ابرابزار
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| زیرنویس تصویر    =
| image_alt        =
| فایل پادکست      =خودآگاهی.ogg
| حجم فایلپادکست    =۲/۵۰
| تاریخ پادکست      =۱۷-۱۱-۱۴۰۴
| زیرنویس عنوان    = فهم عمیق از افکار، احساسات، گرایش‌ها و نقاط قوت و ضعف شخصی
| عنوان اصلی        = خودآگاهی
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[روان‌شناسی]]، [[فلسفه]]، [[جامعه‌شناسی]]
| نوع مفهوم        = سازه روان‌شناختی و مهارت فردی
| معنای اصطلاحی      = توانایی فرد در شناخت و درک افکار، احساسات، انگیزه‌ها، ارزش‌ها و ویژگی‌های شخصی و آگاهی از تأثیر آنها بر رفتار، تصمیم‌گیری و روابط اجتماعی
| حوزه کاربرد      = [[روان‌شناسی فردی]]، آموزش [[مهارت‌های زندگی]]، رشد فردی و ارتباطات اجتماعی
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          = [[خودشناسی]]، [[خودتنظیمی]]، [[هوش هیجانی]]، [[محاسبه نفس]]
| اهمیت            = زیربنای [[سلامت روان]]، رشد فردی، تصمیم‌گیری آگاهانه، تنظیم هیجان‌ها و شکل‌گیری روابط سالم اجتماعی
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''خودآگاهی'''}}؛ فهم عمیق از افکار، احساسات، گرایشها و نقاط قوت و ضعف شخصی
{{درشت|'''خودآگاهی'''}}؛ فهم عمیق از افکار، احساسات، گرایشها و نقاط قوت و ضعف شخصی


خط ۱۰: خط ۳۹:
در الهیات، خودآگاهی به‌معنای آن است که انسان، مقام واقعی خود را در عالم وجود درک کرده و بداند که خاکی محض نیست بلکه پرتوی از روح الهی در او هست و در معرفت می‌تواند بر فرشتگان نیز پیشی گرفته و آزاد و مختار، مسئولیت آباد کردن و بهتر کردن جهان بر عهده اوست.<ref>مطهری، انسان در قرآن، 1397ش، ص27.</ref> در این دیدگاه، سعادت انسان‌ها از مسیر خودآگاهی می‌گذرد<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_13093_4c05afb71ac8f65312ce612dc743bfb6.pdf سلحشوری و دیگران، «تدوین الگوی مفهومی خودآگاهی مبتنی بر اندیشه‌های شهید مطهری»،1400ش، ص3.]</ref> و شناخت انسان در گرو شناخت [[خدا]]<nowiki/>وند است.<ref>[https://jeps.usb.ac.ir/article_5249_a3e29a0c2cd8d7ca27f5cd6cf809e7d6.pdf موسوی، «اثربخشی آموزش خودآگاهی از منظر آموزه‌های اسلام بر کاهش فشار روانی دانشجویان»، 1399ش، ص162-163.]</ref> چنین برداشتی از «خود»، همان روح الهی و گوهر انسانی است که باعث [[عزت]] و برتری انسان می‌شود.<ref>«خودشناسی از نگاه شهید مطهری رض»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.</ref>
در الهیات، خودآگاهی به‌معنای آن است که انسان، مقام واقعی خود را در عالم وجود درک کرده و بداند که خاکی محض نیست بلکه پرتوی از روح الهی در او هست و در معرفت می‌تواند بر فرشتگان نیز پیشی گرفته و آزاد و مختار، مسئولیت آباد کردن و بهتر کردن جهان بر عهده اوست.<ref>مطهری، انسان در قرآن، 1397ش، ص27.</ref> در این دیدگاه، سعادت انسان‌ها از مسیر خودآگاهی می‌گذرد<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_13093_4c05afb71ac8f65312ce612dc743bfb6.pdf سلحشوری و دیگران، «تدوین الگوی مفهومی خودآگاهی مبتنی بر اندیشه‌های شهید مطهری»،1400ش، ص3.]</ref> و شناخت انسان در گرو شناخت [[خدا]]<nowiki/>وند است.<ref>[https://jeps.usb.ac.ir/article_5249_a3e29a0c2cd8d7ca27f5cd6cf809e7d6.pdf موسوی، «اثربخشی آموزش خودآگاهی از منظر آموزه‌های اسلام بر کاهش فشار روانی دانشجویان»، 1399ش، ص162-163.]</ref> چنین برداشتی از «خود»، همان روح الهی و گوهر انسانی است که باعث [[عزت]] و برتری انسان می‌شود.<ref>«خودشناسی از نگاه شهید مطهری رض»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.</ref>


در دانش [[روان‌شناسی]]، خود، به منزله هسته مرکزی سازمان روانی و محور [[شخصیت]] انسان، مظهر وحدت، نظم و تعادل در شناخت، هیجان و رفتار به‌شمار می‌رود و موجب انسجام، یکپارچگی، سازگاری و سلامت روان فرد می‌شود.<ref>دوان، شولتز، روان‌شناسی کمال، الگوهای شخصیت سالم، تهران، نشر نو، 1385ش، ص136.</ref> توجه به خود در خودآگاهی، نه به‌معنای تأیید و نفی خود نیست، بلکه به‌معنای پذیرشِ خود با تمام ویژگی‌های مثبت و منفی است.<ref>فاطمی‌راد و طاهری، خودشناسی و خودآگاهی، 1395ش، ص107.</ref>
در دانش [[روان‌شناسی]]، خود، به منزله هسته مرکزی سازمان روانی و محور [[شخصیت]] انسان، مظهر وحدت، نظم و تعادل در شناخت، هیجان و رفتار به‌شمار می‌رود و موجب انسجام، یکپارچگی، سازگاری و سلامت روان فرد می‌شود.<ref>دوان، شولتز، روان‌شناسی کمال، الگوهای شخصیت سالم، تهران، نشر نو، 1385ش، ص136.</ref> توجه به خود در خودآگاهی، به‌معنای تأیید و نفی خود نیست، بلکه به‌معنای پذیرشِ خود با تمام ویژگی‌های مثبت و منفی است.<ref>فاطمی‌راد و طاهری، خودشناسی و خودآگاهی، 1395ش، ص107.</ref>


خودآگاهی در [[جامعه‌شناسی]] نیز یکی از سازه‌های مهم شخصیت و نخستین گام در شکل‌دهی [[مهارت‌های ارتباطی]] است. این مؤلفه، از سال‌های دوران [[کودکی]] تا [[بزرگسالی]]، از تعاملات اجتماعی و روابط بین فردی تأثیر پذیرفته و یکی از ملزومات سازگاری است که می‌تواند در تعاملات بین فردی، فرآیندهای شناختی و سازگاری تأثیر مثبت بگذارد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/984452/ارتباط-رفتارهای-دینی-و-خودآگاهی-با-نارسایی-های-شناختی-در-میانسالان ابوالقاسمی و دیگران، «ارتباط رفتارهای دینی و خودآگاهی با نارسایی‌های شناختی در میانسالان»، 1390ش، ص27.]</ref>
خودآگاهی در [[جامعه‌شناسی]] نیز یکی از سازه‌های مهم شخصیت و نخستین گام در شکل‌دهی [[مهارت‌های ارتباطی]] است. این مؤلفه، از سال‌های دوران [[کودکی]] تا [[بزرگسالی]]، از تعاملات اجتماعی و روابط بین فردی تأثیر پذیرفته و یکی از ملزومات سازگاری است که می‌تواند در تعاملات بین فردی، فرآیندهای شناختی و سازگاری تأثیر مثبت بگذارد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/984452/ارتباط-رفتارهای-دینی-و-خودآگاهی-با-نارسایی-های-شناختی-در-میانسالان ابوالقاسمی و دیگران، «ارتباط رفتارهای دینی و خودآگاهی با نارسایی‌های شناختی در میانسالان»، 1390ش، ص27.]</ref>
خط ۱۳۳: خط ۱۶۲:
* هیجان چیست؟ نحوهٔ مدیریت هیجان»، وب‌سایت روان بوک، تاریخ بارگذاری: ۱۴ خرداد ۱۴۰۳ش.
* هیجان چیست؟ نحوهٔ مدیریت هیجان»، وب‌سایت روان بوک، تاریخ بارگذاری: ۱۴ خرداد ۱۴۰۳ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
{{زندگی}}
{{مهارت‌های زندگی}}
[[رده:خودپروری]]
[[رده:روان‌شناسی شناختی]]
[[رده:مفاهیم روان‌شناسی]]
[[رده:مهارت‌های فردی]]