درویشدوزی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = درویشدوزی.jpg | |||
| زیرنویس تصویر = تصویری از یک بانو در حال درویشدوزی | |||
| image_alt =تصویری از یک بانو در حال درویشدوزی | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
درویشدوزی از رودوزیهای | | عنوان اصلی = | ||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|درویشدوزی؛}}''' از رودوزیهای سنتی شهر تفرش با دوخت نقوش هندسی. | |||
درویشدوزی از رودوزیهای ویژهٔ شهرستان تفرش است که قدمتی صدساله دارد و در اوایل [[ایران در دوره پهلوی|دورهٔ پهلوی]] به اوج شکوفایی خود رسید. درویشدوزی هنری ساده و در دسترس است که با کوکزدن میتوان طرحهای مختلفی را در رنگهای متنوع ایجاد کرد. از درویشدوزی برای تزیین انواع لباس، کوسن، پرده، [[چادرشب]] و [[جانماز]] استفاده میشود. | |||
== تعریف == | == تعریف == | ||
درویشدوزی یا تفرشیدوزی یکی از رودوزیهای سنتی و ایرانی است که در شهر تفرش استان مرکزی رواج دارد.<ref>{{پک/بن|ایران|ک=وبسایت ایران|ف=درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)}}</ref> این هنر با دوخت نقوش هندسی مربعشکل و پلکانی و پر کردن داخل آن شکل میگیرد.<ref>{{پک|محمدی و صائبنیا|1401|ک=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|ف=مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی|ص=2}}</ref> دوخت آن با درج حاشیههای پهن روی پارچه انجام میشود. این هنر به چشمهدوزی شباهت بسیاری دارد و تنها تفاوت آن این است که درویشدوزی با نخکشی کمتری انجام میشود.<ref>{{پک/بن|درویشدوزی|ک=وبسایت بیتوته|ف=درویشدوزی یا تفرشدوزی}}</ref> | درویشدوزی یا تفرشیدوزی یکی از [[رودوزی|رودوزیهای]] سنتی و ایرانی است که در شهر [[تفرش]] از توابع [[استان مرکزی]] رواج دارد.<ref>{{پک/بن|ایران|ک=وبسایت ایران|ف=درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)}}</ref> این هنر با دوخت نقوش هندسی مربعشکل و پلکانی و پر کردن داخل آن شکل میگیرد.<ref>{{پک|محمدی و صائبنیا|1401|ک=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|ف=مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی|ص=2}}</ref> دوخت آن با درج حاشیههای پهن روی پارچه انجام میشود. این [[هنر]] به [[چشمهدوزی]] شباهت بسیاری دارد و تنها تفاوت آن این است که درویشدوزی با نخکشی کمتری انجام میشود.<ref>{{پک/بن|درویشدوزی|ک=وبسایت بیتوته|ف=درویشدوزی یا تفرشدوزی}}</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
درویشدوزی در ایران در اواخر | درویشدوزی در [[ایران]] در اواخر [[ایران در دوران قاجاریه|دورهٔ قاجار]] در شهر تفرش رایج شد و قدمتی صدساله دارد. این هنر در اوایل [[حکومت پهلوی]] در تفرش که محل اقامت ظهیرالدوله، داماد [[ناصرالدینشاه]] بود، به اوج رونق خود رسید؛ چرا که او یکی از دراویش معروف آن زمان بود. ظهیرالدوله با تأسیس انجمن، [[صنایع دستی]] مختلف را به زنان و مردان بهویژه افراد نیازمند آموزش میداد. این هنر میان دراویش مرسوم بود و از طریق انجمن میان سایر مردم نیز گسترش یافت. ظهیرالدوله نیز که در اواخر عمر خود فقیر شده بود، با دوختن سفارشهای دیگران و درآمد آن، زندگی خود را میگذراند. نمونههایی از درویشدوزی در موزهٔ تفرش موجود است که اکثر آنها با رنگهای قرمز، سبز، قهوهای و مشکی دوخته شدهاند.<ref>{{پک|محمدی و صائبنیا|1401|ک=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|ف=مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی|ص=5}}</ref> | ||
== ویژگی == | == ویژگی == | ||
از مهمترین ویژگیهای درویشدوزی میتوان به نظم هندسی و تعادل در اشکال آن اشاره کرد؛ رنگ سیاه در این هنر بهصورت خطوط منظم هندسی، یکدرمیان در | از مهمترین ویژگیهای درویشدوزی میتوان به نظم هندسی و تعادل در اشکال آن اشاره کرد؛ رنگ سیاه در این هنر بهصورت خطوط منظم هندسی، یکدرمیان در زمینهٔ سفید بهکار میرود.<ref>{{پک|باستانی و طوسی|1397|ک=فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر|ف=بررسی تطبیقی سوزندوزی ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویشدوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران|ص=31}}</ref> از دیگر ویژگیهای این رودوزی، استفاده از مواد و ابزار بسیار ساده و در دسترس، با دوخت سادهٔ شِلال است که میتوان طرحهای مختلفی را با رنگهای متنوع روی پارچه ایجاد کرد.<ref>{{پک|محمدی و صائبنیا|1401|ک=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|ف=مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی|ص=2}}</ref> | ||
== کاربرد == | |||
[[پرونده:درویشدوزی۱.jpg|بندانگشتی|جایگزین=کیسههای تزیینی با سوزندوزی تفرشی|کیسههای تزیینی با سوزندوزی تفرشی]] | |||
درویشدوزی در گذشته روی کلاههای نمدی دراویش، [[خرقه]]، [[پوستین]]، سفرههای دراویش، کمربندهای پشمی، [[چادرشب]]، پرده، رویهٔ کرسی و [[بقچه]] دوخته میشد. در حال حاضر درویشدوزی رونق و رواج چندانی ندارد و تنها بومیان منطقه از این هنر برای تزیین لباس در قسمت جلوسینه، یقه و سرآستین، رومیزی، [[سجاده]]، جلد قرآن، کوسن، کیسههای تزیینی و تزیین صندوقچه بهره میبرند.<ref>{{پک|محمدی و صائبنیا|1401|ک=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|ف=مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی|ص=2-5}}</ref> | |||
== روش دوخت == | == روش دوخت == | ||
درویشدوزی به دو روش انجام میشود؛ در روش اول، پس از انتقال طرح روی کاغذ شطرنجی، هنرمند از اطراف طرح شروع به کوک گرفتن میکند و پس از اتمام کار، کاغذ را نمدار کرده و آن را از پارچه جدا میکند. در دوخت این روش فقط از تکنیک شِلال | درویشدوزی به دو روش انجام میشود؛ در روش اول، پس از انتقال طرح روی کاغذ شطرنجی، هنرمند از اطراف طرح شروع به کوک گرفتن میکند و پس از اتمام کار، کاغذ را نمدار کرده و آن را از پارچه جدا میکند. در دوخت این روش فقط از تکنیک شِلال استفاده میشود.<ref>{{پک/بن|ایران2|ک=وبسایت ایران|ف=درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)}}</ref> روش دوم به صورت تارکشی انجام میشود و نیازی به کشیدن طرح روی کاغذ نیست؛ بلکه طرحها کاملاً ذهنی است و از طریق کشیدن تاروپود پارچه، مربعهایی بهضلع یک سانتیمتر روی آن مشخص میکنند و سپس مرکز آن را با نخ ابریشمی به رنگ پارچه پر میکنند.<ref>{{پک/بن|آریا|ک=وبسایت میراث آریا|ف=درویشدوزی هنری که رو به فراموشی میرود}}</ref> | ||
== نقوش و طرحهای درویشدوزی == | == نقوش و طرحهای درویشدوزی == | ||
در درویشدوزی اشکال بهصورت خطوط عمود | در درویشدوزی اشکال بهصورت خطوط عمود برهم دوخته میشوند. این اشکال بر مبنای عدد چهار مانند چهارضلعیها و عدد سه مانند مثلث هستند.<ref>{{پک|باستانی و طوسی|1397|ک=فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر|ف=بررسی تطبیقی سوزن دوزیِ ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویش دوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران|ص=32}}</ref> چهارضلعیها بیشترین کاربرد را در درویشدوزی دارند که به تنهایی در کنار هم فضاهای خالی را پر میکنند. از تکثیر پنج مربع بهصورت پلکانی، [[چلیپا]] و از تکثیر سیزده مربع آن، چهار چلیپای در هم فرورفته بهوجود میآید.<ref>{{پک|نجیب اوغلو|1389|ک=هندسه و تزیین در معماری اسلامی|ص=108}}</ref> نقش «لا» از نقوش درویشدوزی است که از تکثیر مربع بهصورت پلکانی بهوجود میآید.<ref>{{پک|باستانی و طوسی|1397|ک=فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر|ف=بررسی تطبیقی سوزن دوزیِ ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویش دوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران|ص=32}}</ref> انواع مثلثها نیز با کوکهای رنگی دوخته میشوند که از کنار هم قرار گرفتن آنها، اشکال دیگری بهوجود میآید.<ref>{{پک|بلخاری قهی|1390|ک=مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی (وحدت وجود وحدت شهود)|ص=244-245}}</ref> از مهمترین طرحهای این اشکال میتوان به نیمگل، گل خورشیدی هشتپر، گل خورشیدی دوازدهپر، گل خورشیدی دوبل، گل خورشیدی کثیرالاضلاع، نقش کلهاسبی، نقش گلهای چهارپر متناوب و دیگر نقوش اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|ایران 2|ک=وبسایت ایران|ف=درویشدوزی یا تفرشیدوزی}}</ref> | ||
=== نمادها در نقوش درویشدوزی === | |||
درویشدوزی از نظر دوخت، شکلهای هندسی، شمارش اعداد و رنگ شباهت بسیاری به سوزندوزی ساشیکو در [[ژاپن]] دارد. این دو [[سوزندوزی]] بیانگر مفاهیم عمیق آیینی هستند؛ بهطوری که درویشدوزی بر اساس تفکرات صوفیه از [[اسلام]] و [[قرآن]] و سوزندوزی ساشیکو بر پایهٔ احترام به طبیعت و عناصر موجود در آن تفسیر شده است.<ref>{{پک|باستانی و طوسی|1397|ک=فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر|ف=بررسی تطبیقی سوزندوزی ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویشدوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران|ص=25}}</ref> | |||
== | == ابزارهای لازم برای درویشدوزی == | ||
از ابزارهای لازم جهت درویشدوزی | از ابزارهای لازم جهت درویشدوزی میتوان به نخهای عمامه و ابریشمی، کاغذ شطرنجی (برای قرار دادن آن روی پارچه و دوخت طرح مورد نظر) و سوزن بیتوین اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|ایران1|ک=وبسایت ایران|ف=درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)}}</ref> پارچهٔ مورد نیاز برای انجام درویشدوزی، پارچهٔ فاستونی، کنفی یا پارچههای درشتبافتی است که بافتی ساده و تاروپودی قابل شمارش دارند. از گونی هم برای این دوخت استفاده میشود.<ref>{{پک|محمدی و صائبنیا|1401|ک=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|ف=مروری بر نقوش و دوخت درویش دوزی|ص=3}}</ref> | ||
== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باستانی|نام۱=انسیه|تاریخ=۱۳۹۷|عنوان=بررسی تطبیقی سوزن دوزیِ ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویش دوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران|پیوند=https://www.sid.ir/paper/205324/fa#pointx|ژورنال= | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باستانی|نام۱=انسیه|تاریخ=۱۳۹۷|عنوان=بررسی تطبیقی سوزن دوزیِ ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویش دوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران|پیوند=https://www.sid.ir/paper/205324/fa#pointx|ژورنال=فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر|شماره=پانزدهم|صفحات=25-38|نام۲=معصومه|نام خانوادگی۲=طوسی}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بلخاری قهی|نام=حسن|عنوان=مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی (وحدت وجود وحدت شهود)|سال=1390|مکان=تهران|ناشر=سوره مهر|شابک=978-0345067609}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بلخاری قهی|نام=حسن|عنوان=مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی (وحدت وجود وحدت شهود)|سال=1390|مکان=تهران|ناشر=سوره مهر|شابک=978-0345067609}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=درویشدوزی هنری که رو به فراموشی میرود|نشانی=https://www.chtn.ir/news/1386051445/درويش-دوزي-هنري-که-رو-به-فراموشي-مي-رود|تاریخ=14 مرداد 1386|تاریخ بازبینی=6 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|آریا}}|وبگاه=وبسایت میراث آریا}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=درویشدوزی هنری که رو به فراموشی میرود|نشانی=https://www.chtn.ir/news/1386051445/ | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)|نشانی=https://www.visitiran.ir/index.php/changeLanguagePage/fa?thisPage=handicraft/darvish-douzi-or-tafreshi-douzi-markazi|تاریخ بازبینی=6 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|ایران}}|وبگاه=وبسایت ایران}} | * {{یادکرد وب|عنوان=درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)|نشانی=https://www.visitiran.ir/index.php/changeLanguagePage/fa?thisPage=handicraft/darvish-douzi-or-tafreshi-douzi-markazi|تاریخ بازبینی=6 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|ایران}}|وبگاه=وبسایت ایران}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=درویشدوزی یا تفرشدوزی|نشانی=https://www.beytoote.com/art/handicrafts/tafresh-lace2-embroidery.html|تاریخ بازبینی=6 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|درویشدوزی}}|وبگاه=وبسایت بیتوته}} | * {{یادکرد وب|عنوان=درویشدوزی یا تفرشدوزی|نشانی=https://www.beytoote.com/art/handicrafts/tafresh-lace2-embroidery.html|تاریخ بازبینی=6 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|درویشدوزی}}|وبگاه=وبسایت بیتوته}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=محمدی|نام۱=رباب|تاریخ=1401|عنوان=مروری بر نقوش و دوخت درویش دوزی|پیوند=https://civilica.com/doc/1600591/|ژورنال=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|صفحات=1-8|نام۲=سمیه|نام خانوادگی۲=صائبنیا}} | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=محمدی|نام۱=رباب|تاریخ=1401|عنوان=مروری بر نقوش و دوخت درویش دوزی|پیوند=https://civilica.com/doc/1600591/|ژورنال=همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران|صفحات=1-8|نام۲=سمیه|نام خانوادگی۲=صائبنیا}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نجیب اوغلو|نام=گلرو|عنوان=هندسه و تزیین در معماری اسلامی|سال=1389|مکان=تهران|ناشر=روزنه|مترجم=مهرداد قیومی بیدهندی|شابک=978-9643340261}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نجیب اوغلو|نام=گلرو|عنوان=هندسه و تزیین در معماری اسلامی|سال=1389|مکان=تهران|ناشر=روزنه|مترجم=مهرداد قیومی بیدهندی|شابک=978-9643340261}} | ||
{{پایان منابع}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۳ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۳۸
 تصویری از یک بانو در حال درویشدوزی |
درویشدوزی؛ از رودوزیهای سنتی شهر تفرش با دوخت نقوش هندسی.
درویشدوزی از رودوزیهای ویژهٔ شهرستان تفرش است که قدمتی صدساله دارد و در اوایل دورهٔ پهلوی به اوج شکوفایی خود رسید. درویشدوزی هنری ساده و در دسترس است که با کوکزدن میتوان طرحهای مختلفی را در رنگهای متنوع ایجاد کرد. از درویشدوزی برای تزیین انواع لباس، کوسن، پرده، چادرشب و جانماز استفاده میشود.
تعریف
درویشدوزی یا تفرشیدوزی یکی از رودوزیهای سنتی و ایرانی است که در شهر تفرش از توابع استان مرکزی رواج دارد.[۱] این هنر با دوخت نقوش هندسی مربعشکل و پلکانی و پر کردن داخل آن شکل میگیرد.[۲] دوخت آن با درج حاشیههای پهن روی پارچه انجام میشود. این هنر به چشمهدوزی شباهت بسیاری دارد و تنها تفاوت آن این است که درویشدوزی با نخکشی کمتری انجام میشود.[۳]
تاریخچه
درویشدوزی در ایران در اواخر دورهٔ قاجار در شهر تفرش رایج شد و قدمتی صدساله دارد. این هنر در اوایل حکومت پهلوی در تفرش که محل اقامت ظهیرالدوله، داماد ناصرالدینشاه بود، به اوج رونق خود رسید؛ چرا که او یکی از دراویش معروف آن زمان بود. ظهیرالدوله با تأسیس انجمن، صنایع دستی مختلف را به زنان و مردان بهویژه افراد نیازمند آموزش میداد. این هنر میان دراویش مرسوم بود و از طریق انجمن میان سایر مردم نیز گسترش یافت. ظهیرالدوله نیز که در اواخر عمر خود فقیر شده بود، با دوختن سفارشهای دیگران و درآمد آن، زندگی خود را میگذراند. نمونههایی از درویشدوزی در موزهٔ تفرش موجود است که اکثر آنها با رنگهای قرمز، سبز، قهوهای و مشکی دوخته شدهاند.[۴]
ویژگی
از مهمترین ویژگیهای درویشدوزی میتوان به نظم هندسی و تعادل در اشکال آن اشاره کرد؛ رنگ سیاه در این هنر بهصورت خطوط منظم هندسی، یکدرمیان در زمینهٔ سفید بهکار میرود.[۵] از دیگر ویژگیهای این رودوزی، استفاده از مواد و ابزار بسیار ساده و در دسترس، با دوخت سادهٔ شِلال است که میتوان طرحهای مختلفی را با رنگهای متنوع روی پارچه ایجاد کرد.[۶]
کاربرد
درویشدوزی در گذشته روی کلاههای نمدی دراویش، خرقه، پوستین، سفرههای دراویش، کمربندهای پشمی، چادرشب، پرده، رویهٔ کرسی و بقچه دوخته میشد. در حال حاضر درویشدوزی رونق و رواج چندانی ندارد و تنها بومیان منطقه از این هنر برای تزیین لباس در قسمت جلوسینه، یقه و سرآستین، رومیزی، سجاده، جلد قرآن، کوسن، کیسههای تزیینی و تزیین صندوقچه بهره میبرند.[۷]
روش دوخت
درویشدوزی به دو روش انجام میشود؛ در روش اول، پس از انتقال طرح روی کاغذ شطرنجی، هنرمند از اطراف طرح شروع به کوک گرفتن میکند و پس از اتمام کار، کاغذ را نمدار کرده و آن را از پارچه جدا میکند. در دوخت این روش فقط از تکنیک شِلال استفاده میشود.[۸] روش دوم به صورت تارکشی انجام میشود و نیازی به کشیدن طرح روی کاغذ نیست؛ بلکه طرحها کاملاً ذهنی است و از طریق کشیدن تاروپود پارچه، مربعهایی بهضلع یک سانتیمتر روی آن مشخص میکنند و سپس مرکز آن را با نخ ابریشمی به رنگ پارچه پر میکنند.[۹]
نقوش و طرحهای درویشدوزی
در درویشدوزی اشکال بهصورت خطوط عمود برهم دوخته میشوند. این اشکال بر مبنای عدد چهار مانند چهارضلعیها و عدد سه مانند مثلث هستند.[۱۰] چهارضلعیها بیشترین کاربرد را در درویشدوزی دارند که به تنهایی در کنار هم فضاهای خالی را پر میکنند. از تکثیر پنج مربع بهصورت پلکانی، چلیپا و از تکثیر سیزده مربع آن، چهار چلیپای در هم فرورفته بهوجود میآید.[۱۱] نقش «لا» از نقوش درویشدوزی است که از تکثیر مربع بهصورت پلکانی بهوجود میآید.[۱۲] انواع مثلثها نیز با کوکهای رنگی دوخته میشوند که از کنار هم قرار گرفتن آنها، اشکال دیگری بهوجود میآید.[۱۳] از مهمترین طرحهای این اشکال میتوان به نیمگل، گل خورشیدی هشتپر، گل خورشیدی دوازدهپر، گل خورشیدی دوبل، گل خورشیدی کثیرالاضلاع، نقش کلهاسبی، نقش گلهای چهارپر متناوب و دیگر نقوش اشاره کرد.[۱۴]
نمادها در نقوش درویشدوزی
درویشدوزی از نظر دوخت، شکلهای هندسی، شمارش اعداد و رنگ شباهت بسیاری به سوزندوزی ساشیکو در ژاپن دارد. این دو سوزندوزی بیانگر مفاهیم عمیق آیینی هستند؛ بهطوری که درویشدوزی بر اساس تفکرات صوفیه از اسلام و قرآن و سوزندوزی ساشیکو بر پایهٔ احترام به طبیعت و عناصر موجود در آن تفسیر شده است.[۱۵]
ابزارهای لازم برای درویشدوزی
از ابزارهای لازم جهت درویشدوزی میتوان به نخهای عمامه و ابریشمی، کاغذ شطرنجی (برای قرار دادن آن روی پارچه و دوخت طرح مورد نظر) و سوزن بیتوین اشاره کرد.[۱۶] پارچهٔ مورد نیاز برای انجام درویشدوزی، پارچهٔ فاستونی، کنفی یا پارچههای درشتبافتی است که بافتی ساده و تاروپودی قابل شمارش دارند. از گونی هم برای این دوخت استفاده میشود.[۱۷]
پانویس
- ↑ «درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)»، وبسایت ایران.
- ↑ محمدی و صائبنیا، «مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی»، همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران، ۲.
- ↑ «درویشدوزی یا تفرشدوزی»، وبسایت بیتوته.
- ↑ محمدی و صائبنیا، «مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی»، همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران، ۵.
- ↑ باستانی و طوسی، «بررسی تطبیقی سوزندوزی ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویشدوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران»، فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر، ۳۱.
- ↑ محمدی و صائبنیا، «مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی»، همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران، ۲.
- ↑ محمدی و صائبنیا، «مروری بر نقوش و دوخت درویشدوزی»، همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران، ۲-۵.
- ↑ «درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)»، وبسایت ایران.
- ↑ «درویشدوزی هنری که رو به فراموشی میرود»، وبسایت میراث آریا.
- ↑ باستانی و طوسی، «بررسی تطبیقی سوزن دوزیِ ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویش دوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران»، فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر، ۳۲.
- ↑ نجیب اوغلو، هندسه و تزیین در معماری اسلامی، ۱۰۸.
- ↑ باستانی و طوسی، «بررسی تطبیقی سوزن دوزیِ ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویش دوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران»، فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر، ۳۲.
- ↑ بلخاری قهی، مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی (وحدت وجود وحدت شهود)، ۲۴۴-۲۴۵.
- ↑ «درویشدوزی یا تفرشیدوزی»، وبسایت ایران.
- ↑ باستانی و طوسی، «بررسی تطبیقی سوزندوزی ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویشدوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران»، فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر، ۲۵.
- ↑ «درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)»، وبسایت ایران.
- ↑ محمدی و صائبنیا، «مروری بر نقوش و دوخت درویش دوزی»، همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران، ۳.
منابع
- باستانی، انسیه؛ طوسی، معصومه (۱۳۹۷). «بررسی تطبیقی سوزن دوزیِ ساشیکو در لباس سنتی ژاپن (کیمونو) و درویش دوزی در لباس اهل تصوف (خرقه) در ایران». فصلنامهٔ علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر (پانزدهم): ۲۵–۳۸.
- بلخاری قهی، حسن (۱۳۹۰). مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی (وحدت وجود وحدت شهود). تهران: سوره مهر. شابک ۹۷۸-۰۳۴۵۰۶۷۶۰۹.
- «درویشدوزی هنری که رو به فراموشی میرود». وبسایت میراث آریا. ۱۴ مرداد ۱۳۸۶. دریافتشده در ۶ تیر ۱۴۰۵.
- «درویشدوزی یا تفرشیدوزی (مرکزی)». وبسایت ایران. دریافتشده در ۶ تیر ۱۴۰۵.
- «درویشدوزی یا تفرشدوزی». وبسایت بیتوته. دریافتشده در ۶ تیر ۱۴۰۵.
- محمدی، رباب؛ صائبنیا، سمیه (۱۴۰۱). «مروری بر نقوش و دوخت درویش دوزی». همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج فرهنگ و هنر ایران: ۱–۸.
- نجیب اوغلو، گلرو (۱۳۸۹). هندسه و تزیین در معماری اسلامی. ترجمهٔ مهرداد قیومی بیدهندی. تهران: روزنه. شابک ۹۷۸-۹۶۴۳۳۴۰۲۶۱.