بدون خلاصۀ ویرایش |
ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''آیریس ماریون یانگ'''}}؛ فیلسوف سیاسی و نظریهپرداز فمینیست آمریکایی. | {{درشت|'''آیریس ماریون یانگ'''}}؛ فیلسوف سیاسی و نظریهپرداز فمینیست آمریکایی. | ||
آیریس ماریون یانگ (به انگلیسی: Iris Marion Young) فیلسوف سیاسی و نظریهپرداز فمینیست آمریکایی بود که بهدلیل مشارکتهای پیشگامانه در حوزههای عدالت اجتماعی، نظریه دموکراتیک، فلسفه فمینیستی و اخلاقیات شناخته میشود. پژوهشهای او تأثیر عمیقی بر اندیشه سیاسی معاصر، بهویژه در نقد نظریههای [[عدالت توزیعی]] و بسط مفهوم ساختاری و چندبعدی ستم گذاشت. آیریس ماریون یانگ بهعنوان یکی از مهمترین نمایندگان [[موج سوم فمینیسم]] شناخته میشود و بیشترین تمرکزش بر مفهوم ستم و [[نابرابری اجتماعی]] بود. چارچوب «پنج چهره ستم» او به یک ابزار استاندارد تحلیلی در [[علوم اجتماعی]]، [[مطالعات جنسیت]]، نژاد و [[مطالعات اجتماعی]] تبدیل شد. اندیشمندان مسلمان با اشاره به خاستگاه غربی اندیشهٔ یانگ و محدودیتهای نظری آن، [[عدالت]] را مفهومی | آیریس ماریون یانگ (به انگلیسی: Iris Marion Young) فیلسوف سیاسی و نظریهپرداز فمینیست آمریکایی بود که بهدلیل مشارکتهای پیشگامانه در حوزههای عدالت اجتماعی، نظریه دموکراتیک، فلسفه فمینیستی و اخلاقیات شناخته میشود. پژوهشهای او تأثیر عمیقی بر اندیشه سیاسی معاصر، بهویژه در نقد نظریههای [[عدالت توزیعی]] و بسط مفهوم ساختاری و چندبعدی ستم گذاشت. آیریس ماریون یانگ بهعنوان یکی از مهمترین نمایندگان [[موج سوم فمینیسم]] شناخته میشود و بیشترین تمرکزش بر مفهوم ستم و [[نابرابری اجتماعی]] بود. چارچوب «پنج چهره ستم» او به یک ابزار استاندارد تحلیلی در [[علوم اجتماعی]]، [[مطالعات جنسیت]]، نژاد و [[مطالعات اجتماعی]] تبدیل شد. اندیشمندان مسلمان با اشاره به خاستگاه غربی اندیشهٔ یانگ و محدودیتهای نظری آن، [[عدالت]] را مفهومی چندبعدی و پیوسته با [[کمال معنوی]] انسان میدانند. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
آیریس ماریون یانگ در ۲ ژانویه ۱۹۴۹م در نیویورک به دنیا آمد. او در سال ۱۹۷۰م مدرک کارشناسی خود را در رشته فلسفه از کالج کوئینز، دانشگاه شهر نیویورک دریافت کرد و سپس تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا ادامه داد. در سال ۱۹۷۴ با دفاع از رسالهای | آیریس ماریون یانگ در ۲ ژانویه ۱۹۴۹م در نیویورک به دنیا آمد. او در سال ۱۹۷۰م مدرک کارشناسی خود را در رشته فلسفه از کالج کوئینز، دانشگاه شهر نیویورک دریافت کرد و سپس تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا ادامه داد. در سال ۱۹۷۴ با دفاع از رسالهای دربارهٔ مناسبات درونی [[نظریه دانش و ارزش]] در اندیشه [[کارل مارکس]]، موفق به اخذ درجه دکتری در فلسفه شد.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریههای عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکتهای عدالت طلبانه در ایران»، وبسایت سیدعلیرضا بهشتی]</ref> یانگ در سالهای پایانی زندگی خود با سرطان مری دستوپنجه نرم کرد. تجربه شخصی او از بیماری، منجر به مشارکت فعال در جنبش آگاهیبخشی سرطان پستان و نوشتن دربارهٔ اخلاقیات بیماری و مسئولیت اجتماعی در قبال سلامت عمومی شد. او یکی از بنیانگذاران جنبش بینالمللی صدمهدیدگان از سرطان پستان بود. یانگ پس از سالها پژوهش و آموزش در مراکز معتبر علمی، در ۵۷ سالگی پس از یک دورهٔ ۱۸ ماهه مبارزه با [[سرطان]] در شیکاگو درگذشت.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریههای عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکتهای عدالت طلبانه در ایران»، وبسایت سیدعلیرضا بهشتی]</ref> | ||
== فعالیت آکادمیک == | == فعالیت آکادمیک == | ||
آیریس ماریون یانگ به مدت نه سال نظریه سیاسی را در مدرسهٔ عالی امور عمومی و بینالمللی دانشگاه پیتسبورگ و نیز فلسفه را در چندین مؤسسه دانشگاهی ازجمله مؤسسه پلیتکنیک ووستر و دانشگاه میامی تدریس کرد. در تابستان ۱۹۹۵م او بهعنوان استاد فلسفه در دانشگاه یوهان ولفگانگ گوته در فرانکفورت [[آلمان]] فعالیت کرد. یانگ همچنین بورسهای تحقیقاتی مهمان در تعدادی از دانشگاهها و مؤسسات معتبر جهانی ازجمله مؤسسه مطالعات پیشرفته در پرینستون، مؤسسهٔ علوم انسانی وین، دانشگاه ملی [[استرالیا]]، دانشگاه کانتربری در [[نیوزیلند]] و شورای پژوهش علوم انسانی [[آفریقای جنوبی]] دریافت کرده بود.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریههای عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکتهای عدالت طلبانه در ایران»، وبسایت سیدعلیرضا بهشتی]</ref> | آیریس ماریون یانگ به مدت نه سال نظریه سیاسی را در مدرسهٔ عالی امور عمومی و بینالمللی دانشگاه پیتسبورگ و نیز فلسفه را در چندین مؤسسه دانشگاهی ازجمله مؤسسه پلیتکنیک ووستر و دانشگاه میامی تدریس کرد. در تابستان ۱۹۹۵م او بهعنوان استاد فلسفه در دانشگاه یوهان ولفگانگ گوته در فرانکفورت [[آلمان]] فعالیت کرد. یانگ همچنین بورسهای تحقیقاتی مهمان در تعدادی از دانشگاهها و مؤسسات معتبر جهانی ازجمله مؤسسه مطالعات پیشرفته در پرینستون، مؤسسهٔ علوم انسانی وین، دانشگاه ملی [[استرالیا]]، دانشگاه کانتربری در [[نیوزیلند]] و شورای پژوهش علوم انسانی [[آفریقای جنوبی]] دریافت کرده بود.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریههای عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکتهای عدالت طلبانه در ایران»، وبسایت سیدعلیرضا بهشتی]</ref> | ||
== نظریهها و دیدگاهها == | == نظریهها و دیدگاهها == | ||
آیریس یانگ در آثار خود استدلال میکند که درک رایج از عدالت در دنیای غرب بهویژه [[آمریکا]]، بیشتر بر نابرابری در توزیع منابع متمرکز است. در مقابل، او بیعدالتی را در دو مفهوم ستم و سلطه در دنیای سرمایهداری ریشهیابی میکند که فراتر از توزیع، به قلمرو [[فرهنگ]]، [[تقسیم کار]] و فرآیندهای تصمیمگیری گسترش مییابد. از همین رو، بسیاری از نابرابریهای ساختاری مدرن که جنبشهای اجتماعی به آنها اعتراض میکنند، در گفتمان عمومی دیده نمیشود.<ref>[https://ensafnews.com/622108/۵-چهرهی-ستمدیدگی/ «۵ چهرهی ستمدیدگی»، وبسایت انصافنیوز.]</ref> | آیریس یانگ در آثار خود استدلال میکند که درک رایج از عدالت در دنیای غرب بهویژه [[آمریکا]]، بیشتر بر نابرابری در توزیع منابع متمرکز است. در مقابل، او بیعدالتی را در دو مفهوم ستم و سلطه در دنیای سرمایهداری ریشهیابی میکند که فراتر از توزیع، به قلمرو [[فرهنگ]]، [[تقسیم کار]] و فرآیندهای تصمیمگیری گسترش مییابد. از همین رو، بسیاری از نابرابریهای ساختاری مدرن که جنبشهای اجتماعی به آنها اعتراض میکنند، در گفتمان عمومی دیده نمیشود.<ref>[https://ensafnews.com/622108/۵-چهرهی-ستمدیدگی/ «۵ چهرهی ستمدیدگی»، وبسایت انصافنیوز.]</ref> | ||
مهمترین و اثرگذارترین دیدگاه یانگ، چارچوب [[پنج چهره ستم]] است که در کتاب مشهورش به نام «عدالت و سیاست تفاوت» (۱۹۹۰م) ارائه شد. او استدلال کرد که درک محدود از ستم بهعنوان سلطه آشکار یا محرومیت از منابع کافی نیست. ستم ساختاری است و به شکلهای متعدد و درهمتنیدهای ظاهر میشود: | مهمترین و اثرگذارترین دیدگاه یانگ، چارچوب [[پنج چهره ستم]] است که در کتاب مشهورش به نام «عدالت و سیاست تفاوت» (۱۹۹۰م) ارائه شد. او استدلال کرد که درک محدود از ستم بهعنوان سلطه آشکار یا محرومیت از منابع کافی نیست. ستم ساختاری است و به شکلهای متعدد و درهمتنیدهای ظاهر میشود: | ||
* بهرهکشی: استخراج منافع از کار یک گروه برای منفعت گروه دیگر. | * بهرهکشی: استخراج منافع از کار یک گروه برای منفعت گروه دیگر. | ||
* انزوای مرزی: محروم کردن یک گروه از مشارکت کامل در زندگی اجتماعی و محصور کردن آن در مشاغل کماعتبار. | * انزوای مرزی: محروم کردن یک گروه از مشارکت کامل در زندگی اجتماعی و محصور کردن آن در مشاغل کماعتبار. | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۰: | ||
=== نقد عدالت توزیعی و مسئولیت سیاسی === | === نقد عدالت توزیعی و مسئولیت سیاسی === | ||
یانگ در آثار بعدی خود، بهویژه در کتاب «مسئولیت برای عدالت» (۲۰۱۱م)، نظریههای غالب عدالت مانند نظریه [[جان رالز]] را که صرفاً بر توزیع عادلانه کالاها متمرکز بودند، مورد نقد قرار داد. او استدلال کرد که عدالت باید فراتر از توزیع رفته و به ساختارهای نهادی، فرآیندهای تصمیمگیری و [[روابط اجتماعی]] که نابرابری را تولید و بازتولید میکنند، بپردازد. وی مفهوم «مسئولیت سیاسی» را مطرح کرد که بر اساس آن، افراد نه بهدلیل تقصیر شخصی، بلکه بهدلیل مشارکت در ساختارهای اجتماعی ناعادلانه، مسئولیت اخلاقی برای مبارزه با ستم دارند. یانگ تأکید میکند که استثمار تنها به رابطهٔ طبقاتی سرمایهدار و کارگر محدود نمیشود، بلکه در قالبهای جنسیتی و نژادی نیز رخ میدهد؛ برای مثال، [[کار خانگی]] و مراقبتی زنان که بدون دستمزد یا با دستمزد ناچیز انجام میشود، یا مشاغل خدماتی پست که به گروههای نژادی خاص محول میشود، | یانگ در آثار بعدی خود، بهویژه در کتاب «مسئولیت برای عدالت» (۲۰۱۱م)، نظریههای غالب عدالت مانند نظریه [[جان رالز]] را که صرفاً بر توزیع عادلانه کالاها متمرکز بودند، مورد نقد قرار داد. او استدلال کرد که عدالت باید فراتر از توزیع رفته و به ساختارهای نهادی، فرآیندهای تصمیمگیری و [[روابط اجتماعی]] که نابرابری را تولید و بازتولید میکنند، بپردازد. وی مفهوم «مسئولیت سیاسی» را مطرح کرد که بر اساس آن، افراد نه بهدلیل تقصیر شخصی، بلکه بهدلیل مشارکت در ساختارهای اجتماعی ناعادلانه، مسئولیت اخلاقی برای مبارزه با ستم دارند. یانگ تأکید میکند که استثمار تنها به رابطهٔ طبقاتی سرمایهدار و کارگر محدود نمیشود، بلکه در قالبهای جنسیتی و نژادی نیز رخ میدهد؛ برای مثال، [[کار خانگی]] و مراقبتی زنان که بدون دستمزد یا با دستمزد ناچیز انجام میشود، یا مشاغل خدماتی پست که به گروههای نژادی خاص محول میشود، شکلهایی از استثمار هستند که قدرت و انرژی یک گروه را به سود گروه دیگر منتقل میکنند. بیعدالتی در اینجا علاوهبر توزیع نابرابر ثروت در ساختار رابطه بین گروهها نیز نهفته است.<ref>Young, Justice and the Politics of Difference, 1990, p5.</ref> | ||
=== حاشیهنشینی === | === حاشیهنشینی === | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۵: | ||
=== شهروندی متمایز === | === شهروندی متمایز === | ||
شهروندی متمایز در پی بنا نهادن سیاستی است که بر هستیشناسی تفاوت استوار بوده و فراتر از برابری صرفاً حقوقی و رسمی حرکت میکند. این نظریه استدلال میکند که ادعای بیطرفی و جهانشمولی [[لیبرالیسم]] در عمل، تفاوتهای ساختاری و فرهنگی گروههای مختلف را نادیده میگیرد و به سرکوب نامرئی آنان میانجامد. در مقابل، شهروندی متمایز بر به رسمیتشناسی مثبت این تفاوتها تأکید میورزد. برابری واقعی با پذیرش و تعدیل نهادینهٔ تفاوتها محقق میشود و هدف آن تصحیح نظام قدرت و قوانینی است که فرهنگ مسلط را بهعنوان هنجار جهانی بازتولید میکند. عدالت، مستلزم آن است که گاهی حقوق خاص یا توجه متفاوت به گروههای محروم اعطا شود تا موقعیت نابرابر تاریخی و اجتماعی آنان جبران گردد. <ref>توانا، «برابری جنسیتی در نظریهٔ شهروندی متمایز آیریس ماریون یانگ»، 1391ش، ص40-41.</ref> | شهروندی متمایز در پی بنا نهادن سیاستی است که بر هستیشناسی تفاوت استوار بوده و فراتر از برابری صرفاً حقوقی و رسمی حرکت میکند. این نظریه استدلال میکند که ادعای بیطرفی و جهانشمولی [[لیبرالیسم]] در عمل، تفاوتهای ساختاری و فرهنگی گروههای مختلف را نادیده میگیرد و به سرکوب نامرئی آنان میانجامد. در مقابل، شهروندی متمایز بر به رسمیتشناسی مثبت این تفاوتها تأکید میورزد. برابری واقعی با پذیرش و تعدیل نهادینهٔ تفاوتها محقق میشود و هدف آن تصحیح نظام قدرت و قوانینی است که فرهنگ مسلط را بهعنوان هنجار جهانی بازتولید میکند. عدالت، مستلزم آن است که گاهی حقوق خاص یا توجه متفاوت به گروههای محروم اعطا شود تا موقعیت نابرابر تاریخی و اجتماعی آنان جبران گردد.<ref>توانا، «برابری جنسیتی در نظریهٔ شهروندی متمایز آیریس ماریون یانگ»، 1391ش، ص40-41.</ref> | ||
== انتقادها به آیریس ماریون یانگ == | == انتقادها به آیریس ماریون یانگ == | ||
محققان با بررسی آرای آیریس ماریون یانگ خاطرنشان میسازند که چارچوب نظری او، از جمله مفهوم کلیدی «عدالت بهمثابهٔ مبارزه با ستم ساختاری»، بهطور عمده در پاسخ به مسائل و بافتار جوامع غربی و نظام سرمایهداری متأخر شکل گرفته است. از این منظر، دامنه شمول پنج چهره ستم، محدود ارزیابی میشود.<ref>افجه و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، 1393ش، ص36-39.</ref> | محققان با بررسی آرای آیریس ماریون یانگ خاطرنشان میسازند که چارچوب نظری او، از جمله مفهوم کلیدی «عدالت بهمثابهٔ مبارزه با ستم ساختاری»، بهطور عمده در پاسخ به مسائل و بافتار جوامع غربی و نظام سرمایهداری متأخر شکل گرفته است. از این منظر، دامنه شمول پنج چهره ستم، محدود ارزیابی میشود.<ref>افجه و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، 1393ش، ص36-39.</ref> | ||
همچنین درحالی که مدل رایج [[عدالت توزیعی]] در گفتمان غربی بیشتر بر سه شاخص [[مساوات]]، نیاز و تناسب متمرکز است، در الگوهای برآمده از اندیشهٔ اسلامی، شاخصهای عدالت توزیعی ابعادی چون مراتبی بودن بازدهها بر اساس [[مسئولیتپذیری]]، بسترسازی برای خودیابی و تعالی انسان، توجه توأمان به اعمال و نیات و لزوم پرهیز از اسراف در توزیع را نیز دربر میگیرد.<ref>افجه و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، 1393ش، ص36-39.</ref> عدالت در منظومهٔ اسلامی غایتی فراتر از تنظیم روابط مادی و حل ستمهای ساختاری دنیوی دارد و به [[کمال معنوی]] فرد و [[جامعه]] گره خورده است؛ این نظام با تأکید بر مفاهیمی چون [[تکلیفگرایی]]، مسئولیت انسان در برابر [[خدا]]، پاداش و کیفر اخروی و هدفمندی آفرینش، چارچوبی فراتر از محاسبات صرفاً دنیوی و توزیعی ارائه میدهد.<ref>افجه و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، 1393ش، ص36-39.</ref> | همچنین درحالی که مدل رایج [[عدالت توزیعی]] در گفتمان غربی بیشتر بر سه شاخص [[مساوات]]، نیاز و تناسب متمرکز است، در الگوهای برآمده از اندیشهٔ اسلامی، شاخصهای عدالت توزیعی ابعادی چون مراتبی بودن بازدهها بر اساس [[مسئولیتپذیری]]، بسترسازی برای خودیابی و تعالی انسان، توجه توأمان به اعمال و نیات و لزوم پرهیز از اسراف در توزیع را نیز دربر میگیرد.<ref>افجه و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، 1393ش، ص36-39.</ref> عدالت در منظومهٔ اسلامی غایتی فراتر از تنظیم روابط مادی و حل ستمهای ساختاری دنیوی دارد و به [[کمال معنوی]] فرد و [[جامعه]] گره خورده است؛ این نظام با تأکید بر مفاهیمی چون [[تکلیفگرایی]]، مسئولیت انسان در برابر [[خدا]]، پاداش و کیفر اخروی و هدفمندی آفرینش، چارچوبی فراتر از محاسبات صرفاً دنیوی و توزیعی ارائه میدهد.<ref>افجه و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، 1393ش، ص36-39.</ref> | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۸: | ||
== جوایز و افتخارات == | == جوایز و افتخارات == | ||
در بزرگداشت آیریس ماریون یانگ، مجموعهای از جوایز و اقدامات یادبود به نام او ایجاد شده است. | در بزرگداشت آیریس ماریون یانگ، مجموعهای از جوایز و اقدامات یادبود به نام او ایجاد شده است. | ||
* مرکز مطالعات جنسیت دانشگاه شیکاگو، سلسله سخنرانیهای برجستهٔ خود را به نام او نامگذاری کرد. | |||
* مرکز مطالعات جنسیت دانشگاه شیکاگو، سلسله سخنرانیهای برجستهٔ خود را به نام او نامگذاری کرد. | * دانشگاه پیتزبورگ نیز جایزهای برای مشارکت سیاسی به نام او بنیان نهاد.<ref>[https://web.archive.org/web/20150402185120/http://rockethics.psu.edu/education/piksi/ "Iris Marion Young Award". Rock Ethiics Institute, The Pennsylvania]</ref> | ||
* دانشگاه پیتزبورگ نیز جایزهای برای مشارکت سیاسی به نام او بنیان نهاد.<ref>[https://web.archive.org/web/20150402185120/http://rockethics.psu.edu/education/piksi/ "Iris Marion Young Award". Rock Ethiics Institute, The Pennsylvania]</ref> | * در دانشگاه ایالتی پن، جایزهای برای حمایت از دانشجویان گروههای کمتر نمایندهشده در فلسفه، بهنام «جایزه تنوع آیریس ماریون یانگ» تأسیس شد. | ||
* در دانشگاه ایالتی پن، جایزهای برای حمایت از دانشجویان گروههای کمتر نمایندهشده در فلسفه، بهنام «جایزه تنوع آیریس ماریون یانگ» تأسیس شد. | * کتابی با عنوان «رقصیدن با آیریس» توسط انتشارات آکسفورد به تحلیل اندیشههای او اختصاص یافت. | ||
* کتابی با عنوان «رقصیدن با آیریس» توسط انتشارات آکسفورد به تحلیل اندیشههای او اختصاص یافت. | |||
* انجمن علوم سیاسی آمریکا جایزهٔ نظریهٔ فمینیستی سیاسی خود را به افتخار او و سوزان مولر اُکین، «جایزه اُکین-یانگ» نامگذاری کرده است.<ref>[https://global.oup.com/academic/product/dancing-with-iris-9780195389128?cc=us&lang=en& ''Dancing with Iris: The Philosophy of Iris Marion Young'' 2017.]</ref> | * انجمن علوم سیاسی آمریکا جایزهٔ نظریهٔ فمینیستی سیاسی خود را به افتخار او و سوزان مولر اُکین، «جایزه اُکین-یانگ» نامگذاری کرده است.<ref>[https://global.oup.com/academic/product/dancing-with-iris-9780195389128?cc=us&lang=en& ''Dancing with Iris: The Philosophy of Iris Marion Young'' 2017.]</ref> | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۲: | ||
* «آلیسون یانگ و پنج شکل ستمکاری»، خبرگذاری دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۳ تیر ۱۴۰۰ش. | * «آلیسون یانگ و پنج شکل ستمکاری»، خبرگذاری دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۳ تیر ۱۴۰۰ش. | ||
* افجه، سیدعلی اکبر، و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، فصلنامه علمی–پژوهشی مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، شمارهٔ ۷۴، ۱۳۹۳ش. | * افجه، سیدعلی اکبر، و دیگران، «مدل جامع عدالت سازمانی با رویکرد اسلامی»، فصلنامه علمی–پژوهشی مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، شمارهٔ ۷۴، ۱۳۹۳ش. | ||
* براتعلیپور، مهدی و زیرکی حیدری، علی، «چندفرهنگگرایی لیبرالی؛ نگرشی انتقادی»، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال هفتم، شماره | * براتعلیپور، مهدی و زیرکی حیدری، علی، «چندفرهنگگرایی لیبرالی؛ نگرشی انتقادی»، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال هفتم، شماره ۲۷، بهار ۱۳۹۴ش. | ||
* «پرتابکردن مانند یک دختر / آیریس ماریون یانگ»، وبسایت نقد اقتصاد سیاسی، تاریخ بازدید: ۶ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «پرتابکردن مانند یک دختر / آیریس ماریون یانگ»، وبسایت نقد اقتصاد سیاسی، تاریخ بازدید: ۶ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* توانا، محمدعلی، «برابری جنسیتی در نظریه شهروندی متمایز آیریس ماریون یانگ»، مجلهٔ زن در توسعه و سیاست، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۱ش. | * توانا، محمدعلی، «برابری جنسیتی در نظریه شهروندی متمایز آیریس ماریون یانگ»، مجلهٔ زن در توسعه و سیاست، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۱ش. | ||
