قانون حجاب در فرانسه: تفاوت میان نسخه‌ها

مساله حجاب مسلمانان در فرانسه پس از خودداری چند دانش‌آموز دختر از برهنه کردن موهای سرشان، یکی از جنجالی‌ترین مسائل از سال 1989م تاکنون بوده است. قانون «ممنوعیت استفاده از نشانه‌های مذهبی در مدارس فرانسه» در 15 مارس 2004م در مجلس فرانسه به تصویب رسید. مواردی که در این قانون ممنوع اعلام شده است، اگرچه شامل نمادهای مذهبی همۀ ادیان است؛ اما در عمل، فقط ممنوعیت استفاده از نشانه‌های دینی مسلمانان اجرایی می‌شود. در سال 2010م نیز قانون ممنوعیت پوشش صورت در فضاهای عمومی در این کشور تصویب شد. بر اساس این قانون، زنانی که از پوشش برقع و [[نقاب]] در مکان‌های عمومی استفاده ‌کنند، علاوه بر برهنه‌سازی صورت از سوی پلیس، باید در کلاس‌های شهروندی شرکت و جریمۀ 190 دلاری پرداخت کنند.  

بحث گسترده پیرامون پوشش اسلامی در فرانسه در 18 سپتامبر 1989م با تعلیق سه دختر دانش‌آموز از تحصیل به‌دلیل خودداری از کشف حجاب در مدرسه راهنمایی گابریل‌هاوز آغاز شد. جنجال بر سر [[حجاب اسلامی]] با تعلیق تحصیلی سه [[دختر]] [[مسلمان]] در ژانویه 1990م، در [[دوره متوسطه اول|مدرسه راهنمایی]] اوئیز پاستور ادامه یافت. در سپتامبر 1994م، [[فرانسیس بایرو]] وزیر فرهنگ وقت [[فرانسه]]، طی یادداشتی خواستار ممنوعیت نمادهای مذهبی «جلب‌توجه‌کننده» در نهادهای عمومی شد.  

[[سنا (فرانسه)|مجلس سنای فرانسه]] در سال 2019م لایحه‌‌ای را تصویب کرد که بر اساس آن، مادران باحجاب از همراهی فرزندان‌شان در فعالیت‌های خارج از مدرسه منع می‌شوند و این لایحه شامل ممنوعیت [[بورکینی]] در استخرها نیز می‌شود.<ref> [https://www.irna.ir/news/85212612/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «فرانسه پوشیدن عبای اسلامی را برای دختران در مدارس ممنوع کرد»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> سپس در ژانویه 2022م مجلس سنای فرانسه اصلاحیه‌ای را با اکثریت آراء تصویب کرد که بر اساس آن «پوشیدن حجاب در مسابقات ورزشی» ممنوع می‌شود.<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/1328972/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «فرانسه حجاب در مسابقات ورزشی را ممنوع کرد»،  وب‌سایت مشرق.]</ref> کمیته بین‌المللی المپیک (IOC) پس از اعلام فرانسه مبنی بر ممنوعیت حضور [[ورزشکاران محجبه]] این کشور در بازی‌های المپیک 2024م پاریس، اظهار داشت محدودیتی برای داشتن لباس مذهبی در دهکدۀ المپیک وجود ندارد.<ref> [https://aftabnews.ir/fa/news/863769/%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%BE%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B9-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «کمیته بین‌المللی المپیک قانون منع حجاب اجباری دولت فرانسه را رد کرد»،  پایگاه خبری آفتاب.]</ref>

*رویکرد ‌‌جدایی؛ پیروان این رویکرد بر این باورند از آن جا که مخاطبان نهادهای عمومی در جمهوری لائیک فرانسه عموم مردم هستند؛ استفاده از هرگونه نشانه که گویای وابستگی مذهبی افراد است، قابل پذیرش نیست. از این‌رو استفاده از نمادهای دینی مانند پوشش اسلامی در حوزه‌های عمومی متضاد با قوانین جمهوری لائیک فرانسه تلقی می‌شوند.

*رویکرد ‌بی‌طرفی؛ از نظر این گروه، مدرسه باید مکانی بی‌طرف باشد؛ بنابراین هر امری مانند پوشش اسلامی که با بی‌طرفی مدارس در تضاد باشد و آرامش در مدرسه را مختل سازد، باید در مدارس غیرقانونی تلقی شود.

*رویکرد ‌رواداری؛ پیروان این دیدگاه بر این باورند که لائیسیته، باید به‌شکلی تفسیر شود شمول آن همۀ تنوع‌های قومی و مذهبی در بر بگیرد؛ بر اساس این رویکرد، ممنوعیت پوشش اسلامی بی‌‌اعتنایی به باورهای دینی مسلمانان در پی دارد و موجب رشد بنیادگرایی و قوم‌گرایی در فرانسه می‌شود.

اندیشمندان فرانسوی برای رفع چالش حجاب در فرانسه سه راهکار پیشنهاد می‌کنند: پذیرش اصول لائیتسه و فرهنگ فرانسوی از طرف مسلمانان، کناره‌گیری مسلمانان از متن جامعه و یا گزینش هویت ترکیبی اسلامی‌غربی از سوی مسلمانان.<ref>[https://iiwfs.com/%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B6-%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86/ مذهبی، «تناقض لائیسیته و حجاب زنان مسلمان در فرانسه»،  وب‌سایت مرکز آینده پژوهی جهان اسلام.]</ref>