جز حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:تفکر فازی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به تفکر فازی منتقل کرد
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =   
| تصویر            =تفکر فازی.jpg  
| زیرنویس تصویر    =   
| زیرنویس تصویر    =لطفی علی‌عسکرزاده بنیان‌گذار تفکر فازی  
| image_alt        =
| image_alt        =لطفی علی‌عسکرزاده بنیان‌گذار تفکر فازی
| فایل پادکست      =   
| فایل پادکست      =تفکر فازی.ogg  
| حجم فایلپادکست    =   
| حجم فایلپادکست    =3/50  
| تاریخ پادکست      =   
| تاریخ پادکست      =17-10-1404  
| زیرنویس عنوان    =   
| زیرنویس عنوان    =   


خط ۵۳: خط ۵۳:
* رویکرد شرطی و کنترلی (اگر، آنگاه): در این سطح، واکنش‌ها متناسب با شرایط و به‌صورت نرم تغییر می‌کنند تا از اتخاذ تصمیم‌های تک‌وجهی و افراطی جلوگیری شود و گزینه‌های متعددی پیش روی فرد قرار گیرد.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص125-127.</ref>
* رویکرد شرطی و کنترلی (اگر، آنگاه): در این سطح، واکنش‌ها متناسب با شرایط و به‌صورت نرم تغییر می‌کنند تا از اتخاذ تصمیم‌های تک‌وجهی و افراطی جلوگیری شود و گزینه‌های متعددی پیش روی فرد قرار گیرد.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص125-127.</ref>
* ساختارمندی مفاهیم طیفی: بسیاری از مفاهیم انسانی مانند [[عدالت]] یا [[رضایت]]، مفاهیمی چندمقداری هستند که روی یک پیوستار درجه‌بندی می‌شوند. این نگاه موجب می‌شود یک پدیده بتواند همزمان درصدی از یک ویژگی و درصدی از نقیض آن را داشته باشد.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص128-130.</ref>
* ساختارمندی مفاهیم طیفی: بسیاری از مفاهیم انسانی مانند [[عدالت]] یا [[رضایت]]، مفاهیمی چندمقداری هستند که روی یک پیوستار درجه‌بندی می‌شوند. این نگاه موجب می‌شود یک پدیده بتواند همزمان درصدی از یک ویژگی و درصدی از نقیض آن را داشته باشد.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص128-130.</ref>
* استنتاج و هوش کاربردی: این سطح بر نزدیک کردن محاسبات به الگوی شبکهٔ عصبی و [[ذهن]] [[انسان]] تمرکز دارد. از آن‌جا که داده‌های خام زندگی ماهیت دیجیتالی ندارند، تفکر فازی این داده‌ها را به‌گونه‌ای تحلیل می‌کند که به پیش‌بینی‌های دقیق‌تر در [[روابط اجتماعی]] ختم شود.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص130-132.</ref>
* استنتاج و هوش کاربردی: این سطح بر نزدیک کردن محاسبات به الگوی شبکهٔ عصبی و [[ذهن]] [[انسان]] تمرکز دارد. از آن‌جا که داده‌های خام [[زندگی]] ماهیت دیجیتالی ندارند، تفکر فازی این داده‌ها را به‌گونه‌ای تحلیل می‌کند که به پیش‌بینی‌های دقیق‌تر در [[روابط اجتماعی]] ختم شود.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص130-132.</ref>


== کاربردها ==
== کاربردها ==
=== معرفتی و یادگیری ===
=== معرفتی و یادگیری ===
تفکر فازی ابهام را بخشی از فرایند شناخت می‌داند که ناشی از پیچیدگی پدیده‌ها یا وابستگی معنا به زمینه است.<ref>موسوی و صادقیان، «بررسی منطق فازی و کاربرد آن در مسائل پیچیده»، 1395ش، ص84.</ref> در فرایند یادگیری و ارزیابی، این تفکر امکان توجه به تغییرات تدریجی را فراهم می‌کند؛ به طوری‌که پیشرفت یا مهارت به‌صورت پیوسته سنجیده شده و قضاوت‌ها متناسب با شرایط تعدیل می‌شوند.<ref>خادمی‌زارع و فخرزاد، «شناسایی و تحلیل کاربرد منطق و سیستم‌های فازی در قرآن کریم»، 1391ش، ص91.</ref>
تفکر فازی ابهام را بخشی از فرایند [[شناخت]] می‌داند که ناشی از پیچیدگی پدیده‌ها یا وابستگی معنا به زمینه است.<ref>موسوی و صادقیان، «بررسی منطق فازی و کاربرد آن در مسائل پیچیده»، 1395ش، ص84.</ref> در فرایند یادگیری و ارزیابی، این تفکر امکان توجه به تغییرات تدریجی را فراهم می‌کند؛ به طوری‌که پیشرفت یا مهارت به‌صورت پیوسته سنجیده شده و قضاوت‌ها متناسب با شرایط تعدیل می‌شوند.<ref>خادمی‌زارع و فخرزاد، «شناسایی و تحلیل کاربرد منطق و سیستم‌های فازی در قرآن کریم»، 1391ش، ص91.</ref>


=== تحلیل مفاهیم ارزشی و اعتقادی ===
=== تحلیل مفاهیم ارزشی و اعتقادی ===
بسیاری از مفاهیم کلیدی، مفاهیمی تشکیکی یا دارای مراتب هستند و شامل طیفی از [[حقیقت]] می‌شوند. برای مثال، ایمان در این چارچوب فکری، [[تفکر باینری|باینری]] نیست، بلکه دارای مراتب شدت و ضعف است.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص124.</ref> این منطق به محققان اجازه می‌دهد مفاهیم اخلاقی مانند عدالت، [[ظلم]] و تقوا را به‌شکل منعطف‌تری تحلیل کرده و از مطلق‌گرایی‌های غیرقابل انطباق با واقعیت پرهیز کنند.<ref>خادمی‌زارع و فخرزاد، «شناسایی و تحلیل کاربرد منطق و سیستم‌های فازی در قرآن کریم»، 1391ش، ص90-91.</ref>
بسیاری از مفاهیم کلیدی، مفاهیمی تشکیکی یا دارای مراتب هستند و شامل طیفی از [[حقیقت]] می‌شوند. برای مثال، [[ایمان]] در این چارچوب فکری، [[تفکر باینری|باینری]] نیست، بلکه دارای مراتب شدت و ضعف است.<ref>جمشیدی و مرادی، «درآمدی بر کاربرد منطق فازی در تبیین امور سیاسی»، 1395ش، ص124.</ref> این منطق به محققان اجازه می‌دهد مفاهیم اخلاقی مانند عدالت، [[ظلم]] و [[تقوا]] را به‌شکل منعطف‌تری تحلیل کرده و از مطلق‌گرایی‌های غیرقابل انطباق با واقعیت پرهیز کنند.<ref>خادمی‌زارع و فخرزاد، «شناسایی و تحلیل کاربرد منطق و سیستم‌های فازی در قرآن کریم»، 1391ش، ص90-91.</ref>


=== تحلیل کنش‌های انسانی ===
=== تحلیل کنش‌های انسانی ===
خط ۶۹: خط ۶۹:
* '''ذهنی‌بودن تعیین درجات''': تعیین توابع عضویت و درجات مختلف اغلب بر اساس قضاوت و تجربه انسانی است که می‌تواند منجر به نتایج متفاوت شود.<ref>[https://eghtesadclinic.com/fuzzy-logic/ «منطق فازی چیست»]، [https://eghtesadclinic.com/ وب‌سایت کلینیک اقتصاد].</ref>
* '''ذهنی‌بودن تعیین درجات''': تعیین توابع عضویت و درجات مختلف اغلب بر اساس قضاوت و تجربه انسانی است که می‌تواند منجر به نتایج متفاوت شود.<ref>[https://eghtesadclinic.com/fuzzy-logic/ «منطق فازی چیست»]، [https://eghtesadclinic.com/ وب‌سایت کلینیک اقتصاد].</ref>
* '''ناکارآمدی در مسائل قطعی''': در حوزه‌های نیازمند به دقت مطلق و قوانین صریح مانند ریاضیات محض یا برخی بخش‌های فیزیک، منطق کلاسیک کارآمدتر است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3233/4751/38206 «منطق فازی و پیامدهای فلسفی آن»]، [https://hawzah.net/ پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].</ref>
* '''ناکارآمدی در مسائل قطعی''': در حوزه‌های نیازمند به دقت مطلق و قوانین صریح مانند ریاضیات محض یا برخی بخش‌های فیزیک، منطق کلاسیک کارآمدتر است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3233/4751/38206 «منطق فازی و پیامدهای فلسفی آن»]، [https://hawzah.net/ پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].</ref>
* '''چالش در کاربردهای دینی و اخلاقی''': استفاده از آن در تصمیم‌گیری‌های حقوقی که نیاز به نتیجه‌گیری قطعی دارد، یا در تعریف مطلق برخی اصول اخلاقی و دینی می‌تواند دشوار باشد.
* '''چالش در کاربردهای دینی و اخلاقی''': استفاده از آن در تصمیم‌گیری‌های حقوقی که نیاز به نتیجه‌گیری قطعی دارد، یا در تعریف مطلق برخی اصول [[اخلاق|اخلاقی]] و دینی می‌تواند دشوار باشد.
* '''ابهام در تمایز با احتمالات''': برخی منتقدان معتقدند برای بسیاری از مسائل مرتبط با عدم قطعیت، نظریه احتمالات چارچوب مناسب‌تری نسبت به منطق فازی ارائه می‌دهد.<ref>عبداللهی خلج و منفرد، «تحلیل تطبیقی مبانی هستی‌شناسی صدرایی و اصول نظریهٔ فازی»، فصلنامهٔ اندیشهٔ دینی.</ref>
* '''ابهام در تمایز با احتمالات''': برخی منتقدان معتقدند برای بسیاری از مسائل مرتبط با عدم قطعیت، نظریه احتمالات چارچوب مناسب‌تری نسبت به منطق فازی ارائه می‌دهد.<ref>عبداللهی خلج و منفرد، «تحلیل تطبیقی مبانی هستی‌شناسی صدرایی و اصول نظریهٔ فازی»، فصلنامهٔ اندیشهٔ دینی.</ref>