صله رحم: تفاوت میان نسخه‌ها

'''{{درشت|صله رحم؛}}''' پیوند و ارتباط با خویشاوندان.

صله رحم، مرکب از دو واژهٔ صله و رحم است. واژهٔ صله در برابر فصل،<ref>ابن‌منظور، لسان‌العرب، 1414ق، ج‏11، ص727.</ref> به‌معنای پیوستن،<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/204248/صلة دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه صله.]</ref><ref>راغب اصفهانی، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن با تفسیر لغوی و ادبی قرآن،1369ش، ج‏4، ص461.</ref> احسان و بخشش به‌کار می‌رود<ref>[https://www.ashja.com/fa/amidonliedictionary/?srchamid,صله%7Cd,25809%7Co,1/فرهنگ-و-لغتنامه-آنلاین-فارسی-عمید.html عمید، فرهنگ عمید، ذیل واژه صله.]</ref> و رَحِم به زِهدان یعنی جای [[جنین]] در شکم مادر گفته می‌شود.<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/162367/رحم دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه رَحِم.]</ref> از آنجا که همهٔ خویشاوندان از یک رحم سرچشمه گرفته‌اند، واژهٔ رحم به‌طور استعاری به‌معنای [[خویشاوندی]] نیز به‌کار رفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11016/4/112 نمازی، مستدرک سفینه البحار، 1408ق، ج4، ص112.]</ref><ref>فراهیدی، کتاب العین، 1409ق، ج‏3، ص224.</ref> همچنین این واژه بر مهربانی و عطوفت نیز اطلاق شده است.<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس‌اللغه، 1404ق، ج‏2، ص498.</ref> از دیدگاه [[علامه طباطبایی]]، رحم به مجتمع خانوادگی و کوچک اشاره دارد.<ref>طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، 1374ش، ج‏4، ص220.</ref> از نظر دامنهٔ شمول، مراد از رحم در صله رحم، خویشاوندان نسبی است نه سببی و [[خویشاوندی رضاعی|رضاعی]]؛ مانند [[برادر]] و [[خواهر]] نسبی، [[عمو]]، [[عمه|عمّه]]، [[خاله]]، [[دایی]] و فرزندان آنان؛ هرچند برخی آن را به محارمی که ازدواج با آنان حرام است، اختصاص داده‌اند.<ref>تبریزی، صراط النجاة، 1385ش، ج۵، ص۲۶۱؛ فیض کاشانی، مفاتیح الشرائع، بی‌تا، ج۱، ص۸.</ref>  

== جایگاه و اهمیت ==

صله رحم در [[اسلام]] از جایگاه والایی برخوردار است و در [[قرآن]] و روایات، بر انجام آن تأکید و از ترک آن نهی شده است. [[قرآن]]، قطع‌کنندگان صله رحم را از زیان‌کاران<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_27_سوره_بقره سوره بقره، آیه ۲۷.]</ref> و لعنت‌شدگان معرفی کرده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_22_سوره_محمد سوره محمد، آیات ۲۲ و ۲۳.]</ref> [[پیامبر اکرم]]، صله رحم را بخشی از دین دانسته و به آن سفارش کرده است، هرچند فاصلهٔ خویشاوندان تا یک سال راه باشد و در این راه سختی‌های زیادی متحمل شوند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/151 کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص151.]</ref> همچنین در روایتی از پیامبر، برای کسی که صله رحم انجام می‌دهد، پاداش یک‌صد [[شهید]] بیان شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/15/249 نوری، مستدرک الوسئل و مستنبط المسائل، 1408ق، ج15، ص249.]</ref><ref>[https://lib.eshia.ir/11021/4/16 ابن‌بابویه، من لایحضره‌الفقیه، 1385ش، ج۴، ص۱۶.]</ref>

== آثار صله رحم ==

== مصادیق صله رحم ==

در [[اسلام]]، صله رحم به‌معنای برقراری و نگهداری پیوندهای عاطفی، مالی و رفتاری با خویشاوندان است.<ref name=":0">[https://lib.eshia.ir/11005/2/155 کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص155.]</ref> این مفهوم به دیدارهای حضوری محدود نمی‌شود و هرگونه نیکی که به استحکام روابط خانوادگی کمک کند، در این چارچوب قرار می‌گیرد.<ref>فیض کاشانی، محجة البیضاء، بی‌تا، ج2، فصل آداب الصحبة و المعاشرة.</ref> بر اساس دیدگاه [[امام علی]]، کمترین سطح صله رحم، [[سلام]] کردن است.<ref name=":0" /> همچنین [[امام صادق]] پایینترین درجهٔ پذیرایی از خویشاوند را نوشاندن آب دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/151 کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص151.]</ref> به باور او، خوشرویی، پاسخ نیکو دادن<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/157 کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص157.]</ref> و خودداری از آزار رساندن به بستگان، از بهترین راه‌های خدمت به آنان است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/15/255 نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، 1408ق، ج15، ص255.]</ref>

== قطع رحم ==

[[ملا احمد نراقی]] در تبیین مصادیق قطع رابطه با [[والدین]]، رفتارهای زیر را مصداق قطع رحم می‌داند: