورزی چالدران می‌توان به گندم، جو، تره‌بار، یونجه و سیب اشاره کرد. پرورش زنبور عسل نیز در این منطقه انجام شده و عسل تولیدی آنها از لحاظ کیفیت و کمیت درخور توجه است. از جمله محصولات دامی چالدران نیز می‌توان به شیر، پنیر، گوشت قرمز، پوست و پشم اشاره کرد.<ref>[https://www.chalderan-ag.ir/fa/wagov/aboutchalderan «دربارۀ چالدران»، وب‌سایت استانداری آذربایجان غربی، فرمانداری چالدران.]</ref>  از دیگر فعالیت‌های اقتصادی مردم در این منطقه، قالی‌بافی و گلیم‌بافی است.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور (نخجوان، اقدیر)، ۱۳۷۱ش، ج1، ص61؛</ref>  
در شهرستان چالدران، دامپروری و کشاورزی به‌دلیل خاک حاصل‌خیز و وجود مراتع بسیار، پررونق است.<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج2، ص46-47 و 71-72.</ref>  کشاورزی در این منطقه، به دو صورت دیمی و آبی انجام می‌شود. از جمله محصولات کشاورزی چالدران می‌توان به گندم، جو، تره‌بار، یونجه و سیب اشاره کرد. پرورش زنبور عسل نیز در این منطقه انجام شده و عسل تولیدی آنها از لحاظ کیفیت و کمیت درخور توجه است. از جمله محصولات دامی چالدران نیز می‌توان به شیر، پنیر، گوشت قرمز، پوست و پشم اشاره کرد.<ref>[https://www.chalderan-ag.ir/fa/wagov/aboutchalderan «دربارۀ چالدران»، وب‌سایت استانداری آذربایجان غربی، فرمانداری چالدران.]</ref>  از دیگر فعالیت‌های اقتصادی مردم در این منطقه، قالی‌بافی و گلیم‌بافی است.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور (نخجوان، اقدیر)، ۱۳۷۱ش، ج1، ص61؛</ref>  
==سوغات و صنایع محلی==
==سوغات و صنایع محلی==
سوغاتی‌های خوشمزه‌ای همچون نقل (با روکشی از شیره شکر و مغزهای بادام، گردو و فندق)، حلوای هویج و گردو، باستخ (لوزانک) و تولیدات محلی همچون انواع لبنیات، عسل، فرش دست‌بافت، منبت‌کاری و گلیم در شهرستان چالدران وجود دارند.<ref>[https://lahzeakhar.com/Tourist-attractions-full-information/25203-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «چالدران»، وب‌سایت لحظه آخر.]</ref>  
سوغاتی‌های خوشمزه‌ای همچون نقل (با روکشی از شیره شکر و مغزهای [[بادام]]، گردو و [[فندق]])، حلوای هویج و گردو، باستخ (لوزانک) و تولیدات محلی همچون انواع لبنیات، [[عسل]]، فرش دست‌بافت، منبت‌کاری و گلیم در شهرستان چالدران وجود دارند.<ref>[https://lahzeakhar.com/Tourist-attractions-full-information/25203-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «چالدران»، وب‌سایت لحظه آخر.]</ref>  
==گرشگری==
==گرشگری==
شهرستان چالدران، به‌دلیل آب‌وهوای معتدل و تاریخ پربار خود، دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیاری است. از جملۀ این آثار تاریخی می‌توان به کلیساها و تمامی آثار بر جای مانده از زمان حضور ارامنه در این خطه از خاک ایران اشاره کرد. مزار شهدای جنگ چالدران، قره کلیسا (کلیسای تاتائوس یا طاطائوس، از کهن‌ترین کلیساهای جهان)،<ref>زاهدی، «قره کلیسا در قرن ۱۳ و ۱۴ هجری قمری»، ج3، ۱۳۵۵ش، ص۵۷۶-۵۷۷؛ <br>
شهرستان چالدران، به‌دلیل آب‌وهوای معتدل و تاریخ پربار خود، دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیاری است. از جملۀ این آثار تاریخی می‌توان به کلیساها و تمامی آثار بر جای مانده از زمان حضور ارامنه در این خطه از خاک ایران اشاره کرد. مزار شهدای جنگ چالدران، قره کلیسا (کلیسای تاتائوس یا طاطائوس، از کهن‌ترین کلیساهای جهان)،<ref>زاهدی، «قره کلیسا در قرن ۱۳ و ۱۴ هجری قمری»، ج3، ۱۳۵۵ش، ص۵۷۶-۵۷۷؛ <br>