بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:تاریخ بیقهی.jpg|300px|thumb|left|تاریخ بیهقی]]
{{درشت|'''تاریخ بیهقی،'''}} نام کتابی از «ابوالفضل بیهقی»، تاریخ‌نگار ایرانی.
{{درشت|'''تاریخ بیهقی،'''}} نام کتابی از «ابوالفضل بیهقی»، تاریخ‌نگار ایرانی.


خط ۱۴: خط ۱۳:
== محتوا ==
== محتوا ==
=== ۱. رویداهای دربار سلاطین ===
=== ۱. رویداهای دربار سلاطین ===
موضوع اصلی این اثر ۳۰ جلدی، رویدادهای ۴۲ سال، پادشاهی غزنویان بوده است؛ اما [[تاریخ بیهقی]] موجود، چگونگی به قدرت رسیدن مسعود غزنوی و رویدادهای زمان حکومت او را بیان می‌کند. این کتاب، از نامهٔ ارکان دولت مسعودی به امیرمسعود آغاز می‌شود و پس از ذکر رویدادهای گوناگون دورهٔ حکومت مسعود غزنوی، با قصد رفتن مسعود به هند پایان می‌یابد. همچین در این کتاب، مطالب بسیار مفیدی دربارهٔ تاریخ غزنویان، پیش از مسعود غزنوی، صفاریان، [[سامانیان]] و [[سلجوقیان]] وجود دارد.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/7215 مصطفوی سبزواری، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> تألیف بیهقی، در سال ۴۴۸ق آغاز شده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/7215 مصطفوی سبزواری، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
موضوع اصلی این اثر ۳۰ جلدی، رویدادهای ۴۲ سال، پادشاهی [[غزنویان]] بوده است؛ اما تاریخ بیهقی موجود، چگونگی به قدرت رسیدن مسعود غزنوی و رویدادهای زمان حکومت او را بیان می‌کند. این کتاب، از نامهٔ ارکان دولت مسعودی به امیرمسعود آغاز می‌شود و پس از ذکر رویدادهای گوناگون دورهٔ حکومت مسعود غزنوی، با قصد رفتن مسعود به هند پایان می‌یابد. همچین در این کتاب، مطالب بسیار مفیدی دربارهٔ تاریخ غزنویان، پیش از مسعود غزنوی، صفاریان، [[سامانیان]] و [[سلجوقیان]] وجود دارد.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/7215 مصطفوی سبزواری، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> تألیف بیهقی، در سال ۴۴۸ق آغاز شده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/7215 مصطفوی سبزواری، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>


=== ۲. اطلاعات ادبی ===
=== ۲. اطلاعات ادبی ===
خط ۲۰: خط ۱۹:


=== ۳. آداب و اخلاق در فرهنگ ایرانی ===
=== ۳. آداب و اخلاق در فرهنگ ایرانی ===
جشن‌های ملی [[ایران]] (نوروز، سده و مهرگان)، آذین بستن شهر، مراسم عروسی و سوگواری، اعیاد مذهبی، رسم پیشواز و نثار، خطبه‌خوانی، بهای [[نان]] و [[گندم]] و زمین، رسوم و تشریفات درباری، آیین خلعت‌پوشی، بزم‌های شاهانه، ساختمان کاخ‌ها، آداب جنگ و شکار، نامه‌نگاری‌های میان پادشاهان، جاسوسی و جاسوس‌گماری و زدوبندهای درباری در این اثر آمده است که می‌تواند سبک‌زندگی رایج آن دوره را به‌خوبی نشان دهد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239600/تاریخ-بیهقی اکبری بیرق، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف اسلامی.]</ref>
جشن‌های ملی [[ایران]] ([[جشن نوروز]]، [[جشن سده]] و [[جشن مهرگان]])، آذین بستن شهر، [[مراسم عروسی]] و [[سوگواری]]، اعیاد مذهبی، رسم پیشواز و نثار، [[خطبه‌خوانی]]، بهای [[نان]] و [[گندم]] و زمین، رسوم و تشریفات درباری، آیین خلعت‌پوشی، بزم‌های شاهانه، ساختمان کاخ‌ها، آداب جنگ و شکار، نامه‌نگاری‌های میان پادشاهان، جاسوسی و جاسوس‌گماری و زدوبندهای درباری در این اثر آمده است که می‌تواند سبک‌زندگی رایج آن دوره را به‌خوبی نشان دهد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239600/تاریخ-بیهقی اکبری بیرق، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف اسلامی.]</ref>


=== ۴. آمار مشاغل قرن‌های اولیهٔ اسلامی در ایران ===
=== ۴. آمار مشاغل قرن‌های اولیهٔ اسلامی در ایران ===
خط ۳۵: خط ۳۴:


== تأثیرگذاری بر زبان فارسی ==
== تأثیرگذاری بر زبان فارسی ==
تأثیر تاریخ بیهقی بر ادبیات فارسی در شواهد لغت‌نامهٔ دهخدا به خوبی نمایان است. دهخدا در شواهد شعری، از شاهنامه استفاده می‌کند و در نثر از تاریخ بیهقی بهره می‌گیرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/267628/%C2«ØªØ§Ø±ÛŒØ®-بیهقی%C2»Ø›-تاریخ-یا-ادبیات؟ «تاریخ بیهقی؛ تاریخ یا ادبیات؟»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>
تأثیر تاریخ بیهقی بر ادبیات فارسی در شواهد [[لغت‌نامه دهخدا]] به خوبی نمایان است. [[دهخدا]] در شواهد شعری، از [[شاهنامه]] استفاده می‌کند و در نثر از تاریخ بیهقی بهره می‌گیرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/267628/%C2«ØªØ§Ø±ÛŒØ®-بیهقی%C2»Ø›-تاریخ-یا-ادبیات؟ «تاریخ بیهقی؛ تاریخ یا ادبیات؟»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>


== اهمیت ادبی و ارزش زبانی ==
== اهمیت ادبی و ارزش زبانی ==