برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
==پیشینه مقتلنویسی== | ==پیشینه مقتلنویسی== | ||
قدمت مقتلنویسی در میان مسلمانان، به سدهی آغازین هجری برمیگردد. برخی منابع از | قدمت مقتلنویسی در میان مسلمانان، به سدهی آغازین هجری برمیگردد. برخی منابع از ۱۴ مقتل با نام «مقتل امیرالمؤمنین» اثر عالمانی همچون ابیالحسن بکری، جابر جعفی، ابن ابیدنیا و یحیی بحرانی یزدی یاد میکنند.<ref>آقابزرگ تهرانی، الذریعه، 1403ق، ج22، ص29-31.</ref> «اَصبغ بن نَباته»، از یاران امام علی، جزء نخستین کسانی است که به مقتلنویسی روی آورد و کتابی را درباره امام حسین گرد آورد<ref>قاسم نژاد، «مقتل»، چ1، 1376ش، ص1263.</ref> پس از او، شیوهی مقتلنویسی در میان مسلمانان، بهخصوص شیعیان، رواج یافت. افرادی همچون «ابومُخَنّف لوط بن يحيي ازدي»، «نصر بن مُزاحم منقري» و «هشام بن محمد كلبي» نیز آثاری در زمینهی مقتلنویسی از خود به یادگار گذاشتهاند. | ||
==شیوه مقتلنویسی== | ==شیوه مقتلنویسی== | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
==تفاوت مقتل و مرثیه== | ==تفاوت مقتل و مرثیه== | ||
مرثیه، فقط بهصورت کلی به شهادت امام اشاره میکند و تعداد ابیات آن کمتر از ۱۰۰ بیت است. درحالیکه در مقتل به شرح جزئیات شهادت [[امام حسین]] و یارانش اشاره میشود. در مقتل، نویسنده به وقایع تاریخی اشارهای نمیکند و بدون مقدمه به سراغ واقعهی موردنظر میرود. | |||
مرثیه، فقط بهصورت کلی به شهادت امام اشاره میکند و تعداد ابیات آن کمتر از | |||
==مقاتل معروف== | ==مقاتل معروف== | ||
| خط ۳۰: | خط ۲۹: | ||
==ردهبندی مقاتل امام حسین== | ==ردهبندی مقاتل امام حسین== | ||
[[رسول جعفریان]]، پژوهشگر تاریخ ایران، پنج مقتل را بهعنوان منابع دسته اول (که حاوی احادیث، روایات و گزارشهای حُضار در صحنه)، در بازهی زمانی قرن دوم تا چهارم قمری معرفی میکند که توسط ابومخنف (کهنترین منبع تاریخی)، ابنسعد، بلاذری، دینوری و ابناعثم نوشته شدهاند.<ref>جعفریان، تأملی در نهضت عاشورا، 1386ش.</ref> | |||
رسول | |||
منابع دسته دوم نیز، منابعی است که براساس گزارشات منابع دستهی اول نوشته شدهاند. برخی از منابع دسته دوم بدین شرح است: «طبقات الکبری» ابنسعد، «تاریخ طبری»، «الفتوح» ابناعثم کوفی، «شرح الاخبار» قاضی نعمان، «ارشاد» شیخ مفید، «آمالی» شیخ صدوق، «اعلام الوری» طبرسی، «تاریخ مدینه دمشق» ابنعساکر، «مثیر الاحزان» ابننما و «اللهوف علی قتلی الفوف» اثر سید بن طاووس که در میان شیعیان، از جایگاهی ممتاز برخوردار است. | منابع دسته دوم نیز، منابعی است که براساس گزارشات منابع دستهی اول نوشته شدهاند. برخی از منابع دسته دوم بدین شرح است: «طبقات الکبری» ابنسعد، «تاریخ طبری»، «الفتوح» ابناعثم کوفی، «شرح الاخبار» قاضی نعمان، «ارشاد» شیخ مفید، «آمالی» شیخ صدوق، «اعلام الوری» طبرسی، «تاریخ مدینه دمشق» ابنعساکر، «مثیر الاحزان» ابننما و «اللهوف علی قتلی الفوف» اثر سید بن طاووس که در میان شیعیان، از جایگاهی ممتاز برخوردار است. | ||
