زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| تصویر            =اختلال یادگیری کودکان.jpg
| زیرنویس تصویر    =
| زیرنویس تصویر    =دوره آموزشی اختلالات یادگیری
| image_alt        =
| image_alt        =دوره آموزشی اختلالات یادگیری
| فایل پادکست      =اختلال یادگیری کودکان.ogg
| فایل پادکست      =اختلال یادگیری کودکان.ogg
| حجم فایلپادکست    =۸/۶۴
| حجم فایلپادکست    =۸/۶۴
خط ۲۷: خط ۲۷:
| آثار مرتبط        =
| آثار مرتبط        =
}}
}}
{{درشت|'''اختلال یادگیری کودکان؛'''}} بروز مشکل در فرایند [[یادگیری کودکان]].
{{درشت|'''اختلال یادگیری کودکان؛'''}} بروز مشکل در فرایند یادگیری کودکان.


اختلال یادگیری از مسائل شناختی و عصبی-رشدی گروهی از کودکان است که علاوه‌بر چالش‌های تحصیلی بر سایر امور [[زندگی]] کودک تأثیر می‌گذارد. اختلال یادگیری [[مهارت‌های ارتباطی کودکان|کودکان]] بیش از هر چیزی حمایت والدین را می‌طلبد تا با [[صبر]] و حوصله هم شرایط یادگیری تحصیلی را تسهیل کنند و هم از سایر بخش‌های زندگی کودک غافل نمانند.
اختلال یادگیری، نوعی مشکل عصبی-رشدی و شناختی است که در آن [[کودک]] با وجود هوش طبیعی، در کسب مهارت‌های [[یادگیری کودکان|یادگیری]] و [[مهارت حل مسئله|حل مسئله]] دچار مشکل می‌شود. این اختلال در اثر ترکیب عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در پردازش اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت تأثیر قرار می‌دهد و تنها به مشکلات تحصیلی محدود نمی‌شود، بلکه [[عزت نفس]]، [[خودباوری]] و تمام ساحت‌های زندگی کودک را تا پایان عمر تحت تأثیر می‌گذارد. اختلالات یادگیری هفت دسته اصلی دارند: اختلال در خواندن (تشخیص و درک حروف و کلمات)، اختلال در نوشتن، اختلال در ریاضیات، اختلال در مهارت‌های حرکتی، اختلال در زبان، اختلال پردازش بینایی و اختلال پردازش شنوایی. نقص در بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی، رابطه نامناسب [[والدین]] با کودک، [[سرزنش]]، [[تحقیر]]، [[تنبیه کودک|تنبیه بدنی]] و کنترل افراطی می‌توانند زمینه‌ساز بروز این اختلال شوند. نشانه‌های آن در دوره [[پیش‌دبستانی]] شامل بی‌علاقگی به [[کتاب]]، ضعف در گفتار، مشکل در یادگیری الفبا و رنگ‌ها و دشواری در مهارت‌های حرکتی ظریف است؛ در دوره [[مدرسه]] نیز ناتوانی در درک مطلب، خواندن روان، نوشتن و محاسبات ریاضی دیده می‌شود. برای تشخیص، والدین باید به متخصصانی مانند [[روانشناسی بالینی|روانشناس بالینی]] یا آسیب‌شناس گفتار مراجعه کنند تا با انجام آزمون‌های هوش و پیشرفت تحصیلی، اختلال شناسایی شود. درمان شامل تمرینات ورزش مغزی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، [[بازی‌درمانی]]، کلاس‌های تقویتی و در مواردی دارودرمانی است. نقش [[خانواده]] در [[حمایت عاطفی]] و اجتماعی، [[تشویق کودک]]، همکاری با مدرسه و ایجاد فضایی امن و سالم بسیار حیاتی است.


== مفهوم‌شناسی ==
== معرفی ==
اختلال یادگیری، مشکلی [[شناختی]]<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> و اختلالی عصبی-رشدی است<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> که کودک با وجود داشتن [[هوش]] نرمال<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.]</ref> در کسب مهارت‌های یادگیری و حل مسئله دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، [[عزت‌نفس]] و [[خودباوری]] را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس [[مشکلات تحصیلی]] است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>
اختلال یادگیری، مشکلی شناختی<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> و اختلالی عصبی-رشدی است<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/مقایسه-اثربخشی-تمرینات-ورزش-مغزی-و-بازی-درمانی-فیلیال-بر-همدلی-وروابط-والدکودک-در-دانش-آموزان-اختلال-یادگیری-شهر-تهران کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> که کودک با وجود داشتن [[هوش]] نرمال<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.]</ref> در کسب مهارت‌های [[یادگیری کودکان|یادگیری]] و [[مهارت حل مسئله|حل مسئله]] دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، [[عزت‌نفس]] و [[خودباوری]] را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/مقایسه-اثربخشی-تمرینات-ورزش-مغزی-و-بازی-درمانی-فیلیال-بر-همدلی-وروابط-والدکودک-در-دانش-آموزان-اختلال-یادگیری-شهر-تهران کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس مشکلات تحصیلی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>


== اهمیت ==
گاهی کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان [[اوتیسم|اوتیستیک]] و [[بیش‌فعالی|بیش‌فعال]] اشتباه گرفته می‌شوند. هرچند کودکان بیش‌فعال و اوتیستیک هم دارای اختلال یادگیری هستند؛ اما این دو گروه از کودکان در دستهٔ کودکان دارای اختلال یادگیری قرار نمی‌گیرند. اگرچه برخی اشتراک‌ها میان کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان دو گروه یاد شده وجود دارد؛ اما کودکان دارای اختلال یادگیری در مهارت‌های اولیهٔ ارتباطی برخلاف دو گروه دیگر مشکلی ندارند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>
در صورتی که کودکان و نوجوانان در عصر پیشرفتهٔ کنونی با اختلال در یادگیری مواجه شوند، نمی‌توانند خوب [[زندگی]] کنند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1888592/مقایسه-ناگویی-هیجانی-و-سرسختی-روانشناخ حجت، «مقایسۀ ناگویی هیجانی و سرسختی روانشناختی و اضطراب اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری و مادران کودکان عادی»، 1400ش، ص136.]</ref> دانش‌آموزانی که به اختلال یادگیری دچار هستند، عموماً مقبولیت کمتری در مدرسه دارند و به همین دلیل بیش از سایر دانش‌آموزان در معرض مشکلات اجتماعی قرار می‌گیرند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1787082/%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> با توجه به احتمال باقی ماندن این اختلال تا بزرگ‌سالی و طولانی شدن دورهٔ آن، توجه به آن از اهمیت بالایی برخوردار است.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref> ناآگاهی و نشناختن این اختلال از سوی والدین و معلمان سبب نسبت‌دادن صفات ناروایی همچون کودنی، کندذهنی و عقب‌ماندگی به کودک و سرزنش او می‌شود. کودکان در این شرایط احساس [[حقارت]] کرده و فشارهای روانی فراوانی تحمل می‌کنند و در نهایت از درس و مدرسه و یادگیری تنفر می‌یابند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص3.]</ref>


== انواع ==
== انواع ==
* '''اختلالات یادگیری در خواندن''': اختلال در تشخیص حروف و کلمات، درک آنها، صحیح و روان خواندن و سرعت خوانش از علائم این اختلال است.
اختلالات یادگیری در کودکان شامل هفت دستهٔ اصلی است:<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref>
* '''اختلالات یادگیری در نوشتن''': اختلال در نوشتن می‌تواند شامل مشکل فیزیکی در نوشتن کلمات و حروف یا فعالیت ذهنی درک اطلاعات مربوط به [[نوشتن]] باشد.
{| class="wikitable"
* '''اختلالات یادگیری در ریاضی''': کودکی که در یادگیری ریاضی دچار مشکل است، در توانایی به خاطر سپردن و تنظیم اعداد و درک علائم عملیات مشکل دارد.
!
* '''اختلالات یادگیری در مهارت‌های حرکتی''': هر نوع اختلال و دشواری در [[حرکت]] یا ایجاد هماهنگی بین اعضای بدن، در فعالیت‌هایی از قبیل دویدن، پریدن، در دست گرفتن مداد یا بستن دکمه‌های پیراهن است.
!نوع
* '''اختلالات یادگیری در زبان''': این نوع اختلال مشکلاتی در مهارت‌های زبانی، مانند توان واگویی یک داستان، شیوایی بیان، توانایی درک معنای واژه‌ها و دستورالعمل‌ها ایجاد می‌کند.
!توضیح
* '''اختلال پردازش شنوایی''': اختلال در تشخیص تفاوت‌های ظریف آواها و ناتوانی در شنیدن درست واژه‌ها است که بر توانایی خواندن، نوشتن و املا تأثیر منفی می‌گذارد.
|-
* '''اختلال پردازش بینایی''': طی این اختلال کودک قادر به درک تفاوت‌های ظریف در اشکال، معکوس کردن حروف یا اعداد، پرش از کلمات، پرش از خطوط، درک عمق یا فاصله و هماهنگی چشم و دست نیست.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref>
|'''اختلال در خواندن'''
|اختلال در تشخیص حروف و کلمات، درک آنها، صحیح و روان خواندن و سرعت خوانش.
|-
|'''اختلال در نوشتن'''
|اختلال در نوشتن کلمات و حروف یا فعالیت ذهنی درک اطلاعات مربوط به نوشتن.
|-
|'''اختلال در ریاضی'''
|مشکل در توانایی به خاطر سپردن و تنظیم اعداد و درک علائم عملیات.
|-
|'''اختلال در مهارت‌های حرکتی'''
|اختلال و دشواری در حرکت یا ایجاد هماهنگی بین اعضای بدن، در فعالیت‌هایی از قبیل دویدن، پریدن، در دست گرفتن مداد یا بستن دکمه‌های پیراهن.
|-
|'''اختلال در زبان'''
|مشکل در مهارت‌های زبانی، مانند توان واگویی یک داستان، شیوایی بیان، توانایی درک معنای واژه‌ها و دستورالعمل‌ها.
|-
|'''اختلال پردازش بینایی'''
|عدم درک تفاوت‌های ظریف در اشکال، معکوس کردن حروف یا اعداد، پرش از خطوط، مشکل در درک عمق یا فاصله و هماهنگی چشم و دست.
|-
|'''اختلال پردازش شنوایی'''
|اختلال در تشخیص تفاوت‌های ظریف آواها و ناتوانی در شنیدن درست واژه‌ها و ضعف خواندن، نوشتن و املا.
|}


== علل و عوامل ==
== علل و عوامل ==
از آنجا که تمام عملکردهای [[یادگیری]] در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط [[خانواده]] است.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.]</ref>
از آنجا که تمام عملکردهای [[یادگیری]] در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط [[خانواده]] است.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.]</ref>


روانشناسان معتقدند کودکانی که در دورهٔ رشد خود [[ارتباط عاطفی]] لازم با والدین خود نداشته‌اند و توسط والدین خود [[سرزنش]]، تحقیر، تهدید و [[تنبیه کودک|تنبیه بدنی]] شده‌اند، بیش از سایر کودکان به اختلال یادگیری مبتلا می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1787082/%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> استرس و کنترل افراطی والدین، بی‌توجهی به نیازهای اولیه کودکان و شیوه‌های [[فرزندپروری]] خشونت‌آمیز سبب کاهش توجه و پردازش ذهن کودک می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278.]</ref> در بروز اختلال یادگیری عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روانشناختی و ژنتیکی مؤثر هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref>
روانشناسان معتقدند کودکانی که در دورهٔ رشد خود ارتباط عاطفی لازم با والدین خود نداشته‌اند و توسط والدین خود سرزنش، تحقیر، تهدید و [[تنبیه کودک|تنبیه بدنی]] شده‌اند، بیش از سایر کودکان به اختلال یادگیری مبتلا می‌شوند.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-43-fa.html امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> استرس و کنترل افراطی والدین، بی‌توجهی به نیازهای اولیه کودکان و شیوه‌های [[فرزندپروری]] خشونت‌آمیز سبب کاهش توجه و پردازش ذهن کودک می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278.]</ref> در بروز اختلال یادگیری عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روانشناختی و ژنتیکی مؤثر هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref>


== علائم ==
== علائم ==
نشانه‌های هیجانی و ارتباطی کودکان دارای اختلال یادگیری شامل:
علائم اختلالات یادگیری در کودکان در سه دورهٔ پیش‌از دبستان، نشانه‌های هیجانی-ارتباطی و مهارت‌های تحصیلی مشاهده می‌شود:
* ضعف در درک هیجان‌ها و داشتن احساسات بسیار سطحی ناشی از ناتوانی در درک ارتباط‌های غیرکلامی-دیداری؛
* پایین بودن سطح مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی و پاسخ‌های ابتکاری غیرکلامی؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref>
* دشواری در تعامل با محیط و توانایی مستقل [[زندگی]] کردن.


علائم کودکان مبتلا به اختلال یادگیری در زمینهٔ مهارت‌های تحصیلی در دوران مدرسه به شرح ذیل است:
=== علائم پیش‌از دبستان ===
* ناتوانی مداوم درک مطلب شفاهی، [[خواندن]] روان و صحیح کلمات، بیان نوشتاری، محاسبات عددی و استدلال ریاضی؛
* بی‌علاقگی به کتاب داستان و [[شعر]]؛
* اختلال در ادراک دیداری و شنیداری، مدت تمرکز محدود در فعالیت‌هایی مانند دیکته‌نویسی و جلب‌توجه به موارد نامربوط و ایجاد [[حواس‌پرتی]].<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3 و 4.]</ref>
* ناتوانی در بازگویی خلاصهٔ یک داستان؛
* ضعف در مهارت‌های گفتاری و تلفظ اشتباه واژه‌ها؛<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص19-20.]</ref>
* ناتوانی در تشخیص صدای اول و آخر کلمات، یادگیری [[الفبا]]، اعداد، رنگ‌ها و روزهای هفته؛
* فراموشی مکان‌های آشنا و چهرهٔ افراد، گیجی در محیط ناآشنا؛
* مشکل در دست گرفتن مداد، قیچی، رنگ‌آمیزی درون خطوط و بستن بند کفش و دکمه.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>


ازجمله علائم و نشانه‌هایی که کودکان مبتلا به اختلال یادگیری پیش از دوران دبستان تجربه می‌کنند، عبارت است از:
=== علائم هیجانی و ارتباطی ===
* علاقه نداشتن به کتاب داستان و شعر؛
* ضعف در درک هیجان‌ها و احساسات سطحی به‌دلیل ناتوانی در فهم ارتباطات غیرکلامی؛
* درک نکردن تفاوت کلمات مشابه مانند گوش و موش؛
* پایین بودن [[مهارت‌های ارتباطی کودکان|مهارت‌های ارتباطی]] و اجتماعی؛
* ناتوانی در بازگویی خلاصه‌ای از یک داستان؛
* دشواری در تعامل با محیط و زندگی مستقل.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/مقایسه-اثربخشی-تمرینات-ورزش-مغزی-و-بازی-درمانی-فیلیال-بر-همدلی-وروابط-والدکودک-در-دانش-آموزان-اختلال-یادگیری-شهر-تهران کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref>
* مهارت‌های گفتاری ضعیف؛
* استفادهٔ بسیار از کلماتی، همچون «ها»، «چی» و «دوباره بگو»؛
* ناتوانی در بیان روشن افکار خود، به‌جای «من زمین‌خوردم» می‌گوید «من زمین‌خورد»؛
* تلفظ اشتباه واژه‌ها، مثلاً «اکبر» را «اپر» گفتن؛
* ناتوانی در تشخیص صدای اول و آخر کلمات؛
* گم‌شدن زیاد و فراموش کردن مکانی که قبلاً به آن رفته است؛
* گیج‌شدن در محیطی ناآشنا؛
* تشخیص اشتباه دست چپ و راست؛
* فراموش کردن چهرهٔ افرادی که قبلاً آنها را دیده؛
* ناتوانی در پیدا کردن شکل‌های هندسی خاص؛<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص19-20.]</ref>
* مشکل در یادگیری الفبا، اعداد، رنگ‌ها، اشکال، روزهای هفته؛
* مشکل در دنباله‌روی از دستورالعمل‌ها یا شیوه‌های عادی یادگیری؛
* مشکل در دست گرفتن ماژیک، مداد و قیچی یا رنگ‌آمیزی درون خطوط؛
* مشکل در بستن بند کفش، دکمه‌ها و زیپ‌ها.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>


== میزان شیوع ==
=== علائم در مهارت‌های تحصیلی ===
میزان شیوع اختلال یادگیری از جامعه‌ای به جامعهٔ دیگر متفاوت است. این اختلال، میان کودکان مدرسه‌ای ۲٫۷ تا ۳۰درصد وجود دارد که به‌طور متوسط ۱۰ تا ۲۰درصد دانش‌آموزان را دربرمی‌گیرد و پسران دو تا چهار برابر بیشتر از دختران به این اختلال دچار می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref>
* ناتوانی مداوم در درک مطلب شفاهی، خواندن روان، بیان نوشتاری، محاسبات عددی و استدلال ریاضی؛
 
* اختلال در ادراک دیداری و شنیداری، تمرکز محدود (مانند دیکته) و حواس‌پرتی.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3 و 4.]</ref>
== تفاوت اختلال یادگیری با اوتیسم و بیش‌فعالی ==
گاهی کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان [[اوتیسم|اوتیستیک]] و بیش‌فعال اشتباه گرفته می‌شوند. هرچند کودکان بیش‌فعال و اوتیستیک هم دارای اختلال یادگیری هستند؛ اما این دو گروه از کودکان در دستهٔ کودکان دارای اختلال یادگیری قرار نمی‌گیرند. اگرچه برخی اشتراک‌ها میان کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان دو گروه یاد شده وجود دارد؛ اما کودکان دارای اختلال یادگیری در مهارت‌های اولیهٔ ارتباطی برخلاف دو گروه دیگر مشکلی ندارند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>


== ارتباط بین محیط آموزشی و اختلال یادگیری ==
== ارتباط بین محیط آموزشی و اختلال یادگیری ==
مطالعات علوم تربیتی نوع [[مدرسه|محیط آموزشی]] را بر اختلال یادگیری کودکان مؤثر دانسته است؛ به‌گونه‌ای که فضای نامناسب آموزشی و زیستی در پیشرفت این اختلال مؤثر بوده است. وجود تفاوت در محیط آموزشی و فضای اجتماعی که کودکان حاضر می‌شوند، نوعی [[ترس]] و اضطراب در آنان ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل لازم است تا والدین برای انطباق شرایط و آماده‌سازی روانی-اجتماعی کودکان، آنها را در محیط‌های مناسب با هدف [[تعامل]] کودک با محیط حاضر کنند. تغییر مؤلفه‌های محیط آموزشی می‌تواند عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری را بهبود بخشد. مدارس باید مجهز به بخش‌های مختلف آموزشی باشند و نیازهای متنوع این دانش‌آموزان را پاسخ دهند.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکا مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74 و 88.]</ref>
مطالعات علوم تربیتی نوع محیط آموزشی را بر اختلال یادگیری کودکان مؤثر دانسته است؛ به‌گونه‌ای که فضای نامناسب آموزشی و زیستی در پیشرفت این اختلال مؤثر بوده است. وجود تفاوت در محیط آموزشی و فضای اجتماعی که کودکان حاضر می‌شوند، نوعی [[ترس]] و اضطراب در آنان ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل لازم است تا والدین برای انطباق شرایط و آماده‌سازی روانی-اجتماعی کودکان، آنها را در محیط‌های مناسب با هدف تعامل کودک با محیط حاضر کنند. تغییر مؤلفه‌های محیط آموزشی می‌تواند عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری را بهبود بخشد. مدارس باید مجهز به بخش‌های مختلف آموزشی باشند و نیازهای متنوع این دانش‌آموزان را پاسخ دهند.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکا مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74 و 88.]</ref>


== اثرات روانی و اجتماعی اختلال یادگیری بر کودکان ==
== اثرات روانی و اجتماعی ==
این کودکان به‌دلیل اختلال یادگیری با اختلال‌های رفتاری درونی و بیرونی مواجه می‌شوند و به‌دلیل این عارضه بیش از کودکان عادی دچار تنهایی، خشم، احساس طردشوندگی از سوی هم‌سالان، ترس از شکست، [[افسردگی]] و [[اضطراب]] می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>
کودکان مبتلا به اختلال یادگیری، افزون بر اختلال‌های رفتاری درونی و بیرونی، بیش از همسالان خود با تنهایی، خشم، احساس طردشدگی، ترس از شکست، [[افسردگی]] و [[اضطراب]] روبرو می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref> این عارضه، موفقیت در زندگی<ref>[https://pantajournals.ir/buy.aspx?id=96756&t=1 حجت، «مقایسۀ ناگویی هیجانی و سرسختی روانشناختی و اضطراب اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری و مادران کودکان عادی»، 1400ش، ص136.]</ref> و مقبولیت اجتماعی در [[مدرسه]] را کاهش می‌دهد.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-43-fa.html امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> با توجه به احتمال تداوم اختلال تا بزرگ‌سالی، توجه به آن ضروری است.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref> ناآگاهی [[والدین]] و [[معلم|معلمان]] سبب می‌شود تا صفاتی ناروا مانند کودنی و کندذهنی به کودک نسبت داده شود و او را سرزنش کنند. در چنین شرایطی، کودک احساس حقارت کرده، فشار روانی فراوانی تحمل می‌کند و سرانجام از درس و مدرسه و یادگیری بیزار می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص3.]</ref>


== تشخیص ==
== تشخیص ==
در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.]</ref> برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref> این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از [[هوش]] آنها باشد.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref>
[[پرونده:اختلال یادگیری کودکان۱.png|جایگزین=طرح غربالگری پیشگری از تنبلی چشم کودکان|بندانگشتی|طرح غربالگری پیشگری از تنبلی چشم کودکان]]
میزان شیوع اختلال یادگیری از جامعه‌ای به جامعهٔ دیگر متفاوت است. این اختلال، میان کودکان مدرسه‌ای ۲٫۷ تا ۳۰درصد وجود دارد که به‌طور متوسط ۱۰ تا ۲۰درصد دانش‌آموزان را دربرمی‌گیرد و [[پسران]] دو تا چهار برابر بیشتر از [[دختران]] به این اختلال دچار می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.]</ref> برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref> این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از [[هوش]] آنها باشد.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref>


== درمان اختلال یادگیری ==
== درمان ==
آموزش کودکان دارای اختلال یادگیری لازم است به‌طور ویژه و در قالب آموزش انفرادی یا گروه‌های کوچک و زیر نظر متخصصان انجام شود. با توجه به این‌که اختلالات یادگیری ترکیبی از چند رشته است، برای درمان باید میان متخصصان حوزه‌های مختلف همکاری ایجاد شود.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref>
[[پرونده:اختلال یادگیری کودکان۲.jpg|جایگزین=اتاق تاریک در کاردرمانی|بندانگشتی|اتاق تاریک در کاردرمانی]]
آموزش کودکان دارای اختلال یادگیری معمولاً نیازمند مداخلات ویژه و برنامه‌ریزی‌شده است و در قالب آموزش فردی یا گروه‌های کوچک، زیر نظر متخصصان، ارائه می‌شود. با توجه به این‌که اختلالات یادگیری ترکیبی از چند رشته است، برای درمان باید میان متخصصان حوزه‌های مختلف همکاری ایجاد شود.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref>


روش‌های درمانی نیز مرکب از مجموعه‌ای از فعالیت‌ها است ازجمله:
روش‌های درمانی نیز مرکب از مجموعه‌ای از فعالیت‌ها است ازجمله:
* '''تمرینات ورزش مغزی'''؛ ورزش مغزی مهارت‌های حرکتی فعال‌کنندهٔ مغز است که می‌تواند استرس خاطرات، موقعیت‌ها، افراد، مکان‌ها و مهارت‌های خاص را کاهش دهد. در این روش هر دو نیمکرهٔ مغز فعال می‌شود و با استفاده از الگودهی عصبی مجدد یادگیری بهبود می‌یابد و عملکرد تحصیلی و رفتاری را افزایش می‌دهد. بازی‌درمانی؛ استفاده از بازی نیز به کودک اجازه می‌دهد تا تجربه‌ها، افکار، احساسات و تمایلاتی را که برای وی ناخوشایند است، ابراز کند و وضعیت اضطراب و درماندگی و تاب‌آوری او کنترل شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص174.]</ref>
* '''تمرینات ورزش مغزی:''' ورزش مغزی مهارت‌های حرکتی فعال‌کنندهٔ مغز است که می‌تواند استرس خاطرات، موقعیت‌ها، افراد، مکان‌ها و مهارت‌های خاص را کاهش دهد. در این روش هر دو نیمکرهٔ مغز فعال می‌شود و با استفاده از الگودهی عصبی مجدد یادگیری بهبود می‌یابد و عملکرد تحصیلی و رفتاری را افزایش می‌دهد.  
* '''تمرینات دید ورزشی'''؛ این تمرین می‌تواند اختلال در ادراک دیداری را برطرف کند. کودکانی که مشکل خیره‌شوندگی دارند، با تمریناتی که شامل تمرین‌های تمرکز، تمرین‌های گرایشی، تمرین‌های توالی و تمرین‌های هماهنگی چشم با دست و چشم با پا است، بهبود می‌یابند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1865087/تاثیر-تمرینات-دید-ورزشی-بر-مدت-زمان-چشم-Ø شمشیری و دیگران، «تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهارت در کودکان با اختلال یادگیری»، 1400ش، ص460-461.]</ref>
* '''بازی‌درمانی''': استفاده از [[بازی]] نیز به [[کودک]] اجازه می‌دهد تا تجربه‌ها، افکار، احساسات و تمایلاتی را که برای وی ناخوشایند است، ابراز کند و وضعیت [[اضطراب]] و [[درماندگی]] و [[تاب‌آوری]] او کنترل شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/مقایسه-اثربخشی-تمرینات-ورزش-مغزی-و-بازی-درمانی-فیلیال-بر-همدلی-وروابط-والدکودک-در-دانش-آموزان-اختلال-یادگیری-شهر-تهران کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص174.]</ref>
* '''کلاس تقویتی'''؛ با توجه به این‌که این کودکان برای انجام دادن تکالیف به زمان بیشتری نیاز دارند، استفاده از کلاس‌های تقویتی فارسی و ریاضی برای انجام تکالیف مدرسه، مطالعه و سازماندهی آموزشی بسیار مؤثر است.
* '''تمرینات دید ورزشی:''' این تمرین می‌تواند اختلال در ادراک دیداری را برطرف کند. کودکانی که مشکل خیره‌شوندگی دارند، با تمریناتی که شامل تمرین‌های تمرکز، تمرین‌های گرایشی، تمرین‌های توالی و تمرین‌های هماهنگی چشم با دست و چشم با پا است، بهبود می‌یابند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1865087/تاثیر-تمرینات-دید-ورزشی-بر-مدت-زمان-چشم-Ø شمشیری و دیگران، «تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهارت در کودکان با اختلال یادگیری»، 1400ش، ص460-461.]</ref>
* '''کاردرمانی'''؛ با استفاده از کاردرمانی مهارت‌های نوشتاری کودک بهبود می‌یابد. گفتاردرمانی نیز می‌تواند به تقویت مهارت‌های زبانی و کلامی کودک کمک کند.
* '''کلاس تقویتی:''' با توجه به این‌که این کودکان برای انجام‌دادن تکالیف به زمان بیشتری نیاز دارند، استفاده از کلاس‌های تقویتی فارسی و ریاضی برای انجام تکالیف مدرسه، مطالعه و سازماندهی آموزشی بسیار مؤثر است.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>
* '''دارودرمانی'''؛ پزشک ممکن است داروهایی برای درمان افسردگی یا اضطراب و داروهایی برای افزایش توانایی [[تمرکز]] در مدرسه تجویز کند.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>
* '''کاردرمانی:''' با استفاده از [[کاردرمانی]] مهارت‌های نوشتاری کودک بهبود می‌یابد. گفتاردرمانی نیز می‌تواند به تقویت مهارت‌های زبانی و کلامی کودک کمک کند.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>
* '''دارودرمانی:''' پزشک ممکن است داروهایی برای درمان افسردگی یا اضطراب و داروهایی برای افزایش توانایی [[تمرکز]] در مدرسه تجویز کند.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>


== وظایف والدین در برابر کودکان دارای اختلال یادگیری ==
== نقش خانواده در برابر کودکان دارای اختلال یادگیری ==
تأثیر خانواده و [[والدین]] از تأثیر هر معلم، درمانگر یا مشاوری بیشتر است و بیش از موفقیت تحصیلی، زندگی شاد و سالم کودک اهمیت دارد. تشویق و حمایت والدین می‌تواند در کودکان انگیزه و اعتمادبه‌نفس کافی برای موفقیت ایجاد کند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47.]</ref> برخی خانواده‌ها با رفتارهای نادرست با کودکان دارای اختلال یادگیری هویت فردی و اجتماعی آنان را دچار آسیب می‌کنند؛ به‌طوری که به آنان احساس سربار خانواده بودن دست می‌دهد. در برخی مواقع نیز حمایت افراطی خانواده سبب می‌شود کودک نتواند وظایف تحصیلی خود را به عهده بگیرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>
خانواده و والدین در حمایت از کودکان دارای اختلال یادگیری نقشی اساسی دارند و تأثیر آنان در بسیاری موارد از نقش معلم، درمانگر یا مشاور فراتر دانسته می‌شود. در این زمینه، سلامت روانی و کیفیت زندگی کودک اهمیتی هم‌سنگ یا حتی بیش از موفقیت تحصیلی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47.]</ref> تشویق و حمایت والدین می‌تواند به افزایش انگیزه و اعتمادبه‌نفس کودک کمک کند، در حالی که رفتارهای نادرست یا حمایت افراطی ممکن است به تضعیف هویت فردی و اجتماعی او یا کاهش پذیرش مسئولیت‌های تحصیلی بینجامد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>


روانشناسان اهم وظایف والدین در این زمینه را ارائهٔ ابزار اجتماعی و احساسی برای گذر کودک از مشکلات دانسته‌اند. ازجمله وظایف والدین در این زمینه عبارت است از:
در منابع روان‌شناختی، از مهم‌ترین وظایف والدین، فراهم‌کردن حمایت عاطفی و اجتماعی برای عبور کودک از دشواری‌های ناشی از اختلال یادگیری یاد شده است؛ ازجمله:  
* '''در میان گذاشتن مشکل یادگیری با خود کودک'''؛ کودک در ابتدا باید مشکل خود را بداند. در این زمینه والدین می‌توانند با بیان تفاوت‌های میان افراد و برجسته کردن نقاط قوت او، مهم بودن تلاش و اهمیت نداشتن طولانی‌شدن مدت زمان یادگیری، کودک را در این مشکل همراهی کنند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>
 
* '''در میان گذاشتن مشکل یادگیری کودک با اطرافیان'''؛ وقتی این مشکل، مانند راز، بیان نمی‌شود، اطرافیان آن را تنبلی و کندذهنی قلمداد می‌کنند؛ اما در صورتی‌که بیان شود، اطرافیان می‌توانند در این زمینه یاور خانواده باشند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص48.]</ref> اطلاع خواهر و برادر کودک از مشکل وی سبب می‌شود که آنان صرف زمان بیشتر برای یادگیری این کودک از سوی والدین را عادی تلقی کنند و خیال نکنند که والدین میان فرزندان خود فرق می‌گذارند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>
* آگاه‌کردن کودک از مشکل یادگیری با زبانی متناسب و همراه با تأکید بر تفاوت‌های فردی و توانایی‌های او؛<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>  
* '''توجه به سبک زندگی سالم'''؛ توجه به استفاده از رژیم‌های غذایی سالم، [[خواب]] کافی و انجام [[تمرینات ورزشی]] برای کودک می‌تواند بسیار مفید باشد.
* در میان گذاشتن موضوع با اطرافیان برای جلب حمایت<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص48.]</ref> و کاهش سوءبرداشت دیگر فرزندان دربارهٔ نوع رفتار پدر و مادر؛<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>  
* '''تقویت عادات احساسی صحیح'''؛ به‌دلیل مواجههٔ کودک با این اختلال ممکن است احساس ناامیدی کند؛ والدین می‌توانند شرایطی فراهم کنند که کودک از احساسات خود بگوید و والدین را شنوا و همدرد خود بداند. در این صورت کودک با شرایط خود کنار می‌آید و تلاش می‌کند احساسات خود را مدیریت کند.
* توجه به سبک زندگی سالم؛
* '''پذیرش مسئولیت تحصیلی کودک؛''' مطالعه پیرامون نوع اختلال کودک، روش‌های درمانی مؤثر و پیگیری درمان در منزل، شناسایی روش یادگیری کودک، شناسایی استعدادهای کودک در انواع زمینه‌ها و کمک به کودک برای ارتقای علایق او ازجمله فعالیت‌های والدین در این زمینه است.
* ایجاد فضایی برای بیان احساسات؛
* '''همکاری با مدرسه'''؛ بهتر است والدین به مدرسه به‌عنوان مرحله‌ای از درمان بنگرند و انتظار فراهم کردن تمام فرصت‌های درمانی و آموزشی را از مدرسه با توجه به محدودیت‌های آن نداشته باشند. والدین باید بدانند که مشکل یادگیری کودک را باید با مدرسه در میان گذارند و درخواست حمایت از آنها داشته باشند و از مسئولان مدرسه بخواهند که برنامهٔ تحصیلی فردی مطابق با استعدادهای کودک برای او تنظیم کنند.
* پیگیری وضعیت تحصیلی و درمانی کودک؛
* '''توجه به موفقیت در زندگی به‌جای موفقیت در تحصیل'''؛ موفقیت کودک در زندگی صرفاً وابسته به تحصیل نیست؛ بلکه سایر جنبه‌های زندگی هم هست که می‌توان با تقویت آنها کودک را برای موفقیت در زندگی یاری کرد؛ ازجمله کمک به خودشناسی و اعتمادبه‌نفس کودک، تقویت ثبات قدم کودک در برابر چالش‌ها، افزایش قابلیت کنترل اضطراب در کودک، آموزش چگونگی بهره‌مندی از حمایت و کمک دیگران به کودک.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47-52.]</ref>
* همکاری با مدرسه؛
* توجه به ابعاد گسترده‌تر موفقیت در زندگی، فراتر از پیشرفت درسی.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47-52.]</ref>


== راهکارهای پیشگیری از اختلال یادگیری در کودکان ==
== راهکارهای پیشگیری از اختلال یادگیری در کودکان ==
[[پیشگیری]] از اختلالات یادگیری وظیفه‌ای است که فقط والدین می‌توانند آن را انجام دهند؛ زیرا کودکان در محیط و فضای تحت[[کنترل]] والدین زندگی می‌کنند. برای پیشگیری از اختلال یادگیری توجه به تغذیه مناسب، خواب و فعالیت بدنی کودک ضرورت دارد. کودک نباید در محیط زندگی خود در معرض اسپری مو، ذرات گردوغبار، موی حیواناتی همچون گربه و سگ، محصولات پاک‌کننده، دود سیگار، مواد شیمیایی سمی و فلزات سنگین و سموم محیطی قرار گیرد.<ref>[https://www.understanding-learning-disabilities.com/prevent-learning-disabilities.html “HOW TO PREVENT LEARNING DISABILITIES”, understanding-learning-disabilities Website.]</ref> برای پیشگیری از اختلال یادگیری، موارد ذیل از سوی محققان پیشنهاد می‌شود:
پیشگیری از اختلالات یادگیری عمدتاً بر عهدهٔ والدین دانسته می‌شود، زیرا کودک در سال‌های نخست در محیطی تحت کنترل آنان رشد می‌کند. توجه به تغذیهٔ مناسب، [[خواب]] کافی و [[ورزش]] منظم از عوامل مهم در کاهش خطر بروز این اختلالات است. همچنین توصیه می‌شود محیط زندگی کودک از مواد آلرژن یا محرک، مانند گردوغبار، اسپری‌های آرایشی، موی حیواناتی همچون گربه و سگ، دود سیگار، مواد شیمیایی سمی و فلزات سنگین، دور نگه داشته شود.<ref>[https://www.understanding-learning-disabilities.com/prevent-learning-disabilities.html “HOW TO PREVENT LEARNING DISABILITIES”, understanding-learning-disabilities Website.]</ref> افزون بر این، در ادبیات پژوهشی، مجموعه‌ای از اقدامات برای پیشگیری از اختلالات یادگیری پیشنهاد شده است؛ از جمله:<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>
* آموزش پدران و مادران آینده؛
* آموزش پدران و مادران آینده؛
* [[مشاوره ژنتیکی]]؛
* [[مشاوره ژنتیکی]]؛
* مراقبت‌های دقیق از [[دوران جنینی]] تا [[پس از تولد|پس‌از تولد]]؛
* مراقبت‌های دقیق از [[جنین|دوران جنینی]] تا پس‌از تولد؛
* رسیدگی منظم به وضعیت [[بهداشت]] کودکان؛
* رسیدگی منظم به وضعیت [[بهداشت]] کودکان؛
* ارزیابی زودهنگام برای شناسایی مبتلایان به این ناتوانایی؛
* ارزیابی زودهنگام برای شناسایی مبتلایان به این ناتوانایی؛
* جلوگیری از حوادث؛
* جلوگیری از حوادث؛
* ایجاد انجمن‌های حمایت از کودکان؛
* ایجاد انجمن‌های حمایت از کودکان؛
* ارزشیابی منظم پیشرفت کودک.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>
* ارزشیابی منظم پیشرفت کودک.
 
== نگارخانه ==
<gallery widths="250" heights="250">
پرونده:اختلال یادگیری کودکان۳.jpg|تصویری از یک کودک در اتاق تاریک جهت تقویت ادراک بینایی
پرونده:اختلال یادگیری کودکان۴.png|تصویری از یک سنسوری روم در یک مرکز درمان اختلالات یادگیری
</gallery>


== پانویس ==
== پانویس ==