ایجاد لینک داخلی |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = روز دختر.jpg | |||
| زیرنویس تصویر = مراسم جشن روز دختر «دختران آرمانی» ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ش در سالن ۱۲ هزار نفری مجموعه ورزشی آزادی | |||
| image_alt = مراسم جشن روز دختر «دختران آرمانی» در سالن ۱۲ هزار نفری آزادی | |||
| فایل پادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| عنوان اصلی = روز دختر | |||
| عنوان انگلیسی = Girl's Day | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[مطالعات زنان]]، [[جامعهشناسی]]، [[علوم تربیتی]] | |||
| نوع مفهوم = مناسبت اجتماعی و نمادین | |||
| معنای اصطلاحی = روزی برای تکریم جایگاه دختران، توجه به حقوق و چالشهای آنان و تقویت کرامت انسانی و اجتماعی آنان در خانواده و جامعه | |||
| حوزه کاربرد = اجتماعی، فرهنگی، تربیتی، حقوقی | |||
| گستره جغرافیایی = سطح جهانی (۱۱ اکتبر)؛ ایران (اول ذیالقعده - ولادت [[حضرت معصومه|فاطمه معصومه]]) | |||
| نخستین کاربرد = توجه به برابری فرصتها و رفع تبعیضهای جنسیتی | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[حقوق کودک]]، [[حقوق زنان]]، [[خانواده]] | |||
| اهمیت = ارتقای جایگاه دختران، شناسایی استعدادهای جوان و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی | |||
| مبدع = [[سازمان ملل متحد]] (جهانی)؛ [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]] (در ایران) | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''روز دختر'''}}؛ روز گرامیداشت و تکریم دختران. | {{درشت|'''روز دختر'''}}؛ روز گرامیداشت و تکریم دختران. | ||
| خط ۱۲: | خط ۴۰: | ||
=== نامگذاری روز دختر در ایران معاصر === | === نامگذاری روز دختر در ایران معاصر === | ||
[[پرونده:روز دختر۱.jpg|alt=جشن بزرگ دختر ایران در میدان امام حسین|بندانگشتی|جشن بزرگ دختر ایران در میدان امام حسین، ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ش]] | |||
در تقویم رسمی ایران، اول ذیالقعده، که به سالروز ولادت [[حضرت معصومه|فاطمه معصومه]] شهرت یافته، بهعنوان روز ملی دختران نامگذاری شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/7997/1/روز-دختر «در مورد روز دختر در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.]</ref> این مناسبت در سال ۱۳۸۵ش به پیشنهاد فرهنگسرای دختران و با تصویب [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]] وارد تقویم رسمی شد. پیش از این نامگذاری، روز ولادت [[حضرت فاطمه|فاطمه زهرا]] بهعنوان [[روز زن]] گرامی داشته میشد، اما هدف از تعیین روزی مجزا، تمرکز بر هویت و جایگاه دختران در جامعه بود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/7997/1/روز-دختر «روز دختر»، وبسایت تابناک]؛ [https://www.tabnak.ir/fa/tags/7997/1/روز-دختر «در مورد روز دختر در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.]</ref> | در تقویم رسمی ایران، اول ذیالقعده، که به سالروز ولادت [[حضرت معصومه|فاطمه معصومه]] شهرت یافته، بهعنوان روز ملی دختران نامگذاری شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/7997/1/روز-دختر «در مورد روز دختر در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.]</ref> این مناسبت در سال ۱۳۸۵ش به پیشنهاد فرهنگسرای دختران و با تصویب [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]] وارد تقویم رسمی شد. پیش از این نامگذاری، روز ولادت [[حضرت فاطمه|فاطمه زهرا]] بهعنوان [[روز زن]] گرامی داشته میشد، اما هدف از تعیین روزی مجزا، تمرکز بر هویت و جایگاه دختران در جامعه بود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/7997/1/روز-دختر «روز دختر»، وبسایت تابناک]؛ [https://www.tabnak.ir/fa/tags/7997/1/روز-دختر «در مورد روز دختر در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
| خط ۱۷: | خط ۴۶: | ||
== اهمیت روز دختر در جامعه اسلامی == | == اهمیت روز دختر در جامعه اسلامی == | ||
[[پرونده:روز دختر۲.jpg|جایگزین=جشن گرامیداشت روز دختر در تهران|بندانگشتی|جشن گرامیداشت روز دختر در تهران، اردیبهشت ۱۴۰۳ش]] | |||
در نظام معنایی اسلام، [[تفاوتهای جنسیتی]] در چارچوبی کارکردی و متناسب با ساختار خلقت تبیین میشود.<ref>ابراهیمیپور و دیگران، شاخصهای خانواده مطلوب، 1395ش، ص350.</ref> [[زن]] و [[مرد]]، در عین برخورداری از ظرفیتهای انسانی مشترک برای نیل به کمال، دارای نقشها و مسئولیتهای متمایزی هستند که مکمل یکدیگر تلقی میشوند.<ref>[http://shiastudies.com/fa/جنسيت-در-تربيت-اسلامي/ «جنسیت در تربیت اسلامی»، وبسایت مجمع جهانی شیعهشناسی.]</ref> در این راستا، نهادهای جامعهپذیر ازجمله [[خانواده]]، نظام آموزشی و نهادهای فرهنگی، وظیفه دارند دختران و پسران را برای ایفای نقشهایی همچون همسری، [[مادری]] و [[پدر#مسئولیت و نقش پدری|پدری]] آماده سازند تا از طریق تحقق این نقشها، زمینه سعادت فردی و اجتماعی فراهم شود.<ref>هاشمی علیآبادی و خسروی، «بررسی چرایی تفاوت شیوههای تربیتی دختران و پسران در خانواده با تکیه بر آیات و روایات»، 1401ش، ص363.</ref> بر پایه این نگرش، روز دختر صرفاً یک مناسبت نمادین نیست، بلکه فرصتی برای بازشناسی و تقویت [[کرامت زن|کرامت زنان]] در جامعه اسلامی محسوب میشود. این روز میتواند زمینهای برای ابراز محبت، تقویت هویت فردی و اجتماعی دختران<ref>[https://www.fardayetaze.ir/calendar/persian-calender/روز-دختر «روز دختر در سال 1404»، وبسایت فردای تازه.]</ref> و نیز توجه به مسائل و چالشهای پیشروی آنان فراهم آورد.<ref>[https://www.tasvirezendegi.com/روز-دختر/ «روز دختر سال ۱۴۰۳ چه روزی است؟ علت نامگذاری این روز چیست؟»، وبسایت تصویر زندگی.]</ref> این مناسبت، یادآور جایگاه مهم دختر در جامعه اسلامی است؛ جایگاهی که در آن، دختر با بهرهگیری از علم، پایبندی به ارزشهای اخلاقی از جمله عفت، و حضور مسئولانه در عرصههای خانوادگی و اجتماعی، در فرایند تعالی جامعه نقشآفرینی میکند.<ref>[https://msagheb.ir/mag/17862/روز-دختر-سال-1404-چرا-روز-ولادت-حضرت-معصومه/ «روز دختر سال ۱۴۰۴، چرا روز ولادت حضرت معصومه، روز دختر نامگذاری شده است؟»، وبسایت ثاقب.]</ref> | در نظام معنایی اسلام، [[تفاوتهای جنسیتی]] در چارچوبی کارکردی و متناسب با ساختار خلقت تبیین میشود.<ref>ابراهیمیپور و دیگران، شاخصهای خانواده مطلوب، 1395ش، ص350.</ref> [[زن]] و [[مرد]]، در عین برخورداری از ظرفیتهای انسانی مشترک برای نیل به کمال، دارای نقشها و مسئولیتهای متمایزی هستند که مکمل یکدیگر تلقی میشوند.<ref>[http://shiastudies.com/fa/جنسيت-در-تربيت-اسلامي/ «جنسیت در تربیت اسلامی»، وبسایت مجمع جهانی شیعهشناسی.]</ref> در این راستا، نهادهای جامعهپذیر ازجمله [[خانواده]]، نظام آموزشی و نهادهای فرهنگی، وظیفه دارند دختران و پسران را برای ایفای نقشهایی همچون همسری، [[مادری]] و [[پدر#مسئولیت و نقش پدری|پدری]] آماده سازند تا از طریق تحقق این نقشها، زمینه سعادت فردی و اجتماعی فراهم شود.<ref>هاشمی علیآبادی و خسروی، «بررسی چرایی تفاوت شیوههای تربیتی دختران و پسران در خانواده با تکیه بر آیات و روایات»، 1401ش، ص363.</ref> بر پایه این نگرش، روز دختر صرفاً یک مناسبت نمادین نیست، بلکه فرصتی برای بازشناسی و تقویت [[کرامت زن|کرامت زنان]] در جامعه اسلامی محسوب میشود. این روز میتواند زمینهای برای ابراز محبت، تقویت هویت فردی و اجتماعی دختران<ref>[https://www.fardayetaze.ir/calendar/persian-calender/روز-دختر «روز دختر در سال 1404»، وبسایت فردای تازه.]</ref> و نیز توجه به مسائل و چالشهای پیشروی آنان فراهم آورد.<ref>[https://www.tasvirezendegi.com/روز-دختر/ «روز دختر سال ۱۴۰۳ چه روزی است؟ علت نامگذاری این روز چیست؟»، وبسایت تصویر زندگی.]</ref> این مناسبت، یادآور جایگاه مهم دختر در جامعه اسلامی است؛ جایگاهی که در آن، دختر با بهرهگیری از علم، پایبندی به ارزشهای اخلاقی از جمله عفت، و حضور مسئولانه در عرصههای خانوادگی و اجتماعی، در فرایند تعالی جامعه نقشآفرینی میکند.<ref>[https://msagheb.ir/mag/17862/روز-دختر-سال-1404-چرا-روز-ولادت-حضرت-معصومه/ «روز دختر سال ۱۴۰۴، چرا روز ولادت حضرت معصومه، روز دختر نامگذاری شده است؟»، وبسایت ثاقب.]</ref> | ||
| خط ۲۳: | خط ۵۳: | ||
== آداب و مراسم روز دختر == | == آداب و مراسم روز دختر == | ||
[[پرونده:روز دختر۳.jpg|جایگزین=جشن روز دختر در باغ غدیر اصفهان|بندانگشتی|ویژهبرنامه جشن روز دختر در باغ غدیر اصفهان]] | |||
مراسم روز دختر در ایران با برنامههای شاد و متنوعی همراه است، ازجمله: | |||
* اجرای برنامههای سرگرمکننده در بوستانهای بانوان؛ | * اجرای برنامههای سرگرمکننده در بوستانهای بانوان؛ | ||
* راهاندازی کاروانهای سرود و [[مولودیخوانی]]؛ | * راهاندازی کاروانهای سرود و [[مولودیخوانی]]؛ | ||
| خط ۳۳: | خط ۶۵: | ||
اجرای چنین برنامههایی موجب میشود تا دختران با جایگاه رفیع خود آشنا شده و از [[آسیبهای اجتماعی]] مصون بمانند. کارشناسان بر اجرای کارهای شناختی در برنامههای روز دختر تأکید داشته و ارتقای منزلت دختران را نیاز به عزم ملی میدانند.<ref>[https://kerman.iqna.ir/fa/news/4137660/موضوعات-معرفتی-در-بزرگداشت-روز-دختر-مورد-توجه-باشد طباطبایی، «موضوعات معرفتی در بزرگداشت روز دختر مورد توجه باشد»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.]</ref> | اجرای چنین برنامههایی موجب میشود تا دختران با جایگاه رفیع خود آشنا شده و از [[آسیبهای اجتماعی]] مصون بمانند. کارشناسان بر اجرای کارهای شناختی در برنامههای روز دختر تأکید داشته و ارتقای منزلت دختران را نیاز به عزم ملی میدانند.<ref>[https://kerman.iqna.ir/fa/news/4137660/موضوعات-معرفتی-در-بزرگداشت-روز-دختر-مورد-توجه-باشد طباطبایی، «موضوعات معرفتی در بزرگداشت روز دختر مورد توجه باشد»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.]</ref> | ||
== نگارخانه == | |||
<gallery widths="250" heights="250"> | |||
پرونده:روز دختر۴.jpg|جایگزین=جشن روز دختر در دانشگاه علامه طباطبایی تهران|جشن روز دختر در دوره دانشافزایی زبان فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی تهران | |||
پرونده:روز دختر۵.jpg|جایگزین=جشن بزرگ دختر ماه در نمایشگاه کتاب|جشن بزرگ دختر ماه در نمایشگاه کتاب همزمان با ولادت حضرت معصومه | |||
پرونده:روز دختر۶.jpg|جشن «دختر ایران» در میدان امام حسین تهران | |||
پرونده:روز دختر۷.jpg|جایگزین=جشن بزرگ «دختر ماه» در مصلای امام خمینی (ره) تهران|جشن بزرگ «دختر ماه» در آستانه میلاد با سعادت حضرت فاطمه معصومه (س) و به مناسبت گرامیداشت روز دختر، ۲۹ اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ در مصلای امام خمینی (ره) تهران | |||
پرونده:روز دختر۸.png|جایگزین=رزمایش بزرگ «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین به سمت چهارراه ولیعصر |رزمایش بزرگ «دختران جانفدای ایران» همزمان با سالروز میلاد حضرت فاطمه معصومه و روز دختر، از میدان امام حسین به سمت چهارراه ولیعصر | |||
</gallery> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۶۱: | خط ۱۰۲: | ||
{{زمان}} | {{زمان}} | ||
{{بهداشت زنان}} | {{بهداشت زنان}} | ||
[[رده:روزهای سازمان ملل]] | |||
[[رده:مناسبتهای اکتبر]] | |||
