بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایشگر دیداری ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
|||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''شادی صدر؛'''</big> وکیل، روزنامهنگار و از فعالان [[حقوق زن]]. | <big>'''شادی صدر؛'''</big> وکیل، روزنامهنگار و از فعالان [[حقوق زن]]. | ||
شادی صدر، دانشآموختۀ حقوق بینالملل و از مؤسسان سازمان غیردولتی عدالت برای ایران است که گزارشهای انتقادی نسبت به جمهوری اسلامی ایران منتشر میکند. وی پس از بازداشتهایی در سالهای ۱۳۸۵ش و ۱۳۸۸ش ایران را ترک کرد و در اروپا اقامت گزید. صدر با طرح دیدگاههایی حجاب را پدیدهای سیاسی و مجازات سنگسار را محصول نظامهای تبعیض و بنیادگرایی خواند. در ۱۳۹۵ش با انتشار تصویری در کنار نمادهای عاشورایی و تأکید بر ضرورت تقدسزدایی، واکنشهای انتقادی گستردهای برانگیخت. برخی تحلیلگران این اقدام را در چارچوب عرفیسازی هدفمند ارزیابی کردهاند. وی جوایزی از نهادهای غربی از جمله وزارت خارجه آمریکا دریافت کرده است. منتقدان، رویکردهای او را فاقد | شادی صدر، دانشآموختۀ حقوق بینالملل و از مؤسسان سازمان غیردولتی عدالت برای ایران است که گزارشهای انتقادی نسبت به جمهوری اسلامی ایران منتشر میکند. وی پس از بازداشتهایی در سالهای ۱۳۸۵ش و ۱۳۸۸ش ایران را ترک کرد و در اروپا اقامت گزید. صدر با طرح دیدگاههایی حجاب را پدیدهای سیاسی و مجازات سنگسار را محصول نظامهای تبعیض و بنیادگرایی خواند. در ۱۳۹۵ش با انتشار تصویری در کنار نمادهای عاشورایی و تأکید بر ضرورت تقدسزدایی، واکنشهای انتقادی گستردهای برانگیخت. برخی تحلیلگران این اقدام را در چارچوب عرفیسازی هدفمند ارزیابی کردهاند. وی جوایزی از نهادهای غربی از جمله وزارت خارجه آمریکا دریافت کرده است. منتقدان، رویکردهای او را فاقد مبنا و متأثر از جهتگیریهای سیاسی علیه ایران دانستهاند. | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
=== تحلیل فمینیستی حکم سنگسار === | === تحلیل فمینیستی حکم سنگسار === | ||
شادی صدر در تحلیل خود، مجازات سنگسار را نه یک حکم منفرد فقهی، بلکه برآیند همپوشانی سه نظام تبعیض، مردسالاری و بنیادگرایی ارزیابی میکند. به باور وی، اگرچه در قوانین ایران این مجازات برای زن و مرد دارای | شادی صدر در تحلیل خود، مجازات سنگسار را نه یک حکم منفرد فقهی، بلکه برآیند همپوشانی سه نظام تبعیض، مردسالاری و بنیادگرایی ارزیابی میکند. به باور وی، اگرچه در قوانین ایران این مجازات برای زن و مرد دارای همسر، یکسان در نظر گرفته شده، اما در عمل به شکلی نامتناسب علیه زنان اجرا میشود. او علت این امر را در نابرابریهای ساختاری میداند؛ از جمله حق تعدد زوجات و ازدواج موقت برای مردان که امکان گریز از اتهام را فراهم میآورد، در حالی که زنان به دلیل فقدان چنین حقوقی و نیز سلطه فرهنگ مردسالار، با شدیدترین برخوردها مواجه میشوند. صدر همچنین به نقش عوامل طبقاتی و قومیتی اشاره کرده و معتقد است اغلب زنان محکوم به سنگسار از طبقات فرودست، ساکن روستاها یا حاشیه شهرها و فاقد استقلال اقتصادی بودهاند. از نگاه وی، بنیادگرایی بهعنوان پروژهای سیاسی با بهرهگیری از مذهب، در صدد کنترل حداکثری بر سکسوالیته زنان است و سنگسار یکی از شدیدترین مصادیق این کنترل به شمار میرود. صدر راهاندازی کمپین «قانون بیسنگسار» را از دستاوردهای جنبش زنان میداند که با رویکردی فمینیستی و مستقل، تبعیضهای حقوقی و اجتماعی نهفته در اجرای این مجازات را افشا کرده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20101205145529-1694.pdf صدر و علیزاده، «تحلیل فمینیستی مجازات سنگسار»، ۱۳۸۶ش، ص61-65.]</ref> | ||
== انقتاد به دیدگاههای شادی صدر == | == انقتاد به دیدگاههای شادی صدر == | ||
* از منظر برخی محققان و نویسندگان حوزۀ مسائل دینی و اجتماعی، | * از منظر برخی محققان و نویسندگان حوزۀ مسائل دینی و اجتماعی، دیدگاه صدر درباره حجاب با کاستیهایی در مبانی تحلیلی مواجه است. به باور آنان، استناد صدر به اختلافات فقهی و فروکاستن مسئلۀ حجاب به امری سیاسی، بدون توجه به اجماع نظر فقها بر وجوب پوشش زنان در برابر نامحرم (جز در محدوده صورت و دست) صورت گرفته است. این کارشناسان تأکید میکنند که مصادیق رایج بدحجابی در جامعۀ امروز، مورد پذیرش هیچیک از دیدگاههای فقهی نیست و قانون مصوب کشور نیز ملاک عمل مجریان است. افزون بر این، به اعتقاد آنان، تمرکز صرف بر مقوله مجازات در تحلیل صدر، واقعیت پیچیده پدیده بدحجابی را نادیده میانگارد؛ پدیدهای که حل آن نیازمند رویکردی چندوجهی شامل فرهنگسازی، ارتقای سرمایۀ اجتماعی، پاسخگویی به مطالبات اقتصادی و ایجاد فضای اعتماد میان مردم و حاکمیت است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/93662/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA صدر، شادی، «حجاب و سیاست»، پرتال جامع علوم انسانی.]</ref> | ||
* از منظر منتقدان و نویسندگانی که به تحلیل دیدگاه شادی صدر دربارۀ مجازات سنگسار پرداختهاند، این دیدگاه با کاستیهایی در مبانی استدلال و برداشت از منابع فقهی و حقوقی مواجه است. به باور آنان، صدر با تمرکز بر چند پروندۀ محدود و نادیده گرفتن مبانی فقهی | * از منظر منتقدان و نویسندگانی که به تحلیل دیدگاه شادی صدر دربارۀ مجازات سنگسار پرداختهاند، این دیدگاه با کاستیهایی در مبانی استدلال و برداشت از منابع فقهی و حقوقی مواجه است. به باور آنان، صدر با تمرکز بر چند پروندۀ محدود و نادیده گرفتن مبانی فقهی این مجازات، تصویری ناقص و غیرواقعی از کاربست آن در نظام قضایی ایران ارائه داده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20101205145529-1694.pdf صدر و علیزاده، «تحلیل فمینیستی مجازات سنگسار»، ۱۳۸۶ش، ص65-67.]</ref> | ||
* منتقدان تأکید میکنند که ازدواج مجدد مردان در قانون ایران منوط به اجازۀ همسر اول یا دادگاه بوده و الزام به رعایت عدالت میان همسران از شرایط قطعی آن است؛ همچنین رابطه جنسی خارج از ازدواج برای مردان نیز جرم محسوب شده و مجازات خاص خود را دارد. پژوهشگران این ادعا را که «زنان هدف اصلی قوانین مرتبط با کنترل سکسوالیته هستند» نادرست دانسته و تصریح میکنند که در نظام حقوقی اسلام، کنترل بر سکسوالیته در اختیار خود زنان بوده و آنان میتوانند با رعایت ضوابط شرعی، ازدواجهای متعدد (به صورت منفک) داشته باشند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20101205145529-1694.pdf صدر و علیزاده، «تحلیل فمینیستی مجازات سنگسار»، ۱۳۸۶ش، ص65-67.]</ref>. | * منتقدان تأکید میکنند که ازدواج مجدد مردان در قانون ایران منوط به اجازۀ همسر اول یا دادگاه بوده و الزام به رعایت عدالت میان همسران از شرایط قطعی آن است؛ همچنین رابطه جنسی خارج از ازدواج برای مردان نیز جرم محسوب شده و مجازات خاص خود را دارد. پژوهشگران این ادعا را که «زنان هدف اصلی قوانین مرتبط با کنترل سکسوالیته هستند» نادرست دانسته و تصریح میکنند که در نظام حقوقی اسلام، کنترل بر سکسوالیته در اختیار خود زنان بوده و آنان میتوانند با رعایت ضوابط شرعی، ازدواجهای متعدد (به صورت منفک) داشته باشند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20101205145529-1694.pdf صدر و علیزاده، «تحلیل فمینیستی مجازات سنگسار»، ۱۳۸۶ش، ص65-67.]</ref>. | ||
== شوخی با مقدسات و تابوزدایی == | == شوخی با مقدسات و تابوزدایی == | ||
شادی صدر در خردادماه | شادی صدر در خردادماه ۱۳۹۵ش تصویری از خود در شبکۀ اجتماعی اینستاگرام منتشر کرد که در آن بر روی کاناپهای منقش به پرچمها و کتیبههای عزاداری واقعۀ عاشورا با نام امام حسین لمیده و لیوانی حاوی نوشیدنی الکلی در دست داشت.<ref>[https://ensafnews.com/30175/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1/ «اقدام «شادی صدر» از زاویهای دیگر»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> وی در صفحۀ فیسبوک خود در توضیح این اقدام، آن را در چارچوب مفهوم تقدسزدایی و بهمثابۀ شوخی با امر مقدس و تابوزدایی بهعنوان مؤلفههای مدرنیته تفسیر کرد و با اشاره به رویدادهای تاریخ صدر اسلام و قیام عاشورا، میان کنش خود و آن وقایع نوعی پیوند مفهومی برقرار ساخت.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/179102/%D8%AA%D9%88%D9%87%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «توهین به مقدسات دینی به نام هنر +تصاویر»، خبرگزاری میزان.]</ref> | ||
انتشار این تصویر با محکومیت گسترده کاربران فضای مجازی، حقوقدانان و نهادهای گوناگون روبهرو شد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5625111/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AE%D8%B4%D9%85%DA%AF%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%87%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «واکنش خشمگین کاربران شبکه های اجتماعی به توهین شادی صدر به امام حسین(ع) + تصاویر»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> جمعی از استادان حقوق با صدور بیانیهای با استناد به ماده ۵۱۳ قانون مجازات اسلامی و اسناد بینالمللی حقوق بشر، خواستار استرداد و محاکمه وی شدند. شماری از تحلیلگران این اقدام را در چارچوب پروژۀ عرفیسازی و | انتشار این تصویر با محکومیت گسترده کاربران فضای مجازی، حقوقدانان و نهادهای گوناگون روبهرو شد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5625111/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AE%D8%B4%D9%85%DA%AF%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%87%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «واکنش خشمگین کاربران شبکه های اجتماعی به توهین شادی صدر به امام حسین(ع) + تصاویر»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> جمعی از استادان حقوق با صدور بیانیهای با استناد به ماده ۵۱۳ قانون مجازات اسلامی و اسناد بینالمللی حقوق بشر، خواستار استرداد و محاکمه وی شدند. شماری از تحلیلگران این اقدام را در چارچوب پروژۀ عرفیسازی و تقدسزدایی هدفمند در ایران تحلیل کردند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/514863/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D8%B1 «درخواست جمعی از حقوقدانان برای استرداد، محاکمه و مجازات شادی صدر»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> برخی دیگر از منتقدان با تأکید بر پرهیز از واکنشهای هیجانی، راهبرد نادیدهانگاری رسانهای را برای خنثیسازی اهداف وی پیشنهاد دادند. همزمان، کمپینهایی برای گزارش این اقدام به نهادهای بینالمللی و سازمانهای همکار وی شکل گرفت و کاربران شبکههای اجتماعی با انتشار گستردۀ دیدگاههای خود، مراتب انتقاد از این رفتار را ابراز داشتند.<ref>[https://www.isna.ir/news/95030905444/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1 «اقدام «شادی صدر» از زاویهای دیگر»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
==جوایز== | ==جوایز== | ||
شادی صدر در سالهای فعالیت خود، جوایزی را از نهادهای مستقر در کشورهای غربی دریافت کرده است. در ۱۳۸۴ش موفق به دریافت جایزهای در حوزۀ روزنامهنگاری شد. | شادی صدر در سالهای فعالیت خود، جوایزی را از نهادهای مستقر در کشورهای غربی دریافت کرده است. در ۱۳۸۴ش موفق به دریافت جایزهای در حوزۀ روزنامهنگاری شد. پس از تحولات ۱۳۸۸ش و خروج وی از ایران، بنیادی در لهستان و نیز نهادی در هلند در ۲۰۰۹م جوایزی را به وی اعطا کردند. در سال ۲۰۱۰ نیز وزارت امور خارجه ایالات متحدۀ جایزهای را تحت عنوان زنان شجاع به وی تقدیم کرد. به گزارش رسانهها، نهادهای اعطاکنندۀ این جوایز از جمله نهادهایی هستند که همواره رویکردی انتقادی نسبت به جمهوری اسلامی ایران داشته و برخی از آنها در دورههای گوناگون به حمایت از جریانهای مخالف نظام مستقر در ایران مبادرت ورزیدهاند. این جوایز عمدتاً در دوره اقامت صدر در خارج از کشور و بهدلیل فعالیتهایی اعطا شده که با جهتگیریهای سیاسی و حقوقی نهادهای یادشده همسو ارزیابی میشود.<ref> [https://www.mizan.news/179082/%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AF/ «مسیر سیاه "شادی صدر" از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگذاری میزان]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
