برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
==کارکرد== | ==کارکرد== | ||
در حسینیه فعالیتها و مراسم مختلفی برگزار میگردد و محلی برای برپاداشتن مراسم | در حسینیه فعالیتها و مراسم مختلفی برگزار میگردد و محلی برای برپاداشتن مراسم [[تعزیهخوانی]]، [[عزاداری]]، [[روضهخوانی]]، [[سینهزنی]]، اطعام (خیرات)، تشکیل مجالس [[دعا]]، مناجات و سایر مراسم مذهبی است.<ref>همایونی، حسینیۀ مشیر، ۱۳۷۱ش، ص10.</ref> برخی از پژوهشگران که حسینیه و [[تکیه]] را یکی دانستهاند، حسینیه را محل مخصوصی برای برگزاری [[تعزیه]] معرفی کرده و فضای داخلی حسینیه را همچون تکیههای قدیم توصیف کردهاند که اطراف آن ایوان و بالای ایوانها شاهنشین قرار داشته و سکویی در وسط میدان به شکل گرد یا چهارگوش به ارتفاع نیم تا یک متر برای تعزیهخوانی قرار میگیرد. با این وصف، فرق حسینیه و [[مسجد]] آن است که طهارت برای ورود به مسجد لازم است اما برای حسینیه لازم نیست و بهویژه زنها حتی با وجود عادت ماهیانه، اجازه ورود به حسینیه را دارند.<ref>همایونی، تعزیه و تعزیهخوانی، ۱۳۵۳ش، ص105.</ref> | ||
از حسینیهها بهعنوان مرکز تجمع موقت مهاجران و کوچکنندگان نیز استفاده میشود. همچنین حسینیهها بهعنوان زائرسرا و مسافرخانه رایگان نیز مورد بهرهبرداری قرار میگیرند زیرا از نظر شرعی، محدودیت مسجد را ندارند.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ش، ص151.</ref> | از حسینیهها بهعنوان مرکز تجمع موقت مهاجران و کوچکنندگان نیز استفاده میشود. همچنین حسینیهها بهعنوان زائرسرا و مسافرخانه رایگان نیز مورد بهرهبرداری قرار میگیرند زیرا از نظر شرعی، محدودیت مسجد را ندارند.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ش، ص151.</ref> | ||
==سبک معماری== | ==سبک معماری== | ||
معماری ساده و فضای سرپوشیده از ویژگیهای اصلی حسینیهها است؛ اما بر اساس گستره کاربری و شرایط اقتضائی، برخی از حسينیهها بهصورت ويژه و کاملا متفاوت بنا شدهاند؛ بهعنوان مثال حسینیه تهرانیها در کربلا با شبستانهایی بزرگ و زیرزمینهای متعدد و اتاقهای فراوان، پذیرای زائران است و حسینیه ارشاد تهران با سالنها و تالارهای بزرگ خود بهدنبال فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مورد نظر خود است. برخی از حسینیهها مانند حسینیه امیر سلطانی دارای درمانگاه و کتابخانه هستند.<ref>سلطانزاده، روند شکلگیری شهر و مراکز مذهبی،۱۳۶۲ش، ص182.</ref> برخی از آنها نیز در مجموعهای بنا میشود که شامل باغ، | معماری ساده و فضای سرپوشیده از ویژگیهای اصلی حسینیهها است؛ اما بر اساس گستره کاربری و شرایط اقتضائی، برخی از حسينیهها بهصورت ويژه و کاملا متفاوت بنا شدهاند؛ بهعنوان مثال حسینیه تهرانیها در کربلا با شبستانهایی بزرگ و زیرزمینهای متعدد و اتاقهای فراوان، پذیرای زائران است و حسینیه ارشاد تهران با سالنها و تالارهای بزرگ خود بهدنبال فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مورد نظر خود است. برخی از حسینیهها مانند حسینیه امیر سلطانی دارای درمانگاه و کتابخانه هستند.<ref>سلطانزاده، روند شکلگیری شهر و مراکز مذهبی،۱۳۶۲ش، ص182.</ref> برخی از آنها نیز در مجموعهای بنا میشود که شامل باغ، [[مسجد]]، ایوان، [[حمام]]، بازارچه و .. است همچون حسینیه مشیر در شیراز.<ref>همایونی، حسینیه مشیر، 1371ش، ص۱۰ـ۱۴.</ref> | ||
<br> | <br> | ||
بسیاری از حسینیهها از نظر موقعیتِ بافت شهری، نقطه ارتباط اصلی میان خیابانها بوده، بخش قابل توجهی از پیکره معماری شهر را تشکیل میدهند و مهمترین فضای سرپوشیده هر محله هستند.<ref>سلطانزاده، نائین: شهر هزارههاى تاریخى،1374ش. ص131.</ref> اما در شهر تفت، حسینیههای نوساز، دور از معابر عمومی و با هزینه اهالی محل برپا میشود و دارای قفل و بست و بنای دائمی است.<ref>جانباللهی فیروزآبادی، «تأثیر اماکن مذهبی بر بافت شهرستان تفت»، مجموعه مقالات مردمشناسی، ۱۳۶۶ ش، ج ۳؛ ص17 و18.</ref> در بسیاری از شهرهای ایران، در مناسبتهای خاص مانند | بسیاری از حسینیهها از نظر موقعیتِ بافت شهری، نقطه ارتباط اصلی میان خیابانها بوده، بخش قابل توجهی از پیکره معماری شهر را تشکیل میدهند و مهمترین فضای سرپوشیده هر محله هستند.<ref>سلطانزاده، نائین: شهر هزارههاى تاریخى،1374ش. ص131.</ref> اما در شهر تفت، حسینیههای نوساز، دور از معابر عمومی و با هزینه اهالی محل برپا میشود و دارای قفل و بست و بنای دائمی است.<ref>جانباللهی فیروزآبادی، «تأثیر اماکن مذهبی بر بافت شهرستان تفت»، مجموعه مقالات مردمشناسی، ۱۳۶۶ ش، ج ۳؛ ص17 و18.</ref> در بسیاری از شهرهای ایران، در مناسبتهای خاص مانند [[ماه محرم]] و [[ماه صفر]]، حسینیههای موقت با داربست فلزی برپا شده و با برزنت پوشانده میشود. | ||
==نامگذاری حسینیهها== | ==نامگذاری حسینیهها== | ||
حسینیههایی که توسط مردم یک شهر در شهر دیگری ساخته میشود به نام مردم همان شهری نامیده میشوند که آن حسینیه را بنا کردهاند؛ مانند حسینیه اصفهانیها، تهرانیها و قمیها که در کربلا بنا شدهاند.<ref>انصاری قمی، موقوفات ایرانیان در عراق، ص۸۳ـ۸۴؛ محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ش، ص151.</ref> حسینیهها گاهی بر اساس بانی و واقف نامگذاری میشوند مانند حسینیه سید محمد صالح در کربلا، حسینیه اصطهباناتی در نجف و حسینیه مومنعلی یزدی در کاظمین.<ref>انصاری قمی، موقوفات ایرانیان در عراق، ص۱۰۱.</ref> گاهی به نام اصناف خوانده میشوند مانند حسینیه خیاطها، حسینیه دباغها، حسینیه صباغها، هر سه در بیرجند<ref>رضایی، بیرجند نامه: بیرجند در آغاز سده چهاردهم خورشیدی، ص۱۲۶ـ۱۲۷.</ref> و حسینیه خرازها، نجارها، قنادها که در سبزوار هستند.<ref>محمدی، فرهنگ اماکن و جغرافیای تاریخی بیهق، ص۲۶۱.</ref> گاهی حسینیه به نام محلهای که در آن بنا شده نامگذاری میشود، مانند حسینیه ابیانه در نائین.<ref>سلطانزاده، نائین: شهر هزارههای تاریخی، ص۱۳۰.</ref> گاهی هم به نام امامان شیعه و معصومین نامگذاری میشوند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۵۱، ۱۶۵، ۱۶۸، ۱۸۰.</ref> | حسینیههایی که توسط مردم یک شهر در شهر دیگری ساخته میشود به نام مردم همان شهری نامیده میشوند که آن حسینیه را بنا کردهاند؛ مانند حسینیه اصفهانیها، تهرانیها و قمیها که در کربلا بنا شدهاند.<ref>انصاری قمی، موقوفات ایرانیان در عراق، ص۸۳ـ۸۴؛ محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ش، ص151.</ref> حسینیهها گاهی بر اساس بانی و واقف نامگذاری میشوند مانند حسینیه سید محمد صالح در کربلا، حسینیه اصطهباناتی در نجف و حسینیه مومنعلی یزدی در کاظمین.<ref>انصاری قمی، موقوفات ایرانیان در عراق، ص۱۰۱.</ref> گاهی به نام اصناف خوانده میشوند مانند حسینیه خیاطها، حسینیه دباغها، حسینیه صباغها، هر سه در بیرجند<ref>رضایی، بیرجند نامه: بیرجند در آغاز سده چهاردهم خورشیدی، ص۱۲۶ـ۱۲۷.</ref> و حسینیه خرازها، نجارها، قنادها که در سبزوار هستند.<ref>محمدی، فرهنگ اماکن و جغرافیای تاریخی بیهق، ص۲۶۱.</ref> گاهی حسینیه به نام محلهای که در آن بنا شده نامگذاری میشود، مانند حسینیه ابیانه در نائین.<ref>سلطانزاده، نائین: شهر هزارههای تاریخی، ص۱۳۰.</ref> گاهی هم به نام امامان شیعه و معصومین نامگذاری میشوند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۵۱، ۱۶۵، ۱۶۸، ۱۸۰.</ref> | ||
==درآمدها و هزینهها== | ==درآمدها و هزینهها== | ||
هزینههای احداث و نگهداری حسینیهها و برگزاری مراسم در آنها را معمولا مؤمنان ثروتمند بر عهده میگیرند و محل درآمدی را نیز برای تأمین هزینههای پسینی آن، وقف میکنند. گاهی نیز مردم بهصورت جمعی هزینههای حسینیه را تأمین میکنند. برخی، منزل خود را بهطور دائم یا موقت به حسینیه تبدیل میکنند. در کنار انگیزههای والای دینی و معنوی برای پذیرش هزینههای حسینیهها، انگیزههای فردی مانند نذر برای شفای بیماران یا کامیابی در امور مهم نیز مردم را برای مشارکت در تأمین هزینههای حسینیهها برمیانگیزد.<ref>انصاری قمی، موقوفات ایرانیان در عراق، ص۸۳ـ۸۴؛ شهری باف، طهران قدیم، ج۲، ص۳۶۰؛ طعمه، کربلاء فی الذاکرة، ص۱۸۰ـ۱۸۱.</ref> | هزینههای احداث و نگهداری حسینیهها و برگزاری مراسم در آنها را معمولا مؤمنان ثروتمند بر عهده میگیرند و محل درآمدی را نیز برای تأمین هزینههای پسینی آن، وقف میکنند. گاهی نیز مردم بهصورت جمعی هزینههای حسینیه را تأمین میکنند. برخی، منزل خود را بهطور دائم یا موقت به حسینیه تبدیل میکنند. در کنار انگیزههای والای دینی و معنوی برای پذیرش هزینههای حسینیهها، انگیزههای فردی مانند [[نذر]] برای شفای بیماران یا کامیابی در امور مهم نیز مردم را برای مشارکت در تأمین هزینههای حسینیهها برمیانگیزد.<ref>انصاری قمی، موقوفات ایرانیان در عراق، ص۸۳ـ۸۴؛ شهری باف، طهران قدیم، ج۲، ص۳۶۰؛ طعمه، کربلاء فی الذاکرة، ص۱۸۰ـ۱۸۱.</ref> | ||
==حسینیه مجازی== | ==حسینیه مجازی== | ||
مراسم عزاداری و مراسم دیگری که معمولا در حسینیه برپا میشود، وقتی در فضای مجازی و بهصورت آنلاین انجام شود و شرکتکنندهها از طریق فضای مجازی از آن بهرهمند شوند، به آن فضا حسینیه مجازی اطلاق میشود. | مراسم [[عزاداری]] و مراسم دیگری که معمولا در حسینیه برپا میشود، وقتی در [[فضای مجازی]] و بهصورت آنلاین انجام شود و شرکتکنندهها از طریق فضای مجازی از آن بهرهمند شوند، به آن فضا حسینیه مجازی اطلاق میشود. | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
