جین بتکه الشتین: تفاوت میان نسخه‌ها

جین بتکه الشتاین، در کتاب مرد عمومی، زن خصوصی (۱۹۸۱م) به تلاش فمنیست‌های رادیکال برای سیاسی‌کردن زندگی خصوصی حمله می‌کند و به دفاع از زندگی خصوصی و خانوادۀ فرزندمحور می‌پردازد. الشتاین  مادربودن را فعالیتی پیچیده، غنی، پر زحمت و شادی‌آفرین می‌داند که زیستی، طبیعی، اجتماعی، نمادین و عاطفی است. الشتاین به سبب مطالعاتش در خصوص جنگ عادلانه مشهور<ref group="دیدگاه">وزن مقاله به سمت تبیین این نظر نرفته است.</ref> بود. الشتاین با اینکه طرفدار خانواده‌گرایی و از منتقدین فمنیست‌های رادیکال است اما با تئوری جنگ عادلانه<ref group="دیدگاه">این تئوری به خوبی در متن مقاله گزارش و حتی نقد نشده است.</ref> پس از حادثۀ 11 سپتامبر یکی از مدافعان حملۀ دولت آمریکا به عراق و افغانستان بود.

== زندگی‌نامه ==

جین بتکه الشتین در ششم ژانویه سال ۱۹۴۱ متولد شد و در یازدهم اوت سال ۲۰۱۳ درگذشت. او فیلسوف و متفکر آمریکایی و استاد دانشگاه شیکاگو بود. عمده شهرت او به دلیل مطالعاتش در زمینه «جنگ عادلانه» است. الشتین از مدافعان حمله آمریکا به عراق و افغانستان در دوران دولت بوش بود و در آثار خود نیز از اهمیت نهاد خانواده و نقش مادری دفاع می‌کرد.<ref>هاشملو، جعفر، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: 9 شهریور 1400ش.</ref>

== دیدگاه‌های جین بتکه الشتاین ==

=== نقد بنیادین به فمینیسم جریان اصلی ===

الشتاین با نقدی ریشه‌ای، سه جریان اصلی فمینیستی (لیبرال، رادیکال و مارکسیستی) را به‌دلیل نادیده‌گرفتن ارزش‌های ویژه زنانه و نقش مادری به چالش می‌کشد. او استدلال می‌کند که فمینیسم لیبرال، با تعریف انسانیت بر اساس الگوهای مردانه، درعمل زنان را به تقلید از مردان و طرد هویت مادرانه فرا می‌خواند.<ref>Elshtain، ''Democracy on Trial''، 1995، p427.

</ref> این نگرش، نه‌تنها انتخاب بسیاری از زنان برای مادری را نادیده می‌گیرد، بلکه با محور قرار دادن استقلال فردی مطلق، اصول اولیۀ لیبرالیسم دربارۀ احترام به انتخاب‌های شخصی را نیز نقض می‌کند.<ref>[http://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2073 هاشملو، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو].</ref>

الشتاین در مقابل دیدگاه ساختگرایی افراطی که تفاوت‌های جنسیتی را صرفاً برساخته اجتماع می‌داند، بر وجود تمایزات طبیعی و عمیق‌تر تأکید می‌ورزد. از نظر او، تجربۀ مادری صرفاً یک نقش اجتماعی قابل تعویض نیست، بلکه منبع مهمی برای کسب فضایل اخلاقی مانند مراقبت، مسئولیت‌پذیری و صمیمت است.<ref>تانگ، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، 1396ش، ص61، </ref> وی هشدار می‌دهد که پیگیری بی‌قیدوشرط الگوهای مردانه توسط زنان، جامعه را از موهبت این فضایل که برای ترمیم پیوندهای اجتماعی ضروری هستند، محروم خواهد کرد.<ref>Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.</ref>

از منظر الشتاین، خانواده در جهان مدرن به آخرین سنگر در برابر منطق سودجویانه و فردگرایانه سرمایه‌داری تبدیل شده است. او خانواده را فضایی منحصربه‌فرد می‌داند که در آن روابط بر پایۀ عشق، فداکاری و تعهد بلندمدت شکل می‌گیرد. الشتاین با طرح مفهوم مادری اجتماعی پیشنهاد می‌کند که اخلاق مراقبتی پرورش‌یافته در خانواده می‌تواند و باید به الگویی برای روابط در عرصه عمومی و حکمرانی تبدیل شود تا جایگزین رقابت محض برای حقوق فردی گردد.<ref>Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.</ref>

الشتاین به‌شدت با روایت‌های افراطی که خانواده را نهاد اصلی ستم و خشونت معرفی می‌کنند، مخالف است. او این گفتمان‌ها را مخرب می‌داند زیرا کارکردهای مثبت و انکارناپذیر خانواده در تأمین امنیت عاطفی، جامعه‌پذیری و انتقال ارزش‌ها را نادیده می‌گیرند.<ref>Elshtain، ''Democracy on Trial''، 1995، p271</ref> به عقیدۀ وی، تداوم خانواده در عصر مدرن نه به‌دلیل اجبار، بلکه گواهی بر پاسخگویی این نهاد به نیازهای عمیق و ذاتی انسان برای تعلق خاطر، صمیمیت و معنابخشی به زندگی است. بنابراین، به جای تخریب خانواده، باید شرایط برای تحقق آرمان‌های اصیل آن فراهم شود.<ref>Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.</ref>

*تانگ، رزماری، نقد و نظر: درآمدی بر نظریه های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نشر نی، 1387ش.

*گریفیتس، مارتین، «دانشنامه روابط بین الملل و سیاست جهان»، ترجمۀ علیرضا طیب، تهران، نشر نی، 1388ش.

* هاشملو، جعفر، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: 9 شهریور 1400ش.