برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
== طرح جنگ منطقهای == | == طرح جنگ منطقهای == | ||
[[پرونده:جنگ منطقهای۴.mp4|بندانگشتی|واکنش ترامپ به هشدار رهبر انقلاب درباره آغاز جنگ منطقهای]] | [[پرونده:جنگ منطقهای۴.mp4|بندانگشتی|واکنش [[دونالد ترامپ]] به هشدار رهبر انقلاب درباره آغاز جنگ منطقهای]] | ||
بر اساس سخنان [[سید علی خامنهای]] در [[۱۲ بهمن]] ۱۴۰۴ش اصطلاح جنگ منطقهای در چارچوب بازدارندگی و پاسخ به تهدیدهای نظامی ایالات متحده علیه ایران شکل گرفت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/12/3506348/امام-خامنه-ای-اگر-آمریکاییها-جنگ-راه-بیندازند-جنگ-منطقه-ای-خواهد-بود «امام خامنهای: اگر آمریکاییها جنگ راه بیندازند، جنگ منطقهای خواهد بود»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، در واکنش به هشدار سید علی خامنهای مبنی بر منطقهای شدن جنگ در صورت حملهٔ آمریکا، اظهار داشت که دلیل این سخن را نمیداند. وی با اشاره به اعزام بزرگترین و قدرتمندترین کشتیهای آمریکایی به منطقه، ابراز امیدواری کرد که با ایران به توافق دست یابد، اما در عین حال نسبت به درستی ادعای مطرحشده توسط عالیترین مقام در [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، ابراز تردید کرد.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4249383-واکنش-ترامپ-به-هشدار-رهبر-انقلاب-فیلم «واکنش ترامپ به هشدار رهبر انقلاب +فیلم»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> طرح جنگ منطقهای، بازتاب گستردهای در رسانههای غربی داشت. از جمله خبرگزاریهایی همچون رویترز، آسوشیتدپرس، فرانس۲۴، آناتولی و شبکههای انبیسی و انپیآر با برجستهسازی عبارت جنگ منطقهای، این هشدار را محور پوشش خبری خود قرار دادند. برخی از این رسانهها این اظهارات را مستقیمترین هشدار رهبر ایران توصیف کردند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86066295/هشدار-درباره-جنگ-منطقه-ای-محور-مشترک-رسانه-های-غربی-در-بازتاب «هشدار درباره جنگ منطقه ای؛ محور مشترک رسانههای غربی در بازتاب بیانات رهبر انقلاب»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | بر اساس سخنان [[سید علی خامنهای]] در [[۱۲ بهمن]] ۱۴۰۴ش اصطلاح جنگ منطقهای در چارچوب بازدارندگی و پاسخ به تهدیدهای نظامی ایالات متحده علیه ایران شکل گرفت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/12/3506348/امام-خامنه-ای-اگر-آمریکاییها-جنگ-راه-بیندازند-جنگ-منطقه-ای-خواهد-بود «امام خامنهای: اگر آمریکاییها جنگ راه بیندازند، جنگ منطقهای خواهد بود»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، در واکنش به هشدار سید علی خامنهای مبنی بر منطقهای شدن جنگ در صورت حملهٔ آمریکا، اظهار داشت که دلیل این سخن را نمیداند. وی با اشاره به اعزام بزرگترین و قدرتمندترین کشتیهای آمریکایی به منطقه، ابراز امیدواری کرد که با ایران به توافق دست یابد، اما در عین حال نسبت به درستی ادعای مطرحشده توسط عالیترین مقام در [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، ابراز تردید کرد.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4249383-واکنش-ترامپ-به-هشدار-رهبر-انقلاب-فیلم «واکنش ترامپ به هشدار رهبر انقلاب +فیلم»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> طرح جنگ منطقهای، بازتاب گستردهای در رسانههای غربی داشت. از جمله خبرگزاریهایی همچون رویترز، آسوشیتدپرس، فرانس۲۴، آناتولی و شبکههای انبیسی و انپیآر با برجستهسازی عبارت جنگ منطقهای، این هشدار را محور پوشش خبری خود قرار دادند. برخی از این رسانهها این اظهارات را مستقیمترین هشدار رهبر ایران توصیف کردند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86066295/هشدار-درباره-جنگ-منطقه-ای-محور-مشترک-رسانه-های-غربی-در-بازتاب «هشدار درباره جنگ منطقه ای؛ محور مشترک رسانههای غربی در بازتاب بیانات رهبر انقلاب»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== زمینههای طرح جنگ منطقهای == | == زمینههای طرح جنگ منطقهای == | ||
بهگفتهٔ تحلیلگران، زمینهٔ اصلی طرح مفهوم جنگ منطقهای از سوی سید علی خامنهای به ساختار امنیتی منطقه طی دهههای گذشته بازمیگردد؛ ساختاری که در آن کشورهای منطقه اجازه دادند خاک و زیرساختهای آنها به پایگاههای نظامی آمریکا تبدیل شود. از نظر مقامات ایران، این پایگاهها تهدیدی علیه [[امنیت ملی]] این کشور تلقی میشود. از منظر آنان، [[ایران]] با این مفهوم اعلام کرد که خود را جزیرهای تنها در جنگ نمیبیند و در صورت درگیری، تمام پایگاههای آمریکا در منطقه اهداف مشروع پاسخ خواهند بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1789663/چرا-جنگ-منطقه-ای-شد «چرا جنگ منطقهای شد؟»، وبسایت روزنامۀ مشرق.]</ref> این هشدار در واکنش به افزایش تحرکات نظامی آمریکا در اطراف ایران و تهدیدهای مکرر مقامات این کشور مبنی بر قرار گرفتن همه گزینهها روی میز صورت گرفت.<ref>[https://fararu.com/fa/news/945687/آمریکا-بداند-اگر-جنگی-راه-بیندازد-این-بار-جنگ-منطقه-ای-خواهد-بود «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، اینبار جنگ منطقهای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو.]</ref> به باور ناظران، این مفهوم در ادامه سیاست [[بازدارندگی دفاعی|بازدارندگی]] ایران طراحی شده است.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/جنگ-منطقه-ای-چیست-و-چه-مختصاتی-دارد «جنگ منطقهای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | بهگفتهٔ تحلیلگران، زمینهٔ اصلی طرح مفهوم جنگ منطقهای از سوی [[سید علی خامنهای]] به ساختار امنیتی منطقه طی دهههای گذشته بازمیگردد؛ ساختاری که در آن کشورهای منطقه اجازه دادند خاک و زیرساختهای آنها به پایگاههای نظامی آمریکا تبدیل شود. از نظر مقامات ایران، این پایگاهها تهدیدی علیه [[امنیت ملی]] این کشور تلقی میشود. از منظر آنان، [[ایران]] با این مفهوم اعلام کرد که خود را جزیرهای تنها در جنگ نمیبیند و در صورت درگیری، تمام پایگاههای آمریکا در منطقه اهداف مشروع پاسخ خواهند بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1789663/چرا-جنگ-منطقه-ای-شد «چرا جنگ منطقهای شد؟»، وبسایت روزنامۀ مشرق.]</ref> این هشدار در واکنش به افزایش تحرکات نظامی آمریکا در اطراف ایران و تهدیدهای مکرر مقامات این کشور مبنی بر قرار گرفتن همه گزینهها روی میز صورت گرفت.<ref>[https://fararu.com/fa/news/945687/آمریکا-بداند-اگر-جنگی-راه-بیندازد-این-بار-جنگ-منطقه-ای-خواهد-بود «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، اینبار جنگ منطقهای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو.]</ref> به باور ناظران، این مفهوم در ادامه سیاست [[بازدارندگی دفاعی|بازدارندگی]] ایران طراحی شده است.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/جنگ-منطقه-ای-چیست-و-چه-مختصاتی-دارد «جنگ منطقهای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
== مبانی جنگ منطقهای == | == مبانی جنگ منطقهای == | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
== پیامدهای جنگ منطقهای == | == پیامدهای جنگ منطقهای == | ||
به نظر کارشناسان ایرانی در سطح ژئوپلیتیک، نشانههایی از کاهش نقش هژمونیک ایالات متحده و افزایش نقش بازیگران منطقهای مشاهده میشود و کشورهای منطقه به این درک رسیدهاند که نظم پایدار منطقهای بدون مشارکت فعال ایران شکل نمیگیرد. در سطح اقتصادی، اختلال در تردد از [[تنگه هرمز]] باعث افزایش قیمت [[نفت خام|نفت]]، جهش هزینه بیمه کشتیرانی و اختلال در زنجیره تجارت منطقه شده و کشورهای خلیج فارس را به سمت ایجاد مسیرهای جایگزین مانند پلهای زمینی سوق داده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/967582/پایان-جنگ-پایان-خصومت-نگاهی-به-آینده-مناسبات-ایران-کشورهای-عربی-حاشیه-خلیج-فارس «پایان جنگ، پایان خصومت؟/ نگاهی به آینده مناسبات ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس»، خبرگزاری فرارو.]</ref> در سطح امنیتی، جنگ منطقهای همبستگی سنتی شورای همکاری خلیج فارس را با چالش مواجه کرده و رویکردهای متفاوتی از خصومت تا میانجیگری را میان اعضا برجسته ساخته است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1158491/3-رویکرد-کشورهای-عربی-خلیج-فارس-در-قبال-جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران «3 رویکرد کشورهای عربی خلیج فارس در قبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران»، وبسایت عصر ایران.]</ref> در سطح دیپلماتیک، دیدگاهها متفاوت است: برخی آن را فرصتی برای بازآرایی روابط و شکلگیری نظم مشارکتی جدید میدانند و برخی آن را عامل بیاعتمادی بیسابقه و فرسایش زیرساختهای همکاری ارزیابی میکنند.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/1769481-آینده-رابطه-ایران-با-کشورهای-حاشیه-خلیج-فارس-چه-می-شود «آینده رابطه ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس چه میشود؟»، خبرگزاری ایلنا.]</ref> | به نظر کارشناسان ایرانی در سطح ژئوپلیتیک، نشانههایی از کاهش نقش هژمونیک ایالات متحده و افزایش نقش بازیگران منطقهای مشاهده میشود و کشورهای منطقه به این درک رسیدهاند که نظم پایدار منطقهای بدون مشارکت فعال ایران شکل نمیگیرد. در سطح اقتصادی، اختلال در تردد از [[تنگه هرمز]] باعث افزایش قیمت [[نفت خام|نفت]]، جهش هزینه بیمه کشتیرانی و اختلال در زنجیره تجارت منطقه شده و کشورهای [[خلیج فارس]] را به سمت ایجاد مسیرهای جایگزین مانند پلهای زمینی سوق داده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/967582/پایان-جنگ-پایان-خصومت-نگاهی-به-آینده-مناسبات-ایران-کشورهای-عربی-حاشیه-خلیج-فارس «پایان جنگ، پایان خصومت؟/ نگاهی به آینده مناسبات ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس»، خبرگزاری فرارو.]</ref> در سطح امنیتی، جنگ منطقهای همبستگی سنتی [[شورای همکاری خلیج فارس]] را با چالش مواجه کرده و رویکردهای متفاوتی از خصومت تا میانجیگری را میان اعضا برجسته ساخته است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1158491/3-رویکرد-کشورهای-عربی-خلیج-فارس-در-قبال-جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران «3 رویکرد کشورهای عربی خلیج فارس در قبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران»، وبسایت عصر ایران.]</ref> در سطح دیپلماتیک، دیدگاهها متفاوت است: برخی آن را فرصتی برای بازآرایی روابط و شکلگیری نظم مشارکتی جدید میدانند و برخی آن را عامل بیاعتمادی بیسابقه و فرسایش زیرساختهای همکاری ارزیابی میکنند.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/1769481-آینده-رابطه-ایران-با-کشورهای-حاشیه-خلیج-فارس-چه-می-شود «آینده رابطه ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس چه میشود؟»، خبرگزاری ایلنا.]</ref> | ||
در سطح [[لبنان]] و [[قدرت نظامی حزبالله]]، پیامدهای جنگ منطقهای عمیق و دوگانه بوده است. به گزارش تحلیلگران، حزبالله با محدودیتهای جدی از جمله وابستگی به خطوط تدارکاتی [[سوریه]] که هدف حمله اسرائیل قرار گرفته، کاهش توان جذب نیروهای جدید، فشار [[افکار عمومی]] در لبنان و آوارگی بیش از هشتاد هزار نفر مواجه است. به گفتهٔ ناظران، حزبالله این جنگ را دفاع وجودی خوانده و از منظر راهبردی، هرچند ورود آن به نبرد، محور مقاومت را در کوتاهمدت تقویت کرده، اما در بلندمدت ممکن است به تضعیف آن بینجامد؛ زیرا این جنبش مهمترین عضو محور پس از ایران محسوب میشود و آسیب جدی به آن، شکل پیشین محور را برای همیشه دگرگون خواهد کرد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2194240/حزب-الله-در-معرکه-۲۰۲۶-از-جنگ-آخر-تا-معمای-بقا-در-آتش-منطقه-ای «حزبالله در معرکه ۲۰۲۶؛ از جنگ آخر تا معمای بقا در آتش منطقهای»، خبر آنلاین.]</ref> | در سطح [[لبنان]] و [[قدرت نظامی حزبالله]]، پیامدهای جنگ منطقهای عمیق و دوگانه بوده است. به گزارش تحلیلگران، حزبالله با محدودیتهای جدی از جمله وابستگی به خطوط تدارکاتی [[سوریه]] که هدف حمله اسرائیل قرار گرفته، کاهش توان جذب نیروهای جدید، فشار [[افکار عمومی]] در لبنان و آوارگی بیش از هشتاد هزار نفر مواجه است. به گفتهٔ ناظران، حزبالله این جنگ را دفاع وجودی خوانده و از منظر راهبردی، هرچند ورود آن به نبرد، محور مقاومت را در کوتاهمدت تقویت کرده، اما در بلندمدت ممکن است به تضعیف آن بینجامد؛ زیرا این جنبش مهمترین عضو محور پس از ایران محسوب میشود و آسیب جدی به آن، شکل پیشین محور را برای همیشه دگرگون خواهد کرد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2194240/حزب-الله-در-معرکه-۲۰۲۶-از-جنگ-آخر-تا-معمای-بقا-در-آتش-منطقه-ای «حزبالله در معرکه ۲۰۲۶؛ از جنگ آخر تا معمای بقا در آتش منطقهای»، خبر آنلاین.]</ref> | ||
در سطح دوجانبه، جنگ منطقهای روابط [[ایران]] و [[امارات متحده عربی]] را به مرز بحران کشانده است. امارات که بیشترین آسیب را از حملات تلافیجویانه ایران دیده، موضعی تقابلیتر در پیش گرفته و در مجامع بینالمللی، ادعاهای ایران را رد کرده است. در مقابل، ایران نیز امارات را شریک فعال آمریکا و اسرائیل در این جنگ خوانده است. اختلاف تاریخی بر سر [[جزایر سهگانه خلیج فارس | در سطح دوجانبه، جنگ منطقهای روابط [[ایران]] و [[امارات متحده عربی]] را به مرز بحران کشانده است. امارات که بیشترین آسیب را از حملات تلافیجویانه ایران دیده، موضعی تقابلیتر در پیش گرفته و در مجامع بینالمللی، ادعاهای ایران را رد کرده است. در مقابل، ایران نیز امارات را شریک فعال آمریکا و اسرائیل در این جنگ خوانده است. اختلاف تاریخی بر سر [[جزایر سهگانه خلیج فارس]] نیز با گزارشهایی مبنی بر تشویق امارات به تصرف آنها توسط آمریکاییها، دوباره شعلهور شده است. این خصومت بیسابقه، پیوندهای عمیق تجاری و مهاجرتی دو کشور را با تهدید جدی مواجه کرده و موازنهٔ جدیدی را در [[خلیج فارس]] رقم زده است.<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/c3v24k023n1o?at_campaign_type=owned&at_campaign=Social_Flow&at_link_type=web_link&at_ptr_name=twitter&at_medium=social&at_bbc_team=editorial&at_link_origin=bbcpersian&at_format=link&at_link_id=54F5567E-5CB9-11F1-ABC0-D0F74F83763A «چرا روابط ایران و امارات به مرز بحران رسیده است؟»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
