قوامیت مرد: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۵۲: / خط ۵۲: @@
 بر اساس این دیدگاه، قوام، به معنای قیّم مصطلح فقهی و حقوقی نیست بلکه قوامیت براساس علت طبیعی می‌باشد نه تحکمی و قراردادی.<ref>جعفری، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، 1362ش، ج 11، ص 267</ref> به‌طور کلی اکثر فقها و مفسران، ادله<ref>آیه قوامون: سوره نساء، آیه34 و آیه درجه: سوره بقره، آیه228</ref> موجود برای ظرف قوامیت را فقط منحصر به‌روابط درون [[خانواده]] دانسته‌اند. در مقابل آنان، گروهی دیگر از فقها و مفسران، ظرف قوامیت [[مرد]] را در روابط اجتماعی نیز اثبات می‌کنند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1778175/ دهقان، «قلمرو قوامیت مرد؛ خانواده یا اجتماع»، 1394ش، صص158-159]</ref>
-از منظر دین‌پژوهان مسلمان، ویژگی‌ها و تفاوت‌های جسمی و روان‌شناختی مردان و زنان، تدبیری الهی در جهت حفظ و تدام زندگی خانوادگی است.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=12616&fn=b8a53734c7375663b7b1705cff2fe838.pdf نصیری، «فلسفه و گستره قیومیت مردان بر زنان در نظام خانواده»، 1389ش، ص80].</ref> ویژگی‌های متفاوت زن و مرد، موجب پاسخ‌گویی به نیاز طبیعی و فطری هر یک بوده و در واقع، فلسفه واگذاری تکالیف شرعی در زندگی زناشویی است.<ref>[http://jqr.isca.ac.ir/article_22332_f7f08886e1874bce4f639265750ab7b3.pdf سجادی، «قوامیت مردان بر زنان در خانواده»، 1380ش، ص14.]</ref> مردها به‌صورت طبیعی، در برابر رویدادهای خشن زندگی و رویارویی با عوامل مزاحم در طبیعت و اجتماع از توانایی بیشتری برخوردار هستند و آمادگی دائمی برای گرداندن گردونه‌های اقتصادی دارند. از سوی دیگر، زن‌ها محدودیت‌های طبیعی در دوران قاعدگی و ماه‌های [[بارداری]] و [[زایمان|وضع‌حمل]] و دوران [[شیردهی]] و مانند آن دارند. بر این اساس، عبارت «بِما فَضَّلَ اللهُ بَعْضَهُمْ عَلی بَعْضٍ» در آیه ۳۴ سوره نساء، به تفاوت‌های طبیعی زن و مرد، به‌ویژه در تأمین معیشت، اشاره دارد و توجهی به قیّم‌بودن مرد بر زن ندارد و ارزش انسانیِ مرد را برتر از زن نمی‌داند.<ref>[https://lib.eshia.ir/86110/11/271 جعفری، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، 1376ش، ج11، ص271].</ref> محمدتقی جعفری با استناد به آیه ۳۲ سوره نساء «وَلا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللهُ بِه بَعْضَکُمْ عَلی بَعْضٍ، لِلرِّجالِ نَصِیبٌ مِمَّا اکْتَسَبُوا وَلِلنِّساءِ نَصِیبٌ مِمَّا اکْتَسَبْنَ»، نتیجه می‌گیرد که علت سرپرستی مرد در خانواده، برتری و امتیاز مرد در انسانیت و [[کرامت انسانی]] نیست، بلکه این سرپرستی و قوامیت، اشاره به ویژگی‌های جبری و طبیعی در صنف مردان دارد که ارزش خاص انسانی به‌شمار نمی‌آید و چیزی که ارزشمند است دستاوردهایی است که هر یک از جنس زن و مرد با تکیه بر ظرفیت‌های وجودی و انسانی خویش، کسب می‌کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/86110/11/272 جعفری، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، 1376ش، ج11، ص272].</ref>
+از منظر دین‌پژوهان مسلمان، ویژگی‌ها و تفاوت‌های جسمی و روان‌شناختی مردان و زنان، تدبیری الهی در جهت حفظ و تدام زندگی خانوادگی است.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=12616&fn=b8a53734c7375663b7b1705cff2fe838.pdf نصیری، «فلسفه و گستره قیومیت مردان بر زنان در نظام خانواده»، 1389ش، ص80].</ref> ویژگی‌های متفاوت زن و مرد، موجب پاسخ‌گویی به نیاز طبیعی و فطری هر یک بوده و در واقع، فلسفه واگذاری تکالیف شرعی در زندگی زناشویی است.<ref>[http://jqr.isca.ac.ir/article_22332_f7f08886e1874bce4f639265750ab7b3.pdf سجادی، «قوامیت مردان بر زنان در خانواده»، 1380ش، ص14.]</ref> مردها به‌صورت طبیعی، در برابر رویدادهای خشن زندگی و رویارویی با عوامل مزاحم در طبیعت و اجتماع از توانایی بیشتری برخوردار هستند و آمادگی دائمی برای گرداندن گردونه‌های اقتصادی دارند. از سوی دیگر، زن‌ها محدودیت‌های طبیعی در دوران قاعدگی و ماه‌های [[بارداری]] و [[زایمان|وضع‌حمل]] و دوران [[شیردهی مادر]] و مانند آن دارند. بر این اساس، عبارت «بِما فَضَّلَ اللهُ بَعْضَهُمْ عَلی بَعْضٍ» در آیه ۳۴ سوره نساء، به تفاوت‌های طبیعی زن و مرد، به‌ویژه در تأمین معیشت، اشاره دارد و توجهی به قیّم‌بودن مرد بر زن ندارد و ارزش انسانیِ مرد را برتر از زن نمی‌داند.<ref>[https://lib.eshia.ir/86110/11/271 جعفری، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، 1376ش، ج11، ص271].</ref> محمدتقی جعفری با استناد به آیه ۳۲ سوره نساء «وَلا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللهُ بِه بَعْضَکُمْ عَلی بَعْضٍ، لِلرِّجالِ نَصِیبٌ مِمَّا اکْتَسَبُوا وَلِلنِّساءِ نَصِیبٌ مِمَّا اکْتَسَبْنَ»، نتیجه می‌گیرد که علت سرپرستی مرد در خانواده، برتری و امتیاز مرد در انسانیت و [[کرامت انسانی]] نیست، بلکه این سرپرستی و قوامیت، اشاره به ویژگی‌های جبری و طبیعی در صنف مردان دارد که ارزش خاص انسانی به‌شمار نمی‌آید و چیزی که ارزشمند است دستاوردهایی است که هر یک از جنس زن و مرد با تکیه بر ظرفیت‌های وجودی و انسانی خویش، کسب می‌کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/86110/11/272 جعفری، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، 1376ش، ج11، ص272].</ref>
 ==== ادله تسری قوامیت [[مرد]] به اجتماع ====