جز تمیزکاری |
جز تمیزکاری |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|سید حسین طباطبایی بروجردی}}'''، مرجع فقهی شیعیان و زعیم حوزهٔ علمیه قم در دهههای ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ش. | '''{{درشت|سید حسین طباطبایی بروجردی}}'''، مرجع فقهی شیعیان و زعیم حوزهٔ علمیه قم در دهههای ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ش. | ||
سید حسین بروجردی، در سال ۱۲۵۴ش، در [[بروجرد|شهرستان بروجرد]] و در خانوادهای که نسبِ آن با ۳۲ واسطه به [[امام حسن]] میرسد، به دنیا آمد. نام پدرش سیدعلی و نام مادرش، آغابیگم طباطبایی است. خاندان طباطبایی در [[بروجرد]]، از جد پنجمِ آیتالله بروجردی، به سیدمحمد بن عبدالکریم معروف به سیدکبیر، میرسد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=1&chkhashk=18A0AD00E3&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص1-3.]</ref> | سید حسین بروجردی، در سال ۱۲۵۴ش، در [[بروجرد|شهرستان بروجرد]] و در خانوادهای که نسبِ آن با ۳۲ واسطه به [[امام حسن]] میرسد، به دنیا آمد. نام پدرش سیدعلی و نام مادرش، آغابیگم طباطبایی است. خاندان طباطبایی در [[بروجرد]]، از جد پنجمِ آیتالله بروجردی، به سیدمحمد بن عبدالکریم معروف به سیدکبیر، میرسد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=1&chkhashk=18A0AD00E3&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص1-3.]</ref> | ||
==دوران تحصیل | ==دوران تحصیل== | ||
سیدحسین، با راهنمایی پدر، واردِ [[مکتبخانه]] شد. بعد از مدتی به حوزهٔ علمیهٔ نوربخش، در [[بروجرد]]، وارد شد و تحصیل درس حوزوی را همراه با کسب فضیلتهای اخلاقی شروع کرد. او در سن هجده سالگی، برای ادامهٔ تحصیل، به [[اصفهان]] رفت.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=3&chkhashk=FD320F8396&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص3-4.]</ref> | سیدحسین، با راهنمایی پدر، واردِ [[مکتبخانه]] شد. بعد از مدتی به حوزهٔ علمیهٔ نوربخش، در [[بروجرد]]، وارد شد و تحصیل درس حوزوی را همراه با کسب فضیلتهای اخلاقی شروع کرد. او در سن هجده سالگی، برای ادامهٔ تحصیل، به [[اصفهان]] رفت.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=3&chkhashk=FD320F8396&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص3-4.]</ref> | ||
== | ==حکم اجتهاد== | ||
سیدحسین بروجردی، در پرتو استعداد، تسلط علمی و بیان روان، به یکی از استادانِ نامور [[اصفهان]] تبدیل شد. او در ۲۲ سالگی، در [[فقه اسلامی]] به [[درجه | سیدحسین بروجردی، در پرتو استعداد، تسلط علمی و بیان روان، به یکی از استادانِ نامور [[اصفهان]] تبدیل شد. او در ۲۲ سالگی، در [[فقه اسلامی]] به [[درجه اجتهاد]] رسید و حکمِ اجتهاد را در اصفهان از سید ابوالقاسم حسینی دهکردی و در سال ۱۳۲۸ق، در [[نجف]]، از [[آخوند خراسانی]] و فتحالله نمازی اصفهانی، دریافت کرد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=4&chkhashk=96BFC715E7&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص4-5.]</ref> | ||
==اساتید | ==اساتید== | ||
میرزا ابوالمعالی کلباسی، سید محمدتقی مدرس، سید محمدباقر درچهای، محمد کاشانی و میرزا جهانگیرخان قشقائی، از اساتیدِ او در [[اصفهان]] و [[آخوند خراسانی]]، فتحالله نمازی شریعت اصفهانی و سید محمدکاظم طباطبایی یزدی از استادانِ وی، در نجف بودند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زندگینامه%20و%20رساله%2028%20مرجع%20جلد%201&option=com_dbook&task=readonline&book_id=1007187001&page=1323&chkhashk=CF59EBEF74&sword=اساتید%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa مرکز تحقیقات رایانهای قائمیۀ اصفهان، زندگینامه و رسالۀ 28 مرجع، ص1323.]</ref> | |||
میرزا ابوالمعالی کلباسی، سید محمدتقی مدرس، سید محمدباقر درچهای، محمد کاشانی و میرزا جهانگیرخان قشقائی، از اساتیدِ او در [[اصفهان]] و | |||
==شاگردان | ==شاگردان== | ||
آیتالله بروجردی، شاگردان بسیاری تربیت کرد که از آن جمله میتوان به [[امام | آیتالله بروجردی، شاگردان بسیاری تربیت کرد که از آن جمله میتوان به [[امام خمینی]]، سیدعلی سیستانی، محمد فاضل لنکرانی، ناصر مکارم شیرازی، [[مرتضی مطهری]]، جعفر سبحانی، سیدموسی شبیری زنجانی،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیت_الله_بروجردی#.D8.B4.D8.A7.DA.AF.D8.B1.D8.AF.D8.A7.D9.86 «آیت الله بروجردی»، دانشنامۀ اسلامی.]</ref> سید مصطفی خمینی،<ref>[https://lib.eshia.ir/10251/58/20/شاگردان_آیت_الله_بروجردی انصاری قمی، تألیفات خاندان امام خمینی، ج58، ص 20.]</ref> سیدضیاءالدین (محمد) اشکوری،<ref>[https://lib.eshia.ir/10251/133/15/شاگردان_آیت_الله_بروجردی اشکوری، درگذشتگان، ج133، ص 15.]</ref> عبدالرحیم ربانی شیرازی،<ref>[https://lib.eshia.ir/10251/50/14/شاگردان_آیت_الله_بروجردی انصاری قمی، کتابشناسی بحارالأنوار، ج50، ص 14.]</ref> علی صافی، لطفالله صافی<ref>[https://lib.eshia.ir/12440/2/222/شاگردان_آیت_الله_بروجردی انصاری قمی، اختران فقاهت بررسی زندگی علمی و سیاسی گروهی از علمای سده اخیر، ج2، ص 222.]</ref> و سید عبدالکریم هاشمینژاد<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=انگیزه%20ها%20و%20روش%20های%20تهاجم%20به%20روحانیت&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13515&page=146&chkhashk=9FAB6E3E9D&sword=شاگردان%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa ابراهیمیپور، انگیزهها و روشهای تهاجم به روحانیت، ص146.]</ref> اشاره کرد. | ||
==اقامت در بروجرد== | ==اقامت در بروجرد== | ||
آیتالله بروجردی، در سال ۱۳۲۸ق، به درخواست پدر، به [[بروجرد]] برگشت و بیش از سی سال در بروجرد اقامت داشت و در مسجد سید و مدرسهٔ نوربخش به تدریس علوم حوزوی و نگارش کتابهای مختلف مشغول شد. حوزهٔ علمیهٔ بروجرد با وجود او، رونق گرفت و او در این شهر، فعالیت اجتماعی و تبلیغی گستردهای داشت. خانهٔ آیتالله بروجردی در [[بروجرد]]، همچنان بهعنوان پایگاه علمی و معنوی، محل مراجعهٔ مردم است و بهصورت هفتگی، در آن، روضهٔ [[اهل بیت]] برگزار میشود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=5&chkhashk=D7C3D12B94&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص5.]</ref> | آیتالله بروجردی، در سال ۱۳۲۸ق، به درخواست پدر، به [[بروجرد]] برگشت و بیش از سی سال در بروجرد اقامت داشت و در مسجد سید و مدرسهٔ نوربخش به تدریس علوم حوزوی و نگارش کتابهای مختلف مشغول شد. حوزهٔ علمیهٔ بروجرد با وجود او، رونق گرفت و او در این شهر، فعالیت اجتماعی و تبلیغی گستردهای داشت. خانهٔ آیتالله بروجردی در [[بروجرد]]، همچنان بهعنوان پایگاه علمی و معنوی، محل مراجعهٔ مردم است و بهصورت هفتگی، در آن، روضهٔ [[اهل بیت]] برگزار میشود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=5&chkhashk=D7C3D12B94&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص5.]</ref> | ||
==ورود | ==ورود به قم و آغاز مرجعیت== | ||
آیتالله سیدحسین بروجردی در سال ۱۳۲۳ش بهدلیل بیماری، در بیمارستان فیروزآبادی شهر ری بستری شد. فقها و روحانیون قم در این فرصت از او دعوت کردند که برای اقامت دائم، به شهر قم [[مهاجرت|هجرت]] کند. در پی این دعوت و اصرار علما، آیتالله بروجردی در ۲۱ دی ۱۳۲۳ش وارد قم شد. جمعی از روحانیون و مردم شهر به پیشواز رفتند و از او استقبال کردند. پس از درگذشت آیتالله سید ابوالحسن اصفهانی (۱۲۴۶–۱۳۲۵ش)، آیتالله بروجردی عهدهدار مرجعیت [[شیعیان]] شد و این مقام تا ۱۵ سال ادامه یافت (۱۳۴۰ش).<ref>[https://pirastehfar.blogsky.com/1398/01/10/post-41/مرجعیت-بعدازآیت-الله-بروجردی؟ «مرجعیت بعدازآیت الله بروجردی؟»، وبلاگ پیراستهفر.]</ref> [[امام خمینی|آیتالله خمینی]] برای جانشینی آیتالله سیدحسین طباطبائی بروجردی و دعوت از او برای هجرت به [[قم]] و پذیرش مسئولیت حوزهٔ علمیه، تلاش بسیاری کرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240871/خمینی،-روح-الله?entryviewid=245604 پاکتچی و دیگران، «خمینی، روحالله»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | آیتالله سیدحسین بروجردی در سال ۱۳۲۳ش بهدلیل بیماری، در بیمارستان فیروزآبادی شهر ری بستری شد. فقها و روحانیون قم در این فرصت از او دعوت کردند که برای اقامت دائم، به شهر قم [[مهاجرت|هجرت]] کند. در پی این دعوت و اصرار علما، آیتالله بروجردی در ۲۱ دی ۱۳۲۳ش وارد قم شد. جمعی از روحانیون و مردم شهر به پیشواز رفتند و از او استقبال کردند. پس از درگذشت آیتالله سید ابوالحسن اصفهانی (۱۲۴۶–۱۳۲۵ش)، آیتالله بروجردی عهدهدار مرجعیت [[شیعیان]] شد و این مقام تا ۱۵ سال ادامه یافت (۱۳۴۰ش).<ref>[https://pirastehfar.blogsky.com/1398/01/10/post-41/مرجعیت-بعدازآیت-الله-بروجردی؟ «مرجعیت بعدازآیت الله بروجردی؟»، وبلاگ پیراستهفر.]</ref> [[امام خمینی|آیتالله خمینی]] برای جانشینی آیتالله سیدحسین طباطبائی بروجردی و دعوت از او برای هجرت به [[قم]] و پذیرش مسئولیت حوزهٔ علمیه، تلاش بسیاری کرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240871/خمینی،-روح-الله?entryviewid=245604 پاکتچی و دیگران، «خمینی، روحالله»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
== | ==فعالیتها== | ||
فعالیتهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و عمومی بسیاری در دوران مرجعیتِ آیتالله بروجردی، انجام گرفت که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | فعالیتهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و عمومی بسیاری در دوران مرجعیتِ آیتالله بروجردی، انجام گرفت که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
*ایجاد پایگاه روحانیت در ایران و جهان، همراه با استقلال مالی [[حوزه علمیه | *ایجاد پایگاه روحانیت در ایران و جهان، همراه با استقلال مالی [[حوزه علمیه قم]] و کمک به حوزهٔ نجف؛ | ||
*نظاممند کردن ادارهٔ حوزه و امور [[مرجع دینی|مرجعیت]]؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زندگینامه%20و%20رساله%2028%20مرجع%20جلد%201&option=com_dbook&task=readonline&book_id=1007187001&page=1340&chkhashk=5921A9BEC5&sword=اساتید%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa مرکز تحقیقات رایانهای قائمیۀ اصفهان، زندگینامه و رسالۀ 28 مرجع، ص1340-1341.]</ref> | *نظاممند کردن ادارهٔ حوزه و امور [[مرجع دینی|مرجعیت]]؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زندگینامه%20و%20رساله%2028%20مرجع%20جلد%201&option=com_dbook&task=readonline&book_id=1007187001&page=1340&chkhashk=5921A9BEC5&sword=اساتید%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa مرکز تحقیقات رایانهای قائمیۀ اصفهان، زندگینامه و رسالۀ 28 مرجع، ص1340-1341.]</ref> | ||
*اصلاح امور تبلیغی و آموزشی حوزه همراه با جذب طلبه، اعزام مُبلِغ و تشویق طلاب با استعداد؛ | *اصلاح امور تبلیغی و آموزشی حوزه همراه با جذب طلبه، اعزام مُبلِغ و تشویق طلاب با استعداد؛ | ||
| خط ۴۱: | خط ۳۸: | ||
*ساخت [[مسجد اعظم قم]] و مسجدهای دیگر، [[مدرسه]]، [[کتابخانه]]، بیمارستان، [[حمام]]، کارخانه، حفر چاه و برخی اقدامهای دیگر در شهرها و روستاهای داخل و خارج از کشور.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=35&chkhashk=FDBC487D3F&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص35.]</ref> | *ساخت [[مسجد اعظم قم]] و مسجدهای دیگر، [[مدرسه]]، [[کتابخانه]]، بیمارستان، [[حمام]]، کارخانه، حفر چاه و برخی اقدامهای دیگر در شهرها و روستاهای داخل و خارج از کشور.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=35&chkhashk=FDBC487D3F&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص35.]</ref> | ||
==فضیلتهای اخلاقی | ==فضیلتهای اخلاقی== | ||
عالمان دینی، فضیلتهای اخلاقی آیتالله بروجردی را به شرح زیر بیان کردهاند: | عالمان دینی، فضیلتهای اخلاقی آیتالله بروجردی را به شرح زیر بیان کردهاند: | ||
*[[اخلاص]] و فضیلت معنوی والا همراه با ارادت خاص به [[اهلبیت|خاندان پیامبر]]؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=18&chkhashk=8F3EF28E74&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص18.]</ref> | *[[اخلاص]] و فضیلت معنوی والا همراه با ارادت خاص به [[اهلبیت|خاندان پیامبر]]؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=18&chkhashk=8F3EF28E74&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص18.]</ref> | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۱: | ||
افرادی که به نمایندگی از او، در خارج از کشور به نشر معارف دینی میپرداختند، عبارتاند از شیخ مهدی حائری یزدی در آمریکا، محمدی گلپایگانی و شیخ محمد محققی در هامبورگ آلمان، صدربلاغی سفیر سیّار در چند کشور اروپایی، شیخ محمدتقی قمی در مصر، سید محمدحسن ناشرالاسلام شوشتری در سودان، سید مصطفی امامزاده در آفریقا، سید محمدتقی طالقانی در مدینه، شیخ عبدالحسین فقیهی و سیدعبدالحسین لواسانی در عربستان، سیدعلی شبر و سید زینالعابدین کاشانی در کویت، شریعتزاده اصفهانی در پاکستان و [[امام موسی صدر]] در [[لبنان]].<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=13&chkhashk=769768FFD4&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص13-14.]</ref> | افرادی که به نمایندگی از او، در خارج از کشور به نشر معارف دینی میپرداختند، عبارتاند از شیخ مهدی حائری یزدی در آمریکا، محمدی گلپایگانی و شیخ محمد محققی در هامبورگ آلمان، صدربلاغی سفیر سیّار در چند کشور اروپایی، شیخ محمدتقی قمی در مصر، سید محمدحسن ناشرالاسلام شوشتری در سودان، سید مصطفی امامزاده در آفریقا، سید محمدتقی طالقانی در مدینه، شیخ عبدالحسین فقیهی و سیدعبدالحسین لواسانی در عربستان، سیدعلی شبر و سید زینالعابدین کاشانی در کویت، شریعتزاده اصفهانی در پاکستان و [[امام موسی صدر]] در [[لبنان]].<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=13&chkhashk=769768FFD4&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص13-14.]</ref> | ||
==آثار علمی | ==آثار علمی== | ||
آیتالله بروجردی در دوران زندگی خود، کتابهای بسیاری نوشت که به کتابهای دهگانهٔ رجالی، حدیثی، فقهی، اصول فقه، رسالههای عملیه و کتابهای متفرقه، تقسیم میشود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=26&chkhashk=1D6CEB42D9&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص26.]</ref> | آیتالله بروجردی در دوران زندگی خود، کتابهای بسیاری نوشت که به کتابهای دهگانهٔ رجالی، حدیثی، فقهی، اصول فقه، رسالههای عملیه و کتابهای متفرقه، تقسیم میشود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=26&chkhashk=1D6CEB42D9&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص26.]</ref> | ||
| خط ۷۱: | خط ۶۷: | ||
ایام [[ماه محرم|محرم]]، در بروجرد رسم است که عزاداران حسینی، به سر و بدن خود، خَرَّه (گِل) میمالند. یکبار که در روز [[عاشورا]]، آیتالله بروجردی از دردِ چشم رنج میبرد، هنگام ورود دستهٔ عزاداری به منزل او، وی اندکی از گلِ روی پای عزاداران را برداشته و به چشم خود مالید و درد چشماش برطرف شد. نقل شده است که او تا پایان عمر، بدون استفاده از عینک، حتی ریزترین نوشتهها را نیز میخواند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=7&chkhashk=017FAE9972&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص7.]</ref> | ایام [[ماه محرم|محرم]]، در بروجرد رسم است که عزاداران حسینی، به سر و بدن خود، خَرَّه (گِل) میمالند. یکبار که در روز [[عاشورا]]، آیتالله بروجردی از دردِ چشم رنج میبرد، هنگام ورود دستهٔ عزاداری به منزل او، وی اندکی از گلِ روی پای عزاداران را برداشته و به چشم خود مالید و درد چشماش برطرف شد. نقل شده است که او تا پایان عمر، بدون استفاده از عینک، حتی ریزترین نوشتهها را نیز میخواند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=7&chkhashk=017FAE9972&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص7.]</ref> | ||
==درگذشت | ==درگذشت== | ||
بعد از نمازِ صبح پنج شنبه، [[۱۰ فروردین]] ۱۳۴۰ش، آیتالله بروجردی، فوت کرد. با انتشار خبر رحلت او، [[عزای عمومی]] اعلام شد. علاوه بر عموم مردم، اقلیتهای مذهبی و افراد صاحب مقام، از نقاط مختلف کشور و جهان، در مراسم [[تشییع جنازه]] و [[خاکسپاری]] او شرکت کردند. سفارتخانهها تعطیل و پرچم آنها به نشانهٔ عزا، نیمه افراشته شد. [[دسته عزا|دستهجات]] و [[هیئت مذهبی|هیئتها]] در نقاط مختلف، به راه افتاد. پیامهای تسلیت سَران و پادشاهان کشورها، در روزنامهها منتشر شد. طبق وصیت، پیکر آیتالله بروجردی در ورودی [[مسجد اعظم قم|مسجد اعظم]] دفن شد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=36&chkhashk=962A838A3F&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیتالله بروجردی قم (مقالات)، 1387ش، ص36.]</ref> او در وصیتنامه به ادای حقوق شرعی و چگونگی مصرف وجوه شرعی باقیمانده در دفتر مرجعیت، اشاره کرده بود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زندگینامه%20و%20رساله%2028%20مرجع&option=com_dbook&task=readonline&book_id=7187&page=1407&chkhashk=389CDE50EE&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa مرکز تحقیقات رایانهای قائمیۀ اصفهان، زندگینامه و رسالۀ 28 مرجع، ص1407.]</ref> | |||
بعد از نمازِ صبح | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
