ازدواج دانشجویی: تفاوت میان نسخه‌ها

ازدواج دانشجویی از راه‌های ازدواج جوانان است که معمولاً در آن زوجین دارای میانگین سنی پایینی هستند. این ازدواج چند سالی است که به‌منظور تبلیغ فرهنگ ازدواج به‌هنگام و ساده‌زیستی در دانشگاه‌ها مورد توجه جوانان قرار گرفته است.

[[ازدواج]]، پیوند زناشویی بین زن و مرد است که با جاری‌شدن صیغهٔ عقد ایجاد می‌شود.<ref>[https://ic-el.uk/fa/2021/03/24/فلسفه-ازدواج-در-اسلام/ بحرینی، «فلسفه ازدواج در اسلام»، وب‌سایت مرکز اسلامی انگلیس.]</ref> ازدواجی که در آن یکی از زوجین یا هر دو [[دانشجو]] باشند و [[مراسم عروسی|مراسم ازدواج]] آنها به دور از تشریفات و با تشویق و حمایت دانشگاه برگزار شود، ازدواج دانشجویی نام دارد.<ref>[https://www.aroos.co/infographic-student-marriage/ «ازدواج دانشجویی چیست؟+نکته‌های مهم ازدواج دانشجویی»، وب‌سایت عروس.]</ref>

واژهٔ ازدواج دانشجویی برای اولین‌بار توسط یکی از اساتید دانشگاه تهران مطرح شد و نخستین ازدواج دانشجویی در سال ۱۳۷۶ش از سوی [[نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها]] با شرکت ۶۰ زوج در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4892/7930/103193/همه-چیز-درباره-ازدواج-دانشجویی «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> طبق آمار رسمی، بیشترین میزان ازدواج دانشجویی در ایران، به تعداد ۶۰ هزار در سال ۱۳۹۲ش بوده است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/09/17/2404452/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D «صفر تا صد ازدواج دانشجویی، طلاق در ازدواج‌های دانشجویی زیر 6 درصد»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> براساس بررسی‌های انجام‌گرفته، تنها در حدود ۶درصد از ازدواج‌های دانشجویی، [[طلاق عاطفی|طلاق]] رخ داده است که این موضوع، ثبات این ازدواج را نشان می‌دهد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/09/17/2404452/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D «صفر تا صد ازدواج دانشجویی، طلاق در ازدواج‌های دانشجویی زیر 6 درصد»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>

 

تاکنون دانشجویان ایرانی در کشورهایی مانند ارمنستان، انگلستان، اتریش، استرالیا، آذربایجان، آلمان، آمریکا، ایتالیا، ایرلند، تاجیکستان، ترکیه، دانمارک، روسیه، ژاپن، سوئد، فرانسه، فیلیپین، قبرس، کانادا، مالزی، هلند و هندوستان در این طرح شرکت کرده‌اند.<ref>[https://article.tebyan.net/214314/ازدواج-دانشجویی-به-خارج-از-کشور-هم-می-رود «ازدواج دانشجویی به خارج کشور هم می‌رود»»، وب‌سایت تبیان.]</ref>

متولی اصلی برگزاری این مراسم، معاونت دانشجویی دانشگاه‌ها است. شرایط شرکت شامل دانشجو بودن حداقل یکی از زوجین، ارائه عقدنامه و مدارک لازم، و انطباق تاریخ عقد با فراخوان دانشگاه است. روند برگزاری به این صورت است که زوجین مدارک خود را به دفتر نهاد رهبری دانشگاه ارسال می‌کنند، سپس کارت دعوت تدارک دیده شده و جشن ازدواج در دانشگاه برگزار می‌شود.<ref>[https://saveh.iau.ir/fa/page/56/ازدواج-دانشجویی «ازدواج دانشجویی»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه.]</ref>

 

دانشگاه‌های مختلف تسهیلاتی برای تشویق این ازدواج در نظر می‌گیرند: در دانشگاه آزاد اسلامی، معافیت از شهریه نیم‌سال ازدواج برای کاردانی و کارشناسی و ۵۰درصد تخفیف برای مقاطع بالاتر؛ در دانشگاه پیام‌نور، معافیت از شهریهٔ یک سال، وام شهریه و هدیه نقدی؛ در دانشگاه صنعتی شریف، وام قرض‌الحسنه بدون کارمزد؛ و در دانشگاه علوم پزشکی ایران، اعطای تسهیلات بانکی.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/57199/ازدواج-دانشجویی-رونق-می‌گیرد؟/ «ازدواج دانشجویی رونق می‌گیرد؟»، وب‌سایت روزنامۀ فرهنگیان.]</ref>

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که عواملی چون روابط حسنه، اعتماد، ارتباطات سالم، تبادل افکار و تفاهم در زمینه‌های شغلی، اهداف و [[روابط جنسی زناشویی]] در موفقیت این ازدواج‌ها نقش دارند.<ref>[https://cpap.shahed.ac.ir/article_2572_39694ac6065f814562ef99318b3aebd7.pdf فتحی آشتیانی و احمدی، «بررسی ازدواج‌های موفق و ناموفق در بین دانشجویان»، 1383ش، ص14-15.]</ref> ازدواج دانشجویی با حفظ نشاط و شور جوانی، افزایش انگیزه و آرامش روحی همراه است<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/03/09/1738603/ازدواج-دانشجویی-آسان-سازی-ازدواج-است-ÛŒØ «ازدواج دانشجویی آسان‌سازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> و به‌عنوان ازدواجی عاشقانه و پایدار شناخته می‌شود. این نوع ازدواج با بهره‌مندی از تسهیلات دانشگاهی مانند تخفیف شهریه و وام، حمایت متقابل زوجین در امور تحصیلی<ref>[https://psychology.avije.org/marriage-counseling/آیا-زمان-خوبی-برای-تشکیل-خانواده-است/ «ازدواج دانشجویی خوب است یا بد؟ بررسی مزایا و معایب»، وب‌سایت آویژه.]</ref> و توقعات کم خانواده‌ها،<ref>[https://www.tebyan.net/news/468480/خاطرخواهی-و-ازدواج-در-دوران-دانشجویی «خاطرخواهی و ازدواج در دوران دانشجویی»، وب‌سایت تبیان.]</ref> زمینه را برای تجربهٔ احساسات عاطفی عمیق،<ref>[https://www.mmsiz.com/ازدواج-دانشجویی «فواید و معایب اصلی ازدواج دانشجویی که باید بدانید»، وب‌سایت مرکز مشاورۀ ستارۀ زندگی.]</ref> جلوگیری از [[ولنگاری|بی‌بندوباری]]، کاهش [[سن ازدواج]]، تمرکز بر تحصیل،<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/03/09/1738603/ازدواج-دانشجویی-آسان-سازی-ازدواج-است-ÛŒØ «ازدواج دانشجویی آسان‌سازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> پاسخ حلال به نیازهای جنسی، [[فرزندآوری]] در سن مناسب، موفقیت هم‌زمان در زندگی و تحصیل، کاهش فاصلهٔ نسل‌ها،<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4892/7930/103193/همه-چیز-درباره-ازدواج-دانشجویی «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> سازگاری با مشکلات زندگی،<ref>[https://asemooni.com/student-what-is-marriage-6279 «ازدواج دانشجویی چگونه است؟»، وب‌سایت آسمونی.]</ref> تقویت [[اعتمادبه‌نفس]]، [[مسئولیت‌پذیری]] و استقلال مالی را فراهم می‌کند.<ref>[https://www.aroos.co/infographic-student-marriage/ «ازدواج دانشجویی چیست؟+نکته‌های مهم ازدواج دانشجویی»، وب‌سایت عروس.]</ref>

== چالش‌ها و موانع ==

ازدواج دانشجویی با چالش‌های متعددی روبه‌رو است. ازجمله این چالش‌ها می‌توان به نمادین شدن برخی از این ازدواج‌ها اشاره کرد که مراسم مفصلی پیش یا پس از جشن دانشگاهی برگزار می‌کنند و با هدف ازدواج آسان همخوانی ندارد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/03/09/1738603/ازدواج-دانشجویی-آسان-سازی-ازدواج-است-ÛŒØ «ازدواج دانشجویی آسان‌سازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> همچنین افت تحصیلی، انصراف از تحصیل، مشکلات مالی، طلاق زودهنگام<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/03/09/1738603/ازدواج-دانشجویی-آسان-سازی-ازدواج-است-ÛŒØ «ازدواج دانشجویی آسان‌سازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> و مسئلهٔ سربازی پسر از دیگر چالش‌ها به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.mmsiz.com/ازدواج-دانشجویی «فواید و معایب اصلی ازدواج دانشجویی که باید بدانید»، وب‌سایت مرکز مشاورۀ ستارۀ زندگی.]</ref>

علاوه‌بر این، مسائل مرتبط با [[خانواده]] نیز از چالش‌های جدی محسوب می‌شود. تطابق فرهنگی میان خانواده‌ها به‌ویژه زمانی که زوجین اهل شهرهای مختلف باشند، ممکن است ناپایداری ازدواج را به دنبال داشته باشد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4892/7930/103193/همه-چیز-درباره-ازدواج-دانشجویی «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> همچنین قرار ندادن به موقع خانواده‌ها در جریان رابطه، به‌دلیل طولانی شدن رسمیت یافتن ازدواج و افزایش وابستگی، می‌تواند به مخالفت آن‌ها منجر شود؛<ref>[https://namnak.com/ازدواج-در-دوران-دانشجویی.p22525 «عاشقی و ازدواج در دوران دانشجویی خوبه یا بد؟»، وب‌سایت نمناک.]</ref> از این رو جویا شدن نظر خانوادهٔ طرفین کمک زیادی به تصمیم‌گیری برای ادامه یا قطع رابطه می‌کند.<ref>[https://www.mmsiz.com/ازدواج-دانشجویی «فواید و معایب اصلی ازدواج دانشجویی که باید بدانید»، وب‌سایت مرکز مشاورۀ ستارۀ زندگی.]</ref> از سوی دیگر، فراهم نبودن امکانات رفاهی و خوابگاه مناسب برای آغاز زندگی مشترک و نیز مشکل هزینه و درآمد، حمایت خانواده‌های طرفین را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4892/7930/103193/همه-چیز-درباره-ازدواج-دانشجویی «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>