پرش به محتوا

تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
صفحه‌ای تازه حاوی «'''تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی؛''' بزرگترین آیین خودجوش ملی-مذهبی در تاریخ ایران، نماد اتحاد ملی، پیوند عاطفی اقشار مردم با رهبر انقلاب اسلامی ایران و بازتولید گفتمان استقلال، عدالت‌خواهی و هویت اسلامی. تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی در...» ایجاد کرد
 
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی؛''' بزرگترین آیین خودجوش ملی-مذهبی در تاریخ ایران، نماد اتحاد ملی، پیوند عاطفی اقشار مردم با رهبر انقلاب اسلامی ایران و بازتولید گفتمان استقلال، عدالت‌خواهی و هویت اسلامی.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =  تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی.jpg
| زیرنویس تصویر    =  پیکر سید روح‌الله خمینی در ۱۵ خرداد ۱۳۶۸ش برای وداع عمومی در مصلای تهران در محفظه‌ای شیشه‌ای قرار گرفت. عمامه سیاه وی، به نشانه انتساب به سادات، بر روی سینه پیکر قرار داده شده بود.
| image_alt        =تشییع پیکر سید روح الله خمینی در مصلای تهران
| فایل پادکست      = 
| حجم فایلپادکست    = 
| تاریخ پادکست      = 
| زیرنویس عنوان    = 


تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی در خرداد ۱۳۶۸ش به‌عنوان یکی از باشکوه‌ترین و پرشمارترین مراسم سوگواری در تاریخ ایران شناخته می‌شود که با حضور میلیونی مردم در تهران و شهرهای مختلف کشور و با مشارکت اقشار گوناگون از جمله مراجع تقلید، مسئولان نظامی و کشوری، روحانیون و گروه‌‌های مختلف مردمی برگزار شد و به اعتقاد تحلیلگران، پیام‌های متعددی در سطوح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه داشت. این رویداد که از مصلای تهران آغاز و در مسیر بیست‌کیلومتری تا بهشت زهرا ادامه یافت، با نشانه‌های نمادین عاشورایی، عزاداری سنتی و حضور خودجوش اقشار مردم، به بازنمایی همبستگی ملی، ارادت عمیق به بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و بازتولید گفتمان استقلال، عدالت‌خواهی و هویت دینی انجامید. بازتاب گستردهٔ این مراسم در رسانه‌های جهانی و تأکید بر ابعاد سیاسی و اجتماعی آن، نشان‌دهندهٔ تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات داخلی و تصویر جمهوری اسلامی ایران در سطح جهان بود. ثبت این رویداد در کتاب رکوردهای جهانی گینس به‌عنوان پرجمعیت‌ترین تشییع جنازه تاریخ، جایگاه آن را در شمار بزرگترین گردهمایی‌های انسانی جهان تثبیت کرده است.
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی؛''' مراسم تشییع و خاک‌سپاری نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران.
 
مراسم [[تشییع جنازه|تشییع]] پیکر [[سید روح‌الله خمینی]] در [[خرداد]] ۱۳۶۸ش در [[تهران]] برگزار شد. این رویداد با حضور بیش از ۱۰ میلیون نفر، به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین گردهمایی‌های تاریخ بشر در رکوردهای گینس ثبت شده است. این رویداد بازتاب گسترده جهانی داشت و نمادی از [[همبستگی اجتماعی]] ارزیابی گردید.
 
== درگذشت سید روح‌الله خمینی ==
{{اصلی|رحلت سید روح‌الله خمینی}}
[[سید روح‌الله خمینی]] پس از یک دوره بیماری، در شامگاه [[۱۳ خرداد]] ۱۳۶۸ش بر اثر [[سرطان]] معده و ایست قلبی در [[تهران]] درگذشت.<ref>{{پک/بن|خمینی۱|ک=تابناک|ف=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟}}</ref> در ساعت ۷ صبح روز [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، خبر [[رحلت سید روح‌الله خمینی]] را در اولین بخش خبری رادیو سراسری ایران اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی (ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی}}</ref> مراسم وداع همگانی با پیکر او، در [[۱۵ خرداد]] در مصلای تهران آغاز شد. در صبحگاه ۱۶ خرداد، [[سید محمدرضا گلپایگانی]]، از مراجع تقلید شیعه، [[نماز میت]] را بر پیکر امام خمینی اقامه کرد؛ سپس مراسم [[تشییع جنازه]] تا [[بهشت زهرا]] برگزار شد و پیکر سید روح‌الله خمینی در جوار بهشت زهرا، در مکانی که امروزه [[مرقد امام خمینی|حرم امام خمینی]] نامیده می‌شود، [[خاک‌سپاری]] شد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲|ک=ایسنا|ف=تشییع بی‌سابقه!}}</ref>
 
== فراوانی تشییع‌کنندگان ==
در آیین [[تشییع جنازه|تشییع پیکر]] سید روح‌الله خمینی در [[تهران]]، اقشار مختلف جامعه حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۸|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸}}</ref> بر اساس گزارش منابع و رسانه‌ها در سال ۱۳۶۸ش، مراسم تشییع با حضور بیش از ده میلیون نفر<ref>{{پک/بن|خمینی۳|ک=تابناک|ف=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام}}</ref> و مشارکت ۲۰درصدی جمعیت ایران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و بزرگ‌ترین مراسم‌های تشییع جنازه در دنیا معرفی شده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> این مراسم تا سال ۲۰۱۲م بعد از مراسم تشییع آنا دورای در هند،<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> به‌عنوان پرجمعیت‌ترین مراسم تشییع جنازه در رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۵|ک=ایسنا|ف=نام امام خمینی (ره) در کتاب رکوردهای گینس}}</ref><ref>{{پک/بن|321|ک=Guinness World Records|ف=Largest percentage of population to attend a funeral|زبان=en}}</ref> حضور گسترده مردم در این مراسم، نمادی از انسجام ملی با وجود تنوع دیدگاه‌های سیاسی و همچنین تداوم پیوند مردم با آرمان‌های بنیان‌گذار [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] ارزیابی شده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref><ref>{{پک/بن|خمینی۹|ک=ایسنا|ف=امام خمینی (ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد}}</ref>
 
فراوانی تشییع‌کنندگان موجب بروز بی‌نظمی‌هایی شد و گزارش‌هایی از جان‌باختن چند نفر در انبوه جمعیت منتشر گردید.<ref>{{پک/بن|85|ک=وب‌سایت 55 آنلاین|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگ‌ترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر}}</ref> گستردگی و هجوم جمعیت، انتقال پیکر با کامیون و بالگرد با مشکل مواجه کرد و تابوت در تلاش اول برای خاک‌سپاری پیکر امام خمینی، آسیب دید و در پی آن پیکر برای [[کفن|تکفین]] دوباره به [[حسینیه جماران]] بازگردانده شد. [[خاک‌سپاری]] به روز بعد موکول گردید و در نهایت پیکر وی در نزدیکی [[بهشت زهرا]] و با حضور انبوه جمعیت عزادار به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|90|ک=وب‌سایت تابناک|ف=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن}}</ref>
 
== ویژگی‌ها ==
[[پرونده:تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی۱.jpg|جایگزین=پیکر سید روح‌الله خمینی روی دست تشییع‌کنندگان |بندانگشتی|پیکر سید روح‌الله خمینی بالای دست تشییع‌کنندگان ]]
در تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی، گروه‌های مختلفی از شهرستان‌ها و روستاها با [[لباس مشکی در فرهنگ شیعیان|لباس سیاه]] و تصاویر سید روح‌الله خمینی<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> مردم عزادار در دسته‌جات سینه‌زنی و زنجیرزنی شعارهای «الله‌اکبر»، «یاحسین»،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، مهدی صاحب‌زمان، صاحب عزاست امروز» و «خمینی عزیزم راهت ادامه دارد» سر می‌دادند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> صفوف به‌هم‌فشرده جمعیت در [[نماز میت]]،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۴|ک=پرسمان دانشگاهیان|ف=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)}}</ref> گریهٔ گستردهٔ شرکت‌کنندگان<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> و شیفتگی جمعیت و دسته‌های عزادار برای لمس تابوت حامل پیکر سید روح‌الله خمینی، از ویژگی‌های مراسم تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۵|ک=خبرگزاری رسا|ف=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری}}</ref>
 
== محل خاک‌سپاری ==
[[پرونده:تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی۲.png|جایگزین=قبر سید روح‌الله خمینی در بهشت زهرا پیش از تدفین|بندانگشتی|تصویری از قبر سید روح‌الله خمینی در بهشت زهرا پیش از تدفین]]{{اصلی|2=خاک‌سپاری}}
پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، گزینه‌های متعددی برای محل [[خاک‌سپاری|خاکسپاری]] او از جمله [[جماران]]، [[مسجد جمکران]]، [[مصلای تهران]]، [[حضرت معصومه#حرم فاطمه معصومه|حرم فاطمه معصومه]]، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعه‌مرغی و [[بهشت زهرا]] در [[تهران]] مطرح شد.<ref>{{پک|بصیرت‌منش|۱۳۷۷|ک=فصل صبر: خاطراتی از ایام بیماری و ارتحال حضرت امام (س)|ص=۱۱۵|ج=}}</ref> در نهایت، زمینی در نزدیکی بهشت زهرا برگزیده شد تا امکان توسعهٔ آن در آینده فراهم باشد. در سال‌های بعد، بنایی بزرگ در محل دفن امام خمینی ساخته شد که امروزه با نام [[مرقد امام خمینی|حرم امام خمینی]] شناخته می‌شود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>
 
== بازتاب رسانه‌ای ==
مراسم تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهانی داشت و تا مدت‌ها در صدر اخبار خبرگزاری‌های جهان قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref> آسوشیتدپرس،<ref>{{پک/بن|خمینی۲۵|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=نگاهی به واکنش رسانه‌های خارجی به رحلت امام خمینی (ره)}}</ref> رویترز، بیت‌المقدس، یونایتد پرس'''،''' فرانس‌پرس و شبکه‌های تلویزیونی صدای آمریکا<ref>{{پک/بن|خمینی۲۴|ک=شبکه العالم|ف=تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی (ره)}}</ref> و بی‌بی‌سی به پوشش این رویداد پرداختند. بی‌بی‌سی این رویداد را از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های تاریخ بشر توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|kh1|ک=news bbc|ف=World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy|زبان=en}}</ref> روزنامه‌های واشینگتن‌پست، هرالد تریبون، تایمز، دیلی‌تلگراف، ایندیپندنت، فایننشال تایمز، ماینیچی، الدیار، الوطن و ملیت نیز تصاویر و گزارش‌هایی از این مراسم را در صفحات خود منتشر کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۶|ک=تسنیم|ف=رسانه‌های جهان ارتحال امام خمینی (ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس}}</ref> رسانه‌های خارجی بر بازنمایی حجم گستردۀ جمعیت حاضر در مراسم، شدت احساسات عمومی و سوگ ملی و پیامدهای سیاسی این رویداد بر آینده [[نظام جمهوری اسلامی ایران|نظام جمهوری اسلامی]] تمرکز داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۳|ک=پرتال امام خمینی|ف=بازتاب خبر رحلت و تشییع بی‌سابقه حضرت امام (س) در رسانه‌های گروهی جهان}}</ref> رسانه‌های بین‌المللی، شکوه مراسم تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی را برآمده از شحصیت و اندیشه [[امام خمینی]] دانستند که با ارائهٔ تفسیری نوین از مفاهیم دینی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در تحولات خاورمیانه و جهان اسلام ایفا کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref>
 
== نگارخانه ==
<gallery widths="250" heights="250">
پرونده:تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی۳.jpg|جایگزین=حضور زنان در مراسم تشییع سید روح‌الله خمینی|تصویری از حضور زنان در مراسم تشییع سید روح‌الله خمینی
پرونده:تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی۴.jpg|جایگزین=تسلیت جامعه کلیمیان ایران در مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی (ره)|شرکت‌کنندگان در مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی با در دست‌داشتن تصاویر وی و پارچه‌نوشته‌ای از سوی جامعه کلیمیان ایران در ابراز تسلیت و همدردی.
پرونده:تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی۵.jpg|جایگزین=حمل فرد بی هوش در میان ازدحام تشییع پیکر سید روح الله خمینی|شرکت‌کنندگان در مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی؛ در میان ازدحام جمعیت، فردی که بی‌هوش شده است، بر روی دست حاضران حمل می‌شود.
پرونده:تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی۶.jpg|اقامه نماز میت بر پیکر سید روح‌الله خمینی توسط سید محمدرضا گلپایگانی
</gallery>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)|نشانی=https://www.porseman.com/article/آیت-الله-گلپایگانی-و-نماز-بر-پیکر-امام-(ره)/147789|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی۱۴}}|وبگاه=پرسمان دانشگاهیان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=امام خمینی (ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031307495/امام-خمینی-ره-عزت-نفس-ملی-را-در-گفتمان-انقلاب-اسلامی-نهادینه|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی9}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1309718/امام-خمینی-ره-بر-اثر-چه-بیماری-از-دنیا-رفتند|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی1}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بازتاب خبر رحلت و تشییع بی‌سابقه حضرت امام (س) در رسانه‌های گروهی جهان|نشانی=http://www.imam-khomeini.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=15631|تاریخ=۱۵ خرداد ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی23}}|وبگاه=پرتال امام خمینی}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بصیرت‌منش|نام=حمید|عنوان=فصل صبر: خاطراتی از ایام بیماری و ارتحال حضرت امام (س)|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی|پیوند=|کوشش=حمید بصیرت‌منش و اصغر میرشکاری|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگ‌ترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر|نشانی=https://www.55online.news/بخش-اخبار-2/28320-تشییع-پیکر-امام-ره-بزر|تاریخ=15 خرداد 1396|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|85}}|وبگاه=وب‌سایت 55 آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین ها|نشانی=https://www.imna.ir/news/404734/تشییع-پیکر-امام-خمینی-ره-و-سردار-سلیمانی-در-فهرست-پرجمعیت-ترین|تاریخ=۱۷ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی4}}|وبگاه=ایمنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع بی‌سابقه!|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031307840/تشییع-بی-سابقه|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی2}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/20898/تصاویری-از-حضور-مردم-و-مسئولین-در-نماز-و-تشییع-پیکر-امام-خمینی-سال-۶۸|تاریخ=۱۵ خرداد ۱۳۹۳|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی8}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی (ره)|نشانی=https://fa.alalam.ir/news/6203898/تیتر-معنادار-خبرگزاری-آمریکایی-بعد-از-رحلت-امام-خمینی-ره|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی24}}|وبگاه=شبکه العالم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/502656/جزئیات-تشییع-پیکر-حضرت-امام-خمینی-به-روایت-ناطق-نوری|تاریخ=1۳ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی15}}|وبگاه=خبرگزاری رسا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های جهان ارتحال امام خمینی (ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1396/03/14/1427464/رسانه-های-جهان-ارتحال-امام-خمینی-ره-در-سال-68-را-چگونه-پوشش-دادند-عکس|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی26}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟|نشانی=https://farsnews.ir/Wire_Plus/1685881461000989192/رسانه-های-جهان-مراسم-میلیونی-تشییع-امام-را-چگونه-روایت-کردند|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی22}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی (ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6956672/لحظه-اعلام-خبر-ارتحال-امام-خمینیره-از-رادیو-توسط-محمدرضا-حیاتی-فیلم|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی6}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903408/مراسم-تشییع-امام-خمینی-و-حواشی-آن|تاریخ=14 خرداد 1398|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|90}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نام امام خمینی (ره) در کتاب رکوردهای گینس|نشانی=https://www.isna.ir/news/92011402494/نام-امام-خمینی-ره-در-کتاب-رکوردهای-گینس|تاریخ=۱۴ فروردین ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی5}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به واکنش رسانه‌های خارجی به رحلت امام خمینی (ره)|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/242037/نگاهی-به-واکنش-رسانه‌های-خارجی-به-رحلت-امام-خمینیره|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی25}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903415/هشدار-امام-خمینی-به-کارگزاران-نظام-مراسم-تشییع-امام-خمینی-و-حواشی-آن-سپردن-وصیت‌نامه-امام-اعلام-خبر-رحلت-امام-در-تلویزیون-روایت-آسوشتیدپرس-از-رحلت-امام|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی3}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم|نشانی=https://www.isna.ir/news/97031406869/یادی-از-مراسم-تشییع-پیکر-امام-ره-با-مرور-چند-عکس-فیلم|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی11}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت|نشانی=https://www.parsine.com/بخش-فرهنگ-136/436026-خرداد-امام-خمینی-دار-فانی|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی13}}|وبگاه=پارسینه}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/3871476|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی10}}|وبگاه=خبرگزاری صدا و سیما}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Largest percentage of population to attend a funeral|نشانی=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-percentage-of-population-to-attend-a-funeral|تاریخ=۴ ژوئن ۱۹۹۹|تاریخ بازبینی=۱ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|321}}|کد زبان=en|وبگاه=Guinness World Records}}
* {{یادکرد وب|عنوان=World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy|نشانی=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/361040.stm|تاریخ=۴ ژوئن ۱۹۹۹|تاریخ بازبینی=۱ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|kh1}}|کد زبان=en|وبگاه=news bbc}}
{{پایان چپ‌چین}}{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۶ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۰۱

تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی
تشییع پیکر سید روح الله خمینی در مصلای تهران
پیکر سید روح‌الله خمینی در ۱۵ خرداد ۱۳۶۸ش برای وداع عمومی در مصلای تهران در محفظه‌ای شیشه‌ای قرار گرفت. عمامه سیاه وی، به نشانه انتساب به سادات، بر روی سینه پیکر قرار داده شده بود.

تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی؛ مراسم تشییع و خاک‌سپاری نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران.

مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی در خرداد ۱۳۶۸ش در تهران برگزار شد. این رویداد با حضور بیش از ۱۰ میلیون نفر، به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین گردهمایی‌های تاریخ بشر در رکوردهای گینس ثبت شده است. این رویداد بازتاب گسترده جهانی داشت و نمادی از همبستگی اجتماعی ارزیابی گردید.

درگذشت سید روح‌الله خمینی

سید روح‌الله خمینی پس از یک دوره بیماری، در شامگاه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ش بر اثر سرطان معده و ایست قلبی در تهران درگذشت.[۱] در ساعت ۷ صبح روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، خبر رحلت سید روح‌الله خمینی را در اولین بخش خبری رادیو سراسری ایران اعلام کرد.[۲] مراسم وداع همگانی با پیکر او، در ۱۵ خرداد در مصلای تهران آغاز شد. در صبحگاه ۱۶ خرداد، سید محمدرضا گلپایگانی، از مراجع تقلید شیعه، نماز میت را بر پیکر امام خمینی اقامه کرد؛ سپس مراسم تشییع جنازه تا بهشت زهرا برگزار شد و پیکر سید روح‌الله خمینی در جوار بهشت زهرا، در مکانی که امروزه حرم امام خمینی نامیده می‌شود، خاک‌سپاری شد.[۳]

فراوانی تشییع‌کنندگان

در آیین تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی در تهران، اقشار مختلف جامعه حضور داشتند.[۴] بر اساس گزارش منابع و رسانه‌ها در سال ۱۳۶۸ش، مراسم تشییع با حضور بیش از ده میلیون نفر[۵] و مشارکت ۲۰درصدی جمعیت ایران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و بزرگ‌ترین مراسم‌های تشییع جنازه در دنیا معرفی شده است.[۶] این مراسم تا سال ۲۰۱۲م بعد از مراسم تشییع آنا دورای در هند،[۷] به‌عنوان پرجمعیت‌ترین مراسم تشییع جنازه در رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است.[۸][۹] حضور گسترده مردم در این مراسم، نمادی از انسجام ملی با وجود تنوع دیدگاه‌های سیاسی و همچنین تداوم پیوند مردم با آرمان‌های بنیان‌گذار نظام جمهوری اسلامی ایران ارزیابی شده است.[۱۰][۱۱]

فراوانی تشییع‌کنندگان موجب بروز بی‌نظمی‌هایی شد و گزارش‌هایی از جان‌باختن چند نفر در انبوه جمعیت منتشر گردید.[۱۲] گستردگی و هجوم جمعیت، انتقال پیکر با کامیون و بالگرد با مشکل مواجه کرد و تابوت در تلاش اول برای خاک‌سپاری پیکر امام خمینی، آسیب دید و در پی آن پیکر برای تکفین دوباره به حسینیه جماران بازگردانده شد. خاک‌سپاری به روز بعد موکول گردید و در نهایت پیکر وی در نزدیکی بهشت زهرا و با حضور انبوه جمعیت عزادار به خاک سپرده شد.[۱۳]

ویژگی‌ها

پیکر سید روح‌الله خمینی روی دست تشییع‌کنندگان
پیکر سید روح‌الله خمینی بالای دست تشییع‌کنندگان

در تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی، گروه‌های مختلفی از شهرستان‌ها و روستاها با لباس سیاه و تصاویر سید روح‌الله خمینی[۱۴] دیده می‌شد.[۱۵] مردم عزادار در دسته‌جات سینه‌زنی و زنجیرزنی شعارهای «الله‌اکبر»، «یاحسین»،[۱۶] «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، مهدی صاحب‌زمان، صاحب عزاست امروز» و «خمینی عزیزم راهت ادامه دارد» سر می‌دادند.[۱۷] صفوف به‌هم‌فشرده جمعیت در نماز میت،[۱۸] گریهٔ گستردهٔ شرکت‌کنندگان[۱۹] و شیفتگی جمعیت و دسته‌های عزادار برای لمس تابوت حامل پیکر سید روح‌الله خمینی، از ویژگی‌های مراسم تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی بود.[۲۰]

محل خاک‌سپاری

قبر سید روح‌الله خمینی در بهشت زهرا پیش از تدفین
تصویری از قبر سید روح‌الله خمینی در بهشت زهرا پیش از تدفین

پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، گزینه‌های متعددی برای محل خاکسپاری او از جمله جماران، مسجد جمکران، مصلای تهران، حرم فاطمه معصومه، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعه‌مرغی و بهشت زهرا در تهران مطرح شد.[۲۱] در نهایت، زمینی در نزدیکی بهشت زهرا برگزیده شد تا امکان توسعهٔ آن در آینده فراهم باشد. در سال‌های بعد، بنایی بزرگ در محل دفن امام خمینی ساخته شد که امروزه با نام حرم امام خمینی شناخته می‌شود.[۲۲]

بازتاب رسانه‌ای

مراسم تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهانی داشت و تا مدت‌ها در صدر اخبار خبرگزاری‌های جهان قرار گرفت.[۲۳] آسوشیتدپرس،[۲۴] رویترز، بیت‌المقدس، یونایتد پرس، فرانس‌پرس و شبکه‌های تلویزیونی صدای آمریکا[۲۵] و بی‌بی‌سی به پوشش این رویداد پرداختند. بی‌بی‌سی این رویداد را از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های تاریخ بشر توصیف کرد.[۲۶] روزنامه‌های واشینگتن‌پست، هرالد تریبون، تایمز، دیلی‌تلگراف، ایندیپندنت، فایننشال تایمز، ماینیچی، الدیار، الوطن و ملیت نیز تصاویر و گزارش‌هایی از این مراسم را در صفحات خود منتشر کردند.[۲۷] رسانه‌های خارجی بر بازنمایی حجم گستردۀ جمعیت حاضر در مراسم، شدت احساسات عمومی و سوگ ملی و پیامدهای سیاسی این رویداد بر آینده نظام جمهوری اسلامی تمرکز داشتند.[۲۸] رسانه‌های بین‌المللی، شکوه مراسم تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی را برآمده از شحصیت و اندیشه امام خمینی دانستند که با ارائهٔ تفسیری نوین از مفاهیم دینی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در تحولات خاورمیانه و جهان اسلام ایفا کرد.[۲۹]

نگارخانه

پانویس

  1. «امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟»، تابناک.
  2. «لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی (ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  3. «تشییع بی‌سابقه!»، ایسنا.
  4. «تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  5. «هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام»، تابناک.
  6. «تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها»، ایمنا.
  7. «تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها»، ایمنا.
  8. «نام امام خمینی (ره) در کتاب رکوردهای گینس»، ایسنا.
  9. “Largest percentage of population to attend a funeral”, Guinness World Records.
  10. «۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد»، خبرگزاری صدا و سیما.
  11. «امام خمینی (ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد»، ایسنا.
  12. «تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگ‌ترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر»، وب‌سایت 55 آنلاین.
  13. «مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن»، وب‌سایت تابناک.
  14. «۱۴ خرداد | امام خمینی دار فانی را وداع گفت»، پارسینه.
  15. «یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم»، ایسنا.
  16. «یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم»، ایسنا.
  17. «۱۴ خرداد | امام خمینی دار فانی را وداع گفت»، پارسینه.
  18. «آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)»، پرسمان دانشگاهیان.
  19. «۱۴ خرداد | امام خمینی دار فانی را وداع گفت»، پارسینه.
  20. «جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری»، خبرگزاری رسا.
  21. بصیرت‌منش، فصل صبر: خاطراتی از ایام بیماری و ارتحال حضرت امام (س)، ۱۱۵.
  22. «۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد»، خبرگزاری صدا و سیما.
  23. «رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟»، خبرگزاری فارس.
  24. «نگاهی به واکنش رسانه‌های خارجی به رحلت امام خمینی (ره)»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  25. «تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی (ره)»، شبکه العالم.
  26. “World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy”, news bbc.
  27. «رسانه‌های جهان ارتحال امام خمینی (ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس»، تسنیم.
  28. «بازتاب خبر رحلت و تشییع بی‌سابقه حضرت امام (س) در رسانه‌های گروهی جهان»، پرتال امام خمینی.
  29. «رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟»، خبرگزاری فارس.

منابع

  • "Largest percentage of population to attend a funeral". Guinness World Records (به انگلیسی). 4 June 1999. Retrieved 1 July 2026.
  • "World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy". news bbc (به انگلیسی). 4 June 1999. Retrieved 1 July 2026.