حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
|||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ترور'''؛ سلب حیات عمدی، برنامهریزیشده و غافلگیرانه شخصیتهای برجسته به انگیزههای سیاسی، مذهبی یا عقیدتی. | '''ترور'''؛ سلب حیات عمدی، برنامهریزیشده و غافلگیرانه شخصیتهای برجسته به انگیزههای سیاسی، مذهبی یا عقیدتی. | ||
ترور به معنای سلب حیات | ترور به معنای سلب حیات یا آسیبرساندن غافلگیرانه، برنامهریزیشده و غیرقانونی به اشخاص به انگیزههای سیاسی، مذهبی یا عقیدتی است که در انواع فیزیکی، شخصیتی و بیولوژیک بروز مییابد. این پدیده مخرب که در ادبیات فقهی و حقوق اسلامی با عناوین «فتک» و «اغتیال» شناخته میشود، در اسناد بینالمللی نقض فاحش حق بنیادین حیات و عامل اصلی ایجاد ناامنی عمومی قلمداد میگردد. ترور از منظر تاریخی از اقدامات فرقه سیکاریها و اسماعیلیان تا تروریسم مدرن و سایبری امروزی تداوم داشته و تمامی مکاتب فقهی، حقوقی و عقلایی آن را به دلیل تخریب صلح و امنیت جهانی بهطور مطلق محکوم و ممنوع اعلام کردهاند. | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش، ابتدا گروهک «فرقان» دست به ترور اندیشمندانی چون مرتضی مطهری زد <ref>{{پک|بارسقیان|۱۳۸۷|ک=شهروند|ف=مروری بر مبانی فکری و ترورهای گروه فرقان}}</ref> و در پی آن، سازمان مجاهدین خلق که به منافقین هم مشهور است از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ وارد فاز مسلحانه گسترده علیه نظام شد که با بمبگذاریهای و ترورهای کور، موجب شهادت بیش از ۱۷ هزار شهروند عادی و مسئولان کشور شد.<ref>{{پک|حسنزاده|۱۴۰۰|ک=موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|ف=ترور و گروههای ترور در تاریخ ایران}}</ref> در دهههای اخیر نیز این پدیده به شکل ترور دانشمندان هستهای ایران همچون شهریاری، علیمحمدی و احمدیروشن توسط عوامل موساد و رژیم صهیونیستی <ref>{{پک|حیدرقلی زاده|بیگی|مطلبی|۱۳۹۶|ک=دو فصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی|ف=دگردیسی مفهومی تروریسم از منظر حقوق بینالملل|ص=۱۱۰}}</ref> و ترور سید علی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، در پی حملات آمریکا و اسرائیل تداوم یافته است.<ref>{{پک/بن|شورایعالیامنیت۱۴۰۴|ف=اطلاعیه شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی|ک=پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای}}</ref> | پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش، ابتدا گروهک «فرقان» دست به ترور اندیشمندانی چون مرتضی مطهری زد <ref>{{پک|بارسقیان|۱۳۸۷|ک=شهروند|ف=مروری بر مبانی فکری و ترورهای گروه فرقان}}</ref> و در پی آن، سازمان مجاهدین خلق که به منافقین هم مشهور است از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ وارد فاز مسلحانه گسترده علیه نظام شد که با بمبگذاریهای و ترورهای کور، موجب شهادت بیش از ۱۷ هزار شهروند عادی و مسئولان کشور شد.<ref>{{پک|حسنزاده|۱۴۰۰|ک=موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|ف=ترور و گروههای ترور در تاریخ ایران}}</ref> در دهههای اخیر نیز این پدیده به شکل ترور دانشمندان هستهای ایران همچون شهریاری، علیمحمدی و احمدیروشن توسط عوامل موساد و رژیم صهیونیستی <ref>{{پک|حیدرقلی زاده|بیگی|مطلبی|۱۳۹۶|ک=دو فصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی|ف=دگردیسی مفهومی تروریسم از منظر حقوق بینالملل|ص=۱۱۰}}</ref> و ترور سید علی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، در پی حملات آمریکا و اسرائیل تداوم یافته است.<ref>{{پک/بن|شورایعالیامنیت۱۴۰۴|ف=اطلاعیه شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی|ک=پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای}}</ref> | ||
== دیدگاهها درباره ترور | == دیدگاهها درباره ترور == | ||
=== در فقه اسلامی === | === در فقه اسلامی === | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
فراتر از اصول حقوق بشری، قوانین موضوعه و کنوانسیونهای خاصی نیز برای مقابله با مظاهر تروریسم به تصویب رسیدهاند؛ از جمله کنوانسیون ۱۹۷۳م مجمع عمومی سازمان ملل جهت جلوگیری و مجازات جرایم علیه اشخاص مورد حمایت بینالمللی از جمله دیپلماتها و کنوانسیون بینالمللی علیه گروگانگیری ۱۹۷۹م. علاوه بر این معاهدات، مجمع عمومی سازمان ملل متحد در قطعنامه شماره ۶۱/۴۰ مصوب پاییز ۱۹۸۵م به اتفاق آراء تمامی اعمال تروریستی را توسط هر کس و در هر کجا محکوم و ممنوع اعلام کرد.<ref>{{پک|ابراهیمی ترکمان|۱۳۸۷|ک=وبسایت تابناک|ف=تروريسم در اسناد بينالمللي}}</ref> | فراتر از اصول حقوق بشری، قوانین موضوعه و کنوانسیونهای خاصی نیز برای مقابله با مظاهر تروریسم به تصویب رسیدهاند؛ از جمله کنوانسیون ۱۹۷۳م مجمع عمومی سازمان ملل جهت جلوگیری و مجازات جرایم علیه اشخاص مورد حمایت بینالمللی از جمله دیپلماتها و کنوانسیون بینالمللی علیه گروگانگیری ۱۹۷۹م. علاوه بر این معاهدات، مجمع عمومی سازمان ملل متحد در قطعنامه شماره ۶۱/۴۰ مصوب پاییز ۱۹۸۵م به اتفاق آراء تمامی اعمال تروریستی را توسط هر کس و در هر کجا محکوم و ممنوع اعلام کرد.<ref>{{پک|ابراهیمی ترکمان|۱۳۸۷|ک=وبسایت تابناک|ف=تروريسم در اسناد بينالمللي}}</ref> | ||
== پیامدهای ترور | == پیامدهای ترور == | ||
از منظر روانشناسی اجتماعی، این پدیده با انتقال آثار مخرب از سطح کلان جامعه به سطح فردی، موجب شکلگیری چرخهای تصاعدی از ناامنی، افزایش تمایل به خشونت و بازتولید رفتارهای خشن در نسلهای بعدی شده و حتی بروز رفتارهای پیشگیرانه اضطراری نظیر ذخیرهسازی آب و غذا و کاهش اعتمادبهنفس عمومی را در جامعه قربانی به همراه میآورد.<ref name=":02">{{پک|مبلغی|محمدی کیا|۱۳۹۲|ک=فصلنامه آفاق امنیت|ف=روانشناسی اجتماعی تروريسم و نسبت آن با امنیت|ص=۲۳۳ و ۲۳۴}}</ref> | از منظر روانشناسی اجتماعی، این پدیده با انتقال آثار مخرب از سطح کلان جامعه به سطح فردی، موجب شکلگیری چرخهای تصاعدی از ناامنی، افزایش تمایل به خشونت و بازتولید رفتارهای خشن در نسلهای بعدی شده و حتی بروز رفتارهای پیشگیرانه اضطراری نظیر ذخیرهسازی آب و غذا و کاهش اعتمادبهنفس عمومی را در جامعه قربانی به همراه میآورد.<ref name=":02">{{پک|مبلغی|محمدی کیا|۱۳۹۲|ک=فصلنامه آفاق امنیت|ف=روانشناسی اجتماعی تروريسم و نسبت آن با امنیت|ص=۲۳۳ و ۲۳۴}}</ref> | ||
