| زیرنویس تصویر =نمونهای از لباس با استایل وینتیج
|image_alt=
|image_alt=نمونهای از لباس با استایل وینتیج
| فایل پادکست =استایل وینتیج.ogg
| فایل پادکست =استایل وینتیج.ogg
| حجم فایلپادکست =۳/۵۵
| حجم فایلپادکست =۳/۵۵
خط ۲۷:
خط ۲۷:
| آثار مرتبط =
| آثار مرتبط =
}}
}}
'''{{درشت|استایل وینتیج؛}}''' سبکی در مد با استفاده از لباسهای قدیمی.{{سخ}}استایل وینتیج (Vintage Style) در ابتدا باتوجه به رکود اقتصادی غرب و با پوشیدن لباسهای دست دوم ظهور یافت و پس از گذشت مدتی با افزایش تقاضای آن، به مد روز تبدیل شد. امروزه نیز بهدلیل اصالت، کیفیت و خاطرهانگیز بودن بهصورت ترکیبی با مد روز استفاده میشود.
'''{{درشت|استایل وینتیج؛}}''' سبکی در مد با استفاده از لباسهای قدیمی.
استایل وینتیج (Vintage Style) به پوشاک متعلق به دهههای ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰م گفته میشود، برخی آن را شامل لباسهای جدید با طراحی مشابه گذشته و برخی فقط مختص تولیدات گرانقیمت برندهای مشهور میدانند. این سبک که در [[جنگ جهانی اول]] و به دلیل محدودیتهای اقتصادی رایج شد، در ابتدا نشانه [[فقر]] بود، اما از دهه ۱۹۶۰م به تدریج به جنبشی فرهنگی تبدیل شد و امروزه رویکردی تلفیقی از عناصر دهههای مختلف با مد روز است. گرایش به وینتیج ریشه در عواملی مانند تأثیر [[فرهنگ عامه]]، میل به اصالت، حس [[نوستالژی]]، کیفیت بالای پارچههای طبیعی و دستدوز، مقرونبهصرفه بودن، و نیز دغدغههای زیستمحیطی و کاهش [[مصرفگرایی]] دارد. این استایل با نمادهایی چون لباس یقهدار، عینک گرد، کیف و کفش چرمی، جواهرات نقره و مروارید شناخته میشود و در نسخه زنانه از رنگهای گرم، لباسهای چندلایه، دامنهای پلیسه و کلاههای تزیینی استفاده میکند، در حالی که نسخه مردانه بر بافتهای یقهاسکی، کت چرم و جین تأکید دارد. در [[ایران]] نیز پوشاک قدیمی با تزئینات [[سوزندوزی]]، سکه و [[یراق]] از [[اقوام ایرانی|اقوام مختلف]]، به سبک وینتیج ایرانی هویت بخشیده است.
== مفهومشناسی ==
== مفهومشناسی ==
استایل وینتیج همان مد قدیمی است و سبکی است که در آن لباسهای قدیمی بیست تا صد سال گذشته،<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا میدانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> حدوداً از دههٔ ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰م، پوشیده میشود. سبک وینتیج با گذر زمان دچار تغییر میشود و از سیالیت در استایل برخوردار است و با گذشت هر دهه، دوران جدیدی از وینتیج آغاز میشود.<ref>[https://www.imna.ir/news/401885/استایل-وینتیج-چیست «استایل وینتیج چیست؟»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> برخی افراد در بازتعریف قدمت استایل وینتیج، آن را تنها مشابه لباسهای قدیمی میدانند؛ نه اینکه واقعاً قدیمی باشد.<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وبسایت پیچازی.]</ref> برخی نیز همهٔ لباسهای قدیمی را وینتیج نمیدانند؛ بلکه لباسهای قدیمی که توسط طراح مشهور یا برندهای خاصی تولید شده باشند و در گذشته قیمت زیادی برای خرید آن پرداخت شده باشد، وینتیج مینامند.<ref>[https://www.banimode.com/blog/what-is-vintage/ «سبک وینتیج چیست؟»، وبسایت بانیمد.]</ref> شماری از افراد، نو بودن لباسهای قدیمی را در استایل وینتیج، اصل اساسی میپندارند؛ اما برخی دیگر همین که لباسی متعلق به گذشته باشد، نو یا دست دوم، وینتیج نامگذاری میکنند.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref> امروزه استایل وینتیج ترکیب سبکهای قدیمی با مد و سلیقهٔ روز است<ref>[https://majaale.ir/?p=5966 «استایل وینتیج (vintage) به چه استایلی گفته میشود؟»، وبسایت مجله.]</ref> و بهصورت تلفیقی از مدلها و سبکهای دورههای مختلف استفاده میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا میدانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref>
سبک وینتیج در [[صنعت مد]]، به استفاده از پوشاک متعلق به دهههای ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰م، اشاره دارد.<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا میدانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> این سبک ماهیتی سیال دارد و با گذشت هر دهه، دورههای زمانی جدیدی به آن افزوده میشود.<ref>[https://www.imna.ir/news/401885/استایل-وینتیج-چیست «استایل وینتیج چیست؟»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> در تعریف دقیق وینتیج اختلافنظرهایی وجود دارد؛ شماری آن را شامل پوشاک جدید با طراحی مشابه گذشته میدانند<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وبسایت پیچازی.]</ref> و گروهی دیگر این عنوان را تنها به تولیدات گرانقیمتِ برندها و طراحان مشهور اختصاص میدهند.<ref>[https://www.banimode.com/blog/what-is-vintage/ «سبک وینتیج چیست؟»، وبسایت بانیمد.]</ref> همچنین دربارهٔ لزوم نو یا دستدوم بودن این لباسها اتفاقنظری وجود ندارد.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref> امروزه این سبک غالباً رویکردی تلفیقی<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا میدانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> از عناصر دهههای مختلف با مد و سلیقهٔ روز است.<ref>[https://majaale.ir/?p=5966 «استایل وینتیج (vintage) به چه استایلی گفته میشود؟»، وبسایت مجله.]</ref>
استایل وینتیج با سبک کلاسیک و پوشاک [[تاناکورا]] تفاوت مفهومی دارد. پوشاک کلاسیک قدمتی بیش از یک قرن داشته و بهدلیل کیفیت بالا و دوخت ظریف، هزینهٔ زیادی دارند.<ref>[https://hejabkhorshid.com/vintage-style/ «شناخت استایل وینتیج از ویژگی تا کاربرد!»، وبسایت حجاب خورشید.]</ref> همچنین برخلاف بازار تاناکورا که مختص فروش پوشاک دستدومِ امروزی برای پاسخ به محدودیتهای اقتصادی است، تمرکز استایل وینتیج بر ارزش و اصالت لباسهای دهههای گذشته است.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref>
== پیشینه ==
== پیشینه ==
سبک وینتیج برای اولین بار در زمان جنگ جهانی اول رایج شد؛<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وبسایت پیچازی.]</ref> در این زمان بهدلیل محدودیتهای موجود، مردم لباسهای قدیمی یا دست دوم میپوشیدند یا لباسهای آسیبدیده خود را ترمیم میکردند.<ref>[https://journal.rabani.com/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج در مد و فشن چه معنی میدهد؟»، مجلۀ مد و استایل ربانی ژورنال.]</ref> در دههٔ ۱۹۵۰م بهدلیل رکود اقتصادی، بهناچار سبک لباسهای قدیمی و مستعمل برای فروش و کسب درآمد به بازار آمد. پوشیدن لباسهای قدیمی و دستدوم در ابتدا نشانهٔ فقر و موقعیت اجتماعی پایین افراد دانسته میشد و اینگونه لباسها از طرف خیریه به فقرا اهدا میشد.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-60).]</ref> از اوایل دههٔ ۱۹۶۰م دختران جوان به پوشیدن لباسهای مادربزرگهای خود روی آوردند.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص58.]</ref> در سال ۱۹۶۸م برپایی نمایشگاهی از لباسهای قدیمی مربوط به نود سال گذشته، موجب معرفی سبک وینتیج در عرصهٔ عمومی شد؛ بهطوری که در سال ۱۹۷۸م، لباسهای وینتیج در نیویورک بهقدری محبوب شدند که تقاضا برای آنها از عرضهٔ این لباسها پیشی گرفت. بسیاری از فروشگاههای بزرگ به محل عرضهٔ لباسهای دست دوم برای جذب طبقهٔ متوسط تبدیل شدند. در سال ۱۹۸۰م در آمریکا فروش لباسهای دست دوم در آمریکا تا دو برابر افزایش یافت و سلبریتیها هم به پوشیدن لباس دستدوم روی آوردند و لباسهای منسوخ، در شمار لباسهای مورد استفاده قرار گرفتند. سبک وینتیج که بهدلیل رکود اقتصادی رایج شده بود، در دهههای ۱۹۹۰م نیز با رونق اقتصادی همچنان مد روز باقی ماند و معنای وینتیج از مد دستدوم به پوشیدن لباسهای چند دههٔ گذشته تغییر کرد.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-60).]</ref> از اوایل قرن بیستویکم علاقه به لوازم نوستالژیک در تمام لایههای جوامع شدت یافت.<ref>[https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/32082998/veenstra_kuipers_soccompass-libre.pdf?1391496930=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DIt_is_not_old_fashioned_it_is_vintage_Vi.pdf&Expires=1707041446&Signature=L3hd0~E90~9k-P69Mr53LAPAuZpd1984X8 Veenstra and Kuipers, “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”, Sociology Compass 7: (356).]</ref> امروزه استایل وینتیج برای مد روز ماندن، بهصورت تلفیقی با لباسهای مد روز استفاده میشود.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (60).]</ref>
سبک وینتیج برای اولین بار در زمان [[جنگ جهانی اول]] رایج شد؛<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وبسایت پیچازی.]</ref> در این زمان بهدلیل محدودیتهای موجود، مردم لباسهای قدیمی یا دست دوم میپوشیدند یا لباسهای آسیبدیده خود را ترمیم میکردند.<ref>[https://journal.rabani.com/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج در مد و فشن چه معنی میدهد؟»، مجلۀ مد و استایل ربانی ژورنال.]</ref> در دههٔ ۱۹۵۰م بهدلیل رکود اقتصادی، بهناچار سبک لباسهای قدیمی و مستعمل برای فروش و کسب درآمد به بازار آمد. پوشیدن لباسهای قدیمی و دستدوم در ابتدا نشانهٔ فقر و موقعیت اجتماعی پایین افراد دانسته میشد و اینگونه لباسها از طرف خیریه به فقرا اهدا میشد.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-60).]</ref> از اوایل دههٔ ۱۹۶۰م دختران جوان به پوشیدن لباسهای مادربزرگهای خود روی آوردند.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص58.]</ref> در سال ۱۹۶۸م برپایی نمایشگاهی از لباسهای قدیمی مربوط به نود سال گذشته، موجب معرفی سبک وینتیج در عرصهٔ عمومی شد؛ بهطوری که در سال ۱۹۷۸م، لباسهای وینتیج در [[نیویورک]] بهقدری محبوب شدند که تقاضا برای آنها از عرضهٔ این لباسها پیشی گرفت. بسیاری از فروشگاههای بزرگ به محل عرضهٔ لباسهای دست دوم برای جذب طبقهٔ متوسط تبدیل شدند. در سال ۱۹۸۰م فروش لباسهای دست دوم در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] تا دو برابر افزایش یافت و [[سلبریتی|سلبریتیها]] هم به پوشیدن لباس دستدوم روی آوردند و لباسهای منسوخ، در شمار لباسهای مورد استفاده قرار گرفتند. سبک وینتیج که بهدلیل رکود اقتصادی رایج شده بود، در دهههای ۱۹۹۰م نیز با رونق اقتصادی همچنان مد روز باقی ماند و معنای وینتیج از مد دستدوم به پوشیدن لباسهای چند دههٔ گذشته تغییر کرد.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-60).]</ref> از اوایل قرن بیستویکم علاقه به لوازم [[نوستالژی|نوستالژیک]] در تمام لایههای جوامع شدت یافت.<ref>[https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/32082998/veenstra_kuipers_soccompass-libre.pdf?1391496930=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DIt_is_not_old_fashioned_it_is_vintage_Vi.pdf&Expires=1707041446&Signature=L3hd0~E90~9k-P69Mr53LAPAuZpd1984X8 Veenstra and Kuipers, “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”, Sociology Compass 7: (356).]</ref> امروزه استایل وینتیج برای مد روز ماندن، بهصورت تلفیقی با لباسهای مد روز<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (60).]</ref> و بهعنوان بازتابی از [[فرهنگ]] زمانه و بخشی از حافظه و آگاهی تاریخی استفاده میشود.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (47).]</ref>
== دلایل گرایش به استایل وینتیج ==
== دلایل گرایش به استایل وینتیج ==
* تأثیر فرهنگ عامه در قالب فیلمهای دهههای گذشته، تلویزیون، کتابهایی با موضوع قدیمی، تصاویر و موسیقی گذشته؛
* تأثیر فرهنگ عامه در قالب فیلمهای دهههای گذشته، [[تلویزیون]]، [[کتاب|کتابهایی]] با موضوع قدیمی، تصاویر و موسیقی گذشته؛
* ظهور اینترنت و دیدهشدن فیلمهای دههٔ ۱۹۳۰ تا ۱۹۸۰م و به اشتراکگذاری تصاویر دهههای گذشته بیش از هر زمان دیگری در بستر اینترنت؛<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49).]</ref>
* ظهور [[اینترنت]] و دیدهشدن فیلمهای دههٔ ۱۹۳۰ تا ۱۹۸۰م و به اشتراکگذاری تصاویر دهههای گذشته بیش از هر زمان دیگری در بستر اینترنت؛<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49).]</ref>
* میل به اصالت؛ منظور از اصالت در لباس ویژگی ذاتی آن نیست؛ بلکه تجاری نبودن آن است؛ یعنی تولید انبوهی نداشته باشد.<ref>[https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/32082998/veenstra_kuipers_soccompass-libre.pdf?1391496930=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DIt_is_not_old_fashioned_it_is_vintage_Vi.pdf&Expires=1707041446&Signature=L3hd0~E90~9k-P69Mr53LAPAuZpd1984X8 Veenstra and Kuipers, “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”, Sociology Compass 7: (357).]</ref> اصالت و اعتبار لباسهای قدیمی بهدلیل دستدوز بودن آنها، در مقایسه با پوشاک جدید که بهصورت انبوه تولید میشوند و افراد بسیاری از آن استفاده میکنند، بیشتر است.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (62).]</ref>
* میل به اصالت: اصالت و اعتبار لباسهای قدیمی بهدلیل دستدوز بودن آنها، در مقایسه با پوشاک جدید که بهصورت انبوه تولید میشوند و افراد بسیاری از آن استفاده میکنند، بیشتر است.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (62).]</ref>
* ایجاد ظاهری منحصربهفرد و برجسته بهدلیل نپوشیدن لباسهای یکسانی که همه میپوشند؛
* منعکسکنندهٔ فردیت؛
* منعکسکنندهٔ فردیت افراد؛
* مقرونبهصرفه بودن؛<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-50 & 57-58 & 62-63).]</ref>
* مقرونبهصرفه بودن لباسهای قدیمی؛
* برخلاف لباسهای [[فستفشن]]<ref>[https://novinleather.com/fa/blog/%C3%9A%C2%86%C3%98%C2%B1%C3%99%C2%85-%C3%99%C2%88-%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%A8%C3%9A%C2%A9-%C3%98%C2%B2%C3%99%C2%86%C3%98%C2%AF%C3%9A%C2%AF%C3%9B%C2%8C/%C3%9A%C2%86%C3%98%C2%B1%C3%99%C2%85-%C3%99%C2%88-%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%A8%C3%9A%C2%A9-%C3%98%C2%B2%C3%99%C2%86%C3%98%C2%AF%C3%9A%C2%AF%C3%9B%C2%8C/101-%C3%99%C2%81%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%AA-%C3%99%C2%81%C3%98%C2%B4%C3%99%C2%86-%C3%9A%C2%86%C3%9B%C2%8C%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%AA-%C3%99 «فست فشن چیست و چرا صنعتی مخرب است؟»، وبسایت نوین چرم.]</ref> در لباسهای وینتیج، پارچههای باکیفیت و استفاده از الیاف طبیعی بهجای الیاف مصنوعی رواج دارد؛<ref>[https://www.komodaa.com/blog/چطور-سبک-وینتیج-به-محیط-زیست-کمک-میکنه؟/ «سبک وینتیج چطور به محیطزیست کمک میکنه»، وبسایت کمدا.]</ref>
* پارچههای باکیفیت لباسهای قدیمی و استفاده از الیاف طبیعی بهجای الیاف مصنوعی؛
* دستدوز بودن و عمر طولانی؛
* دستدوز بودن لباسهای قدیمی و عمر طولانی آنها؛
* امکان فروش مجدد؛
* امکان فروش مجدد لباسهای قدیمی؛
* حس [[نوستالژی]] (خاطرهانگیزی)؛ این حس نیز یکی از عوامل کلیدی در خرید لباسهای قدیمی است. لباسهای قدیمی هالهای از گذشته را همراه خود دارند و نشانگر تداوم تاریخی هستند.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-50 & 57-58 & 62-63).]</ref>
* حس نوستالژی (خاطرهانگیزی)؛ این حس نیز یکی از عوامل کلیدی در خرید لباسهای قدیمی است. لباسهای قدیمی هالهای از گذشته را همراه خود دارند و نشانگر تداوم تاریخی هستند.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-50 & 57-58 & 62-63).]</ref>
* تزئینات موجود در لباسهای زنانهٔ وینتیج با [[گلدوزی|گلدوزیهای]] رنگارنگ، نوارهای ظریف،<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص86 و 93.]</ref> [[منجوقدوزی]] و [[جواهردوزی]] و استفاده از پارچهٔ [[ابریشم]]؛<ref>[https://jument.style/blog/vintage-style زارع، «استایل وینتیج، سبکی کلاسیک در دنیای مدرن»، وبسایت ژومنت.]</ref>
* تزئینات موجود در لباسهای زنانهٔ وینتیج با گلدوزیهای رنگارنگ، نوارهای ظریف،<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص86 و 93.]</ref> منجوقدوزی و جواهردوزی و استفاده از پارچهٔ ابریشم؛<ref>[https://jument.style/blog/vintage-style زارع، «استایل وینتیج، سبکی کلاسیک در دنیای مدرن»، وبسایت ژومنت.]</ref>
* هزینهٔ تولید بالای پوشاک نو و حفظ [[محیط زیست|محیطزیست]]: تولید پوشاک جدید نیاز به افزایش دامپروری، مزارع [[پنبه]] و کارخانههای ریسندگی داشت و انباشت لباسهای دورریختنی تهدیدی برای محیطزیست و منابع طبیعی بود.
* هزینهٔ تولید بالای پوشاک نو و حفظ محیطزیست؛ تولید پوشاک جدید نیاز به افزایش دامپروری، مزارع پنبه و کارخانههای ریسندگی داشت و انباشت لباسهای دورریختنی تهدیدی برای محیطزیست و منابع طبیعی بود.
* گروههای موسیقی: خردهفرهنگ ایجاد شده توسط گروههای موسیقی تاریخی، مانند راکبلی<ref>Rockabilly</ref> و رقص [[سوئینگ (رقص)|سوئینگ]]<ref>Swing Dance</ref> نقش مهمی در علاقهٔ عمومی به لباسهای وینتیج داشتند.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رز مد.]</ref>
* گروههای موسیقی؛ خردهفرهنگ ایجاد شده توسط گروههای موسیقی تاریخی، مانند راکبلی<ref>Rockabilly</ref> و رقص سوینگ<ref>Swing Dance</ref> نقش مهمی در علاقهٔ عمومی به لباسهای وینتیج داشتند.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رز مد.]</ref>
== ویژگیهای استایل وینتیج ==
== ویژگیهای استایل وینتیج ==
* اصالت و وقار؛<ref>[https://pressfa.com/640-vintage-style/ «استایل وینتیج چیست؟»، وبسایت پرسفا.]</ref>
* [[پرونده:استایل وینتیج۱.png|جایگزین=استایل وینتج با الهام از پوشش رایج در دوره ادواردی در بریتانیا|بندانگشتی|استایل وینتج با الهام از پوشش رایج در دوره ادواردی (۱۹۰۱ تا ۱۹۱۰ میلادی) در بریتانیا]]اصالت و وقار؛<ref>[https://pressfa.com/640-vintage-style/ «استایل وینتیج چیست؟»، وبسایت پرسفا.]</ref>
* سازگاری با محیطزیست؛<ref>[https://jument.style/blog/vintage-style زارع، «استایل وینتیج، سبکی کلاسیک در دنیای مدرن»، وبسایت ژومنت.]</ref>
* سازگاری با محیطزیست؛<ref>[https://jument.style/blog/vintage-style زارع، «استایل وینتیج، سبکی کلاسیک در دنیای مدرن»، وبسایت ژومنت.]</ref>
* سادگی در عین آراستگی؛<ref>[https://tarahelebas.ir/vintage-style/ «استایل وینتیج چیست و پایه و اساس آنچه چیزهایی است؟»، وبسایت طراحی لباس.]</ref>
* [[سادگی]] و [[آراستگی]]؛<ref>[https://tarahelebas.ir/vintage-style/ «استایل وینتیج چیست و پایه و اساس آنچه چیزهایی است؟»، وبسایت طراحی لباس.]</ref>
* صرفهجویی در تولیدات جدید و مصرف پارچه؛<ref>[https://borg.salon/استایل-وینتیج-1402/ «استایل وینتیج در سال 1402ش به سبک وینتیج یا رترو لباس Vintage Style»، وبسایت بورگ سالن.]</ref>
* صرفهجویی در تولیدات جدید و مصرف پارچه؛<ref>[https://borg.salon/استایل-وینتیج-1402/ «استایل وینتیج در سال 1402ش به سبک وینتیج یا رترو لباس Vintage Style»، وبسایت بورگ سالن.]</ref>
* طراحی «بیزمان» لباسهای وینتیج و قابلیت استفاده در هر زمان و دورهای و مد روز بودن آنها؛
* طراحی «بیزمان» لباسهای وینتیج و قابلیت استفاده در هر زمان و دورهای و مد روز بودن آنها؛<ref>[https://www.komodaa.com/blog/چطور-سبک-وینتیج-به-محیط-زیست-کمک-میکنه؟/ «سبک وینتیج چطور به محیطزیست کمک میکنه»، وبسایت کمدا.]</ref>
* پیوند مد و فرهنگ در استایل وینتیج بهدلیل کاهش مصرفگرایی.<ref>[https://www.komodaa.com/blog/چطور-سبک-وینتیج-به-محیط-زیست-کمک-میکنه؟/ «سبک وینتیج چطور به محیطزیست کمک میکنه»، وبسایت کمدا.]</ref>
* کاهش [[مصرفگرایی]] و توجه به ماندگاری پوشاک؛<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص71 و 94.]</ref>
* رواج میان جوانان و طبقهٔ متوسط<ref>[https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/32082998/veenstra_kuipers_soccompass-libre.pdf?1391496930=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DIt_is_not_old_fashioned_it_is_vintage_Vi.pdf&Expires=1707041446&Signature=L3hd0~E90~9k-P69Mr53LAPAuZpd1984X8 Veenstra and Kuipers, “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”, Sociology Compass 7: (365).]</ref>
== دلایل ترجیح استفاده از لباسهای وینتیج بهجای فست فشن ==
عموماً افراد جوان و با طبقهٔ متوسط اقتصادی از مد وینتیج استفاده میکنند؛<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Veenstra and Kuipers, “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”, Sociology Compass 7: (356).]</ref> اما امروزه گستردگی استایلهای وینتیج در چندین دهه، طیف وسیعی از مخاطبان در انواع سلیقهها را به خود جذب کرده است.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص71 و 94.]</ref>
== اهداف استایل وینتیج ==
از پتانسیل لباسهای وینتیج بهعنوان سیگنال فرهنگی زمان و جزء مهم حافظهٔ فرهنگی، آگاهی تاریخی و تصویرسازی استفاده میشود.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (47).]</ref> کاهش مصرفگرایی و مادیگرایی نیز از اهداف این استایل است.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص71 و 94.]</ref>
== استایل وینتیج با استفاده از لباسهای رترو ==
== استایل وینتیج با استفاده از لباسهای رترو ==
لباس، کفش و لوازم جانبی که با الهام از طرحهای قدیمی تولید شدهاند، رترو<ref>Retro</ref> نامیده میشوند. استفاده از رترو برای داشتن استایل وینتیج معمولاً بهصرفهتر از لباسهای قدیمی است و همچنین بهدلیل کپی نبودن دقیق، برای بهروز کردن، جلوه دادن و کاربردیتر کردن لباسهای قدیمی استفاده میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا میدانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> این لباسها بسیار شبیه به وینتیج اصلی هستند و بیشتر آنها بهصورت عمده در کشور چین تولید میشوند.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref>
لباس، کفش و لوازم جانبی که با الهام از طرحهای قدیمی تولید شدهاند، [[استایل رترو|رترو]]<ref>Retro</ref> نامیده میشوند. استفاده از رترو برای داشتن استایل وینتیج معمولاً بهصرفهتر از لباسهای قدیمی است و همچنین بهدلیل کپینبودن دقیق، برای بهروز کردن، جلوهدادن و کاربردیتر کردن لباسهای قدیمی استفاده میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا میدانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> این لباسها بسیار شبیه به وینتیج اصلی هستند و بیشتر آنها بهصورت عمده در کشور [[چین]] تولید میشوند.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref>
== نمادهای استایل وینتیج ==
== نمادهای استایل وینتیج ==
خط ۷۴:
خط ۶۹:
== استایل وینتیج زنانه ==
== استایل وینتیج زنانه ==
[[پرونده:استایل وینتیج۲.jpg|جایگزین=تصویری از یک زن با استایل وینتیج|بندانگشتی|تصویری از یک زن با استایل وینتیج]]
استایل وینتیج زنانه طرفدار بیشتری نسبت به استایل وینتیج مردانه دارد.<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وبسایت پیچازی.]</ref> ازجمله ویژگیهای آن عبارت است از:
استایل وینتیج زنانه طرفدار بیشتری نسبت به استایل وینتیج مردانه دارد.<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وبسایت پیچازی.]</ref> ازجمله ویژگیهای آن عبارت است از:
* استفاده از رنگهای گرم و شاد مانند زرد، قرمز و نارنجی؛
* استفاده از رنگهای گرم و شاد مانند زرد، قرمز و نارنجی؛
خط ۸۵:
خط ۸۱:
* بلوز و پیراهن یقه ملوانی؛
* بلوز و پیراهن یقه ملوانی؛
* چکمههای بلند؛
* چکمههای بلند؛
* کلاه و روسری؛ پوشش سر زنان غربی برای اولین بار در طول جنگ جهانی اول بههنگام انجام دادن کارهای سخت و مردانه رواج یافت. کلاههایی که از جنس پشم، نمد، کاه یا مخمل ساخته میشدند و تزئیناتی همچون روبان، پاپیون یا پر داشتند. این نوع کلاهها بهعنوان مکمل استایل وینتیج شناخته میشوند. روسریهای قدیمی نیز از ابریشم، پنبه یا پشم در استایل وینتیج دخترانه استفاده میشوند.
* کلاه و روسری: پوشش سر زنان غربی برای اولین بار در طول [[جنگ جهانی اول]] بههنگام انجام دادن کارهای سخت و مردانه رواج یافت. کلاههایی که از جنس [[پشم]]، [[نمد]]، کاه یا [[مخمل]] ساخته میشدند و تزئیناتی همچون [[روبان]]، [[پاپیون]] یا پر داشتند. این نوع کلاهها بهعنوان مکمل استایل وینتیج شناخته میشوند. روسریهای قدیمی نیز از ابریشم، پنبه یا پشم در استایل وینتیج دخترانه استفاده میشوند.
* اکسسوری؛ استفاده از اکسسوریهایی مانند دستکش، سنجاقسینه، مروارید، آویز و ساعتهای جیبی از دیگر کاملکنندههای این استایل بهشمار میروند.<ref>[https://tarahanelebas.com/Vintage-clothing «هر آنچه باید دربارۀ سبک وینتیج بدانیم؟»، وبسایت طراحان لباس.]</ref>
* اکسسوری: استفاده از اکسسوریهایی مانند دستکش، سنجاقسینه، مروارید، آویز و ساعتهای جیبی از دیگر کاملکنندههای این استایل بهشمار میروند.<ref>[https://tarahanelebas.com/Vintage-clothing «هر آنچه باید دربارۀ سبک وینتیج بدانیم؟»، وبسایت طراحان لباس.]</ref>
== استایل وینتیج مردانه ==
== استایل وینتیج مردانه ==
* پوشیدن بافتهای یقه اسکی یا کشباف در اندازههای متناسب یا سایز بزرگ؛
* پوشیدن بافتهای یقهاسکی یا کشباف در اندازههای متناسب یا سایز بزرگ؛
* ترکیب بلوز با کت؛
* ترکیب بلوز با کت؛
* ترکیب کت چرم قدیمی بههمراه شلوار جین؛
* ترکیب کت چرم قدیمی بههمراه [[شلوار جین]]؛
* استفاده از لباسهای جین در انواع پیراهن، بلوز، کت و تیشرت.<ref>[https://hejabkhorshid.com/vintage-style/ «شناخت استایل وینتیج از ویژگی تا کاربرد!»، وبسایت حجاب خورشید.]</ref>
* استفاده از لباسهای جین در انواع پیراهن، بلوز، کت و تیشرت.<ref>[https://hejabkhorshid.com/vintage-style/ «شناخت استایل وینتیج از ویژگی تا کاربرد!»، وبسایت حجاب خورشید.]</ref>
== تفاوت استایل وینتیج و کلاسیک ==
استایل وینتیج مربوط به ۲۰ تا ۹۹ سال گذشته است؛ اما سبک کلاسیک، قدمتی بیش از صد سال دارد. در استایل کلاسیک بهدلیل ظرافت، جنس باکیفیت پارچه و دوخت عالی استایل شیکتر و زیباتری ارائه میدهد و هزینهٔ زیادی دربردارد. به همین جهت، بسیاری از افراد از سبک کلاسیک در پوشش خود نمیتوانند استفاده کنند و سبک وینتیج محبوبتر از کلاسیک واقع شده است.<ref>[https://hejabkhorshid.com/vintage-style/ «شناخت استایل وینتیج از ویژگی تا کاربرد!»، وبسایت حجاب خورشید.]</ref>
== تفاوت وینتیج با تاناکورا ==
وینتیج مربوط به لباسهای نو یا دست دوم قدیمی دهههای گذشته است؛ اما تاناکورا بازار لباسهای دستدوم روز و عموماً برندهای گرانقیمتی است که برخی افراد بهدلیل نداشتن توان مالی یا محدودیت دسترسی به مراکز خرید مربوطه، از آن خرید میکنند.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref>
== مراکز خرید لباسهای وینتیج ==
== مراکز خرید لباسهای وینتیج ==
در خارج از ایران، لباسهای وینتیج در مکانهای گوناگونی یافت میشوند؛ ازجمله: فروشگاههای خیریهٔ دستدوم، بازارهای لوازم دستدوم، دستفروشی در صندوق ماشینها، مغازههای آنتیکفروشی، حراجیها و فروشگاههای تخصصی لباس وینتیج. در آمریکا لباس وینتیج در شهرکهای دانشگاهی و محلههای هنری شهرها یافت میشود. فروش اینترنتی نیز امکان دسترسی به مدلهای خاص وینتیج را برای علاقهمندان در سراسر جهان فراهم کرده است. فروشگاههای آنلاین برای خرید این لباسها شامل حراجیهای ای بی، وبسایتهای چندمنظوره مانند اتسی و فروشگاههای لباس وینتجآنلاین است.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref>
در خارج از ایران، لباسهای وینتیج در مکانهای گوناگونی یافت میشوند؛ ازجمله: فروشگاههای خیریهٔ دستدوم، بازارهای لوازم دستدوم، دستفروشی در صندوق ماشینها، مغازههای آنتیکفروشی، حراجیها و فروشگاههای تخصصی لباس وینتیج. در آمریکا لباس وینتیج در شهرکهای دانشگاهی و محلههای هنری شهرها یافت میشود. [[فروش اینترنتی]] نیز امکان دسترسی به مدلهای خاص وینتیج را برای علاقهمندان در سراسر جهان فراهم کرده است. [[فروشگاه آنلاین|فروشگاههای آنلاین]] برای خرید این لباسها شامل حراجیهای ای بی، وبسایتهای چندمنظوره مانند اتسی و فروشگاههای لباس وینتجآنلاین است.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رزمد.]</ref>
== استایل وینتیج ایرانی ==
== استایل وینتیج ایرانی ==
قدمت و اصالت فرهنگ غنی ایرانی موجب شده پوشاک قدیمی ایرانی نهتنها در ایران بلکه در سایر نقاط جهان نیز طرفدار داشته باشد. برای ساخت سبک وینتیج ایرانی از روسریهای محلی قدیمی در اقوام مختلف کرد، لر، ترک، بلوچ و شمالی میتوان استفاده کرد.<ref>[https://scarfbank.com/روسری-وینتیج-چیست/ «روسری وینتیج چیست؟»، وبسایت بانک روسری ایران.]</ref> همچنین در استایل وینتیج ایرانی از لباسهای سنتی حاوی انواع سوزندوزی، تزئیناتی مانند سکه و یراق و نقوش مختلف استفاده میشود. ساخت استایل وینتیج در آینده نیازمند نگهداری لباسها در چرخهٔ استفاده و پرهیز از دور ریختن آنها بهمدت طولانی است؛ عواملی همچون ارزشمند بودن لباس، خاطره داشتن با آن، یادگاری بودن و قابلیت استفادهٔ مجدد از دلایل نگهداری لباس است.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص154 و 160 و 169 و 172.]</ref>
[[پرونده:استایل وینتیج۳.png|جایگزین=زن و مردی ایرانی با پوشش سنتی گیلانی|بندانگشتی|تصویری از زن و مردی ایرانی با پوشش سنتی گیلانی]]
قدمت و اصالت [[فرهنگ ایرانی]] موجب شده پوشاک قدیمی ایرانی نهتنها در [[ایران]] بلکه در سایر نقاط جهان نیز طرفدار داشته باشد. برای ساخت سبک وینتیج ایرانی از روسریهای محلی قدیمی در اقوام مختلف [[قوم کرد|کرد]]، [[قوم لر|لر]]، [[قوم ترک|ترک]]، [[قوم بلوچ|بلوچ]] و شمالی میتوان استفاده کرد.<ref>[https://scarfbank.com/روسری-وینتیج-چیست/ «روسری وینتیج چیست؟»، وبسایت بانک روسری ایران.]</ref> همچنین در استایل وینتیج ایرانی از لباسهای سنتی حاوی انواع [[سوزندوزی]]، تزئیناتی مانند سکه و [[یراق]] و نقوش مختلف استفاده میشود. ساخت استایل وینتیج در آینده نیازمند نگهداری لباسها در چرخهٔ استفاده و پرهیز از دور ریختن آنها بهمدت طولانی است؛ عواملی همچون ارزشمند بودن لباس، خاطره داشتن با آن، یادگاری بودن و قابلیت استفادهٔ مجدد از دلایل نگهداری لباس است.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلابدوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص154، 160، 169 و 172.]</ref>
استایل وینتیج؛ سبکی در مد با استفاده از لباسهای قدیمی.
استایل وینتیج (Vintage Style) به پوشاک متعلق به دهههای ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰م گفته میشود، برخی آن را شامل لباسهای جدید با طراحی مشابه گذشته و برخی فقط مختص تولیدات گرانقیمت برندهای مشهور میدانند. این سبک که در جنگ جهانی اول و به دلیل محدودیتهای اقتصادی رایج شد، در ابتدا نشانه فقر بود، اما از دهه ۱۹۶۰م به تدریج به جنبشی فرهنگی تبدیل شد و امروزه رویکردی تلفیقی از عناصر دهههای مختلف با مد روز است. گرایش به وینتیج ریشه در عواملی مانند تأثیر فرهنگ عامه، میل به اصالت، حس نوستالژی، کیفیت بالای پارچههای طبیعی و دستدوز، مقرونبهصرفه بودن، و نیز دغدغههای زیستمحیطی و کاهش مصرفگرایی دارد. این استایل با نمادهایی چون لباس یقهدار، عینک گرد، کیف و کفش چرمی، جواهرات نقره و مروارید شناخته میشود و در نسخه زنانه از رنگهای گرم، لباسهای چندلایه، دامنهای پلیسه و کلاههای تزیینی استفاده میکند، در حالی که نسخه مردانه بر بافتهای یقهاسکی، کت چرم و جین تأکید دارد. در ایران نیز پوشاک قدیمی با تزئینات سوزندوزی، سکه و یراق از اقوام مختلف، به سبک وینتیج ایرانی هویت بخشیده است.
مفهومشناسی
سبک وینتیج در صنعت مد، به استفاده از پوشاک متعلق به دهههای ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰م، اشاره دارد.[۱] این سبک ماهیتی سیال دارد و با گذشت هر دهه، دورههای زمانی جدیدی به آن افزوده میشود.[۲] در تعریف دقیق وینتیج اختلافنظرهایی وجود دارد؛ شماری آن را شامل پوشاک جدید با طراحی مشابه گذشته میدانند[۳] و گروهی دیگر این عنوان را تنها به تولیدات گرانقیمتِ برندها و طراحان مشهور اختصاص میدهند.[۴] همچنین دربارهٔ لزوم نو یا دستدوم بودن این لباسها اتفاقنظری وجود ندارد.[۵] امروزه این سبک غالباً رویکردی تلفیقی[۶] از عناصر دهههای مختلف با مد و سلیقهٔ روز است.[۷]
استایل وینتیج با سبک کلاسیک و پوشاک تاناکورا تفاوت مفهومی دارد. پوشاک کلاسیک قدمتی بیش از یک قرن داشته و بهدلیل کیفیت بالا و دوخت ظریف، هزینهٔ زیادی دارند.[۸] همچنین برخلاف بازار تاناکورا که مختص فروش پوشاک دستدومِ امروزی برای پاسخ به محدودیتهای اقتصادی است، تمرکز استایل وینتیج بر ارزش و اصالت لباسهای دهههای گذشته است.[۹]
پیشینه
سبک وینتیج برای اولین بار در زمان جنگ جهانی اول رایج شد؛[۱۰] در این زمان بهدلیل محدودیتهای موجود، مردم لباسهای قدیمی یا دست دوم میپوشیدند یا لباسهای آسیبدیده خود را ترمیم میکردند.[۱۱] در دههٔ ۱۹۵۰م بهدلیل رکود اقتصادی، بهناچار سبک لباسهای قدیمی و مستعمل برای فروش و کسب درآمد به بازار آمد. پوشیدن لباسهای قدیمی و دستدوم در ابتدا نشانهٔ فقر و موقعیت اجتماعی پایین افراد دانسته میشد و اینگونه لباسها از طرف خیریه به فقرا اهدا میشد.[۱۲] از اوایل دههٔ ۱۹۶۰م دختران جوان به پوشیدن لباسهای مادربزرگهای خود روی آوردند.[۱۳] در سال ۱۹۶۸م برپایی نمایشگاهی از لباسهای قدیمی مربوط به نود سال گذشته، موجب معرفی سبک وینتیج در عرصهٔ عمومی شد؛ بهطوری که در سال ۱۹۷۸م، لباسهای وینتیج در نیویورک بهقدری محبوب شدند که تقاضا برای آنها از عرضهٔ این لباسها پیشی گرفت. بسیاری از فروشگاههای بزرگ به محل عرضهٔ لباسهای دست دوم برای جذب طبقهٔ متوسط تبدیل شدند. در سال ۱۹۸۰م فروش لباسهای دست دوم در آمریکا تا دو برابر افزایش یافت و سلبریتیها هم به پوشیدن لباس دستدوم روی آوردند و لباسهای منسوخ، در شمار لباسهای مورد استفاده قرار گرفتند. سبک وینتیج که بهدلیل رکود اقتصادی رایج شده بود، در دهههای ۱۹۹۰م نیز با رونق اقتصادی همچنان مد روز باقی ماند و معنای وینتیج از مد دستدوم به پوشیدن لباسهای چند دههٔ گذشته تغییر کرد.[۱۴] از اوایل قرن بیستویکم علاقه به لوازم نوستالژیک در تمام لایههای جوامع شدت یافت.[۱۵] امروزه استایل وینتیج برای مد روز ماندن، بهصورت تلفیقی با لباسهای مد روز[۱۶] و بهعنوان بازتابی از فرهنگ زمانه و بخشی از حافظه و آگاهی تاریخی استفاده میشود.[۱۷]
دلایل گرایش به استایل وینتیج
تأثیر فرهنگ عامه در قالب فیلمهای دهههای گذشته، تلویزیون، کتابهایی با موضوع قدیمی، تصاویر و موسیقی گذشته؛
ظهور اینترنت و دیدهشدن فیلمهای دههٔ ۱۹۳۰ تا ۱۹۸۰م و به اشتراکگذاری تصاویر دهههای گذشته بیش از هر زمان دیگری در بستر اینترنت؛[۱۸]
میل به اصالت: اصالت و اعتبار لباسهای قدیمی بهدلیل دستدوز بودن آنها، در مقایسه با پوشاک جدید که بهصورت انبوه تولید میشوند و افراد بسیاری از آن استفاده میکنند، بیشتر است.[۱۹]
برخلاف لباسهای فستفشن[۲۱] در لباسهای وینتیج، پارچههای باکیفیت و استفاده از الیاف طبیعی بهجای الیاف مصنوعی رواج دارد؛[۲۲]
دستدوز بودن و عمر طولانی؛
امکان فروش مجدد؛
حس نوستالژی (خاطرهانگیزی)؛ این حس نیز یکی از عوامل کلیدی در خرید لباسهای قدیمی است. لباسهای قدیمی هالهای از گذشته را همراه خود دارند و نشانگر تداوم تاریخی هستند.[۲۳]
هزینهٔ تولید بالای پوشاک نو و حفظ محیطزیست: تولید پوشاک جدید نیاز به افزایش دامپروری، مزارع پنبه و کارخانههای ریسندگی داشت و انباشت لباسهای دورریختنی تهدیدی برای محیطزیست و منابع طبیعی بود.
گروههای موسیقی: خردهفرهنگ ایجاد شده توسط گروههای موسیقی تاریخی، مانند راکبلی[۲۶] و رقص سوئینگ[۲۷] نقش مهمی در علاقهٔ عمومی به لباسهای وینتیج داشتند.[۲۸]
ویژگیهای استایل وینتیج
استایل وینتج با الهام از پوشش رایج در دوره ادواردی (۱۹۰۱ تا ۱۹۱۰ میلادی) در بریتانیااصالت و وقار؛[۲۹]
لباس، کفش و لوازم جانبی که با الهام از طرحهای قدیمی تولید شدهاند، رترو[۳۶] نامیده میشوند. استفاده از رترو برای داشتن استایل وینتیج معمولاً بهصرفهتر از لباسهای قدیمی است و همچنین بهدلیل کپینبودن دقیق، برای بهروز کردن، جلوهدادن و کاربردیتر کردن لباسهای قدیمی استفاده میشود.[۳۷] این لباسها بسیار شبیه به وینتیج اصلی هستند و بیشتر آنها بهصورت عمده در کشور چین تولید میشوند.[۳۸]
نمادهای استایل وینتیج
استایل وینتیج نمادهایی همچون لباس یقهدار، عینکهای طبی گرد، دستمال سر، هدبند و کلاه دارد. علاقهمندان به استایل وینتیج اغلب کیف و کفش چرمی را بیش از هر نماد دیگری استفاده میکنند. کفشهای آکسفورد و تخت با تزئینات روی آن از مدلهای رایج در وینتیج است. جواهرات سبک وینتیج ازجمله مواردی است که همیشه قابلیت استفاده دارد[۳۹] و اغلب جواهرات نقره، مروارید، دستبندهای پهن و گوشوارههای بزرگ در این استایل کاربرد دارد. زیورآلات طلا در این سبک استفاده نمیشود.[۴۰]
استایل وینتیج زنانه
تصویری از یک زن با استایل وینتیج
استایل وینتیج زنانه طرفدار بیشتری نسبت به استایل وینتیج مردانه دارد.[۴۱] ازجمله ویژگیهای آن عبارت است از:
استفاده از رنگهای گرم و شاد مانند زرد، قرمز و نارنجی؛
استفاده از چندین لایه در طراحی لباسها؛
استفاده از کفشهای پاشنهبلند، پاپیوندار و کیفهای کوچک؛
استفاده از لباسهایی با طرحهای خالدار، گلدار، ریزنقش؛
آستینهای پفی؛
ترکیب استایل امروزی و استایل وینتیج؛
دامنهای پلیسهدار، چیندار و کِلوش با قد متوسط[۴۲] و دامنهای چهارخانهٔ پشمی؛
استفاده از لباسهای جین بهعنوان پایهٔ اصلی استایل وینتیج؛
بلوز و پیراهن یقه ملوانی؛
چکمههای بلند؛
کلاه و روسری: پوشش سر زنان غربی برای اولین بار در طول جنگ جهانی اول بههنگام انجام دادن کارهای سخت و مردانه رواج یافت. کلاههایی که از جنس پشم، نمد، کاه یا مخمل ساخته میشدند و تزئیناتی همچون روبان، پاپیون یا پر داشتند. این نوع کلاهها بهعنوان مکمل استایل وینتیج شناخته میشوند. روسریهای قدیمی نیز از ابریشم، پنبه یا پشم در استایل وینتیج دخترانه استفاده میشوند.
اکسسوری: استفاده از اکسسوریهایی مانند دستکش، سنجاقسینه، مروارید، آویز و ساعتهای جیبی از دیگر کاملکنندههای این استایل بهشمار میروند.[۴۳]
استایل وینتیج مردانه
پوشیدن بافتهای یقهاسکی یا کشباف در اندازههای متناسب یا سایز بزرگ؛
استفاده از لباسهای جین در انواع پیراهن، بلوز، کت و تیشرت.[۴۴]
مراکز خرید لباسهای وینتیج
در خارج از ایران، لباسهای وینتیج در مکانهای گوناگونی یافت میشوند؛ ازجمله: فروشگاههای خیریهٔ دستدوم، بازارهای لوازم دستدوم، دستفروشی در صندوق ماشینها، مغازههای آنتیکفروشی، حراجیها و فروشگاههای تخصصی لباس وینتیج. در آمریکا لباس وینتیج در شهرکهای دانشگاهی و محلههای هنری شهرها یافت میشود. فروش اینترنتی نیز امکان دسترسی به مدلهای خاص وینتیج را برای علاقهمندان در سراسر جهان فراهم کرده است. فروشگاههای آنلاین برای خرید این لباسها شامل حراجیهای ای بی، وبسایتهای چندمنظوره مانند اتسی و فروشگاههای لباس وینتجآنلاین است.[۴۵]
استایل وینتیج ایرانی
تصویری از زن و مردی ایرانی با پوشش سنتی گیلانی
قدمت و اصالت فرهنگ ایرانی موجب شده پوشاک قدیمی ایرانی نهتنها در ایران بلکه در سایر نقاط جهان نیز طرفدار داشته باشد. برای ساخت سبک وینتیج ایرانی از روسریهای محلی قدیمی در اقوام مختلف کرد، لر، ترک، بلوچ و شمالی میتوان استفاده کرد.[۴۶] همچنین در استایل وینتیج ایرانی از لباسهای سنتی حاوی انواع سوزندوزی، تزئیناتی مانند سکه و یراق و نقوش مختلف استفاده میشود. ساخت استایل وینتیج در آینده نیازمند نگهداری لباسها در چرخهٔ استفاده و پرهیز از دور ریختن آنها بهمدت طولانی است؛ عواملی همچون ارزشمند بودن لباس، خاطره داشتن با آن، یادگاری بودن و قابلیت استفادهٔ مجدد از دلایل نگهداری لباس است.[۴۷]
«شناخت استایل وینتیج از ویژگی تا کاربرد!»، وبسایت حجاب خورشید، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آبان ۱۴۰۱ش.
عباسی سورشجانی، لاله، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیطزیست در طراحی لباس (مطالعهٔ موردی قلابدوزی رشت در دورهٔ قاجار)، پایانامهٔ دورهٔ کارشناسیارشد، تهران، دانشکدهٔ هنر و معماری دانشگاه علم و فرهنگ، شهریور ۱۳۹۴ش.
«فست فشن چیست و چرا صنعتی مخرب است؟»، وبسایت نوینچرم، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۱ش.
«هر آنچه باید دربارهٔ سبک وینتیج بدانیم؟»، وبسایت طراحان لباس، تاریخ بازدید: ۱۷ شهریور ۱۴۰۲ش.
«Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وبسایت رز مد، تاریخ درج مطلب: ۱۶ خرداد ۱۳۹۸ش.
Fischr, Nancy. 2015. “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”. journal of current cultural research 7.
Veenstra, Aleit and Kuipers, Giselinde. 2013. “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”. Sociology Compass 7.
