حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز ویکی سازی |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
| آثار مرتبط = | | آثار مرتبط = | ||
}} | }} | ||
<big>'''ابوالفضل بیهقی،'''</big> تاریخنگار و ادیب | <big>'''ابوالفضل بیهقی،'''</big> تاریخنگار و ادیب و نویسنده تاریخ بیهقی در سدۀ پنجم هجری. | ||
ابوالفضل بیهقی، ادیب، پژوهشگر و | ابوالفضل بیهقی، ادیب، پژوهشگر و نویسنده [[تاریخ بیهقی]] است که نام او بهعنوان نماد حفظ و اعتلای فرهنگ، زبان و اندیشه در میان کشورهای فارسیزبان شناخته میشود. بیهقی، در گذار از سبک ساده و مرسل، بهسبک فنی دورۀ بعد و در سیر تحول سبک نثر فارسی در ادبیات، نقش پررنگی دارد. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
نام کامل این ادیب پرآوازه، «ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی» است<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> که با عنوانهای «پدر نثر فارسی»،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5333715/%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D8%B4%D8%AF برومندی، «اول آبان چگونه روز ملی ابوالفضل بیهقی شد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> «خواجه»، «شیخ»، «کاتب»، «امام» و «عمید» نیز خوانده میشود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | نام کامل این ادیب پرآوازه، «ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی» است<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> که با عنوانهای «پدر نثر فارسی»،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5333715/%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D8%B4%D8%AF برومندی، «اول آبان چگونه روز ملی ابوالفضل بیهقی شد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> «خواجه»، «شیخ»، «کاتب»، «امام» و «عمید» نیز خوانده میشود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
ابوالفضل بیهقی، در سال 385ق در روستای حارثآباد بیهق ([[سبزوار]] قدیم) متولد شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> پدر او، «حسین بیهقی» از بزرگان دربار بود و با بزرگان نشست و برخاست داشت. بیهقی تحصیلات خود را ابتدا در بیهق و سپس در [[نیشابور]] ادامه داد. پس از مدتی، به غزنین رفت و در سال 412ق، به کار دیوانی مشغول شد. شایستگی و استعداد او، سبب شد که به دستیاری «ابونصر مشکان»، رئیس «دیوان رسالت» (دبیرخانه) محمود غزنوی، برگزیده شود.<ref>[https://abolfazlbeyhaghi.blog.ir/1399/06/11/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C محمدی پرفکر، «دیدگاههای سیاسی ابوالفضل بیهقی مورخ تاریخ بیهقی»، وبسایت ابوالفضل بیهقی.] </ref> بعد از مرگ ابونصر، در زمان سلطنت «محمد بن محمود»، «سلطان مسعود»، «سلطان مودود» و «سلطان فرخزاد» غزنوی، دبیر دیوان بود و در دولت «سلطان عبدالرشید» غزنوی، رئیس دیوان رسالت شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> بیهقی، در سال 443ق که «طُغرُل» قیام کرد و سلطان عبدالرشید را به قتل رساند، یک سال در زندان بود و پس از آن، گوشهنشینی را اختیار کرد. بیهقی، از سال 448ق تا 451ق، به تألیف | ابوالفضل بیهقی، در سال 385ق در روستای حارثآباد بیهق ([[سبزوار]] قدیم) متولد شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> پدر او، «حسین بیهقی» از بزرگان دربار بود و با بزرگان نشست و برخاست داشت. بیهقی تحصیلات خود را ابتدا در بیهق و سپس در [[نیشابور]] ادامه داد. پس از مدتی، به غزنین رفت و در سال 412ق، به کار دیوانی مشغول شد. شایستگی و استعداد او، سبب شد که به دستیاری «ابونصر مشکان»، رئیس «دیوان رسالت» (دبیرخانه) محمود غزنوی، برگزیده شود.<ref>[https://abolfazlbeyhaghi.blog.ir/1399/06/11/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C محمدی پرفکر، «دیدگاههای سیاسی ابوالفضل بیهقی مورخ تاریخ بیهقی»، وبسایت ابوالفضل بیهقی.] </ref> بعد از مرگ ابونصر، در زمان سلطنت «محمد بن محمود»، «سلطان مسعود»، «سلطان مودود» و «سلطان فرخزاد» غزنوی، دبیر دیوان بود و در دولت «سلطان عبدالرشید» غزنوی، رئیس دیوان رسالت شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وبسایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> بیهقی، در سال 443ق که «طُغرُل» قیام کرد و سلطان عبدالرشید را به قتل رساند، یک سال در زندان بود و پس از آن، گوشهنشینی را اختیار کرد. بیهقی، از سال 448ق تا 451ق، به تألیف «[[تاریخ بیهقی]]» پرداخت.<ref>[https://abolfazlbeyhaghi.blog.ir/1399/06/11/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C محمدی پرفکر، «دیدگاههای سیاسی ابوالفضل بیهقی مورخ تاریخ بیهقی»، وبسایت ابوالفضل بیهقی.] </ref> | ||
==مآخذ فکری== | ==مآخذ فکری== | ||
