تاب‌آوری اجتماعی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''تاب‌آوری اجتماعی'''}}؛ ظرفیت انطباق، بازسازی و حفظ پایداری جوامع در مواجهه با چالش‌ها بر پایهٔ سرمایهٔ اجتماعی.

== شاخص‌ها و مؤلفه‌های ارزیابی ==

تاب‌آوری اجتماعی به‌عنوان یک پدیدهٔ جمعی، به چند عامل کلیدی وابسته است:

== کارکردها ==

تاب‌آوری اجتماعی چند نقش مهم در جامعه ایفا می‌کند؛ از یک سو، توانایی‌های درونی گروه‌ها را برای رویارویی با تغییرات ناگهانی فعال می‌سازد و از سوی دیگر، پس از آسیب‌ها بستری برای بازسازی شبکه‌های حمایتی فراهم می‌کند.<ref>[https://www.resiliency.ir/social-resilience/ مقدسی، «تاب‌آوری اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت خانۀ تاب‌آوری.]</ref> وقتی جامعه به توانمندی‌های محلی خود تکیه کند، وابستگی‌اش به نهادهای بیرونی کاهش می‌یابد. نتیجه این کار، حفظ همبستگی جمعی، جلوگیری از از هم پاشیدگی در زمان بحران، کمک به بازگشت به حالت پایدار و تبدیل تهدیدهای محیطی به فرصت‌هایی برای یادگیری و افزایش سرمایه اجتماعی است.<ref>[https://civilica.com/note/4612/ اکبری، «تاب‌آوری اجتماعی: مفهوم، اهمیت و راهکارها»، وب‌سایت سیویلیکا.]</ref>

=== راهبردهای جهانی توسعه تاب‌آوری اجتماعی ===

در سطح جهان، روش‌های مدیریت بحران دستخوش تغییر شده است. به جای اینکه بعد از وقوع حادثه دست به کار شوند، تمرکز اصلی بر پیشگیری است. کشورهای مختلف سرمایه‌گذاری زیادی روی زیرساخت‌های مقاوم در برابر [[زلزله]]، [[سیل]] یا دیگر بلایا می‌کنند و سیستم‌های هشدار زودهنگامی طراحی می‌کنند که مردم محلی در آن نقش دارند تا تلفات جانی به کمترین میزان برسد. در این رویکرد نوین، آگاه‌سازی مردم از طریق آموزش‌های پیوسته و برگزاری مانورهای گاه‌به‌گاه اهمیت زیادی دارد؛ چون این کار توانایی جامعه را برای تحمل ضربات اولیه بالا می‌برد. یکی دیگر از راهکارهای کلیدی در دنیا این است که اقتصاد محلی را متنوع کنند و پیش از وقوع بحران، صندوق‌های حمایتی و اعتباری برای اقلام آسیب‌پذیر ایجاد نمایند. این کار شامل تقویت بیمه‌های همگانی، حفظ مشاغل کم‌خطر و واگذاری اختیارات اجرایی به نهادهای کوچک مردمی در سطح محله‌ها و شهرها است. انجام این اقدامات موجب می‌شود بعد از هر شوک اقتصادی یا محیطی، جامعه سریع‌تر خود را با شرایط جدید وفق دهد و بازسازی ساختارها نیز با کیفیت بهتری انجام شود.<ref>[https://www.salamatnews.com/news/348776/راهبردهای-جهانی-تاب-آوری-اجتماعی «راهبردهای جهانی تاب‌آوری اجتماعی»، پایگاه خبری سلامت نیوز.]</ref>

== سیاست‌های رسانه‌ای ==

در زمان بحران، ابزارهای فرهنگی و رسانه‌ای نقش مهمی در حفظ آرامش روانی جامعه دارند. آثار هنری و موسیقی به این دلیل که مخاطبان زیادی دارند، استرس جمعی را کم می‌کنند و مانع از سردرگمی و ازهم‌پاشیدگی جامعه می‌شوند.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/415478/نقش-پررنگ-موسیقی-در-افزایش-تاب‌آوری-Ø§Ø¬ØªÙ…Ø «نقش پررنگ موسیقی در افزایش تاب‌آوری اجتماعی و تقویت دیپلماسی فرهنگی»، وب‌سایت شهرآرانیوز.]</ref> رسانه‌ها هم اگر واقعیت را اخلاقی و بدون بزرگ‌نمایی منعکس کنند، مانند یک پادتن عمل کرده و از گسترش ترس، باورهای غلط و شایعه جلوگیری می‌کنند و اعتماد مردم را به توانایی خودشان بالا می‌برند. این فرهنگ‌سازی از [[کودکی]] در [[مدرسه]] آغاز می‌شود؛ با آموزش مهارت‌هایی مثل همدلی، [[مهارت حل مسئله|حل مسئله]] و تفکر نقادانه.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اجتماعی-23/721117-تاب-آوری-اجتماعی «تاب‌آوری اجتماعی؛ سنگ‌بنای عبور ایمن از بحران‌ها»، اعتماد آنلاین.]</ref> همچنین وقتی ارزش‌های ملی و دردهای مشترک مردم در قالب داستان‌ها و ادبیات پایداری بازگو شود، فشارهای روحی جامعه تخلیه می‌گردد و پیوند دوستانه و همدلی میان شهروندان تقویت می‌شود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2220115/تاب-آوری-اجتماعی-در-بحران-روایت-مقاومت-چگ٠«تاب‌آوری اجتماعی در بحران؛ روایت مقاومت چگونه امید جمعی را زنده نگه می‌دارد؟»، خبر آنلاین.]</ref>