بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''شیرین عبادی؛'''}} نویسنده و فعال [[حقوق زنان]] و حقوق بشر. | {{درشت|'''شیرین عبادی؛'''}} نویسنده و فعال [[حقوق زنان]] و حقوق بشر. | ||
شیرین عبادی، نخستین قاضی زن ایران، پس از ممنوعیت قضاوت | شیرین عبادی، نخستین قاضی زن ایران، پس از ممنوعیت [[قضاوت زن|قضاوت زنان]]، به وکالت روی آورد و پروندههای جنجالی مانند قتلهای زنجیرهای را بر عهده گرفت. وی از جمله فعالان [[حقوق بشر]] است که با ارائهٔ شواهد تاریخی بر سازگاری [[اسلام]] با [[دموکراسی]] و حقوق بشر تأکید دارد و راهحل چالشهای جهان اسلام را در ارائهٔ تفسیری نو از دین مبتنی بر اجتهاد پویا میداند. عبادی قوانین ایران را بهدلیل تبعیضهای جنسیتی مانند نصفبودن دیهٔ زن و عدم پذیرش [[شهادت زن|شهادت زنان]] نقد کرده و پیوستن به کنوانسیونهای بینالمللی را گامی برای مطالبهٔ حقوق بشر معرفی میکند. او نهادهایی چون [[انجمن حمایت از حقوق کودکان]] و [[کانون مدافعان حقوق بشر]] را تأسیس کرده است. منتقدان، استناد وی به [[تاریخ اسلام]] برای اثبات همخوانی اسلام و دموکراسی را فاقد دقت تاریخی دانسته و معتقدند میان عملکرد برخی حکومتها و اصل اسلام خلط کرده است. به باور آنان، تفاوتهای حقوقی [[زن]] و [[مرد]] در اسلام نه تبعیض، بلکه مبتنی بر تفاوتهای تکوینی و نقشهای متفاوت در [[خانواده]] است. جایزهٔ صلح نوبل ۲۰۰۳ش به عبادی نیز از سوی برخی منتقدان اقدامی سیاسی و در چارچوب فشارهای بینالمللی علیه [[جمهوری اسلامی ایران]] ارزیابی میشود. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
=== تولد === | === تولد === | ||
شیرین عبادی در ۱۳۲۶ش در همدان متولد شد.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> پدر عبادی از حقوقدانان و معاون وزارت کشاورزی در دولت محمد مصدق بود که پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش از سمت خود برکنار شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/5008168/زندگینامه-و-مصاحبه-با-شیرین-عبادی-در-روزنامه-گاردین «زندگینامه و مصاحبه با شیرین عبادی در روزنامه گاردین»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> وی دو خواهر و یک برادر دارد و در یک سالگی به همراه خانواده به تهران آمد.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> | شیرین عبادی در ۱۳۲۶ش در [[همدان]] متولد شد.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> پدر عبادی از حقوقدانان و معاون وزارت کشاورزی در دولت [[محمد مصدق]] بود که پس از [[کودتای ۲۸ مرداد]] ۱۳۳۲ش از سمت خود برکنار شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/5008168/زندگینامه-و-مصاحبه-با-شیرین-عبادی-در-روزنامه-گاردین «زندگینامه و مصاحبه با شیرین عبادی در روزنامه گاردین»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> وی دو خواهر و یک برادر دارد و در یک سالگی به همراه خانواده به [[تهران]] آمد.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> | ||
=== تحصیلات === | === تحصیلات === | ||
عبادی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان رساند و در ۱۳۴۸ش مدرک کارشناسی حقوق را دریافت کرد. در اسفند همان سال بهعنوان قاضی در دادگستری منصوب شد و در ۱۳۵۰ش کارشناسی ارشد حقوق خصوصی را گرفت.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> عبادی پس از پیروزی انقلاب اسلامی | عبادی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان رساند و در ۱۳۴۸ش مدرک کارشناسی حقوق را دریافت کرد. در اسفند همان سال بهعنوان قاضی در دادگستری منصوب شد و در ۱۳۵۰ش کارشناسی ارشد [[حقوق خصوصی]] را گرفت.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> عبادی پس از [[پیروزی انقلاب اسلامی ایران]]، مدتی به کارهای اداری اشتغال داشت و در ۱۳۷۱ش پروانهٔ وکالت دریافت و دفتر وکالت خود را تأسیس کرد.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> | ||
=== ازدواج === | === ازدواج === | ||
شیرین عبادی در ۱۳۵۴ش با جواد توسلیان ازدواج کرد، اما این زندگی مشترک پس از ده سال دوری و مهاجرت وی به لندن، به طلاق انجامید. عبادی در کتاب خاطرات خود ادعا کرده است که همسرش توسط مأموران حکومتی فریب خورده و وادار به خیانت و اعتراف تلویزیونی علیه او شده است؛ در مقابل، منتقدان و برخی بستگان با رد این ادعا، ریشهٔ اختلافات را در مسائلی چون افزایش فشار بر همسر برای تغییر مهریه به ۱۰۰۰ قطعه سکه، تضییع حقوق وی در زندگی خصوصی و ممانعت عبادی از خروج او از کشور میدانند.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/289075/داستان-جعلی-فریب-شوهر-شیرین-عبادی «داستان جعلی فریب شوهر شیرین عبادی»، پایگاه خبری-تحلیلی صراط.]</ref> | شیرین عبادی در ۱۳۵۴ش با جواد توسلیان [[ازدواج]] کرد، اما این زندگی مشترک پس از ده سال دوری و [[مهاجرت]] وی به لندن، به [[طلاق]] انجامید. عبادی در کتاب خاطرات خود ادعا کرده است که همسرش توسط مأموران حکومتی فریب خورده و وادار به خیانت و اعتراف تلویزیونی علیه او شده است؛ در مقابل، منتقدان و برخی بستگان با رد این ادعا، ریشهٔ اختلافات را در مسائلی چون افزایش فشار بر همسر برای تغییر [[مهریه]] به ۱۰۰۰ قطعه سکه، تضییع حقوق وی در زندگی خصوصی و ممانعت عبادی از خروج او از کشور میدانند.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/289075/داستان-جعلی-فریب-شوهر-شیرین-عبادی «داستان جعلی فریب شوهر شیرین عبادی»، پایگاه خبری-تحلیلی صراط.]</ref> | ||
== دیدگاههای شیرین عبادی == | == دیدگاههای شیرین عبادی == | ||
=== اسلام و حقوق بشر === | === اسلام و حقوق بشر === | ||
شیرین عبادی معتقد است که نظریهٔ برخورد تمدنها که توسط هانتینگتون مطرح شد، پس از فروپاشی شوروری و برای ایجاد دشمنی جایگزین برای غرب شکل گرفت و در این چارچوب، دموکراسی و حقوق بشر بهعنوان دستاورد تمدن غرب در برابر تمدن شرق بهویژه اسلام قرار داده شد. به نظر عبادی حکومتهای غیردمکراتیک در کشورهای اسلامی نیز با استناد به تعارض اسلام با حقوق بشر، در عمل به این نظریه دامن زدهاند. وی راهحل این معضل را در ارائهٔ تفسیری از اسلام میداند که با دموکراسی و حقوق بشر سازگار باشد و بر ضرورت اجتهاد پویا و استفاده از عقل در فهم دین تأکید میکند. عبادی با استناد به نمونههایی از تاریخ اسلام مانند پذیرش حکمیت توسط امام | شیرین عبادی معتقد است که [[نظریه برخورد تمدن|نظریهٔ برخورد تمدنها]] که توسط هانتینگتون مطرح شد، پس از فروپاشی شوروری و برای ایجاد دشمنی جایگزین برای غرب شکل گرفت و در این چارچوب، دموکراسی و حقوق بشر بهعنوان دستاورد [[تمدن غرب]] در برابر [[تمدن شرق]] بهویژه اسلام قرار داده شد. به نظر عبادی حکومتهای غیردمکراتیک در کشورهای اسلامی نیز با استناد به تعارض اسلام با حقوق بشر، در عمل به این نظریه دامن زدهاند. وی راهحل این معضل را در ارائهٔ تفسیری از اسلام میداند که با دموکراسی و حقوق بشر سازگار باشد و بر ضرورت [[اجتهاد]] پویا و استفاده از [[عقل]] در فهم [[دین]] تأکید میکند. عبادی با استناد به نمونههایی از [[تاریخ اسلام]] مانند پذیرش حکمیت توسط [[امام علی]]، امکان همخوانی اسلام با اصول دموکراتیک را اثباتپذیر میداند و روشنفکران جوامع اسلامی را به بازنگری در رویکرد خود نسبت به دین فرامیخواند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20101205093933-1466.pdf عبادی، «اسلام و حقوق بشر»، ۱۳۸۵ش، ص291-295.]</ref> | ||
=== نقد تبعیض جنسیتی در قوانین ایران === | === نقد تبعیض جنسیتی در قوانین ایران === | ||
عبادی با اشاره به اصل نفی تبعیض در اسناد بینالمللی و نامطلوب توصیفکردن وضعیت حقوق بشر، قوانین ایران را مصداق تبعیض بر اساس جنسیت میداند. عبادی وضعیت حقوق بشر در ۱۳۸۸ش را نامطلوب ارزیابی کرده و معتقد است که در قوانین کیفری ایران، دیهٔ زن نصف دیهٔ مرد تعیین شده و در موارد قصاص، خانواده مقتول زن باید پیش از اجرای حکم، بخشی از دیه را به قاتل بپردازند. همچنین شهادت زنان در دادگاه به تنهایی پذیرفته نمیشود، در حالی که شهادت مردی که از نعمت سواد بهره ندارد، قابل قبول است. او این موارد را مغایر با تعهدات بینالمللی ایران ارزیابی میکند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20120327174136-3036-38.pdf عبادی، «زنان را در این سالها محدود کردند»، ۱۳۸۸ش، ص271-272.]</ref> | عبادی با اشاره به اصل نفی تبعیض در اسناد بینالمللی و نامطلوب توصیفکردن وضعیت حقوق بشر، قوانین ایران را مصداق تبعیض بر اساس [[جنسیت]] میداند. عبادی وضعیت حقوق بشر در ۱۳۸۸ش را نامطلوب ارزیابی کرده و معتقد است که در قوانین کیفری ایران، [[دیه زن|دیهٔ زن]] نصف [[دیه مرد|دیهٔ مرد]] تعیین شده و در موارد قصاص، خانواده مقتول زن باید پیش از اجرای حکم، بخشی از دیه را به قاتل بپردازند. همچنین شهادت زنان در دادگاه به تنهایی پذیرفته نمیشود، در حالی که شهادت مردی که از نعمت سواد بهره ندارد، قابل قبول است. او این موارد را مغایر با تعهدات بینالمللی ایران ارزیابی میکند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20120327174136-3036-38.pdf عبادی، «زنان را در این سالها محدود کردند»، ۱۳۸۸ش، ص271-272.]</ref> | ||
=== اهمیت پیوستن به کنوانسیونهای بینالمللی === | === اهمیت پیوستن به کنوانسیونهای بینالمللی === | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
== فعالیتها == | == فعالیتها == | ||
=== کنشگری حقوقی === | === کنشگری حقوقی === | ||
شیرین عبادی با نقد مستقیم قوانین مدنی و | شیرین عبادی با نقد مستقیم [[قوانین مدنی]] و [[قوانین کیفری|کیفری]]، بهویژه در حوزههایی چون تفاوت دیه زن و مرد، [[قانون ارث|قوانین ارث]]، [[قانون حجاب|حجاب]] و [[احکام قصاص]]، خواستار بازنگری بنیادین در قوانین مبتنی بر [[فقه اسلامی]] شده است. فعالیتهای وی بهطور عمده بر ترویج گفتمان حقوق بشر با استانداردهای بینالمللی متمرکز بوده که از سوی مراجع رسمی ایران بهعنوان تلاشی برای ساختارشکنی و به چالش کشیدن مبانی دینی و سیاسی نظام تلقی شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/9345105/شیرین-عبادی «شیرین عبادی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
=== حمایت از همجنسگرایان === | === حمایت از همجنسگرایان === | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
عبادی به تدریس رایگان حقوق کودک و حقوق بشر در دورههای مختلف دانشگاهی پرداخته است. در ۱۳۸۰ش به همراه چهار وکیل مدافع، کانون مدافعان حقوق بشر را تأسیس و ریاست آن را بر عهده گرفت. بر اساس اساسنامه، این کانون موظف به دفاع رایگان از متهمان عقیدتی و سیاسی، حمایت از خانوادههای زندانیان سیاسی و عقیدتی و گزارشدهی منظم در موارد نقض حقوق بشر در ایران است.<ref>[https://setare.com/fa/news/11761/بیوگرافی-شیرین-عبادی-فعال-حقوق-بشر/ «بیوگرافی شیرین عبادی ، فعال حقوق بشر»، وبسایت ستاره.]</ref> | عبادی به تدریس رایگان حقوق کودک و حقوق بشر در دورههای مختلف دانشگاهی پرداخته است. در ۱۳۸۰ش به همراه چهار وکیل مدافع، کانون مدافعان حقوق بشر را تأسیس و ریاست آن را بر عهده گرفت. بر اساس اساسنامه، این کانون موظف به دفاع رایگان از متهمان عقیدتی و سیاسی، حمایت از خانوادههای زندانیان سیاسی و عقیدتی و گزارشدهی منظم در موارد نقض حقوق بشر در ایران است.<ref>[https://setare.com/fa/news/11761/بیوگرافی-شیرین-عبادی-فعال-حقوق-بشر/ «بیوگرافی شیرین عبادی ، فعال حقوق بشر»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
وی در کنفرانسهای دانشگاهی و سمینارهای حقوق بشر در ایران، فرانسه، بلژیک، سوئد، سوئیس، انگلستان و آمریکا به ایراد سخنرانی پرداخته است. در تابستان ۱۳۸۱ش، پیشنهاد تصویب قانون منع خشونت علیه کودکان را به مجلس شورای اسلامی ارائه داد. عبادی همچنین از ۱۹۹۶م بهعنوان ناظر رسمی دیدهبان حقوق بشر فعالیت میکند.<ref>[https://setare.com/fa/news/11761/بیوگرافی-شیرین-عبادی-فعال-حقوق-بشر/ «بیوگرافی شیرین عبادی ، فعال حقوق بشر»، وبسایت ستاره.]</ref> | وی در کنفرانسهای دانشگاهی و سمینارهای حقوق بشر در ایران، فرانسه، بلژیک، سوئد، سوئیس، انگلستان و آمریکا به ایراد سخنرانی پرداخته است. در تابستان ۱۳۸۱ش، پیشنهاد تصویب [[قانون منع خشونت]] علیه کودکان را به [[مجلس شورای اسلامی]] ارائه داد. عبادی همچنین از ۱۹۹۶م بهعنوان ناظر رسمی دیدهبان حقوق بشر فعالیت میکند.<ref>[https://setare.com/fa/news/11761/بیوگرافی-شیرین-عبادی-فعال-حقوق-بشر/ «بیوگرافی شیرین عبادی ، فعال حقوق بشر»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
=== پذیرش وکالت پروندههای قضایی === | === پذیرش وکالت پروندههای قضایی === | ||
وی وکالت پروندههای متعددی از جمله خانوادههای قربانیان قتلهای زنجیرهای و زهرا کاظمی را بر عهده گرفت. همچنین وکالت برخی چهرههای فرهنگی و مطبوعاتی مانند حبیبالله | وی وکالت پروندههای متعددی از جمله خانوادههای قربانیان قتلهای زنجیرهای و زهرا کاظمی را بر عهده گرفت. همچنین وکالت برخی چهرههای فرهنگی و مطبوعاتی مانند [[حبیبالله پیمان]]، [[عباس معروفی]] و [[فرج سرکوهی]] را پذیرفت.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> | ||
=== تلاش برای تضعیف یا براندازی نظام اسلامی === | === تلاش برای تضعیف یا براندازی نظام اسلامی === | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
|- | |- | ||
|'''ایجاد بسترهای نفوذ و جنگ نرم''' | |'''ایجاد بسترهای نفوذ و جنگ نرم''' | ||
|اجرای طرح ارتقاء نهادهای اجتماعی و اصناف با حمایت مالی و سیاسی آمریکا در سیستان و بلوچستان و توسعهٔ تبلیغات گروهک جندالله. | |اجرای طرح ارتقاء نهادهای اجتماعی و اصناف با حمایت مالی و سیاسی آمریکا در [[سیستان و بلوچستان]] و توسعهٔ تبلیغات [[گروه جندالله|گروهک جندالله]]. | ||
|منتقدان این طرح را پوششی برای انتقال ابزارهای جنگ نرم و فراهم کردن بستر رشد رسانهای برای گروههای تروریستی نظیر جندالله میدانند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1737386/نقش-ویژه-شیرین-عبادی-در-رشد-یک-گروهک-تروریستی-فیلم «نقش ویژه شیرین عبادی در رشد یک گروهک تروریستی+ فیلم»، وبسایت مشرق.]</ref> | |منتقدان این طرح را پوششی برای انتقال ابزارهای [[جنگ نرم]] و فراهم کردن بستر رشد رسانهای برای [[گروه تروریستی|گروههای تروریستی]] نظیر جندالله میدانند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1737386/نقش-ویژه-شیرین-عبادی-در-رشد-یک-گروهک-تروریستی-فیلم «نقش ویژه شیرین عبادی در رشد یک گروهک تروریستی+ فیلم»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''درخواست تحریمهای همهجانبه''' | |'''درخواست تحریمهای همهجانبه''' | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
|'''مخالفت با حقوق هستهای''' | |'''مخالفت با حقوق هستهای''' | ||
|انتقاد از اصرار ایران بر دستیابی به انرژی هستهای و درخواست توقف فوری غنیسازی، حتی در صورت تأیید عدم انحراف توسط آژانس. | |انتقاد از اصرار ایران بر دستیابی به انرژی هستهای و درخواست توقف فوری غنیسازی، حتی در صورت تأیید عدم انحراف توسط آژانس. | ||
|منتقدان موضع او را مشابه مخالفان ملیشدن صنعت نفت در دهه ۳۰ دانسته و او را سرباز پیادهنظام سلطهگران مینامند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/75532/کلامی-با-شیرین-عبادی-پیش-از-تشکیل-دادگاه «کلامی با شیرین عبادی پیش از تشکیل دادگاه»، وبسایت تابناک.]</ref> | |منتقدان موضع او را مشابه مخالفان [[ملیشدن صنعت نفت]] در دهه ۳۰ دانسته و او را سرباز پیادهنظام سلطهگران مینامند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/75532/کلامی-با-شیرین-عبادی-پیش-از-تشکیل-دادگاه «کلامی با شیرین عبادی پیش از تشکیل دادگاه»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''تلاش برای تغییر رژیم و براندازی''' | |'''تلاش برای تغییر رژیم و براندازی''' | ||
|حمایت از آشوبها، تحریک زنان و جوانان برای حضور در خیابانها و همکاری در نشستهای ائتلافی اپوزیسیون | |حمایت از آشوبها، تحریک زنان و جوانان برای حضور در خیابانها و همکاری در نشستهای ائتلافی اپوزیسیون | ||
|به باور منتقدان، وی با سوءاستفاده از جایزهٔ | |به باور منتقدان، وی با سوءاستفاده از [[جایزه نوبل|جایزهٔ نوبل]]، به جای فعالیت حقوقی، وارد فاز سیاسی برای سقوط نظام شده است.<ref>[https://ensafnews.com/108283/مهر-شیرین-عبادی-بر-پروژهی-رژیم-چنج/ «مهر شیرین عبادی بر پروژهی «رژیم چنج»!»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''دریافت بودجه از دولتهای بیگانه''' | |'''دریافت بودجه از دولتهای بیگانه''' | ||
|دریافت فاند ۸۰۰ هزار دلاری از دولت آمریکا (بنیاد عبادی در پنسیلوانیا) بهویژه در ایام اغتشاشات ۱۴۰۱. | |دریافت فاند ۸۰۰ هزار دلاری از دولت آمریکا ([[بنیاد عبادی در پنسیلوانیا]]) بهویژه در ایام اغتشاشات ۱۴۰۱. | ||
|منتقدان این مبالغ را مزدوری و فاند براندازی نامیده و بر عدم شفافیت مالی و فقدان عملکرد واقعی بنیاد او تأکید دارند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1712528/پشت-پرده-بودجه-۸۰۰-هزار-دلاری-به-شیرین-عبادی-و-نرگس-محمدی-شبکه «پشتپرده بودجه ۸۰۰ هزار دلاری به شیرین عبادی و نرگس محمدی/ شبکه براندازی حقوقبشریها فاند خود را از کجا دریافت میکنند؟ + اسناد»، وبسایت مشرق.]</ref> | |منتقدان این مبالغ را مزدوری و فاند براندازی نامیده و بر عدم شفافیت مالی و فقدان عملکرد واقعی بنیاد او تأکید دارند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1712528/پشت-پرده-بودجه-۸۰۰-هزار-دلاری-به-شیرین-عبادی-و-نرگس-محمدی-شبکه «پشتپرده بودجه ۸۰۰ هزار دلاری به شیرین عبادی و نرگس محمدی/ شبکه براندازی حقوقبشریها فاند خود را از کجا دریافت میکنند؟ + اسناد»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''پشتیبانی از گروههای تروریستی''' | |'''پشتیبانی از گروههای تروریستی''' | ||
|ایفای نقش پوششی برای وبلاگنویسان مرتبط با ریگی و حمایت از منافقین در پروندههای حقوقی.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1737386/نقش-ویژه-شیرین-عبادی-در-رشد-یک-گروهک-تروریستی-فیلم «نقش ویژه شیرین عبادی در رشد یک گروهک تروریستی+ فیلم»، وبسایت مشرق.]</ref> | |ایفای نقش پوششی برای وبلاگنویسان مرتبط با [[عبدالمالک ریگی|ریگی]] و حمایت از [[گروه منافقین]] در پروندههای حقوقی.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1737386/نقش-ویژه-شیرین-عبادی-در-رشد-یک-گروهک-تروریستی-فیلم «نقش ویژه شیرین عبادی در رشد یک گروهک تروریستی+ فیلم»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
|منتقدان او را متهم میکنند که در لباس وکیل، به جای دفاع از حق، به تطهیر تروریستها و فضا سازی علیه نهادهای امنیتی مانند سپاه پاسداران میپردازد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/75532/کلامی-با-شیرین-عبادی-پیش-از-تشکیل-دادگاه «کلامی با شیرین عبادی پیش از تشکیل دادگاه»، وبسایت تابناک.]</ref> | |منتقدان او را متهم میکنند که در لباس وکیل، به جای دفاع از حق، به تطهیر تروریستها و فضا سازی علیه نهادهای امنیتی مانند [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] میپردازد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/75532/کلامی-با-شیرین-عبادی-پیش-از-تشکیل-دادگاه «کلامی با شیرین عبادی پیش از تشکیل دادگاه»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''تحریم ورزش ایران''' | |'''تحریم ورزش ایران''' | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۲: | ||
|- | |- | ||
|'''فشار اقتصادی و تغییر ساختار سیاسی''' | |'''فشار اقتصادی و تغییر ساختار سیاسی''' | ||
|توصیه به شرکتهای اروپایی برای پرهیز از سرمایهگذاری در ایران، درخواست تحریم صداوسیما و تقاضا از آمریکا برای حمایت از گروههای برانداز جهت تغییر نظام.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/3475566/توصیه-شیرین-عبادی-به-اروپا-برای-عدم-سرمایه-گذاری-در-ایران «توصیه شیرین عبادی به اروپا برای عدم سرمایهگذاری در ایران»، وبسایت شبکۀ العالم.]</ref> | |توصیه به شرکتهای اروپایی برای پرهیز از سرمایهگذاری در ایران، درخواست تحریم [[صداوسیما]] و تقاضا از آمریکا برای حمایت از گروههای برانداز جهت تغییر نظام.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/3475566/توصیه-شیرین-عبادی-به-اروپا-برای-عدم-سرمایه-گذاری-در-ایران «توصیه شیرین عبادی به اروپا برای عدم سرمایهگذاری در ایران»، وبسایت شبکۀ العالم.]</ref> | ||
|منتقدان این اقدامات را در تضاد با شعارهای حقوق بشری و صلحطلبی دانسته و آن را تلاشی برای انسداد اقتصادی، ضربه به معیشت عمومی و زمینهسازی برای مداخلات بیگانگان در امور داخلی ایران قلمداد میکنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1129935/شیرین-عبادی-شخصیت-منفور-این-روزهای-ایرانیان «شیرین عبادی شخصیت منفور این روزهای ایرانیان»، وبسایت مشرق.]</ref> | |منتقدان این اقدامات را در تضاد با شعارهای حقوق بشری و صلحطلبی دانسته و آن را تلاشی برای انسداد اقتصادی، ضربه به معیشت عمومی و زمینهسازی برای مداخلات بیگانگان در امور داخلی ایران قلمداد میکنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1129935/شیرین-عبادی-شخصیت-منفور-این-روزهای-ایرانیان «شیرین عبادی شخصیت منفور این روزهای ایرانیان»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''همسویی در درخواست حمله نظامی بعد از اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش.''' | |'''همسویی در درخواست حمله نظامی بعد از اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش.''' | ||
|قرار گرفتن در کنار چهرههایی نظیر مسیح علینژاد و مریم معمارصادقی در فهرست عناصری که خواستار مداخله و حمله نظامی به کشور هستند. | |قرار گرفتن در کنار چهرههایی نظیر [[مسیح علینژاد]] و مریم معمارصادقی در فهرست عناصری که خواستار مداخله و حمله نظامی به کشور هستند. | ||
|منتقدان معتقدند درخواست حمله نظامی توسط برنده جایزه صلح، نشاندهنده استحاله این جایزه به ابزاری جنگطلبانه و خروج کامل وی از پوسته صلحطلبی است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1779076/زنانی-که-خواستار-حمله-نظامی-به-ایران-شدند «زنانی که خواستار حمله نظامی به ایران شدند!»، وبسایت مشرق.]</ref> | |منتقدان معتقدند درخواست حمله نظامی توسط برنده جایزه صلح، نشاندهنده استحاله این جایزه به ابزاری جنگطلبانه و خروج کامل وی از پوسته صلحطلبی است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1779076/زنانی-که-خواستار-حمله-نظامی-به-ایران-شدند «زنانی که خواستار حمله نظامی به ایران شدند!»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
|} | |} | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۴: | ||
منتقدان در نقد دیدگاه شیرین عبادی دربارهٔ سازگاری اسلام و حقوق بشر، نکات زیر قابل را مطرح کردهاند: | منتقدان در نقد دیدگاه شیرین عبادی دربارهٔ سازگاری اسلام و حقوق بشر، نکات زیر قابل را مطرح کردهاند: | ||
* وی با پذیرش نظریه برخورد تمدنها و تلاش برای ارائه تفسیری از اسلام منطبق با دموکراسی و حقوق بشر غربی، در عمل راهی را پیشنهاد میکند که از موضع ضعف در برابر گفتمان مسلط غربی برآمده است. از منظر منتقدان، این رویکرد به نوعی مشروعیتبخشی به مبانی فکری غرب بهشمار میآید. | * وی با پذیرش نظریه برخورد تمدنها و تلاش برای ارائه تفسیری از اسلام منطبق با دموکراسی و حقوق بشر غربی، در عمل راهی را پیشنهاد میکند که از موضع ضعف در برابر گفتمان مسلط غربی برآمده است. از منظر منتقدان، این رویکرد به نوعی مشروعیتبخشی به مبانی فکری غرب بهشمار میآید. | ||
* استناد عبادی به پذیرش حکمیت توسط امام علی برای اثبات همخوانی اسلام با دموکراسی، از نظر منتقدان فاقد دقت تاریخی است؛ زیرا پذیرش حکمیت در شرایط خاص و بهدلیل ناچاری صورت گرفت، نه بهعنوان تأیید اصل برتری رأی اکثریت بر حق. همچنین مشورت در اسلام امری استحبابی و در چارچوب ارزشهای دینی است، در حالی که دموکراسی غربی الزامی و مبتنی بر مبانی سکولار است. | * استناد عبادی به پذیرش حکمیت توسط امام علی برای اثبات همخوانی اسلام با دموکراسی، از نظر منتقدان فاقد دقت تاریخی است؛ زیرا پذیرش حکمیت در شرایط خاص و بهدلیل ناچاری صورت گرفت، نه بهعنوان تأیید اصل برتری رأی اکثریت بر حق. همچنین [[مشورت در اسلام]] امری استحبابی و در چارچوب ارزشهای دینی است، در حالی که دموکراسی غربی الزامی و مبتنی بر مبانی سکولار است. | ||
* عبادی میان عملکرد ناصواب برخی حکومتهای اسلامی و اصل اسلام خلط کرده و از این طریق به نفع حقوق بشر غربی نتیجهگیری میکند. به باور منتقدان، اسلام نه با حکومتهای استبدادی همسان است و نه با حقوق بشر غربی، بلکه دارای مبانی مستقل و ارزشهای خاص خود است که باید با رجوع به منابع اصیل دینی استخراج شود. | * عبادی میان عملکرد ناصواب برخی حکومتهای اسلامی و اصل اسلام خلط کرده و از این طریق به نفع حقوق بشر غربی نتیجهگیری میکند. به باور منتقدان، اسلام نه با حکومتهای استبدادی همسان است و نه با حقوق بشر غربی، بلکه دارای مبانی مستقل و ارزشهای خاص خود است که باید با رجوع به منابع اصیل دینی استخراج شود. | ||
* تنوع تفاسیر از دین را نمیتوان به معنای حقانیت همه آنها یا انکار اصول ثابت و ضروری اسلام دانست. وجود تفسیرهای گوناگون در فروع، نافی اصول مسلم و تغییرناپذیر دین نیست و نمیتوان عملکرد گروههای خاص را به عنوان نماینده اسلام راستین معرفی کرد. منتقدان بر این باورند که راهحل چالشهای جهان اسلام نه در تطبیق اسلام با هنجارهای غربی، بلکه در بازگشت به منابع اصیل و اجتهاد پویا در چارچوب ارزشهای اسلامی است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20101205093933-1466.pdf اخگری بناب، «اسلام و حقوق بشر»، ۱۳۸۵ش، ص296-297.]</ref> | * تنوع تفاسیر از دین را نمیتوان به معنای حقانیت همه آنها یا انکار اصول ثابت و ضروری اسلام دانست. وجود تفسیرهای گوناگون در فروع، نافی اصول مسلم و تغییرناپذیر دین نیست و نمیتوان عملکرد گروههای خاص را به عنوان نماینده اسلام راستین معرفی کرد. منتقدان بر این باورند که راهحل چالشهای جهان اسلام نه در تطبیق اسلام با هنجارهای غربی، بلکه در بازگشت به منابع اصیل و اجتهاد پویا در چارچوب ارزشهای اسلامی است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20101205093933-1466.pdf اخگری بناب، «اسلام و حقوق بشر»، ۱۳۸۵ش، ص296-297.]</ref> | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۲: | ||
* بر اساس اصل چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، کلیه قوانین و مقررات کشور باید بر اساس موازین اسلامی باشد و این اصل بر سایر اصول قانون اساسی و قوانین حاکم است. | * بر اساس اصل چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، کلیه قوانین و مقررات کشور باید بر اساس موازین اسلامی باشد و این اصل بر سایر اصول قانون اساسی و قوانین حاکم است. | ||
* اسلام زن و مرد را در انسانیت و کرامت انسانی برابر دانسته و آیات متعدد قرآن بر این برابری دلالت دارد. تفاوتهای حقوقی میان زن و مرد ناشی از نگاه تبعیضآمیز نیست، بلکه مبتنی بر تفاوتهای تکوینی و نقشهای متفاوت آنان در خانواده و جامعه است. بر این اساس زن و مرد تساوی حقوقی دارند ولی تشابه حقوقی ندارند. تساوی برابری است و تشابه یکنواختی. | * اسلام زن و مرد را در انسانیت و کرامت انسانی برابر دانسته و آیات متعدد قرآن بر این برابری دلالت دارد. تفاوتهای حقوقی میان زن و مرد ناشی از نگاه تبعیضآمیز نیست، بلکه مبتنی بر تفاوتهای تکوینی و نقشهای متفاوت آنان در خانواده و جامعه است. بر این اساس زن و مرد تساوی حقوقی دارند ولی تشابه حقوقی ندارند. تساوی برابری است و تشابه یکنواختی. | ||
* همچنین دیه بهمعنای بهای انسان نیست، زیرا نفس انسانی بیقیمت است و قرآن کشتن یک انسان را مانند کشتار همه انسانها دانسته است. تفاوت دیه ناظر به نقش اقتصادی مردان در خانواده است؛ خسارتی که با فقدان یک مرد به خانواده وارد میشود، اغلب بیشتر از فقدان یک زن است. دیه در واقع جبران توانایی جسمی و اقتصادی است، نه ارزش معنوی. | * همچنین [[دیه]] بهمعنای بهای انسان نیست، زیرا نفس انسانی بیقیمت است و قرآن کشتن یک انسان را مانند کشتار همه انسانها دانسته است. تفاوت دیه ناظر به نقش اقتصادی مردان در خانواده است؛ خسارتی که با فقدان یک مرد به خانواده وارد میشود، اغلب بیشتر از فقدان یک زن است. دیه در واقع جبران توانایی جسمی و اقتصادی است، نه ارزش معنوی. | ||
* شهادت در فقه و حقوق، تکلیف است نه حق. شاهد در صورت لزوم باید در دادگاه حاضر شود و کتمان شهادت جرم محسوب میشود؛ بنابراین عدم پذیرش شهادت زنان در برخی موارد، محرومیت از حق نیست، بلکه معافیت از تکلیف است و در جهت حمایت از زنان و مصلحت جامعه وضع شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20120327174136-3036-38.pdf اخگری بناب، «زنان را در این سالها محدود کردند»، ۱۳۸۸ش، ص271-272.]</ref> | * شهادت در فقه و حقوق، تکلیف است نه حق. شاهد در صورت لزوم باید در دادگاه حاضر شود و کتمان شهادت جرم محسوب میشود؛ بنابراین عدم پذیرش شهادت زنان در برخی موارد، محرومیت از حق نیست، بلکه معافیت از تکلیف است و در جهت حمایت از زنان و مصلحت جامعه وضع شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20120327174136-3036-38.pdf اخگری بناب، «زنان را در این سالها محدود کردند»، ۱۳۸۸ش، ص271-272.]</ref> | ||
=== انتقاد به دوگانگیهای عملکردی شیرین عبادی === | === انتقاد به دوگانگیهای عملکردی شیرین عبادی === | ||
منتقدان بر تضاد میان تعهدات حقوقی و هویت ابرازی شیرین عبادی با کنشهای عملیاش در خارج از کشور تمرکز میکنند. وی در حالی در محافل دیپلماتیک و رسانههای غربی بهعنوان یک زن مسلمان معرفی و برجسته میشود؛ اما منتقدان عملکرد وی پس از خروج از ایران را با این هویت دینی و همچنین اظهارات حقوقی پیشین او در تعارض میدانند.<ref>هاشمی، «سخن سردبیر: تلخ و شیرین در جایزه صلح نوبل 2003»، 1382ش، ص3-6.</ref> عبادی بهعنوان یک حقوقدان در ۱۳۸۲ش بر لزوم احترام به قانون و رعایت حجاب تأکید کرده بود،<ref>[https://ensafnews.com/454079/شیرین-عبادی-۲۰-سال-پیش-در-چنین-روزهایی/ «شیرین عبادی ۲۰ سال پیش در چنین روزهایی: به قانون احترام میگذارم و حجاب سر میکنم»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> اما منتقدان اشاره میکنند که وی پس از خروج از کشور، رویهای مخالف با این گفتار حقوقی و الزامات قانونی در پیش گرفت. | منتقدان بر تضاد میان تعهدات حقوقی و هویت ابرازی شیرین عبادی با کنشهای عملیاش در خارج از کشور تمرکز میکنند. وی در حالی در محافل دیپلماتیک و رسانههای غربی بهعنوان یک زن مسلمان معرفی و برجسته میشود؛ اما منتقدان عملکرد وی پس از خروج از ایران را با این [[هویت دینی]] و همچنین اظهارات حقوقی پیشین او در تعارض میدانند.<ref>هاشمی، «سخن سردبیر: تلخ و شیرین در جایزه صلح نوبل 2003»، 1382ش، ص3-6.</ref> عبادی بهعنوان یک حقوقدان در ۱۳۸۲ش بر لزوم احترام به قانون و رعایت [[حجاب]] تأکید کرده بود،<ref>[https://ensafnews.com/454079/شیرین-عبادی-۲۰-سال-پیش-در-چنین-روزهایی/ «شیرین عبادی ۲۰ سال پیش در چنین روزهایی: به قانون احترام میگذارم و حجاب سر میکنم»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> اما منتقدان اشاره میکنند که وی پس از خروج از کشور، رویهای مخالف با این گفتار حقوقی و الزامات قانونی در پیش گرفت. | ||
برای مثال، در ۲۰۰۳م که جایزهٔ صلح نوبل به وی اهدا شد، سخنگوی کاخ سفید و وزارت امور خارجه آمریکا در پیامهای تبریک خود بهطور صریح بر موضوع مسلمانبودن وی تأکید کردند. با این حال، منتقدان خاطرنشان میکنند که او برخلاف مسلمترین نشانهٔ یک زن مسلمان، یعنی حجاب | برای مثال، در ۲۰۰۳م که جایزهٔ صلح نوبل به وی اهدا شد، سخنگوی کاخ سفید و وزارت امور خارجه آمریکا در پیامهای تبریک خود بهطور صریح بر موضوع مسلمانبودن وی تأکید کردند. با این حال، منتقدان خاطرنشان میکنند که او برخلاف مسلمترین نشانهٔ یک زن مسلمان، یعنی [[حجاب اسلامی]]، در مراسم دریافت جایزه و دیدارهای رسمی ظاهر شد. از نظر منتقدان، این رفتار نهتنها نقض هویت مذهبی ابرازی او است، بلکه درست در زمانی رخ داد که [[قانون منع حجاب اسلامی در مدارس فرانسه]] در حال تصویب بود و بسیاری از زنان مسلمان بهدلیل پایبندی به حجاب، از حقوق اولیهٔ خود محروم میشدند؛ اما عبادی در قبال این محدودیتها سکوت اختیار کرد.<ref>هاشمی، «سخن سردبیر: تلخ و شیرین در جایزه صلح نوبل 2003»، 1382ش، ص3-6.</ref> | ||
علاوهبر جنبههای دینی، به نظر منتقدان این رفتار با ارزشهای ملی و باستانی ایران نیز ناسازگار دانسته شده است؛ چرا که طبق متون کهن ایرانی نظیر شاهنامهٔ فردوسی و | علاوهبر جنبههای دینی، به نظر منتقدان این رفتار با ارزشهای ملی و باستانی ایران نیز ناسازگار دانسته شده است؛ چرا که طبق متون کهن ایرانی نظیر [[شاهنامه|شاهنامهٔ]] [[فردوسی]] و [[گرشاسبنامه]]، پوشیدهرویی و حیا همواره بخشی از [[فرهنگ]] و هویت زنان ایرانی حتی پیش از اسلام بوده است.<ref>هاشمی، «سخن سردبیر: تلخ و شیرین در جایزه صلح نوبل 2003»، 1382ش، ص3-6.</ref> | ||
== آثار == | == آثار == | ||
شیرین عبادی آثار متعددی در زمینههای مختلف از جمله حقوق | شیرین عبادی آثار متعددی در زمینههای مختلف از جمله [[حقوق پزشکی]]، [[حقوق ادبی]]، [[حقوق کودک]]، [[معماری]]، [[حقوق پناهندگان]]، تاریخچه و اسناد حقوق بشر در ایران و همچنین حقوق زن در قوانین ایران تألیف کرده است. از جمله کتابهای وی میتوان به بیداری ایران، تا آزادی، قفس طلایی<ref>[https://setare.com/fa/news/11761/بیوگرافی-شیرین-عبادی-فعال-حقوق-بشر/ «بیوگرافی شیرین عبادی ، فعال حقوق بشر»، وبسایت ستاره.]</ref> و تاریخچه اسناد حقوق بشر در ایران<ref>[https://www.gisoom.com/book/1275128/کتاب-تاریخچه-و-اسناد-حقوق-بشر-در-ایران/ «تاریخچه و اسناد حقوق بشر در ایران»، وبسایت گیسوم.]</ref> اشاره کرد. | ||
== افتخارات == | == افتخارات == | ||
=== جوایز === | === جوایز === | ||
شیرین عبادی در ۲۰۰۱م موفق به دریافت جایزه بنیاد حقوق بشر رافتو در نروژ شد. در ۲۰۰۳م نیز جایزهٔ صلح نوبل به وی اعطا شد. بسیاری از منتقدان، اعطای این جایزه را اقدامی سیاسی ارزیابی کرده و معتقدند کمیته نوبل در انتخاب خود رویکردی غیرحقوقی و با انگیزههای سیاسی داشته است. بهباور آنان، این جایزه بهدلیل جهتگیریهای خاص و در چارچوب فشارهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی ایران به وی تعلق گرفته است.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> برخی نیز آن را مثبت تلقی کردهاند که یک زن آن هم ایرانی توانسته این جایزه را بگیرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/8207-08256/اعطاي-جايزه-نوبل-به-شيرين-عبادي-3-ديدگاه-هاي-برزگر-شيخ-عطار «اعطای جایزه نوبل به شیرین عبادی/3/ دیدگاههای برزگر، شیخ عطار، جلاییپور، محبیان، شریعتی، نعیم محبوبی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | شیرین عبادی در ۲۰۰۱م موفق به دریافت [[جایزه بنیاد حقوق بشر رافتو]] در نروژ شد. در ۲۰۰۳م نیز جایزهٔ صلح نوبل به وی اعطا شد. بسیاری از منتقدان، اعطای این جایزه را اقدامی سیاسی ارزیابی کرده و معتقدند کمیته نوبل در انتخاب خود رویکردی غیرحقوقی و با انگیزههای سیاسی داشته است. بهباور آنان، این جایزه بهدلیل جهتگیریهای خاص و در چارچوب فشارهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی ایران به وی تعلق گرفته است.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وبسایت پرسمان.]</ref> برخی نیز آن را مثبت تلقی کردهاند که یک زن آن هم ایرانی توانسته این جایزه را بگیرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/8207-08256/اعطاي-جايزه-نوبل-به-شيرين-عبادي-3-ديدگاه-هاي-برزگر-شيخ-عطار «اعطای جایزه نوبل به شیرین عبادی/3/ دیدگاههای برزگر، شیخ عطار، جلاییپور، محبیان، شریعتی، نعیم محبوبی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
=== مدرکهای افتخاری === | === مدرکهای افتخاری === | ||
| خط ۱۲۷: | خط ۱۲۷: | ||
=== نامگذاری خیابانی در فرانسه === | === نامگذاری خیابانی در فرانسه === | ||
در ۱۶ مارس ۲۰۱۱م یکی از خیابانهای شهر پواتیه در فرانسه به نام شیرین عبادی، نامگذاری شد.<ref>[https://vokalapress.ir/نگاهی-به-زندگی-حرفهای-شیرین-عبادی/ «نگاهی به زندگی حرفهای شیرین عبادی»، وبسایت وکلاپرس.]</ref> | در ۱۶ [[مارس]] ۲۰۱۱م یکی از خیابانهای شهر پواتیه در فرانسه به نام شیرین عبادی، نامگذاری شد.<ref>[https://vokalapress.ir/نگاهی-به-زندگی-حرفهای-شیرین-عبادی/ «نگاهی به زندگی حرفهای شیرین عبادی»، وبسایت وکلاپرس.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
