بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی و تمیزکاری
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۴۱: خط ۴۱:
در [[فقه شیعه]] نیز [[شیخ مفید]]، [[محقق حلی]]، [[علامه حلی]]، [[شهید اول]] و [[شهید ثانی]] در آثار خود، فقیه جامع‌الشرایط را در عصر غیبت، نایب امام در رهبری جامعه دانسته‌اند. در دورهٔ [[صفویه]]، با رسمی‌شدن تشیع در ایران، زمینهٔ اجتماعی و سیاسی برای طرح گسترده‌تر نقش فقیه در ادارهٔ امور فراهم شد. [[محقق کرکی]] در این دوره توانست برخی اختیارات حکومتی را إعمال کند؛ اما پس از آن، نقش‌آفرینی اجتماعی فقها توسعه نیافت و بلکه عمدتاً به فقه فردی، محدود ماند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86297/پیشینه-تاریخی-ولایت-فقیه?rcids=85360,52192,81727,86765,86292,82395,80352,52818,86326,81835,81694,52823,93361,91937,88502,87246,88841,86332,87790,87691 «پیشینه تاریخی ولایت فقیه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه]</ref>  
در [[فقه شیعه]] نیز [[شیخ مفید]]، [[محقق حلی]]، [[علامه حلی]]، [[شهید اول]] و [[شهید ثانی]] در آثار خود، فقیه جامع‌الشرایط را در عصر غیبت، نایب امام در رهبری جامعه دانسته‌اند. در دورهٔ [[صفویه]]، با رسمی‌شدن تشیع در ایران، زمینهٔ اجتماعی و سیاسی برای طرح گسترده‌تر نقش فقیه در ادارهٔ امور فراهم شد. [[محقق کرکی]] در این دوره توانست برخی اختیارات حکومتی را إعمال کند؛ اما پس از آن، نقش‌آفرینی اجتماعی فقها توسعه نیافت و بلکه عمدتاً به فقه فردی، محدود ماند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86297/پیشینه-تاریخی-ولایت-فقیه?rcids=85360,52192,81727,86765,86292,82395,80352,52818,86326,81835,81694,52823,93361,91937,88502,87246,88841,86332,87790,87691 «پیشینه تاریخی ولایت فقیه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه]</ref>  


در دورهٔ معاصر، [[امام خمینی|سید روح‌الله خمینی]]، موضوع رهبری در جامعه اسلامی را در قالب نظریهٔ [[ولایت فقیه]] بسط داد<ref>برجی، «سیر تاریخی نظریه ولایت فقیه»، 1380ش، ص105</ref> و با [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در سال ۱۳۵۷ش، اصل رهبری دینی در ساختار سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] بازتاب یافت.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>
[[امام خمینی]]، موضوع رهبری در جامعه اسلامی را در قالب نظریهٔ [[ولایت فقیه]] بسط داد<ref>برجی، «سیر تاریخی نظریه ولایت فقیه»، 1380ش، ص105</ref> و با [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در سال ۱۳۵۷ش، اصل رهبری دینی در ساختار سیاسی [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] بازتاب یافت.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>


== جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران ==
== جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران ==
خط ۱۱۴: خط ۱۱۴:


=== شورای موقت رهبری ===
=== شورای موقت رهبری ===
در پی ترور سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، شورای موقت رهبری مطابق سازوکار مقرر در اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد. این شورا از [[۱۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش فعالیت خود را آغاز کرد و متشکل از [[مسعود پزشکیان]] (رئیس‌جمهور وقت)، [[غلام‌حسین محسنی اژه‌ای]] (رئیس قوه قضائیه وقت) و [[علی‌رضا اعرافی]] (فقیه شورای نگهبان) بود. شورای یادشده تا زمان تعیین رهبر جدید از سوی مجلس خبرگان رهبری، عهده‌دار انجام وظایف قانونی مقام رهبری بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121005595/چه-کسانی-عضو-شورای-موقت-رهبری-هستند «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
{{اصلی|شورای موقت رهبری}}
در پی [[شهادت سید علی خامنه‌ای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، [[شورای موقت رهبری]]؛ مطابق سازوکار مقرر در اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد. این شورا از [[۱۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش فعالیت خود را آغاز کرد و متشکل از [[مسعود پزشکیان]] (رئیس‌جمهور وقت)، [[غلام‌حسین محسنی اژه‌ای]] (رئیس قوه قضائیه وقت) و [[علی‌رضا اعرافی]] (فقیه شورای نگهبان) بود. شورای یادشده تا زمان تعیین رهبر جدید از سوی [[مجلس خبرگان رهبری]]، عهده‌دار انجام وظایف قانونی مقام رهبری بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121005595/چه-کسانی-عضو-شورای-موقت-رهبری-هستند «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


=== رهبری سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای ===
=== رهبری سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای ===