جین بتکه الشتین
 جین بتکه الشتین | |
پادکست مقاله | 🡇
|
جین بتکه الشتین؛ از فمنیست‌های موج سوم.
جین بِتْکِه اِلْشتین (به انگلیسی: Jean Bethke Elshtain) فیلسوف سیاسی، نظریه‌پرداز اخلاق و فمینیست آمریکایی بود که به‌دلیل کارهای بین‌رشته‌ای در حوزه‌های اخلاقیات سیاسی، فمینیسم، نظریه دموکراسی، الهیات سیاسی و روابط بین‌الملل شناخته می‌شود. او استدلال‌های پیچیده و گاه چالش‌برانگیزی در تقاطع اخلاق، دین و زندگی عمومی ارائه می‌داد و از موضعی منتقدانه هم با فمینیسم رادیکال و هم با نئومحافظه‌کاری درگیر می‌شد. وی با نقد جریان‌های اصلی فمینیسم، بر حفظ ارزش‌های ویژهٔ زنانه و نقش مادری به‌عنوان منبع فضایل اخلاقی تأکید می‌کرد. الشتین خانواده را سنگر مقابله با فردگرایی سرمایه‌داری و کانون پرورش همبستگی اجتماعی می‌دانست و مخالف روایت‌های افراطی ضدخانواده بود. از دید او، اخلاق مراقبتی شکل‌گرفته در خانواده باید به الگویی برای عرصهٔ عمومی تبدیل شود.
زندگی‌نامه
جین بتکه الشتین در ۶ ژانویه ۱۹۴۱م متولد شد و در ۱۱ اوت سال ۲۰۱۳م درگذشت. او فیلسوف و متفکر آمریکایی و استاد دانشگاه شیکاگو بود. عمده شهرت او به‌دلیل مطالعاتش در زمینه جنگ عادلانه است. الشتین از مدافعان حملهٔ آمریکا به عراق و افغانستان بود و در آثار خود نیز از اهمیت نهاد خانواده و نقش مادری دفاع می‌کرد.[۱]
دیدگاه‌های جین بتکه الشتین
نقد بنیادین به فمینیسم
الشتین سه جریان اصلی فمینیسم شامل فمینیسم لیبرال، فمینیسم رادیکال و فمینیسم مارکسیستی را به‌دلیل نادیده‌گرفتن ارزش‌های ویژه زنانه و نقش مادری به چالش می‌کشد. او استدلال می‌کند که فمینیسم لیبرال، با تعریف انسانیت بر اساس الگوهای مردانه، در عمل زنان را به تقلید از مردان و طرد هویت مادرانه فرا می‌خواند.[۲] این نگرش، انتخاب بسیاری از زنان برای مادری را نادیده می‌گیرد و با محوریت استقلال فردی مطلق، اصول اولیهٔ لیبرالیسم دربارهٔ احترام به انتخاب‌های شخصی را نقض می‌کند.[۳]
دفاع از ارزش مادری و تفاوت‌های جنسیتی
الشتین در مقابل دیدگاه ساخت‌گرایی افراطی که تفاوت‌های جنسیتی را صرفاً برساخته اجتماع می‌داند، بر وجود تمایزات طبیعی و عمیق‌تر تأکید می‌ورزد. از نظر او، تجربهٔ مادری صرفاً یک نقش اجتماعی قابل تعویض نیست، بلکه منبع مهمی برای کسب فضایل اخلاقی مانند مراقبت، مسئولیت‌پذیری و صمیمت است.[۴] وی هشدار می‌دهد که پیگیری بی‌قیدوشرط الگوهای مردانه توسط زنان، جامعه را از موهبت این فضایل که برای ترمیم پیوندهای اجتماعی ضروری هستند، محروم خواهد کرد.[۵]
خانواده به‌مثابه کانون اخلاق و همبستگی اجتماعی
از منظر الشتین، خانواده در جهان مدرن به آخرین سنگر در برابر منطق سودجویانه و فردگرایانه سرمایه‌داری تبدیل شده است. او خانواده را فضایی منحصربه‌فرد می‌داند که در آن روابط بر پایهٔ عشق، فداکاری و تعهد بلندمدت شکل می‌گیرد. الشتین با طرح مفهوم مادری اجتماعی پیشنهاد می‌کند که اخلاق مراقبتی پرورش‌یافته در خانواده می‌تواند و باید به الگویی برای روابط در عرصه عمومی و حکمرانی تبدیل شود تا جایگزین رقابت محض برای حقوق فردی گردد.[۶]
پاسخ به گفتمان‌های ضدخانواده
الشتین به‌شدت با روایت‌های افراطی که خانواده را نهاد اصلی ستم و خشونت معرفی می‌کنند، مخالف است و آن‌ها را مخرب می‌داند؛ زیرا کارکردهای مثبت خانواده در تأمین امنیت عاطفی، جامعه‌پذیری و فرهنگ‌پذیری را نادیده می‌گیرند.[۷] به عقیدهٔ وی، تداوم خانواده در عصر مدرن نه به‌دلیل اجبار، بلکه گواهی بر پاسخگویی این نهاد به نیازهای عمیق و ذاتی انسان برای تعلق خاطر، صمیمیت و معنابخشی به زندگی است؛ بنابراین، به جای تخریب خانواده، باید شرایط برای تحقق آرمان‌های اصیل آن فراهم شود.[۸]
آثار
| سال نشر | عنوان انگلیسی | عنوان فارسی (معنایی) |
|---|---|---|
| ۱۹۸۱ | Public Man, Private Woman: Women in Social and Political Thought | مرد عمومی، زن خصوصی: زنان در اندیشه اجتماعی و سیاسی |
| ۱۹۸۲ | The Family in Political Thought | خانواده در اندیشه سیاسی |
| ۱۹۸۶ | Meditations on Modern Political Thought: Masculine/Feminine Themes from Luther to Arendt | تأملاتی در اندیشه سیاسی مدرن: درون‌مایه‌های مردانه/زنانه از لوتر تا آرنت |
| ۱۹۸۷ | Women and War | زن و جنگ |
| ۱۹۹۰ | Power Trips and Other Journeys: Essays in Feminism as Civic Discourse | سفرهای قدرت و دیگر سفرها: جستارهایی در باب فمینیسم به مثابه گفتمان مدنی |
| ۱۹۹۲ | Just War Theory | نظریه جنگ عادلانه |
| ۱۹۹۵ | Democracy on Trial | دموکراسی در محاکمه |
پانویس
- ↑ هاشملو، «نظریه‌های روان‌شناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روان‌شناسی هاشملو.
- ↑ Elshtain, Democracy on Trial، 1995، p427.
- ↑ هاشملو، «نظریه‌های روان‌شناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روان‌شناسی هاشملو.
- ↑ تانگ، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، 1396ش، ص61،
- ↑ «جین بتکه الشتین فیلسوف آمریکایی درگذشت»، خبرگزاری مهر.
- ↑ Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.
- ↑ Elshtain, Democracy on Trial، 1995، p271
- ↑ Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.
منابع
- تانگ، رزماری، نقد و نظر: درآمدی بر نظریه‌های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۷ش.
- «جین بتکه الشتین فیلسوف آمریکایی درگذشت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ مرداد ۱۴۹۲ش.
- هاشملو، جعفر، «نظریه‌های روان‌شناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روان‌شناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: ۹ شهریور ۱۴۰۰ش.
- Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J: princeton university press.
- Elshtain, Democracy on Trial, New York: Basic Books، ۱۹۹۵،