حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
فوتبال زنان در ایران؛ حضور زنان در عرصه فوتبال
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =فوتبال زنان در ایران.jpg
| زیرنویس تصویر    =شادی دختران فوتبالیست با پرچم ایران پس از صعود به جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶
| image_alt        =شادی دختران فوتبالیست با پرچم ایران پس از صعود به جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶
| فایل پادکست      =فوتبال زنان در ایران.ogg
| حجم فایلپادکست    =۱۱
| تاریخ پادکست      =۱۷-۲-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    = حضور و فعالیت زنان در ورزش فوتبال در ایران


فوتبال زنان در ایران از دهه ۱۳۴۰ش خورشیدی با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان را تشکیل داد و به تدریج باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز به این حوزه وارد شدند. با پیروزی انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ش فوتبال زنان برای بیش از یک دهه تقریباً تعطیل شد. از اوایل دهه ۱۳۷۰ش فعالیت‌ها با برگزاری مسابقات فوتسال در دانشگاه الزهرا از سر گرفته شد و سرانجام در ۱۳۸۵ش نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران مقابل تیم دختران برلین برگزار شد. تیم ملی فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی ۱۳۸۹ فیفا جایگاه ۵۵ را کسب کرد که بالاتر از رتبه تیم مردان در آن زمان بود. با این حال، تیم ملی در آستانه صعود به المپیک لندن با چالش حجاب مواجه شد و علی‌رغم موفقیت در مرحله گروهی مقدماتی، فرصت حضور در المپیک را از دست داد.
| عنوان اصلی        = فوتبال زنان در ایران
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[ورزش زنان]] / [[فوتبال]] / [[جامعه‌شناسی ورزش]] / مطالعات زنان
| نوع مفهوم        = پدیده ورزشی–اجتماعی
| معنای اصطلاحی    = مجموعه فعالیت‌ها، ساختارها و رقابت‌های فوتبال زنان در ایران در سطح ملی، باشگاهی و بین‌المللی
| حوزه کاربرد      = ورزش حرفه‌ای، آموزش ورزشی، رقابت‌های ملی و بین‌المللی
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      = آغاز فعالیت‌های غیررسمی در دهه ۱۳۴۰ش و احیای رسمی پس از دهه ۱۳۷۰ش


== تاریخچه ==
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          = [[تیم ملی فوتبال زنان ایران]]، [[لیگ برتر فوتبال زنان ایران]]، [[فدراسیون فوتبال ایران]]، [[جام ملت‌های فوتبال زنان آسیا]]
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''فوتبال زنان در ایران؛'''}} حضور زنان در ورزش فوتبال ایران.


شکل‌گیری فوتبال زنان در ایران پیش از انقلاب اسلامی
حضور زنان در عرصهٔ فوتبال ایران از دههٔ ۱۳۴۰ش با فعالیت‌های غیررسمی در تیم‌های محلی آغاز و باشگاه تاج نخستین تیم رسمی شناخته شد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، این رشته تا اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش فعالیتی نداشت، اما پس از آغاز دوباره فعالیت، [[تیم ملی فوتبال زنان ایران]] به رقابت‌های بین‌المللی ازجمله جام ملت‌های آسیا و المپیک نوجوانان سنگاپور راه یافت. در سطح باشگاهی، لیگ برتر با حضور تیم‌هایی در ۲۴ استان برگزار می‌شود. مهم‌ترین موانع توسعه فوتبال قهرمانی زنان ایران کمبود زیرساخت‌های استاندارد، نبود حمایت شغلی و مالی از ورزشکاران، ضعف در استعدادیابی و مربیگری و فقدان جایگاه زنان در مدیریت ورزشی کشور ذکر شده است. با پیگیری‌های فدراسیون ایران، [[حجاب|پوشش اسلامی]] زنان فوتبالیست ایرانی در بازی‌های بین‌المللی پذیرفته شده و [[فیفا]] لباس استانداردی را برای زنان محجبه تأیید کرده است.


نخستین حضور دختران در فوتبال
== تاریخچه ==
[[فوتبال زنان در ایران]] از ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاس‌های فیفا اعزام کرد. در باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان تشکیل و در ۱۳۴۹ش در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر دست یافت.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/173507/ماجراي-فوتبال-زنان-ايران «ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref> سپس باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب به تیم‌داری در این حوزه پرداختند.<ref>[https://footballdokht.ir/577-تاریخچه-فوتبال-زنان-در-ایران-عکس.html «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] [[انقلاب اسلامی ایران|ایران]]، در ۱۳۷۱ش با برگزاری مسابقات فوتبال سالنی در [[دانشگاه الزهرا]] دوباره فوتبال زنان فعال شد. در دوران ریاست‌جمهوری [[سید محمد خاتمی]] امکانات گسترده‌تری در اختیار فوتبال زنان قرار گرفت. با حمایت برخی چهره‌ها از جمله [[فائزه هاشمی]] در عرصهٔ ورزش زنان و [[محسن صفایی فراهانی]] در ریاست فدراسیون فوتبال، فوتبال دختران از فضای سالن به زمین چمن منتقل شد. در [[۸ اردیبهشت|هشتم اردیبهشت]] ۱۳۸۵ش نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز برگزار شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/تاریخچه-پر-ماجرای-فوتبال-زنان-در-ایران#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>


بر اساس گفته مورخان، زنان از آغاز شکل‌گیری فوتبال این بازی را انجام می‌داده‌اند. در دهه ۱۳۴۰، دخترانی که شیفته فوتبال بودند برای نخستین بار در تهران و برخی شهرهای بزرگ، بیشتر به عنوان دروازه‌بان و گاهی بازیکن، وارد تیم‌های محلی و خیابانی مردان موسوم به فوتبال «گل کوچک» با توپ‌های پلاستیکی شدند.
== باشگاه‌های فوتبال زنان در ایران ==
[[پرونده:فوتبال زنان در ایران۱.png|جایگزین=شادی بازیکنان خاتون بم پس از گل‌زنی مقابل رویال تیمپو کالج اف سی بوتان|بندانگشتی|خوشحالی بازیکنان خاتون بم پس از گل‌زنی مقابل رویال تیمپو کالج اف سی بوتان در افتتاحیه گروه D لیگ قهرمانان زنان آسیا]]
فوتبال زنان در قالب ۸۰ تیم باشگاهی و در استان‌های [[استان تهران|تهران]]، [[استان اصفهان|اصفهان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[خوزستان]]، [[استان کرمان|کرمان]]، [[مازندران]]، [[گیلان]]، [[خراسان رضوی]]، [[استان البرز|البرز]]، [[استان کرمانشاه|کرمانشاه]]، [[استان کردستان|کردستان]]، [[استان همدان|همدان]]، [[آذربایجان غربی]]، [[استان بوشهر|بوشهر]]، [[چهارمحال و بختیاری]]، [[استان یزد|یزد]]، [[استان مرکزی|مرکزی]]، [[استان ایلام|ایلام]]، [[کهگیلویه و بویراحمد]]، [[استان قزوین|قزوین]]، [[استان گلستان|گلستان]]، [[خراسان شمالی]]، [[استان سمنان|سمنان]] مستقر هستند. بیشترین تمرکز تیم‌ها در استان تهران، فارس و اصفهان است.<ref>[https://footballdokht.ir/teams «تیم‌های باشگاهی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref> نخستین دورهٔ لیگ برتر فوتبال زنان طی سال‌های ۱۳۸۶ش تا ۱۳۸۷ش برگزار شد<ref>[https://footballdokht.ir/254-تاریخچه-لیگ-فوتبال-بانوان-قهرمان-ها.html «نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های 1386 تا 1387 برگزار شد.»، وب‌سایت فوتبال‌دخت؛] [https://www.hazfi-cup.com/champions/Kowsar_Women_Football_League «لیست قهرمانان لیگ برتر کوثر بانوان فوتبال ایران»، وب‌سایت جام حذفی.]</ref> و در ۱۴۰۴ش هجدهمین دورهٔ این لیگ با قهرمانی تیم خاتون بم پایان یافت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6745276/خاتون-بم-قهرمان-لیگ-هجدهم-شد-سپاهان-در-برابر-بمی-ها-ناکام-ماند «خاتون‌بم قهرمان لیگ هجدهم شد/ سپاهان در برابر بمی‌ها ناکام ماند.]</ref> صعود تیم خاتون بم در ۱۴۰۳ش به جمع هشت تیم برتر باشگاهی آسیا نشانهٔ بلوغ فنی، تاکتیکی و اتحاد تیمی در فوتبال زنان ایران ارزیابی شده است. کارشناسان تأکید می‌کنند که روند پیشرفت فوتبال زنان در قالب باشگاه‌های مختلف و لیگ داخلی، طی دو سال گذشته محسوس بوده است.<ref>[https://www.varzesh3.com/news/2076993/دو-سال-است-از-پیشرفت-فوتبال-زنان-می-گویم «دو سال است از پیشرفت فوتبال زنان می‌گویم!»، وب‌سایت روزش سه.]</ref>


بتول باقری، از نسل اول فوتبال دختران ایران و اهل بندرانزلی، در این باره گفته است: سال ۱۳۴۹ پس از مدت‌ها تلاش توانستیم محلی برای تمرین‌هایمان پیدا کنیم. پیش از آن گاهی در کوچه با شوهران و برادرهایمان بازی می‌کردیم، اما در سال ۴۹ به صورت رسمی اجازه پیدا کردیم که بدون مردان، در زمین خاکی تمرین کنیم.
== طراحی و تولید لباس فوتبال بانوان در ایران ==
به نظر کارشناسان لباس فوتبال بانوان در ایران به‌دلیل نیاز جامعه به هویت‌سازی و بازنمایی فرهنگی و اجتماعی، باید به گونه‌ای طراحی و تولید شود که فراتر از یک پوشش ورزشی صرف عمل کند. به‌گفتهٔ [[فدراسیون فوتبال ایران]] این لباس‌ها ضمن رعایت [[حجاب]] و نیز استانداردهای فنی، احساس آزادی و زیبایی را در زمین بازی برای بازیکنان به‌همراه داشته باشد. به پیشنهاد کارشناسان، طراحی این لباس‌ها باید شامل محورهایی همچون هماهنگی با فرهنگ و رنگ ملی، طراحی اختصاصی متناسب با آناتومی بانوان، هویت تیمی و جایگاه اسپانسر، استفاده از نقوش ایرانی با الهام‌گیری سنتی-مدرن و افزودن نام و شمارهٔ بازیکن با فونت اختصاصی هر تیم، باشد.<ref>[https://footballdokht.ir/team/59-iran-ایران.html «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>


آموزش مربیان و تشکیل باشگاه‌ها
تا قبل از سال ۱۳۹۰ش، پوشش بانوان، یکی از چالش‌های اصلی در بازی‌های بین‌المللی ورزشکاران زن ایرانی بود؛ برای مثال، در مسابقات انتخابی المپیک ۲۰۱۲م لندن در [[خرداد]] ۱۳۹۰ش در [[اردن]]، تیم ملی فوتبال زنان ایران به‌دلیل عدم تأیید لباس توسط داوران فیفا، اجازهٔ حضور در زمین را پیدا نکرد؛ اما به‌دنبال پیگیری‌های فدراسیون فوتبال ایران و رایزنی‌های شاهزاده اردنی، فیفا لباسی استاندارد برای زنان محجبه به تأیید رساند که مورد پذیرش [[ایران]]، [[بحرین]] و [[اردن]] قرار گرفت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318499/فوتبال-زنان-ایران-از-اردن-تا-اردن-منع-حجاب-و-گرفتن-حق-حساب «فوتبال زنان ایران از اردن تا اردن؛ منع حجاب و گرفتن حق حساب»، وب‌سایت تابناک.]</ref> بر اساس اظهارات مسئولین فدراسیون در امور بانوان، موضوع حجاب حل شده است و فوتبالیست‌های ایرانی با پوشش اسلامی خود توانسته‌اند به عرصه‌های جهانی راه یابند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/96777/موضوع-حجاب-دختران-فوتبالیست-99-درصد-حل-است «موضوع حجاب دختران فوتبالیست ۹۹ درصد حل است»، خبرگزاری فرارو.]</ref>


با افزایش تعداد زنان علاقه‌مند به فوتبال در ایران، فدراسیون فوتبال تصمیم گرفت چندین نفر از زنان مستعد را برای آموزش در زمینه مربیگری به کلاس‌های آموزشی فیفا بفرستد. در این کلاس‌ها، مربیان ایرانی توانستند مسابقات فوتبال زنان سنگاپور، هندوستان و کره جنوبی را از نزدیک ببینند.
== دستمزد فوتبال زنان در ایران ==
دلایل اصلی تفاوت دست‌مزد فوتبال زن با مردان عبارتند از:
* '''عوامل ساختاری و فنی:''' نوپابودن این رشته و تفاوت در سطح کیفی و حرفه‌ای نسبت به فوتبال مردان؛
* '''رسانه و اقتصاد:''' عدم پخش تلویزیونی مسابقات، فقدان تبلیغات و دشواری در جذب حامی مالی؛
* '''ارزش تجاری:''' پایین‌بودن میزان مخاطب و درآمدزایی، به‌عنوان معیار اصلی تعیین دستمزد در فوتبال.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-ورزش-18/327766-اختلاف-دستمزد-فوتبال-زنان-مر «اختلاف دستمزد فوتبال زنان و مردان»، اعتماد آنلاین.]</ref>


باشگاه تاج نخستین باشگاهی بود که تیم فوتبال دخترانش را تشکیل داد. به زودی تیم‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز مانند تاج، تیم‌داری در فوتبال زنان را آغاز کردند. کیفیت فنی تیم تاج چنان برتر از سایر تیم‌ها بود که در سال ۱۳۴۹ در اولین بازی از فوتبال باشگاه‌های تهران، در بازی این تیم مقابل دیهیم، آنها ۶ گل وارد دروازه شهناز فدایی، دروازه‌بان تیم حریف، کردند.
== افتخارات ملی و بین‌المللی ==
[[پرونده:فوتبال زنان در ایران۲.png|جایگزین=حضور مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال در اردوی تیم ملی فوتبال بانوان|بندانگشتی|حضور مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال در اردوی تیم ملی فوتبال بانوان پیش از اعزام به مرحله دوم انتخابی المپیک ۲۰۲۴]]
جایگاه فوتبال زنان ایران در رنکینگ فدراسیون جهانی فوتبال دارای فراز و فرودهایی بوده است. برای مثال تیم ملی فوتبال زنان ایران در سال‌های آغازین فعالیت خود با هدایت شهرزاد مظفر رتبهٔ چهل‌وهشتم جهان<ref>[https://football360.ir/post/2023061413/واکاوی-شرایط-فوتبال-زنان-ایران-در-رنکینگ-فیفا-از-خودمان-14-سال-عقبتریم «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان 14 سال عقب‌تریم!»، وب‌سایت فوتبال 360.]</ref> و در رتبه‌بندی ۱۳۸۹ش جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/تاریخچه-پر-ماجرای-فوتبال-زنان-در-ایران#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref> در جدیدترین رنکینگ اعلام‌شده، از جایگاه ۷۰ به رتبهٔ ۶۸ جهان ارتقا یافته است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/262169/صعود-دو-پله-ای-زنان-فوتبال-ایران-در-رنکینگ-FIFA «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز.]</ref> تیم‌های ملی فوتبال زنان ایران تا کنون به موفقیت‌های زیر دست یافته است:
* کسب دو نایب‌قهرمانی غرب آسیا (۱۳۸۴ش و ۱۳۹۰ش)،
* حضور در جام ملت‌های آسیا (۲۰۲۲م هند و ۲۰۲۶م استرالیا)
* سه دوره صعود به مرحلهٔ دوم انتخابی [[المپیک]].<ref>[https://the-ffiri.com/fa/services/20 «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌بایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران.]</ref>
* صعود تیم دختران زیر ۲۰ سال به مرحله دوم مسابقات مقدماتی قهرمانی آسیا.<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/154/تیم-ملی-فوتبال-جواناندختران «تیم ملی فوتبال جوانان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>
* راهیابی دختران زیر ۱۷ سال به دور دوم مقدماتی قهرمانی آسیا (۱۳۹۷ش، تاجیکستان).<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/161/تیم-ملی-فوتبال-نوجواناندختران «تیم ملی فوتبال نوجوانان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>
* نایب‌قهرمانی مسابقات زیر ۱۴ سال آسیا (۱۳۹۱ش، سریلانکا)
* کسب دو مقام سومی در این رقابت‌ها (۱۳۹۳ش و ۱۳۹۵ش).<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/214/تیم-ملی-فوتبال-نونهالاندختران «تیم ملی فوتبال نونهالان(دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>


== حضور بین‌المللی ==
در سطح فردی زهرا قنبری در فصل ۹۸–۱۳۹۷ش با ۵۱ گل، خانم گل فوتبال ایران شد و به‌عنوان نخستین لژیونر فوتبال بانوان ایران شناخته می‌شود. سارا قمی به‌عنوان بیش‌ترین زنندهٔ گل در لیگ بانوان ایران تا ۱۳۹۶ش ۳۵ بازی ملی و ۲۳ گل برای تیم ملی ثبت کرده است. شقایق نوری‌زاده از ۱۳۹۰ش تا ۱۳۹۶ش در تمامی رده‌های تیم ملی فوتبال بانوان حضور داشته و در مسابقات آسیایی، تورنمنت‌های بین‌المللی و اروپایی متعددی به میدان رفته است. مریم ایراندوست نیز به‌عنوان بازیکن سابق تیم ملی و مدرس بین‌المللی فوتبال، در چندین کشور به تدریس فوتبال پرداخته است.<ref>[https://fbtv3.ir/news/23107 «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر.]</ref>
مؤسسه انجمن دوشیزگان و بانوان و مجله بانوان، تیم منتخبی از بازیکنان فوتبال زنان ایتالیا را دعوت کرد تا در روز جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰ در دیداری دوستانه مقابل تیم فوتبال زنان تاج نماینده ایران قرار بگیرند. در این مسابقه که نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران محسوب می‌شد، تیم تاج با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب حریف خود شد. همچنین تیم ملی زنان ایتالیا یک بازی با منتخب ایران انجام داد که این دیدار نیز با نتیجه چهار بر صفر به سود دختران ایتالیا خاتمه یافت.


پوشش رسانه‌ای
== موانع فوتبال زنان در ایران ==
مهم‌ترین موانع فوتبال زنان ایرانی به ترتیب اولویت عبارتند از:
* کم‌توجهی به اماکن و تسهیلات ورزشی؛
* عدم حمایت شغلی و ورزشی از جمله [[بیمه]] و حقوق پس از دوران قهرمانی؛
* کم‌توجهی به توسعه استعدادیابی ورزشی در سطوح پایه؛
* عدم تخصیص عادلانه منابع فدراسیون‌ها بین زنان و مردان؛
* نبود استراتژی ملی برای سازماندهی رقابت‌های بین‌المللی در کشور؛
* اولویت ندادن به تحقیقات علمی در حوزه فوتبال زنان در ایران؛
* عدم وجود نظام نوین مربیگری در ورزش کشور؛
* مدیریت ضعیف و نبود جایگاه زنان در مدیریت و سیاست‌های ورزشی کشور؛
* نبود سرمایه‌گذاری مناسب از طرف بخش‌های خصوصی.<ref>[https://journals.guilan.ac.ir/article_3260_25af7a8f4b2370f994887ed3d0e65e1f.pdf افتخاری و دیگران، «شناسایی موانع توسعه مدیریتی فوتبال زنان در ایران»،  1397ش، ص155-160.]</ref>


مروری بر آرشیو دو نشریه ورزشی پیش از انقلاب یعنی مجله‌های «دنیای ورزش» و «کیهان ورزشی» نشان می‌دهد که این نشریات، هر هفته گزارش‌های مربوط به ورزش زنان را پوشش می‌دادند؛ اما بر خلاف ورزش مردان که سهم فوتبال نزدیک سه‌چهارم از صفحات این دو مجله بود، در ورزش زنان، سهم فوتبال به اندازه رشته‌های بسکتبال، والیبال، تنیس، پینگ پنگ، شمشیربازی، دو و میدانی و شنا بود.
== پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران ==
[[پرونده:پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران۱.png|جایگزین=مسدودسازی مسیر اتوبوس حامل تیم فوتبال زنان ایران در استرالیا توسط حامیان پهلوی|بندانگشتی|مسدودسازی مسیر اتوبوس حامل تیم فوتبال زنان ایران در استرالیا توسط حامیان پهلوی]]
پس از پایان جام ملت‌های آسیای زنان ۲۰۲۶م در [[استرالیا]] و بسته‌بودن حریم هوایی ایران به‌خاطر [[جنگ رمضان]]، بازگشت تیم ملی به تأخیر افتاد و برخی رسانه‌ها از [[پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران]] خبر دادند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-ورزشی-160/1700865-سیر-تا-پیاز-پناهندگی-بازیکنان-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-استرالیا «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.]</ref> در این مدت، با تشویق و هماهنگی سیاسی دولت‌های استرالیا<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/398950/جزئیاتی-از-اتفاقات-تیم-ملی-زنان-در-استرالیا «جزئیاتی از اتفاقات تیم ملی زنان در استرالیا»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.]</ref> و [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]]،<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3199593-ترامپ-اگر-استرالیا-به-زنان-فوتبالیست-ایرانی-پناهندگی-ندهد-آمریکا-این-کار-را-خواهد-کرد «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> ۷ عضو تیم شامل شش بازیکن و یک عضو کادر فنی، هتل را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362977/کامبک-زنان-ایران-از-دل-پناهندگی-به-آغوش-وطن-منتظر-تصمیم-نهایی-۳-نفر-دیگر «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک؛] [https://www.asriran.com/fa/news/1149803/زهرا-قنبری-هم-از-پناهندگی-در-استرالیا-پشیمان-شد-کاپیتان-تیم-ملی-در-راه-مالزی «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران؛] [https://www.tabnak.ir/fa/news/1362342/انصراف-یکی-از-دختران-فوتبالیست-از-پناهندگی «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> با این حال، پس از پیگیری‌های فدراسیون و دستگاه دیپلماسی، ۵ نفر از آنان منصرف شده و تیم ملی در نهایت بدون ۲ عضو باقی‌مانده به [[ایران]] بازگشت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779171/برگزاری-مراسم-استقبال-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-میدان-ولیعصر «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.]</ref>


فوتبال زنان ایران پس از انقلاب اسلامی
== پانویس ==
 
{{پانویس}}
تعطیلی و احیای دوباره
 
با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، ورزش زنان در تمام رشته‌ها تقریباً تعطیل شد. فوتبال زنان نیز از این قاعده مستثنی نبود. در سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۳) فوتبال زنان در ایران با مسابقات فوتبال سالنی که دانشگاه الزهرا برگزار کرد، دوباره فعال شد. در این سال زنان تنها در مسابقات فوتسال و داخل سالن حق بازی داشتند.
 
در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی به فوتبال زنان نسبت به سال‌های اول انقلاب اهمیت بیشتری داده شد و امکانات گسترده‌تری در اختیار آن قرار گرفت. فائزه هاشمی در عرصه ورزش زنان و سپس محسن صفایی فراهانی در سمت ریاست فدراسیون فوتبال، نسبت به مدیران پیشین نگاه بازتری به فوتبال زنان داشتند. به این ترتیب، فوتبال دختران از داخل سالن قدم به فضای باز و مستطیل سبز گذاشت.
 
نخستین بازی تدارکاتی پس از انقلاب
 
جمعه، هشتم اردیبهشت ۱۳۸۵، روزی تاریخی برای فوتبال دختران ایران به شمار می‌رود؛ روزی که تیم فوتبال دختران برلین آلمان در دیداری دوستانه به میزبانی ورزشگاه آرارات، مقابل تیم دختران نوجوان ایران قرار گرفت. دیدن این بازی تنها برای زنان مجاز بود و حتی از حضور مردان خبرنگار رسانه‌های خارجی نیز جلوگیری شد. مأموران انتظامی حاضر در ورزشگاه نیز زن بودند.
 
بازی این دو تیم که در نیمه اول دو بر صفر به سود برلینی‌ها تمام شده بود، در پایان به تساوی دو بر دو انجامید. هر دو تیم با پوشش کاملاً اسلامی به میدان رفتند. معصومه رضازاده که عضو تیم ایران بود، درباره آن مسابقه گفت: «این بازی پیشرفت بزرگی برای ما بود. در کشور ما تدارک چنین مسابقه‌ای بی‌نهایت سخت است و ما برای نخستین بار با یک تیم خارجی جاافتاده و شناخته‌شده بازی کردیم.»
 
تشکیل لیگ برتر زنان (لیگ کوثر)
 
نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۷ برگزار شد.
 
حضور در عرصه بین‌المللی
 
جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۸
 
مهر ماه ۱۳۸۶ تیم ملی فوتبال زنان ایران در نخستین گام در راه حضور در جام فوتبال ملت‌های آسیا، در دور رفت از مرحله حذفی با سرمربیگری خانم ژو فنگ شین از کشور چین مغلوب تیم ملی زنان هندوستان شد. در دیدار برگشت ایران و هندوستان در ورزشگاه آرارات، ایران توانست با نتیجه چهار بر یک، تیم زنان هند را شکست دهد و به مرحله بعد راه یابد.
 
در مرحله گروهی، تیم ملی فوتبال زنان ایران در نخستین مسابقه چهار بر یک مغلوب ویتنام شد. ایران روز هفتم فروردین ۱۳۸۷ به مصاف میانمار رفت و بازی را با حساب دو بر یک باخت. دختران ایرانی اما دو روز بعد موفق شدند با نتیجه سه بر دو، تایوان را شکست دهند.
 
جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۰
 
تیر ماه ۱۳۸۸، رقابت‌های مقدماتی برای حضور در جام ملت‌های زنان آسیا در سال ۲۰۱۰ آغاز شد. ایران در گروهی قرار داشت که ازبکستان و تایلند نیز حضور داشتند. تایلند با نتیجه هشت بر یک ایران را شکست داد. فرشته کریمی تک‌گل ایران را وارد دروازه حریف کرد. ایران از ازبکستان نیز چهار گل خورد.


المپیک نوجوانان سنگاپور ۱۳۸۹
== منابع ==
{{آغاز منابع}}* «آشنایی با مشکلات فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت سرپوش، تاریخ بازدید: ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اختلاف دستمزد فوتبال زنان و مردان»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ش.
* «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
* افتخاری، عذرا و دیگران، «شناسایی موانع توسعه مدیریتی فوتبال زنان در ایران»، فصلنامهٔ مدیرت و توسعهٔ ورزش، شمارهٔ ۱۴، ۱۳۹۷ش.
* «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
* «بررسی وضعیت لیگ برتر فوتبال زنان ایران؛ ساختار نابرابر، کیفیت داوری و چشم‌انداز حضور تیم‌های بزرگ»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ش.
* «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وب‌سایت فوتبال برتر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۳ش.
* «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۶ تیر ۱۳۹۰ش.
* «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۳۹۹ش.
* «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
* «تیم ملی فوتبال جوانان (دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
* «تیم ملی فوتبال نونهالان (دختران)»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۳۹۷ش.
* «تیم‌های باشگاهی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «خاتون‌بم قهرمان لیگ هجدهم شد/ سپاهان در برابر بمی‌ها ناکام ماند»، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «دو سال است از پیشرفت فوتبال زنان می‌گویم!»، وب‌سایت روزش سه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مهر ۱۴۰۳ش.
* «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «صعود دو پله‌ای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
* «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «فوتبال زنان ایران از اردن تا اردن؛ منع حجاب و گرفتن حق حساب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
* «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «لیست قهرمانان لیگ برتر کوثر بانوان فوتبال ایران»، وب‌سایت جام حذفی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «موانع حضور زنان در ورزشگاه‌ها؛ ضعف مدیریتی یا شرع؟»، خبرگزاری فرارو، شهریور ۱۳۹۸ش.
* «ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۰ش.
* «موضوع حجاب دختران فوتبالیست ۹۹ درصد حل است»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۶ آذر ۱۳۹۰ش.
* «نامه شدیداللحن وزیر ورزش ایران به همتای استرالیایی به خاطر تیم بانوان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۷ برگزار شد.»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۳۹۸ش.
* «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان ۱۴ سال عقب‌تریم!»، وب‌سایت فوتبال ۳۶۰، تاریخ درج مطلب: ۲۶ خرداد ۱۴۰۲ش.
{{پایان منابع}}


تیم فوتبال دختران ایران در المپیک جوانان سنگاپور ۱۳۸۹ شرکت کرد. این بازی‌ها با مسابقه ایران مقابل ترکیه و در حضور سپ بلاتر، رئیس فیفا افتتاح شد. در این دیدار، ایران تا دقیقه ۷۰ با نتیجه دو بر یک پیش بود، اما در پایان بازی را با نتیجه چهار بر دو واگذار کرد.
{{فوتبال در ایران}}


ایران در بازی دوم با گل فاطمه اردستانی بر گینه پاپوآ غلبه کرد و به عنوان تیم دوم راهی نیمه‌نهایی شد. در نیمه‌نهایی ایران چهار بر یک به گینه استوایی باخت و در بازی رده‌بندی نیز سه بر صفر از ترکیه شکست خورد.
[[رده:فوتبال زنان در ایران| ]]
 
[[رده:فوتبال در ایران]]
نکته مهم درباره این دوره از بازی‌ها، سطح کیفی بسیار نازل بود. فقط شش تیم در مسابقات حضور داشتند که دو تای آن گینه استوایی و گینه پاپوآ بودند. غیر از ایران، هیچ تیم آسیایی دیگری، حتی سنگاپور میزبان، در رقابت‌ها حضور نداشت.
[[رده:ورزش زنان در ایران]]
 
رتبه در رنکینگ فیفا
 
تیم فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال ۱۳۸۹ فیفا در جهان جایگاه ۵۵ را به دست آورد که این جایگاه بالاتر از جایگاه فوتبال مردان ایران در آن زمان بوده است. این پیشرفت تنها چهار سال پس از اولین بازی تدارکاتی در تهران مقابل دختران برلین رقم خورد.
 
چالش‌ها و جنجال‌ها
 
ماجرای حجاب و حذف از آستانه المپیک لندن
 
تیم پسران ایران با سرمربیگری علیرضا منصوریان از مرحله حذفی آغاز کرد و در مرحله دوم با باخت مقابل عراق حذف شد. تیم دختران اما موفق شده بود به مرحله گروهی مقدماتی المپیک لندن راه پیدا کند و در صورت سرگروهی، هم المپیکی می‌شد و هم یک شگفتی تاریخی رقم می‌زد.
 
دختران فوتبال ایران در رقابت‌های گروه سوم مقدماتی در منطقه آسیا که به میزبانی اردن برگزار شد، نخست با هت تریک مریم رحیمی و گلزنی فرشته کریمی، چهار بر صفر از سد فلسطین گذشتند. مصاف ایران و اردن با گلزنی زهرا حاتم‌نژاد به تساوی یک بر یک انجامید. ایران در دیدار سوم با دو گل مریم رحیمی، بحرین را پشت سر گذاشت تا با هفت امتیاز در صدر جدول گروه خود بایستد.
 
این تیم با وجود همه موفقیت‌ها، در مرحله نهایی در اردن متوقف شد. علت این توقف نه باخت در میدان بازی، بلکه حجاب عنوان شد. سهل‌انگاری مسئولان در هماهنگی این موضوع با فیفا و سخت‌گیری بیش از اندازه فیفا موجب شد بانوان فوتبالیست کشورمان در یک قدمی صعود به المپیک حذف شوند.
 
جنجال مسابقه فوتبال دختران با پسران
 
در بهمن ۱۳۸۷، خبر بازی دوستانه تیم نوجوانان پسر و تیم دختران باشگاه فوتبال استقلال تهران منتشر شد. این واقعه پس از انقلاب بی‌سابقه بود و جنجال و واکنش‌های بسیاری برانگیخت. پسران این بازی را ۷ بر یک بردند.
 
شایعه حضور افراد دوجنسه در تیم ملی
 
در تابستان ۱۳۸۸، شایعاتی درباره حضور افراد دوجنسه و ترنس در تیم ملی فوتبال زنان ایران مطرح شد. فدراسیون فوتبال ایران این مسئله را تکذیب کرد. فاطمه اردستانی، بازیکن شماره ۱۰ اسبق تیم ملی فوتبال زنان ایران، در این باره گفت: تمام اعضای تیم ملی فوتبال بانوان قبل از اعزام به رقابت‌های سنگاپور نزدیک به ۱۰ تست دادیم و این تست‌ها به سنگاپور فرستاده شد و آنها تأیید کردند که بانوان ایرانی نه مشکل دوپینگ دارند و نه هیچ مشکل دیگری.
 
نبود پوشش رسانه‌ای
 
در دوره برگزاری رقابت‌های بین‌المللی، نه تنها از پخش زنده یا پخش با تأخیر بازی‌های ایران خبری نبود، بلکه از پخش تصاویری کوتاه از گل‌های زده ایران نیز در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران خودداری می‌شد. بخش‌های خبری تلویزیون هنگام پوشش اخبار این تیم، صرفاً به پخش یک عکس از بازیکنان تیم ملی ایران اکتفا می‌کردند.
فرازونشیب‌های فعالیت و چالش‌های بین‌المللی
== پانویس ==
{{پانویس}}
==منابع==