اختلال یادگیری کودکان: تفاوت میان نسخه‌ها

| تصویر            =

| زیرنویس تصویر    =

| image_alt        =

{{درشت|'''اختلال یادگیری کودکان؛'''}} بروز مشکل در فرایند [[یادگیری کودکان]].

اختلال یادگیری از مسائل شناختی و عصبی-رشدی گروهی از کودکان است که علاوه‌بر چالش‌های تحصیلی بر سایر امور [[زندگی]] کودک تأثیر می‌گذارد. اختلال یادگیری کودکان بیش از هر چیزی حمایت والدین را می‌طلبد تا با [[صبر]] و حوصله هم شرایط یادگیری تحصیلی را تسهیل کنند و هم از سایر بخش‌های زندگی کودک غافل نمانند.

اختلال یادگیری، مشکلی [[شناختی]]<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> و اختلالی عصبی-رشدی است<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> که کودک با وجود داشتن [[هوش]] نرمال<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.]</ref> در کسب مهارت‌های [[یادگیری کودکان|یادگیری]] و حل مسئله دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، [[عزت‌نفس]] و [[خودباوری]] را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس مشکلات تحصیلی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>  

|1

|2

|اختلال در نوشتن کلمات و حروف یا فعالیت ذهنی درک اطلاعات مربوط به [[نوشتن]].

|3

|4

|5

|6

|7

از آنجا که تمام عملکردهای [[یادگیری]] در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط [[خانواده]] است.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.]</ref>  

 

* بی‌علاقگی به کتاب داستان و شعر؛

* ناتوانی در تشخیص صدای اول و آخر کلمات، یادگیری الفبا، اعداد، رنگ‌ها و روزهای هفته؛

* پایین بودن مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی؛

* دشواری در تعامل با محیط و زندگی مستقل.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref>

کودکان مبتلا به اختلال یادگیری، افزون بر اختلال‌های رفتاری درونی و بیرونی، بیش از همسالان خود با تنهایی، خشم، احساس طردشدگی، ترس از شکست، [[افسردگی]] و اضطراب روبرو می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref> این عارضه، موفقیت در زندگی<ref>[https://pantajournals.ir/buy.aspx?id=96756&t=1 حجت، «مقایسۀ ناگویی هیجانی و سرسختی روانشناختی و اضطراب اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری و مادران کودکان عادی»، 1400ش، ص136.]</ref> و مقبولیت اجتماعی در مدرسه را کاهش می‌دهد.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-43-fa.html امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> با توجه به احتمال تداوم اختلال تا بزرگسالی، توجه به آن ضروری است.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref> ناآگاهی والدین و معلمان سبب می‌شود تا صفاتی ناروا مانند کودنی و کندذهنی به کودک نسبت داده شود و او را سرزنش کنند. در چنین شرایطی، کودک احساس حقارت کرده، فشار روانی فراوانی تحمل می‌کند و سرانجام از درس و مدرسه و یادگیری بیزار می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص3.]</ref>

میزان شیوع اختلال یادگیری از جامعه‌ای به جامعهٔ دیگر متفاوت است. این اختلال، میان کودکان مدرسه‌ای ۲٫۷ تا ۳۰درصد وجود دارد که به‌طور متوسط ۱۰ تا ۲۰درصد دانش‌آموزان را دربرمی‌گیرد و پسران دو تا چهار برابر بیشتر از دختران به این اختلال دچار می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.]</ref> برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref> این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از [[هوش]] آنها باشد.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref>

* '''تمرینات ورزش مغزی:''' ورزش مغزی مهارت‌های حرکتی فعال‌کنندهٔ مغز است که می‌تواند استرس خاطرات، موقعیت‌ها، افراد، مکان‌ها و مهارت‌های خاص را کاهش دهد. در این روش هر دو نیمکرهٔ مغز فعال می‌شود و با استفاده از الگودهی عصبی مجدد یادگیری بهبود می‌یابد و عملکرد تحصیلی و رفتاری را افزایش می‌دهد. بازی‌درمانی؛ استفاده از بازی نیز به کودک اجازه می‌دهد تا تجربه‌ها، افکار، احساسات و تمایلاتی را که برای وی ناخوشایند است، ابراز کند و وضعیت اضطراب و درماندگی و تاب‌آوری او کنترل شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص174.]</ref>

* '''کلاس تقویتی:''' با توجه به این‌که این کودکان برای انجام دادن تکالیف به زمان بیشتری نیاز دارند، استفاده از کلاس‌های تقویتی فارسی و ریاضی برای انجام تکالیف مدرسه، مطالعه و سازماندهی آموزشی بسیار مؤثر است.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>

* '''کاردرمانی:''' با استفاده از کاردرمانی مهارت‌های نوشتاری کودک بهبود می‌یابد. گفتاردرمانی نیز می‌تواند به تقویت مهارت‌های زبانی و کلامی کودک کمک کند.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>

در منابع روان‌شناختی، از مهم‌ترین وظایف والدین، فراهم کردن حمایت عاطفی و اجتماعی برای عبور کودک از دشواری‌های ناشی از اختلال یادگیری یاد شده است. ازجمله: این وظایف شامل آگاه کردن کودک از مشکل یادگیری با زبانی متناسب و همراه با تأکید بر تفاوت‌های فردی و توانایی‌های او،<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> در میان گذاشتن موضوع با اطرافیان برای جلب حمایت<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص48.]</ref> و کاهش سوءبرداشت‌ دیگر فرزندان درباره نوع رفتار پدر و مادر،<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> توجه به سبک زندگی سالم، ایجاد فضایی برای بیان احساسات، پیگیری وضعیت تحصیلی و درمانی کودک، همکاری با مدرسه و توجه به ابعاد گسترده‌تر موفقیت در زندگی، فراتر از پیشرفت درسی.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47-52.]</ref>

* مراقبت‌های دقیق از [[دوران جنینی]] تا [[پس از تولد|پس‌از تولد]]؛