ازدواج صوری: تفاوت میان نسخه‌ها

ازدواج صوری، نوعی صورت‌سازی است که به دلایل گوناگونی و برای رسیدن به اهداف خاصی انجام می‌گیرد. این نوع ازدواج، غیرشرعی شمرده می‌شود و در صورتی که دلایل موجهی مبنی بر صوری بودن یک ازدواج یافت شود، آن ازدواج به لحاظ قانونی نیز باطل است.

==تعریف ازدواج صوری و دلایل آن==

صوری به معنای ظاهرسازی بر خلاف واقعیت است. وقتی گفته می‌شود شخصی، معامله صوری انجام داد یعنی اینکه جهت فرار از دیون با ظاهرسازی، اموالش را فروخته است. در ازدواج صوری نیز دو طرف، قصدی مبنی بر انعقاد عقد و ایجاد آثار آن مانند فرزندآوری، تسکین و آرامش یکدیگر ندارند و '''[[عقد]]''' ازدواج را منعقد می‌کنند تا به اهداف خویش برسند.<ref>[http://haghgara.com/fake-marriage/ «حکم ازدواج صوری»، سایت حق‌گرا، 10بهمن 1401ش]</ref>

افرادی که به ازدواج صوری اقدام می‌کنند، معمولاً به دنبال دریافت منفعت ناشی از آن یا دور زدن قانون هستند؛<ref>[https://dadavar-nasim-mehr.com/ فاضلی، «ازدواج صوری»، سایت دادآور نسیم مهر]</ref>

دلایلی مانند: مهاجرت، دریافت ارث و نیز وجود فشارهای خانوادگی. گاهی فردی که تصمیم به مهاجرت به کشور دیگری دارد، به قصد گرفتن اقامت با فردی که تبعه آن کشور است ازدواج صوری می‌کند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/733181 بیابانی، محمودی، «مهاجرت غیر متعارف یا قاچاق انسان»، پاییز و زمستان 1388ش، ص87]</ref>

گاهی نیز در موقعیتی که '''[[ارث|ارثی]]''' از خویشاوندان یک شخص به او رسیده و شرطی مبنی بر متأهل بودن، برای وی قرار داده شده، فرد به ازدواج صوری اقدام می‌کند؛ در مواردی نیز هیچ کدام از این دو شرایط موجود نیست و افراد، فقط به دلیل اجبار خانوادگی، به انجام ازدواج صوری دست می‌زنند و ناچار به قبول آثار آن می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1238808 مقدسی، عامری، «ازدواج اجباری؛ از ممنوعیت انگاری تا جرم انگاری»، پاییز و زمستان 1395ش،  ص172]</ref>

در مواردی، ازدواج صوری در محلل به کار می‌رود. در بحث سه طلاقه شدن [[زن|'''زن''']]، دیگر نمی‌تواند با شوهر خود ازدواج کند مگر اینکه با مردی به عنوان محلل ازدواج نماید و از او طلاق بگیرد و سپس به عقد شوهر قبلی درآید که برخی، ازدواج با محلل را به صورت صوری انجام می‌دهند.<ref>

[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/248737/ محمدی، ناصری مقدم، «تحلیلی فقهی از حدیث نبوی «محلل»»، پاییز و زمستان 1386ش، ص118]</ref>

==حکم قانونی ازدواج صوری==

ازدواج در واقع، یکی از انواع معاملات بوده و در مورد صحت و بطلان، از قوانین عقود و معاملات تبعیت می‌کند. در ماده 190 قانون مدنی، برای صحت هر معامله، چهار شرط اساسی بیان شده که در صورت نبود هر یک از آن‌ها معامله، باطل است و هیچ کدام از آثار آن نیز قابل اجرا نیست. این شروط عبارتند از: قصد و رضایت طرفین، اهلیت طرفین معامله، معین بودن موضوع مورد معامله و مشروعیت جهت انجام دادن معامله.<ref>قانون مدنی، ج اول، قسمت دوم، ص19</ref>

مطابق با این ماده، هر معامله و عقدی، در صورت نبود قصد دو طرف، باطل است. در ازدواج صوری نیز طرفین، قصدی برای انجام عقد ازدواج و عمل به شرایط آن را ندارند و تنها در پی استفاده از آثار آن می‌باشند، پس، از نظر قانونی ازدواج صوری، باطل است و اگر که به هر طریقی صوری بودن آن ثابت گردد، تمامی آثار آن نیز از میان می‌رود و همانند آن است که از آغاز ازدواجی انجام نشده است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/is-formal-marriage-and-divorce-a-crime/ صفری، «آیا ازدواج و طلاق صوری جرم است؟»، سایت بنیاد وکلا، 8تیر 1401ش]</ref>

به جز ماده 190 که شروط اساسی صحت عقود را بیان می‌نماید، در ماده 218 قانون مدنی نیز آمده که هرگاه، مشخص گردد که معامله با قصد فرار از دین به شکل صوری انجام شده، آن معامله، باطل می‌باشد؛ که به طور صریح اشاره دارد هر معامله‌ای اگر صوری باشد باطل است.<ref>قانون مدنی، ج اول، قسمت دوم، ص21</ref>

برخی حقوقدانان، ازدواج صوری را شکلی از تقلب نسبت به قانون می‌دانند و آن را جرم تلقی می‌کنند.  

تقلب نسبت به قانون یعنی اینکه شخص با بهره‌گیری از ابزار و طرق قانونی، به دنبال رسیدن به هدفی نامشروع و غیر قانونی است که به نوعی سوءاستفاده از حق نیز به شمار می‌رود. اصلی‌ترین ضمانت اجرای تقلب نسبت به قانون در مورد ازدواج صوری، باطل بودن ازدواج میان '''[[مرد]]''' و زن است.<ref>[https://www.yasa.co/fake-marriage/ «آیا ازدواج صوری صحیح است؟»، سایت یاسا، 11شهریور1400ش]</ref>

==پانویس==

[[رده: ویکی‌جنسیت]]