بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
دیدگاه سیمون دوبوار دربارهٔ مادری، رویکردی انتقادی و مبتنی بر انتخاب آگاهانه است. او مادری را نه یک غریزه یا تقدیر طبیعی که یک وظیفهٔ اخلاقی و انتخابی میداند که تنها در صورت آزادی کامل زن میتواند به کمال و معنای واقعی دست یابد. از نگاه او، جامعه با محصورکردن زن در نقش مادری و همزمان، محرومکردن او از مشارکت اجتماعی و اقتصادی، تناقضی بزرگ ایجاد میکند؛ از یک سو مادری را مقدس میشمرد و از سوی دیگر با محدودکردن فرصتهای زن، او را در موقعیتی نابرابر قرار میدهد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99517/بررسی-تطبیقی-مادر-و-مادری-در-اندیشه-های-سیمون-دوبووار-و-عرفان-اسلامی-?rcIds=79714 «بررسی تطبیقی مادر و مادری در اندیشههای سیمون دوبووار و عرفان اسلامی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | دیدگاه سیمون دوبوار دربارهٔ مادری، رویکردی انتقادی و مبتنی بر انتخاب آگاهانه است. او مادری را نه یک غریزه یا تقدیر طبیعی که یک وظیفهٔ اخلاقی و انتخابی میداند که تنها در صورت آزادی کامل زن میتواند به کمال و معنای واقعی دست یابد. از نگاه او، جامعه با محصورکردن زن در نقش مادری و همزمان، محرومکردن او از مشارکت اجتماعی و اقتصادی، تناقضی بزرگ ایجاد میکند؛ از یک سو مادری را مقدس میشمرد و از سوی دیگر با محدودکردن فرصتهای زن، او را در موقعیتی نابرابر قرار میدهد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99517/بررسی-تطبیقی-مادر-و-مادری-در-اندیشه-های-سیمون-دوبووار-و-عرفان-اسلامی-?rcIds=79714 «بررسی تطبیقی مادر و مادری در اندیشههای سیمون دوبووار و عرفان اسلامی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
دوبوار هشدار میدهد که اگر مادری برخاسته از نیازهای ارضانشده، عقدههای روانی یا فشار اجتماعی باشد، نهتنها برای مادر، بلکه برای کودک نیز پیامدهای آسیبزایی خواهد داشت. او بر این باور است که تعادل روانی و استقلال مالی | دوبوار هشدار میدهد که اگر مادری برخاسته از نیازهای ارضانشده، عقدههای روانی یا فشار اجتماعی باشد، نهتنها برای مادر، بلکه برای کودک نیز پیامدهای آسیبزایی خواهد داشت. او بر این باور است که تعادل روانی و [[استقلال مالی زن]]، پیششرط لازم برای مادری مسئولانه است. در غیر این صورت، مادری میتواند به تکرار چرخهٔ رنج و وابستگی بینجامد. همچنین، او به چالشهای مادران شاغل اشاره میکند و معتقد است مشکل اصلی نه در [[اشتغال زن|اشتغال زنان]]، که در ساختارهای اجتماعی نابرابر است که مسئولیت [[مراقبت از کودک]] را یکسره بر دوش مادر میگذارد و همزمان از فراهمآوردن حمایتهای لازم مانند مراکز مراقبت از کودک، سرباز میزند.<ref>[https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61000_e64e4fda9bc1d3bd9caf3b276d25ca7d.pdf رسولیپور و مهدوی، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، 1392ش، ص94-97.]</ref> | ||
=== دیدگاه دربارهٔ آزادی سقط جنین === | === دیدگاه دربارهٔ آزادی سقط جنین === | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
=== ازدواج === | === ازدواج === | ||
بر اساس دیدگاه پژوهشگران تحلیل دوبوار از جایگاه زن از ازدواج بر بستر تجربیات جوامع غربی و نگرشی تقلیلگرایانه به رابطهٔ زن و مرد استوار شده است. بهباور منتقدانی چون | بر اساس دیدگاه پژوهشگران تحلیل دوبوار از جایگاه زن از ازدواج بر بستر تجربیات جوامع غربی و نگرشی تقلیلگرایانه به رابطهٔ زن و مرد استوار شده است. بهباور منتقدانی چون [[امامخمینی]]، [[ازدواج در اسلام]] نه یک نهاد تحمیلی و محدودکننده، بلکه معلول نیاز روحی مرد و زن به یکدیگر و تأمین آرامش است و بر پایهٔ مودت و رحمت الهی شکل میگیرد. در این نگاه، خانواده عرصهٔ رقابت یا سلطه نیست بلکه حوزهای برای مشارکت و تکامل متقابل است. همچنین، تفاوتهای طبیعی و نقشهای تکمیلی زن و مرد، بهمعنای نابرابری در کرامت انسانی نیست و هر دو جنس در گوهر هستی یکساناند؛ بنابراین، تعریف هویت زن تنها در چارچوب استقلال اقتصادی یا رهایی از نقشهای خانوادگی، باعث نادیدهگرفتن ابعاد عاطفی، معنوی و اجتماعی وجود انسان است.<ref>[https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61000_e64e4fda9bc1d3bd9caf3b276d25ca7d.pdf رسولیپور و مهدوی، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، 1392ش، ص97-99.]</ref> | ||
=== جایگاه مادری === | === جایگاه مادری === | ||
نویسندگان بر اساس آموزههای اسلامی، دیدگاه سیمون دوبوار دربارهٔ مادری را نیز تقلیلگرایی و نادیدهگیری ابعاد فطری، معنوی و تکاملبخش این نقش میدانند. منتقدان با استناد به آیات | نویسندگان بر اساس آموزههای اسلامی، دیدگاه سیمون دوبوار دربارهٔ مادری را نیز تقلیلگرایی و نادیدهگیری ابعاد فطری، معنوی و تکاملبخش این نقش میدانند. منتقدان با استناد به آیات قرآن<ref>سورهٔ احقاف، آیهٔ 15؛ سورهٔ لقمان، آیهٔ 14.</ref> که احترام ویژه به مادر را با اشاره به زحمات فراوان او بیان میکند، بر خصلت ذاتی و مسیر تکامل انسانی مادری تأکید دارند. در این نگاه، مادری نه یک تعهد صرفاً اخلاقی و تحمیلی، بلکه مسئولیتی الهی و راهی برای قرب به [[خداوند]] و تربیت خلیفهٔ خدا در زمین است.<ref>ر[https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61000_e64e4fda9bc1d3bd9caf3b276d25ca7d.pdf سولیپور و مهدوی، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، 1392ش، ص99-102.]</ref> همچنین، روایاتی مانند [[بهشت]] زیر پای مادران است،<ref>طَبْرِسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۸، ص۴۳۱؛ نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ج۱۵، ص۱۸۰.</ref> جایگاه رفیع مادر را نه ناشی از قراردادهای اجتماعی، بلکه برخاسته از ارزشهای ثابت الهی میدانند؛ بنابراین، نادیدهگرفتن این ابعاد متعالی و تفسیر مادری صرفاً بهمثابهٔ محصول ساختارهای نابرابر اجتماعی، از دیدگاه اسلامی ناقص و یکسویه تلقی میشود.<ref>[https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61000_e64e4fda9bc1d3bd9caf3b276d25ca7d.pdf رسولیپور و مهدوی، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، 1392ش، ص99-102.]</ref> | ||
=== آزادی سقط جنین === | === آزادی سقط جنین === | ||
