صفحهای تازه حاوی «<big>'''عبدالقادر مراغهای،'''</big> شاعر و موسیقیدان ایرانی در سده نهم هجری. عبدالقادر مراغهای، نوازندۀ چیرهدست و اولین ردیفنویس موسیقی سنتی ایرانی است که در کنار فارابی، ابوعلی سینا، صفیالدین ارموی و قطبالدین شیرازی در زمرۀ بزرگترین...» ایجاد کرد |
جز تمیزکاری |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''عبدالقادر مراغهای،'''</big> شاعر و موسیقیدان ایرانی در سده نهم هجری. | <big>'''عبدالقادر مراغهای،'''</big> شاعر و موسیقیدان ایرانی در سده نهم هجری. | ||
عبدالقادر مراغهای، نوازندۀ چیرهدست و اولین ردیفنویس موسیقی سنتی ایرانی است که در کنار | عبدالقادر مراغهای، نوازندۀ چیرهدست و اولین ردیفنویس موسیقی سنتی ایرانی است که در کنار [[فارابی]]، [[ابنسینا|ابوعلی سینا]]، صفیالدین ارموی و قطبالدین شیرازی در زمرۀ بزرگترین نظریهپردازان موسیقی ایرانی نام برده میشود. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
عبدالقادر مراغهای مشهور به ابنغیبی، با القابی چون گوینده، نظامالدین و حافظالمراغی یاد شده است.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقی دان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> لقب حافظ، بدان جهت به او داده شد که حافظ قرآن کریم بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/04/2292649/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D «شرح حالی برای عبدالقادر مراغی/ از مراغه تا هرات»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | عبدالقادر مراغهای مشهور به ابنغیبی، با القابی چون گوینده، نظامالدین و حافظالمراغی یاد شده است.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقی دان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> لقب حافظ، بدان جهت به او داده شد که حافظ قرآن کریم بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/04/2292649/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D «شرح حالی برای عبدالقادر مراغی/ از مراغه تا هرات»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
==کودکی و نوجوانی== | ==کودکی و نوجوانی== | ||
عبدالقادر در ۷۶۸ش در مراغه به دنیا آمد و کودکی و نوجوانی را در زادگاه خود بهسر برد.<ref>[https://namaname.ir/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C/ «نگاهی به زندگینامۀ عبدالقادر مراغی»، وبسایت نمانامه.]</ref> او نزد پدر که اهل هنر و ادب بود، موسیقی آموخت.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> وی در چهارسالگی به مکتب رفت، در هشتسالگی حافظ قرآن شد و در دهسالگی به صرف و نحو و معانی و بیان تسلط یافت.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «عبدالقادر مراغهای (آذربایجان شرقی)»، وبسایت ویزیت ایران.]</ref> عبدالقادر در نوجوانی چنان مهارتی در موسیقی داشت که رقیب استادان بزرگ عصر خود مانند رضوانشاه بود.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «یادی از عبدالقادر مراغهای نخستین ردیفنویس موسیقی ایرانی»، خبرگزاری برنا.]</ref> او در جوانی به [[تبریز (شهر)|تبریز]] رفت و سالها به سلطانحسین جلایری، از فرمانروایان شعردوست و موسیقیشناس، خدمت کرد.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «عبدالقادر مراغهای (آذربایجان شرقی)»، وبسایت ویزیت ایران.]</ref> مراغهای سی سال آخر عمر خود را در هرات و در دربار شاهرخ، پسر تیمور، بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/04/2292649/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D «شرح حالی برای عبدالقادر مراغی/ از مراغه تا هرات»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | عبدالقادر در ۷۶۸ش در [[مراغه]] به دنیا آمد و کودکی و نوجوانی را در زادگاه خود بهسر برد.<ref>[https://namaname.ir/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C/ «نگاهی به زندگینامۀ عبدالقادر مراغی»، وبسایت نمانامه.]</ref> او نزد پدر که اهل هنر و ادب بود، موسیقی آموخت.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> وی در چهارسالگی به مکتب رفت، در هشتسالگی حافظ قرآن شد و در دهسالگی به صرف و نحو و معانی و بیان تسلط یافت.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «عبدالقادر مراغهای (آذربایجان شرقی)»، وبسایت ویزیت ایران.]</ref> عبدالقادر در نوجوانی چنان مهارتی در موسیقی داشت که رقیب استادان بزرگ عصر خود مانند رضوانشاه بود.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «یادی از عبدالقادر مراغهای نخستین ردیفنویس موسیقی ایرانی»، خبرگزاری برنا.]</ref> او در جوانی به [[تبریز (شهر)|تبریز]] رفت و سالها به سلطانحسین جلایری، از فرمانروایان شعردوست و موسیقیشناس، خدمت کرد.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «عبدالقادر مراغهای (آذربایجان شرقی)»، وبسایت ویزیت ایران.]</ref> مراغهای سی سال آخر عمر خود را در هرات و در دربار شاهرخ، پسر تیمور، بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/04/2292649/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D «شرح حالی برای عبدالقادر مراغی/ از مراغه تا هرات»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
==جایگاه== | ==جایگاه== | ||
عبدالقادر مراغهای در کنار اساتیدی چون فارابی( | عبدالقادر مراغهای در کنار اساتیدی چون [[فارابی]](۲۵۹ق)، [[ابنسینا]] (۴۲۸ق)، صفیالدین ارموی (۶۹۳ق) و قطبالدین شیرازی (۷۱۰ق) در ردۀ بزرگترین نظریهپردازان موسیقی اصیل ایرانی، جای گرفته است.<ref>[https://farsahang.ir/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%E2%80%8E/ آهنگری، «عبدالقادر مراغهای را بیشتر بشناسید»، وبسایت فارسآهنگ.] </ref> او را اعجوبۀ موسیقی و آخرین نظریهپرداز موسیقی سنتی ایران مینامند.<ref>[https://www.newslaw.net/%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%BA%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D «نابفۀ موسیقی ایران در قرن هشتم/عبدالقادر مراغی» پایگاه خبری حقوق نیوز.]</ref> شاهان جلایر که دوستدار موسیقی و هنر بودند، عبدالقادر را بهعنوان استاد اعظم موسیقی در دربار، جایگاهی شایسته داده بودند. با انتقال پایتخت از مراغه به تبریز در دورۀ سلطۀ ایلخانان، عبدالقادر نیز در این شهر سکنی گزید و هنر موسیقی در تبریز رونق گرفت.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=9819#:~:text=%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%20(%D8%AD%DA%A9%3A%20740%D9%80757),%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%20*%20). ربیعی و ارحج، «جلایریان یا ایلکانیان»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> عثمانیان از او بهعنوان اسطوره یاد میکنند.<ref>[https://farsahang.ir/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%E2%80%8E/ آهنگری، «عبدالقادر مراغهای را بیشتر بشناسید»، وبسایت فارسآهنگ.]</ref> برخی اندیشمندان اروپایی، عبدالقادر را نظریهپرداز موسیقی نامیدهاند<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «عبدالقادر مراغهای (آذربایجان شرقی)»، وبسایت ویزیت ایران.]</ref> و بعضی، وی را از افتخارات تاریخ هنر ایرانزمین در سدههای هشتم و نهم هجری و نیز آخرین نظریهپرداز موسیقی سنتی و اصیل ایران دانستهاند.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> | ||
==سفرها== | ==سفرها== | ||
سرنوشت مراغهای با کشمکشهای سیاسی و اختلافات خاندان آلجلایر بر سر حکومت گره خورده بود که بر بخشهایی از ایران و عراق حاکم بودند. با هجوم تیمور به غرب ایران و سرنگونی سلسلۀ جلایری، مراغی همراه سلطان احمد جلایری به بغداد گریخت، اما پس از فتح این شهر توسط تیمور، بسیاری از هنرمندان از جمله عبدالقادر به دستور تیمور، ابتدا به سمرقند و سپس [[هرات]] رفتند.<ref>[https://www.newslaw.net/%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%BA%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D «نابفۀ موسیقی ایران در قرن هشتم/عبدالقادر مراغی» پایگاه خبری حقوق نیوز.]</ref> | سرنوشت مراغهای با کشمکشهای سیاسی و اختلافات خاندان آلجلایر بر سر حکومت گره خورده بود که بر بخشهایی از ایران و عراق حاکم بودند. با هجوم تیمور به غرب ایران و سرنگونی سلسلۀ جلایری، مراغی همراه سلطان احمد جلایری به بغداد گریخت، اما پس از فتح این شهر توسط تیمور، بسیاری از هنرمندان از جمله عبدالقادر به دستور تیمور، ابتدا به سمرقند و سپس [[هرات]] رفتند.<ref>[https://www.newslaw.net/%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%BA%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D «نابفۀ موسیقی ایران در قرن هشتم/عبدالقادر مراغی» پایگاه خبری حقوق نیوز.]</ref> | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۶: | ||
# مرتضی حنانه زمانی که در ایتالیا تحصیل میکرد، درکتابخانۀ واتیکان نسخههایی از مقاصد الألحان و جامع الألحان مراغهای یافت و بر اساس آن، کتاب «گامهای گمشده» را نگاشت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/759123/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D «همایش بازخوانی تصانیف منسوب به عبدالقادر مراغی برگزار شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | # مرتضی حنانه زمانی که در ایتالیا تحصیل میکرد، درکتابخانۀ واتیکان نسخههایی از مقاصد الألحان و جامع الألحان مراغهای یافت و بر اساس آن، کتاب «گامهای گمشده» را نگاشت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/759123/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D «همایش بازخوانی تصانیف منسوب به عبدالقادر مراغی برگزار شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
==بزرگداشت== | ==بزرگداشت== | ||
# سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ایران در همکاری با بنیاد یونسامرۀ ترکیه، همایش نکوداشتی برای عبدالقادر مراغی، چهرۀ برجسته و فرامرزی موسیقی اصیل ایرانی، با شرکت جمع بسیاری از چهرههای شاخص ادب و هنر دو کشور ایران و ترکیه | # سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ایران در همکاری با بنیاد یونسامرۀ ترکیه، همایش نکوداشتی برای عبدالقادر مراغی، چهرۀ برجسته و فرامرزی موسیقی اصیل ایرانی، با شرکت جمع بسیاری از چهرههای شاخص ادب و هنر دو کشور ایران و ترکیه در ۱۱ مهر ۱۳۹۴ش برگزار کرد. | ||
# بهمنظور احیاء مکتب عبدالقادر مراغی، شب شعری برای بزرگداشت این موسیقیدان، با شرکت رئیس موزۀ ملی ایران و گروهی از هنرمندان سرشناس ایرانی و نیز رئیس کمیسیون ملی یونسکو در | # بهمنظور احیاء مکتب عبدالقادر مراغی، شب شعری برای بزرگداشت این موسیقیدان، با شرکت رئیس موزۀ ملی ایران و گروهی از هنرمندان سرشناس ایرانی و نیز رئیس کمیسیون ملی یونسکو در [[۲۰ خرداد]] ۱۳۹۳ش در تالار سرباز مراغه برگزار شد. | ||
# موسسۀ بینالمللی عبدالقادر مراغهای برای سازماندهی و توسعۀ فعالیتهای علمی- پژوهشی و شناخت نمادهای تمدن و فرهنگ، تاریخ و آثار مشاهیر مراغه بهخصوص عبدالقادر مراغهای، با همکاری مدیریت شهری این شهرستان و انجمن تاریخپژوهان آن تأسیس شده است.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> | # موسسۀ بینالمللی عبدالقادر مراغهای برای سازماندهی و توسعۀ فعالیتهای علمی- پژوهشی و شناخت نمادهای تمدن و فرهنگ، تاریخ و آثار مشاهیر مراغه بهخصوص عبدالقادر مراغهای، با همکاری مدیریت شهری این شهرستان و انجمن تاریخپژوهان آن تأسیس شده است.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> | ||
==ثبت در یونسکو== | ==ثبت در یونسکو== | ||
نام عبدالقادر مراغهای بهعنوان موسیقیدان برجستۀ ایرانی در ۲۰۱۴-۲۰۱۵م در یونسکو ثبت شد.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> | نام عبدالقادر مراغهای بهعنوان موسیقیدان برجستۀ ایرانی در ۲۰۱۴-۲۰۱۵م در یونسکو ثبت شد.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> | ||
